1069/2024 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1069 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1069/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Οκτωβρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (Τ.Π.κ.Δ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ανδριανή Κατσαρού, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Α. του Θ., κατοίκου ... και 2) ανώνυμης εταιρείας παροχής πιστώσεων με την επωνυμία «H. P. C. Α. Ε. Π. «Π., που εδρεύει στην Παιανία Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-9-2014 αίτηση του 1ου των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αλεξανδρούπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 168/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 130/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 19-3-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ζωή Καραχάλιου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 19-3-2021 αίτηση αναιρέσεως πλήττεται η υπ' αριθμ. 130/2020 απόφαση του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας των άρθρων 739 επομ. του ΚΠολΔ, με την οποία δικάζονται, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 3869/2010, οι υποθέσεις για τη ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, ερήμην της δεύτερης εφεσίβλητης και ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία «H. P. C. Α. Ε. Π. «Π., ως προς την οποία εχώρησε η συζήτηση της υποθέσεως σαν να ήταν και αυτή παρούσα (άρθρο 764 παρ. 2 του ΚΠολΔ) και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων. Πλην όμως παρά την ανωτέρω ερημοδικία, η προσβαλλομένη απόφαση είναι τελεσίδικη και ως προς αυτήν, διότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3869/2010, δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακολούθως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 780/2022, ΑΠ 1376/2021, ΑΠ 67/2020).

Συνεπώς, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί παραδεκτά ως δικόγραφο, κατ' άρθρο 553 ΚΠολΔ, ως προς την ανωτέρω αναιρεσίβλητη περαιτέρω δε, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553 παρ. 1β, 556, 558, 564 παρ. 3, 566, 741 και 769 ΚΠολΔ), ήτοι εντός διετίας από τη δημοσίευση της προσβαλλομένης, η οποία έλαβε χώρα στις 14-8-2020 και η αναίρεση κατατέθηκε στις 21-3-2021, αφού δεν προκύπτει επίδοση αυτής. Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν ο επισπεύδων τη συζήτηση διάδικος δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση της αναίρεσης με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση, σαν να ήταν αυτός παρών, υπό την επιφύλαξη όμως ότι η από αυτόν επίσπευση της συζήτησης είχε λάβει χώρα εγκύρως (ΑΠ 224/2023, ΑΠ 1152/2023).

Αν αντιθέτως η επίσπευση της συζήτησης έγινε με την επιμέλεια του αντιδίκου του διαδίκου που δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της αναίρεσης ή εμφανίσθηκε, αλλά δεν έλαβε μέρος σε αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως τη νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση αυτού. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση (ΑΠ 534/2023, ΑΠ 474/2022).

Στην αντίθετη περίπτωση, η συζήτηση προχωρεί παρά την απουσία εκείνου που έχει νόμιμα κλητευθεί. Την κλήτευση του απολειπομένου διαδίκου επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΑΠ 175/2023, ΑΠ 474/2022). Στην προκειμένη περίπτωση, η ένδικη από 19-3-2021 και με αριθμό κατάθεσης 2/23-3-2021 αίτηση αναίρεσης [του Ν.Π.Δ.Δ., με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ (Τ.Π.Κ.Δ.)"], με πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος (άρθρο 568 παρ. 2 ΚΠολΔ) προσδιορίσθηκε για να συζητηθεί κατά τη δικάσιμο της 20-10-2023 και ορίσθηκε προθεσμία κοινοποίησής της 60 ημέρες πριν τη δικάσιμο.

Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την ως άνω δικάσιμο δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο η δεύτερη αναιρεσίβλητη («H. P. C. Α. Ε. Π. «Π.), ούτε υποβλήθηκε ως προς αυτήν δήλωση, ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση της υπόθεσης (άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Από την προσκομιζόμενη μετ' επικλήσεως από το επισπεύδον τη συζήτηση της αναίρεσης με αριθμό 3736Δ'/28-4-2022 και 5185/13-4-2022 εκθέσεις επίδοσης της αρμοδίας δικαστικής επιμελήτριας της Περιφέρειας του Εφετείου Θράκης, με έδρα το Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, Ε. Τ. και του δικαστικού επιμελητή της Περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών, με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών Ε.

Δ..Α., αντίστοιχα, που προκύπτει και επικαλείται το αναιρεσείον, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης από 19-3-2021 αίτησης αναίρεσης με την κάτω από αυτήν πράξη κατάθεσης δικογράφου και ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και κλήση για να παραστούν κατά τη συζήτηση αυτής επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους απολειπόμενους αναιρεσίβλητους.

Κατά την ανωτέρω όμως ορισθείσα δικάσιμο (20-10-2023), κατά την οποία εκφωνήθηκε νόμιμα η υπόθεση με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, οι αναιρεσίβλητοι ήταν απόντες και ειδικότερα δεν παραστάθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσαν δήλωση, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνησή της.

Επομένως, εφόσον οι απολειπόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίστηκαν κατά την προκειμένη δικάσιμο, αν και κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα, το Δικαστήριο πρέπει, σύμφωνα με την ανωτέρω νομική σκέψη, να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 560 αριθμός 5 Κ.Πολ.Δ., όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπ` όψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, αίτησης, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης, όχι, όμως, και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει, ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (ΑΠ Ολομ. 14/2004, ΑΠ 883/2021, ΑΠ 87/2013, ΑΠ 94/2008).

Επίσης, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων, αλλά ούτε και τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα που διατυπώνονται κατά την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 989/2018, ΑΠ 388/2018, ΑΠ 358/2017).

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε ρητά για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ. ΑΠ 25/2003, ΑΠ 883/2021, ΑΠ 98/2020, ΑΠ 172/2020, ΑΠ 250/2014), ή όταν το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, γεγονός που συμβαίνει και όταν η απόφαση περιέχει παραδοχές αντίθετες με τον ισχυρισμό (Ολ.

ΑΠ 11/1996, ΑΠ 883/2021, ΑΠ 409/2021, ΑΠ 98/2020, ΑΠ 7/2020, ΑΠ 1150/2011, ΑΠ 421 - 425/2009), ή στην περίπτωση που το δικαστήριο τον απέρριψε ακόμη και σιωπηρώς, όταν είναι φανερό ότι όντως τον απέρριψε (ΑΠ 409/2021, ΑΠ 98/2020, ΑΠ 7/2020, ΑΠ 74/2019, ΑΠ 656/2016). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 744 και 759 παρ. 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, μπορεί και αυτεπαγγέλτως να διατάζει κάθε μέτρο πρόσφορο για την εξακρίβωση πραγματικών γεγονότων, ακόμη και εκείνων που δεν έχουν προταθεί και ιδιαίτερα γεγονότων που συντελούν στην προστασία των ενδιαφερομένων ή της έννομης σχέσης ή του γενικότερου κοινωνικού συμφέροντος (άρθρο 744) και ότι το δικαστήριο, ακόμη και αποκλίνοντας από τις διατάξεις που ρυθμίζουν την απόδειξη, διατάζει αυτεπαγγέλτως καθετί που, κατά την κρίση του, είναι απαραίτητο για την εξακρίβωση της αλήθειας των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 759 παρ.3).

Με τις διατάξεις αυτές εισάγεται απόκλιση από τη ρύθμιση του άρθρου 106 ΚΠολΔ και καθιερώνεται για τις υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας το ανακριτικό σύστημα, το οποίο παρέχει στο δικαστήριο ελευθερία αυτεπάγγελτης ενέργειας και συλλογής του αποδεικτικού υλικού και εξακρίβωσης πραγματικών γεγονότων, ακόμη και εκείνων που δεν έχουν προταθεί, τα οποία ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Η ειδική αυτή ρύθμιση καταλαμβάνει τις γνήσιες και τις μη γνήσιες υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας, δηλαδή και εκείνες τις ιδιωτικές διαφορές που ο νόμος παραπέμπει για εκδίκαση στην ειδική αυτή διαδικασία, λόγω της απλότητας και συντομίας από την οποία κυριαρχείται. Το ανακριτικό αυτό σύστημα ισχύει και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ενώ η εξουσία του δικαστηρίου για λήψη κάθε πρόσφορου μέτρου για την ανεύρεση της αλήθειας δεν οριοθετείται από το νόμο και, άρα, είναι απεριόριστη, αφού μπορεί να λάβει υπόψη ακόμη και άκυρα ή ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα (όχι, όμως, και ανεπίτρεπτα), καθώς και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου ή αποδεικτικά μέσα εκτός του καταλόγου του άρθρου 339 ΚΠολΔ, αποδεσμευόμενο από τους αποδεικτικούς τύπους της αυστηρής απόδειξης (ΑΠ 425/2022, ΑΠ 769/2015, ΑΠ 236/2015).

Ως εκ τούτου, κατά τη διαδικασία αυτή (εκούσια) δεν ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 εδάφιο α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, για την, παρά το νόμο, λήψη υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν (ΑΠ 154/2018, ΑΠ 636/2017, ΑΠ 528/2017) και, συνακόλουθα, από τον αριθμό 5 εδάφιο α' του (νέου) άρθρου 560 του ίδιου Κώδικα (ΑΠ 883/2021, ΑΠ 686/2021, ΑΠ 257/2020), ιδρύεται όμως ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 5 εδάφιο β' του ίδιου άρθρου 560 του ΚΠολΔ, όταν δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη "πράγματα", με την προεκτεθείσα έννοια, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 21/2023).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 130/2020 τελεσίδικη απόφασή του, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3 εδ. β' Ν. 3869/2010, 739 επ. ΚΠολΔ), δέχθηκε, ανέλεγκτα, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο αιτών (ήδη αναιρεσείων) είναι 47 ετών, υπηρετεί ως μόνιμος υπαξιωματικός στην Πολεμική Αεροπορία και έχει τελέσει γάμο με τη (...)ηλικίας 36 ετών.

Έχουν αποκτήσει τρία τέκνα (...) ηλικίας 15 (...)ηλικίας 14 ετών και (...) ηλικίας 11 ετών (...).Διαμένουν σε διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου οικοδομής κείμενης στην Αλεξανδρούπολη επί της οδού Αμαζόνων 32, εμβαδού 73,37 τ.μ., έτους κατασκευής 2008. Η εν λόγω οικοδομή είναι κτισμένη επί ενός οικοπέδου έκτασης 168 τ.μ., ποσοστό 548%0 εξ αδιαιρέτου (...) Στις δαπάνες για την κατασκευή του συγκεκριμένου διαμερίσματος προέβη ο ίδιος ο αιτών και για το λόγο αυτό συνήψε και τη σύμβαση στεγαστικού δανείου με το εκκαλούν (ήδη αναιρεσείον) ...Η ένδικη σύμβαση στεγαστικού δανείου, ποσού 111.500 ευρώ, καταρτίστηκε μεταξύ του εφεσιβλήτου και του εκκαλούντος στις 3-9-2007, με σκοπό ο εφεσίβλητος να προβεί στην κατασκευή του προμνησθέντος διαμερίσματος που αποτελεί την πρώτη κατοικία της οικογένειάς του.

Συμφωνήθηκε ότι το δάνειο θα αποπληρωνόταν σε 30 έτη, δηλαδή σε 360 μηνιαίες δόσεις, ποσού 551,59 ευρώ η κάθε μία και η εξυπηρέτηση του δανείου θα εκκινούσε την 1η-1-2008 (...).Κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης η οφειλή του αιτούντος ανερχόταν στο ποσό των 98.979,18 ευρώ.Ακόμη σε χρόνο προγενέστερο του έτους από την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης, είχε χορηγηθεί στον αιτούντα από τη «H.

P. C. Α. Ε. Π. «Π. μία πιστωτική κάρτα, από την οποία όφειλε έως την κατάθεση της αίτησης το ποσό των 1.935,23 ευρώ, ενώ η ελάχιστη καταβλητέα δόση ανερχόταν στο ποσό των 36,30 ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, κατά τον ανωτέρω χρόνο όφειλε στους πιστωτές του το ποσό των 100.914,42 ευρώ (...) αποδεικνύεται ότι μεταξύ των ετών 2007, όταν ο αιτών συνήψε την ένδικη σύμβαση δανείου, και 2011, όταν έγιναν εμφανή τα αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης που ενέσκηψε στη χώρα, τα καθαρά μηνιαία εισοδήματα του αιτούντος έμειναν αμετάβλητα (1.447,45 ευρώ το έτος 2007 και 1.443,44 ευρώ το 2011)...κατά τον κρίσιμο χρόνο κατάθεσης της ένδικης αίτησης (19-9-2014) τα εισοδήματα του αιτούντος είχαν μειωθεί σε σχέση με αυτά του χρόνου υπογραφής της επίδικης σύμβασης, κατά (1.447,45-1.258,82)=188,63 ευρώ...κατά το χρόνο κατάθεσης της κρινόμενης αίτησης, τα εισοδήματα του αιτούντος δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των...ελαχίστων βιοτικών αναγκών της οικογένειάς του και την εξυπηρέτηση του ένδικου δανείου...αποδεικνύεται ότι ο αιτών, λόγω της προσωπικής και οικονομικής κατάστασης στην οποία βρισκόταν κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης και εξακολουθεί να βρίσκεται και σήμερα, περιήλθε σε μόνιμη αδυναμία πληρωμών...ως εκ τούτου, ο αιτών, ο οποίος δεν έχει πτωχευτική ικανότητα , έχει περιέλθει χωρίς δόλο σε μόνιμη και διαρκή πραγματική αδυναμία πληρωμών προς τους πιστωτές του...".

Ακολούθως το ως άνω Δικαστήριο δέχθηκε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του αιτούντος στη ρύθμιση των διατάξεων του Ν.3869/2010 και ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που προέβη στη ρύθμιση των χρεών αυτού (αιτούντος), κατ' άρθρο 8 του Ν.3869/2010, με τον ορισμό 32 μηνιαίων μηδενικών καταβολών, ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ.1 του Ν.3869/2010, απέρριψε δε τους αντίθετους ισχυρισμούς του ήδη αναιρεσείοντος.

Περαιτέρω, το δικάσαν, ως Εφετείο, Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, ερευνώντας τον πέμπτο λόγο της έφεσης του ήδη αναιρεσείοντος, με τον οποίο προέβαλε την αιτίαση ότι εσφαλμένα το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος την αναγραφόμενη στο αναφερόμενο συμβόλαιο γονικής παροχής αντικειμενική αξία της δέχθηκε τα ακόλουθα: " Με τον πέμπτο λόγο της έφεσής του, το εκκαλούν διατείνεται ότι εσφαλμένα το πρωτοβάθμιο Δικαστήριοέλαβε υπόψη του για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος, την αντικειμενική αξία που αναγραφόταν στο υπ' αριθµ. ...

συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Θεοδώρας Μπαράκη και όχι την αντικειμενική αξία του διαμερίσματος όπως αυτή προκύπτει από πρόσφατη δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, διότι, καταρχήν το ανωτέρω συμβόλαιο, όπως προαναφέρθηκε, δεν αφορά τη μεταβίβαση του επίδικου διαμερίσματος, αλλά ποσοστό 5480/00 εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου, όπου κατόπιν ανεγέρθηκε η οικοδομή στην οποία βρίσκεται το συγκεκριμένο διαμέρισμα .

Περαιτέρω, σύμφωνα µε το άρθρο µόνο παρ. 1 στ. ιε' της ΚΥΑ 7534/2015 (ΦΕΚ 8'/1794) "Τροποποίηση της υπ' αριθ. Ζ1-1398 κοινής υπουργικής απόφασης περί καθορισμού πιστοποιητικών, δηλώσεων, καταστάσεων και σχεδίων διευθέτησης οφειλών που προβλέπονται από την παρ. 7 του άρθρου 4 του Ν. 3869/2010", μεταξύ των εγγράφων που καταθέτει ο αιτών στη Γραμματεία του Δικαστηρίου και συνοδεύουν την αίτησή του για την υπαγωγή στον Ν. 3869/2010, περιλαμβάνεται φύλλο υπολογισμού αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας του.

Παγίως δε γίνεται δεκτό (...) ότι αντί του φύλλου υπολογισμού αντικειμενικής αξίας ο αιτών μπορεί να προσκομίσει πρόσφατη δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. έτους 2019 του αιτούντος, η αντικειμενική αξία του εν λόγω διαμερίσματος ανέρχεται στο ποσό των 51.112,71 ευρώ. Η αξία αυτή δεν υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά 50%, και συνεπώς, επιτρέπεται να εξαιρεθεί της εκποίησης.

Συνακόλουθα, θα πρέπει κατ' άρθρο 9 του Ν. 3869/2010,ως ίσχυε και εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση, να οριστούν μηνιαίες καταβολές για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του εφεσιβλήτου, για την οποία συγκεκριμένα, λαμβανομένων υπόψη των εξαιρετικών οικονομικών και βιοτικών συνθηκών του...θα πρέπει να καταβάλει ποσό που ανέρχεται σε ποσοστό 50% της αντικειμενικής αξίας του ανωτέρω ακινήτου, ήτοι (51.112,71Χ50%)=25.556,36 ευρώ.

Η καταβολή των δόσεων για τη διάσωση της κατοικίας του θα γίνει εντόκως, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που θα ισχύει κατά το χρόνο αποπληρωμής σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των πράξεων της κύριας αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Θα ξεκινήσει δε μετά την πάροδο ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση της παρούσας, λαμβανομένης υπόψη της ρύθμισης του Δικαστηρίου, δηλαδή από το Σεπτέμβριο του έτους 2020, δε χρόνος εξόφλησης του ποσού αυτού πρέπει να οριστεί σε 20 έτη (240 δόσεις), λαμβανομένων υπόψη του ποσού που πρέπει να καταβληθεί, της διάρκειας της επίδικης δανειακής σύμβασης, των οικονομικών δυνατοτήτων του εκκαλούντος και της ηλικίας του.

Ως εκ τούτου, η μηνιαία δόση που θα καταβάλλει στο πλαίσιο της ρύθμισης ανέρχεται στο ποσό των 25.556,36 ευρώ:240)=106,48 ευρώ και θα γίνεται τις πρώτες 5 ημέρες κάθε μήνα... το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο κρίνοντας ότι πρέπει να καταβάλλει ο αιτών ο αιτών για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του το ποσό των 86,00 για 15 έτη (180 δόσεις), εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις και κατά το μέρος αυτό η εκκαλούμενη πρέπει να εξαφανιστεί και αφού κρατηθεί και δικασθεί η ένδικη αίτηση κατά το μέρος αυτό, να γίνει εν μέρει δεκτή αυτή κατ' ουσίαν και να επιβληθεί στον αιτούντα η προαναφερθείσα υποχρέωση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης δέχθηκε την έφεση τυπικά και εν μέρει κατ' ουσίαν, εξαφάνισε την υπ' αριθμ.168/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αλεξανδρούπολης κατά το μέρος εκείνο που αφορά τη διάσωση της κύριας κατοικίας του εφεσιβλήτου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, και β) κατά το μέρος εκείνο που διέταξε ότι τα καταβλητέα μετά τη ρύθμιση ποσά θα καταβάλλονται προς το ΤΠΔ από τον ίδιο τον αιτούντα, κράτησε και δίκασε την από 12-9-2014 με αριθμό κατάθεσης 492/19-9-2014 αίτηση, κατά τα κεφάλαια αυτά, δέχθηκε εν μέρει την αίτηση και επέβαλε στον αιτούντα την υποχρέωση να καταβάλλει για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του στο ήδη αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" το ποσό των 25.556,36 ευρώ, ορίζοντας ότι η αποπληρωμή του ποσού αυτού θα γίνει σε 240 ισόποσες μηνιαίες δόσεις των 106,48 ευρώ, ότι η καταβολή των μηνιαίων αυτών δόσεων θα γίνεται εντός του πρώτου 5μέρου εκάστου μηνός, θα ξεκινήσει μετά την παρέλευση ενός μηνός από τη δημοσίευση της απόφασης, ήτοι από τον Σεπτέμβριο του έτους 2020, θα γίνει εντόκως χωρίς ανατοκισμό, με μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που θα ισχύει κατά το χρόνο της αποπληρωμής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ορίζοντας ότι τα καταβλητέα μετά τη ρύθμιση ποσά θα παρακρατούνται από το μισθό του αιτούντος.

Με το μοναδικό λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια από το άρθρο 560 αριθμός 5 περ. α' ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το, ως Εφετείο, δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, κατά την επανάκριση του κεφαλαίου της υπ'αριθμ. 168/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αλεξανδρούπολης, που αφορά στη διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος (πρώτου αναιρεσιβλήτου) μετά την παραδοχή του πέμπτου λόγου της έφεσής του, που αφορούσε σε σφάλμα της πρωτόδικης απόφασης, ως προς το ύψος της αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας του, προσδιόρισε μεν την αντικειμενική αξία της προς διάσωση κατοικίας στο ποσό των 51.112,71 ευρώ, αντί του ποσού των 19.346 ευρώ, που προσδιόρισε το πρωτόδικο δικαστήριο, πλην όμως όρισε καταβολές ανερχόμενες σε ποσοστό 50% της αντικειμενικής αξίας, ήτοι στο ποσό των 25.556,36 ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη τις εξαιρετικές οικονομικές και βιοτικές συνθήκες του αιτούντος, ενώ το πρωτόδικο δικαστήριο είχε ορίσει καταβολές ύψους 15.476,80 ευρώ, ήτοι καταβολές ανερχόμενες σε ποσοστό 80% επί της αντικειμενικής αξίας, χωρίς όπως ισχυρίζεται να υπάρχει σχετικός λόγος έφεσης που να πλήττει τους ενδιάμεσους συλλογισμούς της απόφασης, που οδήγησαν στον ορισμό καταβολών ανερχόμενων στο 80% της αντικειμενικής αξίας, δηλαδή χωρίς να αμφισβητήσει το ύψος του ποσοστού αυτού, καθόσον αυτό αποτελούσε το ανώτατο, σύμφωνα με το νόμο ύψος ποσοστού, το οποίο μπορούσε να ορίσει η πρωτόδικη απόφαση για τον προσδιορισμό των καταβολών του αιτούντος προς τους πιστωτές του-μεταξύ των οποίων και το ίδιο το αναιρεσείον-προς διάσωση της κύριας κατοικίας του.Ο λόγος αυτός της λήψης υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον, όπως αναφέρθηκε στην προηγηθείσα νομική σκέψη, στις υποθέσεις που εκδικάζονται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, όπως στην ένδικη περίπτωση, λόγω της εφαρμογής του ανακριτικού συστήματος, δεν ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 5 εδάφιο α' του άρθρου 560 του ΚΠολΔ.

Μετά από αυτά, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της. Διάταξη περί παραβόλου δεν ορίζεται, διότι το αναιρεσείον ΝΠΔΔ δεν βαρύνεται με τέτοια υποχρέωση κατ' άρθρ. 28 παρ. 4 Ν. 2579/1998 (ΑΠ 1061/2023, ΑΠ 1213/2023, ΑΠ 1053/2023,). Επίσης, διάταξη περί δικαστικών εξόδων δεν ορίζεται, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3 εδάφ. β' του Ν. 3869/ 2010), διότι η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου 746 ΚΠολΔ, καθόσον επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 8 παρ. 6 εδάφ. β' του Ν. 3869/2010, κατά την οποία "...δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (Ολ. ΑΠ 4/2023, ΑΠ 1053/2023, ΑΠ 1213/2023, ΑΠ 1683/2022, ΑΠ 785/2022, ΑΠ 658/2022, ΑΠ 448/2022).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-3-2021 (με αριθμ. έκθ. κατάθ. 2/23-3-2021) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 130/2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης, που δίκασε ως Εφετείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιανουαρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και ταύτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία, καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου, ο β' αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2024.

O ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ