1066/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1066 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1066/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Αριστείδη Πελεκάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: του Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που εδρεύει στην Αθήνα, ειδικά δε στη συγκεκριμένη περίπτωση και από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε Πειραιά, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Άννα Πρεβενά, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Χ. Β., κατοίκου ..., 2. Μ. Β., κατοίκου ..., 3. Α. Κ., κατοίκου ..., 4. Β. Κ., κατοίκου ..., 5. Α. Λ., κατοίκου ..., 6. Δ. Κ., κατοίκου ..., 7. Α. Κ., κατοίκου ..., 8. Ι. Γ., κατοίκου ..., 9. Ε. Ν., κατοίκου ..., 10. Χ. Τ., κατοίκου ..., 11. Μ. Σ., κατοίκου ..., 12. Γ. Κ., κατοίκου ..., 13. Μ. Φ., κατοίκου ..., 14. Α. Π., κατοίκου ..., 15. Ε. Σ., κατοίκου ..., 16. Α. Χ., κατοίκου ..., 17. Μ. Ν., κατοίκου ..., 18. Κ. Κ., κατοίκου ..., 19. Γ. Π., κατοίκου ..., 20. Α. Φ., κατοίκου ..., 21. Π. Χ., κατοίκου ..., 22. Π. Κ., κατοίκου ..., 23. Γ. Ν., κατοίκου ..., 24. Χ. Μ., κατοίκου ..., 25. Ι. Β., κατοίκου ... και 26. Χ. Λ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Οκτωβρίου 2006 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Νίκαιας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 86/2007 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 4071/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16 Ιουνίου 2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αριστείδης Πελεκάνος, ανέγνωσε την από 24 Ιανουαρίου 2013 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Μιχαήλ Αυγουλέα, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της κρινόμενης αίτησης και να αναιρεθεί η 4071/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και νόμιμα προσκομιζόμενες εκθέσεις επίδοσης με αρ. 1175/25-7-2013 και 1177/25-7-2013 του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 16-7-2012 αίτησης αναίρεσης με κλήση για συζήτηση κατά την αρχική δικάσιμο της 4ης/2/2013 και της από 8-2-2013 βεβαίωσης του γραμματέα του Αρείου Πάγου, ότι η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 18ης/11/2013, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τους δικηγόρους Αθηνών Νικόλαο Αναγνωστόπουλο και Αναστάσιο Κυριακίδη, οι οποίοι διορίστηκαν σύννομα ως πληρεξούσιοι δικηγόροι και αντίκλητοι των αναιρεσιβλήτων με την από 25-7-2005 επιταγή προς εκτέλεση, και με την από 4-2-2006 αναγγελία απαιτήσεων προς τη συμβολαιογράφο Αθηνών Αικατερίνη Τόλια, ως υπάλληλο επί του πλειστηριασμού, που διενεργήθηκε την 1η/2/2006 κατά της εταιρείας με την επωνυμία "Δ.Ζ.

Ανώνυμη Εταιρία Ανάπτυξης Δικτύων - Ανάπτυξη - Εκμετάλλευση Δικτύων Δικαιόχρησης Α.Ε" και οι οποίοι, κατά τα άρθρα 924 και 972 παρ. 1 ΚΠολΔ, είναι δεκτικοί για όλες τις επιδόσεις της εκτέλεσης (ΑΠ 1492/2003, ΑΠ 118/2001). Επομένως και αφού οι αναιρεσίβλητοι δεν παραστάθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την προαναφερόμενη μετ' αναβολή δικάσιμο και την εκφώνηση της υπόθεσης από το οικείο πινάκιο, αυτοί ερημοδικούν, αλλά η υπόθεση συζητείται παρά την απουσία τους, κατά το άρθρο 576 παρ. 2 γ' ΚΠολΔ.

Από το άρθρο 560 ΚΠολΔ προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των πολυμελών πρωτοδικείων, οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο για ορισμένους λόγους, και συγκεκριμένα 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης, του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Με τον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης, αποδίδεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο η πλημμέλεια κατ' ορθή εκτίμηση από τον αρ. 8 (και όχι από τον αρ. 14 που αναφέρει το αναιρεσείον) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επειδή δέχτηκε "πράγμα" (ισχυρισμό) των αναιρεσιβλήτων, που δεν είχε προταθεί στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.

Ο λόγος, όμως, αυτός, όπως ήδη σημειώθηκε, δεν προβλέπεται από το άρθρο 560 ΚΠολΔ, για τον αναιρετικό έλεγχο των αποφάσεων των ειρηνοδικείων ή των πρωτοδικείων, που κρίνουν κατ' έφεση αποφάσεις των ειρηνοδικείων.

Συνεπώς, λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Από τη διάταξη του άρθρου 975 ΚΠολΔ., κατά την οποία, αφού αφαιρεθούν τα έξοδα της εκτέλεσης που ορίζονται αιτιολογημένα από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού, κατατάσσονται στον πίνακα οι απαιτήσεις με τη σειρά που καθορίζει η διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 979 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ, η οποία ορίζει, αφενός ότι ο υπάλληλος του πλειστηριασμού καλεί εκείνον υπέρ του οποίου έγινε και εκείνον κατά του οποίου έχει στραφεί η εκτέλεση και τους δανειστές να λάβουν γνώση του πίνακα κατάταξης ( παρ.1), αφετέρου ότι μέσα σε οκτώ ημέρες αφότου επιδοθεί η πρόσκληση οποιοσδήποτε των ανωτέρω έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ανακόψει τον πίνακα κατάταξης με ανακοπή, η οποία στρέφεται κατά των δανειστών μόνο των οποίων προσβάλλεται η κατάταξη (παρ.2), προκύπτουν τα εξής:

α) Η εκκαθαριστική πράξη του υπαλλήλου του πλειστηριασμού, που προσδιορίζει τα προαφαιρούμενα έξοδα εκτέλεσης, αν και εξώδικη, αποτελεί ουσιαστικώς διανομή του πλειστηριάσματος και προσβάλλεται, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 979 ΚΠολΔ, με την ανακοπή που ορίζει η διάταξη αυτή, με την οποία ανακοπή αμφισβητείται η απαίτηση των προσώπων υπέρ των οποίων έγινε η προαφαίρεση.

Β) Η διαδικασία της κατάταξης είναι ενιαία αλλά όχι αδιαίρετη και το δεδικασμένο της απόφασης περιορίζεται μόνο στους διαδίκους της δίκης της ανακοπής, χωρίς να επηρεάζει τη θέση των άλλων δανειστών.

Συνεπώς, το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή περιορίζεται στα όρια του αιτήματός της και δεν έχει εξουσία να προβεί αυτεπαγγέλτως στην αναδιάρθρωση όλου του πίνακα κατάταξης. Επομένως, κατά την αρχή της προλήψεως, που προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 979 ΚΠολΔ, εάν ευδοκιμήσει η ανακοπή, στο αποδεσμευόμενο ποσό κατατάσσεται μόνο ο ανακόπτων, χωρίς να ωφελείται άλλος δανειστής ο οποίος δεν άσκησε ανακοπή, έστω και αν έχει ισχυρότερο προνόμιο κατάταξης.

Το ίδιο ισχύει, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, και στην περίπτωση που η ανακοπή πλήττει τον πίνακα για τα έξοδα εκτέλεσης, παρότι δεν γίνεται κατάταξη γι' αυτά. Και γ) Έννομο συμφέρον για την άσκηση της ανακοπής έχει, από τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 979 παρ.1, εκείνος που αμφισβητεί την ύπαρξη της απαίτησης για τα έξοδα και επιδιώκει την κατάταξή του στο ποσό που θα ελευθερωθεί, δηλαδή όταν η παραδοχή του αιτήματος της ανακοπής δεν εξαντλείται μόνο στην ακύρωση της κατάταξης του καθού, αλλά συνδέεται συγχρόνως και με τη δυνατότητα κατάταξης του ανακόπτοντος (ΑΠ 1229/2008, 1779/2007, 1510/2005, 280/2004, 756/2001).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς, δικάζοντας ως εφετείο μετά από έφεση κατά της 86/2007 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Νικαίας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: "Το εφεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο με την ένδικη ανακοπή του, ως αναγγελθείς δανειστής, στον διενεργηθέντα με επίσπευση των καθ' ων η ανακοπή - εκκαλούντων την 1η -2- 2006 πλειστηριασμό, δυνάμει της υπ' αριθμ. .../1-2-2006 έκθεσης αναγκαστικού πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Τόλια, των αναφερόμενων κινητών της οφειλέτιδος ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Δ.Ζ.

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΩΝ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗΣ" για την ικανοποίηση απαιτήσεών τους από σχέση εξαρτημένης εργασίας, επιδιώκει την μεταρρύθμιση του υπ' αριθμ .../31-3-2006 πίνακα κατάταξης δανειστών της ανωτέρω συμβολαιογράφου, λόγω μη νόμιμης προαφαίρεσης, ως εξόδων εκτέλεσης, υπέρ του καθ' ου η ανακοπή δικαστικού επιμελητή, του ποσού των 2.941,44 ευρώ, που αναλογεί στα κατασχεθέντα κινητά, που δεν εκπλειστηριάστηκαν, προκειμένου το ανωτέρω ποσό να προστεθεί στο εξ 141,15 ευρώ διανεμητέο προνομιακώς και συμμέτρως στους καθ' ων ποσό του πλειστηριάσματος, ούτως ώστε να καταταγεί σ' αυτό το Ελληνικό Δημόσιο, που δεν κατετάγη.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφασή του, αφού απέρριψε την ανακοπή του Ελληνικού Δημοσίου, ως ανομιμοποίητη, αναφορικά με τον καθ' ου δικαστικό επιμελητή και την έκανε δεκτή, ως προς τους καθ' ων επισπεύδοντες, μεταρρύθμισε εν μέρει τον προσβαλλόμενο πίνακα, επαναπροσδιόρισε το προς διανομή υπόλοιπο του πλειστηριάσματος συμπεριλαμβάνοντας το ποσό των 3.761,45 ευρώ και κατέταξε στο αιτηθέν μέρος τούτου εκ 2.941,44 ευρώ το ανακόπτον, με την αιτιολογία ότι μόνο αυτό εκ των αναγγελθέντων δανειστών προσέβαλε τον πίνακα.

Κατά της προσβαλλομένης απόφασης παραπονούνται οι εκκαλούντες με τον μοναδικό λόγο της έφεσής τους για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και ζητούν την εξαφάνισή της. Ενόψει των ρηθέντων στην μείζονα σκέψη και αν ακόμη το εν λόγω ποσό, που προσβάλλεται με την ανακοπή ήθελε θεωρηθεί μη νόμιμο και ανέκυπτε πλέον περίπτωση αναμόρφωσης του πίνακα κατάταξης για την προκύπτουσα διαφορά των προαφαιρεθέντων δικαστικών εξόδων, ως προς το ποσό αυτό, θα έπρεπε να χωρήσει η συνέχιση της διαδικασίας κατάταξης, μεταξύ του ανακόπτοντος- εφεσιβλήτου και των καθ' ων η ανακοπή - εκκαλούντων.

Στη περίπτωση δε αυτή σε ολόκληρο το εν λόγω ποσό θα έπρεπε να καταταγούν οι εκκαλούντες, που επέσπευσαν την εκτέλεση ως έχοντες ισχυρότερο προνόμιο από εκείνο του ανακόπτοντος Ελληνικού Δημοσίου (975 παρ. 3 ΚΠολΔ)". Στη συνέχεια το Εφετείο, δέχτηκε ως κατ' ουσίαν βάσιμη την έφεση των αναιρεσίβλητων, εξαφάνιζε την πρωτοβάθμια απόφαση και απέρριψε την ανακοπή του αναιρεσείοντος, για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, διότι, όπως αυτό έκρινε, σε κάθε περίπτωση το σχετικό ποσό θα περιερχόταν στους εκκαλούντες - καθών η ανακοπή, που είχαν ισχυρότερο προνόμιο, προς συμπλήρωση των απαιτήσεών τους, παρότι αυτοί δεν είχαν ασκήσει ανακοπή κατά του πίνακα.

Με την κρίση του αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 979 ΚΠολΔ, καθόσον, αφού οι καθών η ανακοπή-επισπεύδοντες, που προηγούνται λόγω προνομίου στην κατάταξη δεν άσκησαν ανακοπή για τα έξοδα, το ανακόπτον έχει ίδιο συμφέρον να προσβάλει ως προς αυτό τον πίνακα και να καταταγεί το ίδιο στο αποδεσμευόμενο ποσό των εξόδων.

Επομένως, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης από το άρθρο 560 αρ. 1 του ΚΠολΔ, που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την συγκεκριμένη πλημμέλεια. Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση από το ίδιο δικαστήριο με διαφορετική σύνθεση.

Επίσης πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, μειωμένα κατά το άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, όπως ισχύει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 4071/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχουν οι δικαστές που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει συνολικά σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Φεβρουαρίου 2014. Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ