106/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 106 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 106/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Μπιχάκη Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου), Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Διονυσία Μπιτζούνη και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του, στις 7 Οκτωβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Ε. χήρας Α. Σ., το γένος Μ. Κ., και 2) Μ. χήρας Σ. Σ., το γένος Μ. Κ., οι οποίες δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, επειδή έχουν αποβιώσει, όπως αναφέρεται στη από 11.10.2013 κλήση και κληρονομήθηκαν από τις καλούσες, οι οποίες συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη.

Των καλουσών: 1) Α. Σ. του Α. και 2) Ε. Σ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Φαρμακίδη - Μάρκου, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων - καθών η κλήση: 1) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή Πρωτοβαθμίου Εκπαιδεύσεως Δήμου ...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικού διαδόχου του συγχωνευθέντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή του Β’ Δημοτικού Σχολείου ... ", και 2) Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. Α’ βαθμίδος με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, τα οποία εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Τριμπόνια.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 16.12.1996 αγωγή των αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 72/1998 του ίδιου δικαστηρίου και 226/2002 του Εφετείου Θράκης. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 1562/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 226/2002 απόφαση του Εφετείου Θράκης και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η 175/2009 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησαν οι αναιρεσείουσες με την από 10.12.2009 αίτησή τους, η οποία προσδιορίστηκε, μετ’ αναβολή, για τη δικάσιμο της 2.10.2013, οπότε ματαιώθηκε. Την υπόθεση επανέφεραν οι καλούσες με την από 11.10.2013 κλήση τους.

Εκδόθηκε η 2155/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία διέταξε την επανάληψη της συζήτησης. Την υπόθεση επαναφέρουν οι καλούσες με την από 20.2.2015 κλήση τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Διονυσία Μπιτζούνη ανέγνωσε την από 26.3.2012 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Δημάδη, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της ενδίκου αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη τους.

Μετά τη συζήτηση της υποθέσεως και ειδικότερα στις 4.11.2015, ημέρα που συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση, ο Προεδρεύων του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης κατέθεσε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την υπό την ίδια ημερομηνία αίτηση - δήλωση αυτοεξαίρεσης - αποχής, η οποία έχει ως εξής: "ΔΗΛΩΣΗ Αυτοεξαίρεσης Νικολάου Μπιχάκη, Αρεοπαγίτη.

Προς Την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Κατά τη δικάσιμο της 7ης Οκτωβρίου 2015 συζητήθηκε στο Γ’ Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, υπό την προεδρία μου, η υπ’ αριθμό πινακίου 9 υπόθεση (αίτηση αναιρέσεως) των Ε. Σ. και Μ. Σ. κατά των Ν.Π.Δ.Δ. Σχολικής Επιτροπής του Β’ Δημοτικού Σχολείου ... και Ν.Π.Δ.Δ. Δήμου ..., περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμό 175/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης.

Όμως κατά την εκ μέρους της εισήγητριας Διονυσίας Μπιτζούνη, μελέτη της δικογραφίας, μετά τη άνω συζήτηση της υποθέσεως, διαπιστώθηκε ότι εγώ είχα συμμετάσχει ως Πρόεδρος Εφετών της υποθέσεως στη σύνθεση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, το οποίο εξέδωσε επ’ αυτής την υπ’ αριθμό 175/2009 προσβαλλόμενη απόφαση, γεγονός το οποίο στοιχειοθετεί τον προβλεπόμενο από το άρθρο 52 παρ. 1 ε’ Κ.Πολ.Δ.

λόγο εξαιρέσεως, τον οποίο δηλώνω σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ.1 Κ.Πολ.Δ. και ζητώ να μου επιτραπεί να εξαιρεθώ - απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στην υπόθεση αυτή και να διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα.

Για τους λόγους αυτούς Ζητώ να μου επιτραπεί να εξαιρεθώ - απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στην ως άνω υπόθεση και να διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα. Αθήνα 4 Νοεμβρίου 2015. Ο Αρεοπαγίτης (υπογραφή) Νικόλαος Μπιχάκης." Στη συνέχεια στις 3 Φεβρουαρίου 2016 το Δικαστήριο συγκροτήθηκε εν Συμβουλίω από τους Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Διονυσία Μπιτζούνη - εισηγήτρια και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες και την ίδια ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση - δήλωση αυτοεξαίρεσης - αποχής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, παραδεκτά και νόμιμα φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από 4.11.2015 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), του Προεδρεύοντος του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Νικολάου Μπιχάκη, ως προέδρου του παρόντος Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου, η οποία υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου και πρέπει να ερευνηθεί.

II.- Οι διατάξεις του άρθρ. 52 Κ.Πολ.Δ., που ορίζουν τις περιπτώσεις υποβολής δήλωσης εξαίρεσης από δικαστές, εισαγγελείς ή υπαλλήλους της γραμματείας των δικαστηρίων, συνδυαζόμενες και με τις διατάξεις του άρθρ.6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν την αμεροληψία της δικαιοσύνης. Ειδικότερα κατά τις διατάξεις των περιπτώσεων (ε) και (στ) του ως άνω άρθρ. 52 Κ.Πολ.Δ., οι δικαστές, οι εισαγγελείς και οι υπάλληλοι της γραμματείας των δικαστηρίων, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, εκτός άλλων, και όταν έχουν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση προσβλήθηκε με έφεση ή αναίρεση ή όταν έχουν προκαλέσει ή προκαλούν υπόνοια μεροληψίας.

Η σχετική δήλωση αυτοεξαίρεσης δεν υπόκειται σε χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, οπότε αν αυτή γίνει δεκτή και αποφασιστεί η εξαίρεση του δηλούντος δικαστή, εισαγγελέα η γραμματέα, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης στην οποία αυτός μετέσχε και να διατάξει την επανάληψή της κατά το αρθρ. 307 Κ.Πολ.Δ..

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει, ο Προεδρεύων του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Νικόλαος Μπιχάκης, ο οποίος προήδρευσε του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο της 7.10.2015, κατά την οποία συζητήθηκε η υπ’ αριθμό πινακίου 9 υπόθεση (αίτηση αναιρέσεως) των Α.

Σ. του Α. και Ε. Σ. του Α. κατά των Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή Πρωτοβαθμίου Εκπαιδεύσεως Δήμου ...", ως οιονεί καθολικού διαδόχου του συγχωνευθέντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή του Β’ Δημοτικού Σχολείου ... ", και Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. Α’ βαθμίδος με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ...", περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμό 175/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης, υπέβαλε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 4.11.2015 αίτηση - δήλωσή του, με την οποία ζήτησε να εξαιρεθεί και να απόσχει από την σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου στην παρούσα υπόθεση, επειδή υπήρξε μέλος της συνθέσεως του Εφετείου Θράκης και δη ως Πρόεδρος Εφετών, το οποίο εξέδωσε επί της εκδικαζομένης υποθέσεως την υπ’ αριθμ. 175/2009 προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο λόγος αυτός κρίνεται βάσιμος και ικανός να δικαιολογήσει τη ζητούμενη από τον δηλούντα εξαίρεσή του από την εκδίκαση της υπό κρίση υπόθεσης και πρέπει η σχετική ως άνω δήλωσή του να γίνει δεκτή, να αποφασισθεί η εξαίρεσή του δηλούντος από τη σύνθεση του Δικαστηρίου στην εξεταζόμενη υπόθεση και να διαταχθεί κατά τα λοιπά η επανάληψη της συζήτησής της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι ο Προεδρεύων του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Νικόλαος Μπιχάκης, ο οποίος προήδρευσε του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο της 7.10.2015, κατά την οποία συζητήθηκε η υπ’ αριθμό πινακίου 9 υπόθεση (αίτηση αναιρέσεως) των Α. Σ. του Α. και Ε. Σ. του Α. κατά των Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή Πρωτοβαθμίου Εκπαιδεύσεως Δήμου ...", ως οιονεί καθολικού διαδόχου του συγχωνευθέντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Σχολική Επιτροπή του Β’ Δημοτικού Σχολείου ... ", και Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. Α’ βαθμίδος με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ...", περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμό 175/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης πρέπει να εξαιρεθεί από την εκδίκαση της υπόθεσης αυτής. Και

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης σε νέα δικάσιμο, που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ίδιου Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετάσχει πλέον ο ως άνω εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 3 Φεβρουαρίου 2016. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 3 Φεβρουαρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ