106/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 106 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 106/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΥΔΡΑΣ" που εδρεύει στην Ύδρα και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Γκρινιαράκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών" (ΕΛΚΕΘΕ) που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αθανάσιο Δένδια.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-12-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1391/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 588/2007 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά το αναιρεσείον με την από 9-7-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας, ανέγνωσε την από 15 -11-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης κατά παραδοχή του δευτέρου λόγου της. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Mε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 588/2007 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, η οποία, αφού δέχθηκε την από 29-3-2006 έφεση του ήδη αναιρεσείοντος, εξαφάνισε την εκδοθείσα ερήμην του 1391/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και στη συνέχεια δέχθηκε κατ' ουσίαν την από 10-12-2004 αγωγή του αναιρεσιβλήτου που αφορούσε αποζημίωση για την αποκατάσταση ζημιών που προήλθαν από σύγκρουση πλοίων. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ ). Η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ), συντρέχει δε αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από ε-κείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή.

Αντίθετα η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωση της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη.

Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 111 παρ. 2, 118 παρ. 4 και 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει με ποινή απαραδέκτου, εκτός άλλων στοιχείων, και ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, με πλήρη έκθεση όλων των πραγματικών γεγονότων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αξιουμένου δικαιώματος.

Η αναγραφή των συγκεκριμένων περιστατικών είναι απαραίτητη για να μπορεί ο εναγόμενος να αμυνθεί, αλλά και το -δικαστήριο να προβεί στον προσήκοντα υπαγωγικό συλλογισμό προς διάγνωση της διαφοράς. Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 235, 236 ΚΙΝΔ και 914 ΑΚ προκύπτει, ότι, σε περίπτωση σύγκρουσης πλοίων, που έγινε εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων και κρίνεται κατά το ελληνικό δίκαιο (άρθρο 26 ΑΚ), αν δεν συντρέχει η εφαρμογή άλλου δικαίου, κατά τη Σύμβαση των Βρυξελλών του 1911, η ευθύνη και η προς αποζημίωση υποχρέωση εξαρτάται από το βαθμό της υπαιτιότητας του κάθε πλοίου.

Στη ρύθμιση των πιο διατά-ξεων του ΚΙΝΔ υπάγεται και η περίπτωση κατά την οποία τα συγκρουσθέντα πλοία είναι αγκυροβολημένα (άρθρο 245 ΚΙΝΔ). Ενόψει των ανωτέρω, στην αγωγή με την οποία ζητείται αποζημίωση προς αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη ένα πλοίο, κατά τη σύγκρουσή του με άλλο πλοίο, πρέπει να γίνεται επίκληση και αναφορά των συνθηκών, κάτω από τις οποίες συνέβη η σύγκρουση, καθώς και των συγκεκριμένων περιστατικών υπαιτιότητας του πλοίου του εναγομένου και επιπλέον να προσδιορίζεται με επάρκεια η, οφειλομένη στη σύγκρουση, ζημία του πλοίου του ενάγοντος.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο του δικογράφου της από 10-12-2004 ένδικης αγωγής του αναιρεσιβλήτου, το οποίο ο Άρειος Πάγος εκτιμά, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, ως διαδικαστικό έγγραφο, το ενάγον ανέφερε, ότι είναι κύριο του ωκεανογραφικού σκάφους "ΑΙΓΑΙΟ" με αριθμό νηολογίου Χαλκίδας …, το οποίο στις 23-12-2003 ήταν ασφαλώς προσδεδεμένο στο λιμάνι Ικονίου Πειραιώς μεταξύ των δεστρών 187-190, ότι την ίδια ημέρα και περί ώρα 22.00 τα ευρισκόμενα στο ίδιο λιμάνι πλοία Υ/Φ -Δ/Ξ "ΥΔΡΑ" και Π/Κ "ΚΑΡΡΑ POWER", πλοιοκτησίας των πρώτου εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος και της δεύτερης εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία "ΡΟRTOLOS SALVAGES", (η οποία δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη), αντίστοιχα, εξαιτίας της χαλάρωσης των κάδων πρόσδεσής τους προσέκρουσαν στο πλοίο του, με συνέπεια να παραμορφωθεί, από τα αλλεπάλληλα κτυπήματα η πρύμνη του και να υποστεί τις ειδικότερα αναφερόμενες ζημίες για την αποκατάσταση των οποίων δαπανήθηκε το συνολικό ποσό των 22.427,55 ευρώ, όπως τα μερικότερα κονδύλια αγοράς ανταλλακτικών και εκτέλεσης εργασιών επισκευής, επιθεώρησης αυτών από τον Ελληνικό Νηογνώμονα καθώς και ελέγχου τους από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΕΝ αναλύονται σ'αυτή (αγωγή) και ότι η πρόκληση της εν λόγω ζημίας του οφείλεται σε υπαιτιότητα των αρμοδίων οργάνων ( μελών του πληρώματος των πλοίων) των εναγομένων, οι οποίοι από αμέλειά τους δεν φρόντισαν για την επιμελή και ασφαλή πρόσδεση των πλοίων τους, ούτε και προσέτρεξαν αμέσως προκειμένου να επιμεληθούν της απομακρύνσεώς τους, για την οποία (απομάκρυνση) φρόντισαν οι αρμόδιες λιμενικές αρχές με τη βοήθεια του Ρ/Κ "Μ.".

Με βάση τα πραγματικά αυτά περιστατικά το ενάγον ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να του καταβάλουν εις ολόκληρον το ποσό των 22.427,55 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής έως την εξόφληση. Η αγωγή με το πιο πάνω περιεχόμενο περιέχει όλα τα κατά νόμο απαιτούμενα στοιχεία για τη νομική θεμελίωση και δικαστική της εκτίμηση.

Ειδικότερα, αναφέρονται στο δικόγραφό της με επάρκεια οι συνθήκες, κάτω από τις οποίες συνέβη η σύγκρουση των ως άνω αγκυροβολημένων πλοίων, καθώς και τα συγκεκριμένα περιστατικά υπαιτιότητας του πλοίου του εναγομένου-αναιρεσείοντος, η συγκεκριμενοποίηση των οποίων, άλλωστε, είναι επιτρεπτή με βάση τα ειδικότερα περιστατικά που προκύπτουν από την αποδεικτική διαδικασία, ενώ γίνεται αναλυτικός προσδιορισμός της ζημίας του πλοίου του ενάγοντος- αναιρεσιβλήτου.

Επομένως, το Εφετείο, που δέχθηκε ότι η ένδικη αγωγή είναι ορισμένη (και νόμιμη, στηριζομένη στις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914 ΑΚ, 235, 236 και 245 ΚΙΝΔ, δεν παρέλειψε, παρά το νόμο, να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, όπως όφειλε κατά τον αναιρεσείοντα. Είναι, συνεπώς, αβάσιμος ο σχετικός από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος, με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ. β, 346 και 453 παρ. 1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενεργείας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητά του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 23/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι το πλοίο του αναιρεσείοντος ήταν υπαίτιο για τη σύγκρουσή του με το αγκυροβολημένο πλοίο του αναιρεσιβλήτου, το οποίο και εξαιτίας της σύγκρουσης αυτής υπέστη τις αναφερόμενες στην ένδικη αγωγή ζημίες. Στη συνέχεια το Εφετείο, προς απόκρουση του προταθέντος με την έφεση ισχυρισμού του αναιρεσείοντος, ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο του επίδικου ατυχήματος την εκμετάλλευση του πλοίου του είχε η εταιρεία με την επωνυμία "WATER CURRIERS SO", δυνάμει σύμβασης μίσθωσης, αναφέρει ότι "ο ισχυρισμός αυτός είναι ουσιαστικά αβάσιμος, καθόσον από το υπ' αριθ.

πρωτ. ΔΥ 18-2-2004 έγγραφό του προς το ενάγον, με το οποίο ανακοινώνει προς αυτό ότι δεν έχει αντίρρηση να επισκευάσει το Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ στο μερίδιο που του αναλογεί, συνάγεται εξώδικη ομολογία ότι στις 23-12-2003 δεν ασκούσε τη διαχείριση του Υ/Φ-Δ/Ξ ΥΔΡΑ η εν λόγω μισθώτρια εταιρεία, αλλά το πρώτο εναγόμενο νπδδ". Ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο, από τον αριθ. 11περ.

β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση, ότι έλαβε υπόψη το ως άνω έγγραφο, (από το οποίο και συνήγαγε εξώδικη ομολογία αυτού, περί του ότι είχε και τη διαχείριση του ως άνω πλοίου του κατά τον κρίσιμο χρόνο), ενώ δεν έγινε επίκληση αυτού ούτε από τον ίδιο, αλλά ούτε και από το αντίδικό του.

Όπως προκύπτει από τις προτάσεις τόσο του αναιρεσιβλήτου όσο και του αναιρεσείοντος, που υπέβαλαν στο Εφετείο κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, τις οποίες ως διαδικαστικά έγγραφα παραδεκτά επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ), για να ελέγξει τη βασιμότητα του λόγου (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, πράγματι δεν έγινε επίκληση του ως άνω εγγράφου από κάποιον από τους διαδίκους.

Συνεπώς, το Εφετείο με το να λάβει υπόψη το ως άνω έγγραφο και να το συνεκτιμήσει με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα για τη συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του για την ευθύνη του αναιρεσείοντος ως πλοιοκτήτη για το επισυμβάν ατύχημα, υπέπεσε στην ανωτέρω αναιρετική πλημμέλεια της παρά τον νόμο λήψης υπόψη απόδειξης που δεν προσκομίσθηκε νόμιμα. Επομένως, ο ως άνω λόγος είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχή του αμέσως ανωτέρω λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Το αναιρεσίβλητο πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου (ΚΠολΔ 176 και 183), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 281 παρ. 2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 3463/2006, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 588/2007 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014 .

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Φεβρουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ