1069/2013 · 1069/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1069 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1069/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Απριλίου 2013 με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας παρέδρου του ΝΣΚ Σοφίας Διαμαντοπούλου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολδ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων:1. Α. Ε. του Γ., 2. Α. Γ. του Ε. και 3. Α. Ε. του Ε., κατοίκων ... και οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Θεοφάνη Παντελιά και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 446/2006 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Εφετείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 33/2007 μη οριστική και 149/2011 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 31-7-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος, ανέγνωσε την από 5-4-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 33 παρ. 1 του Ν. 2971/2001"το τεκμήριο της ωφελείας των ιδιοκτητών κατά τις διατάξεις του ν.653/1977, είναι μαχητό και κρίνεται μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης από το αρμόδιο για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης Εφετείο, κατά την ειδική διαδικασία του παρόντος βαθμού".

Εξάλλου, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ. ΑΠ 30/1997, Ολομ. ΑΠ 28/1997). Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ως αποδειχθέντα, ότι με την υπ' αριθμ. 1051531/4822/0010/26-6-2003 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Γεωργίας και ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ, που δημοσιεύθηκε στο υπ' αριθμ. 673/4o/2-7-2003 ΦΕΚ, κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη βελτίωση του αυτοκινητοδρόμου Αθηνών-Θεσσαλονίκης (τμήμα παράκαμψης Καμένων Βούρλων), εκτάσεως συνολικού εμβαδού 302.115,4 τ.μ. που βρίσκεται στον Δήμο Καμένων Βούρλων Ν. Φθιώτιδας. Τα απαλλοτριούμενα ακίνητα απεικονίζονται στα από Νοέμβριο 2002 υπ' αριθμ. ΚΤ-8 έως 14 σχέδια των κτηματολογικών διαγραμμάτων και στον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της ΕΥΔΕ/ΠΑ.ΘΕ. της γενικής γραμματείας του Υπουργείου ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. που έχει συντάξει η μελετητική εταιρία "Πλανητική Α.Ε." και έχει θεωρήσει ο διευθυντής της ανωτέρω υπηρεσίας. Η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε υπέρ το καθού Ελληνικού Δημοσίου και με δαπάνες αυτού και όσων από τους παρόδιους ιδιοκτήτες ωφελούνται από τη διάνοιξη της οδού. Στην απαλλοτριούμενη, άνω, έκταση περιλαμβάνεται και το ακίνητο, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 708, στο οποίο και προβάλλουν δικαίωμα κυριότητας οι αιτούντες. Το ως άνω ακίνητο πριν την απαλλοτρίωση είχε έκταση 670 τ.μ., απ' αυτό απαλλοτριώθηκε τμήμα 314,73 τ.μ., από το οποίο μέρος 29,64 τ.μ., (= 24,29 + 5,35 τ.μ.) αποζημιώνεται, ενώ για το υπόλοιπο, εμβαδού 285,09 τ.μ., εμφαινόμενο στον κτηματολογικό πίνακα και διάγραμμα με τα στοιχεία 10-11-14-15-10, επιβλήθηκε υποχρέωση αυτοαποζημίωσης γιατί θεωρήθηκε, κατ' άρθρο 1 ν. 653/1977, ότι ωφελείται από την απόκτηση πρόσοψης στον κατασκευαζόμενο αυτοκινητόδρομο. Αποδείχθηκε δε, ότι η περιοχή των Καμένων Βούρλων, όπου το άνω ακίνητο, είναι ένα από τα σημαντικά παραθαλάσσια τουριστικά θέρετρα της Ελλάδας, διότι συνδυάζει θαλάσσια και ιαματικά λουτρά και έχει οργανωμένη παροχή ξενοδοχειακών υπηρεσιών. Η περιοχή εμφανίζει μεγάλη οικιστική ανάπτυξη, πλην όμως το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο του ομώνυμου Δήμου, είναι πολύ μικρό σε σχέση με την υψηλή ζήτηση οικοδόμησης γης που παρατηρείται, γι' αυτό και επιδιώκεται (από το Δήμο) επέκταση του σχεδίου. Σήμερα η δυνατότητα προσφοράς γης προς ανοικοδόμηση είναι δυνατή μόνο προς το μέρος που βρίσκεται η όλη απαλλοτριωθείσα έκταση. Το άνω ακίνητο των αιτούντων, όπως και όλα τα απαλλοτριωθέντα, έστω και αν βρίσκεται εκτός του σχεδίου πόλεως, καλλιεργούμενο με ελιές κ.λ.π., έχει εν δυνάμει οικοπεδική, προοπτική και αξία. Βρίσκεται εντός της περιμετρικής ζώνης του σχεδίου πόλεως και ειδικότερα σε απόσταση 500 από τα όρια του σχεδίου απέχει 350 μ. περίπου από τη θάλασσα και ως εκ της σχετικά μικρής απόστασής του από τη θάλασσα έχει οικοπεδική αξία. Το όλο ακίνητο, πριν την απαλλοτρίωση, ήταν μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο. Μετά την απαλλοτρίωση τμήματος, κατά τα παραπάνω 314,7 τ.μ., το απομένον τμήμα δεν υφίσταται μεν καμία μείωση διότι έτσι και αλλιώς απαρχής δεν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο, ενώ η δυνατότητα γεωργικής εκμεταλλεύσεως του δεν εμποδίζεται. Ωστόσο, καμία ωφέλεια ή υπεραξία δεν απέκτησε το ανωτέρω ακίνητο από τη διάνοιξη του αυτοκινητόδρομου και την απόκτηση πρόσοψης σ' αυτόν, καθόσον από το ακίνητο δεν υπάρχει άμεση προσπέλαση στην κατασκευασθείσα εθνική οδό, αφού η τελευταία είναι αφενός κλειστός αυτοκινητόδρομος, περίκλειστος και από τις δύο πλευρές του με απαγορευτικά κιγκλιδώματα, αφετέρου είναι υπερυψωμένη εν σχέσει με το ως άνω απομένον τμήμα. Επί πλέον, λόγω της ιδιότητας του έργου (για το οποίο η απαλλοτρίωση) ως αυτοκινητοδρόμου ταχείας κυκλοφορίας, το ακίνητο επιβαρύνεται από την ηχορύπανση, καθώς και τη χημική ρύπανση από τα καυσαέρια των διερχόμενων αυτοκινήτων, ενώ το γεγονός ότι το απαλλοτριούμενο ακίνητο αποκτά πρόσωπο στη νέα εθνική οδό έχει ως αποτέλεσμα την τήρηση των ελάχιστων αποστάσεων από τον άξονα της οδού σύμφωνα με το Π.Δ. 209/1998.

Συνεπώς, ενόψει μάλιστα ότι η ως άνω υπ' αριθμ. 138/2008 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, κατά το μη αναιρεθέν μέρος της, δέχθηκε ότι δεν απέκτησαν ωφέλεια αντίστοιχα ακίνητα της ίδιας περιοχής και ζώνης πρέπει, ανατραπέντος του ως άνω μαχητού τεκμηρίου ωφέλειας, να γίνει δεκτή η αίτηση και να κριθεί ότι δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση, λόγο εφαρμογής του τεκμηρίου ωφέλειας του άρθρου 1 του ν. 653/1977. Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι δεν συντρέχει το κατ' άρθρο 1 του ν. 653/1977 τεκμήριο ωφέλειας για το Κ.Π. 708 ακίνητο των αιτούντων, που απαλλοτριώθηκε κατά τα προαναφερόμενα και διέταξε τη διόρθωση του οικείου κτηματολογικού πίνακα κήρυξης της απαλλοτριώσεως.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς αιτιολογίες που στηρίζουν με επάρκεια το αποδεικτικό πόρισμα και το διατακτικό της αποφάσεως . Επομένως, τα αντιθέτως υποστηριζόμενα με το μοναδικό λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση των προαναφερομένων διατάξεων, λόγω έλλειψης νομίμου βάσεως της αποφάσεως, εκ της ανεπάρκειας της αιτιολογίας της είναι αβάσιμα και πρέπει να απορριφθούν.- Κατ' ακολουθίαν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-7-2012 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 149/2011 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ