1065/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1065 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Κοινός λογαριασμός. Ενεργητική εις ολόκληρον ενοχή του κάθε δικαιούχου της κατάθεσης έναντι του δέκτη (Τράπεζα). Στις μεταξύ τους σχέσεις οι περισσότεροι δικαιούχοι έχουν δικαίωμα κατ’ ίσα μέρη επί του ποσού της κατάθεσης, εκτός εάν προκύπτει κάτι άλλο από τη σχέση. Ο επικαλούμενος διαφορετική ρύθμιση από την εσωτερική σχέση φέρει το βάρος της απόδειξης του ισχυρισμού αυτού. Πότε δεν ιδρύεται ο αναιρετικός λόγος του αρ. 19 του άρθρ. 559 του Κ.Πολ.Δ. Απορρίπτει λόγους αναιρέσεως από τους αρ. 8, 11, 13 και 19 του άρθρ. 559 του Κ.Πολ.Δ. Δέχεται λόγο αναιρέσεως από τον αρ. 9 Αναιρεί εν μέρει την ΕφΚαλ 28/2009.

Αριθμός 1065/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Κ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Πέτρο Αναστασόπουλο και Βασίλειο Χριστόπουλο.

Της αναιρεσιβλήτου: Κ. Λ. του Λ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σαραντόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-2-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 155/2009 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 26-3-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 4-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως που περιλαμβάνονται στο αναιρετήριο και πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 155/2009 απόφαση του Εφετείου Καλαμάτας κατ' αυτεπάγγελτη εξέταση και παραδοχή του εκ του άρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ λόγου αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I.- Κατά το άρθρο 138 παρ. 1και 2 του ΑΚ "Δήλωση βούλησης που δεν έγινε στα σοβαρά παρά μόνο φαινομενικά (εικονική) είναι άκυρη. Άλλη δικαιοπραξία που καλύπτεται κάτω από την εικονική είναι έγκυρη αν τα μέρη την ήθελαν και συντρέχουν οι όροι που απαιτούνται για τη σύστασή της".Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ουσιώδες στοιχείο της εικονικότητας μιας σύμβασης είναι η γνώση και η συμφωνία όλων των κατά τον χρόνο της κατάρτισής της συμβαλλομένων για το ότι η σύμβαση που συνήφθη είναι εικονική και δεν παράγει έννομες συνέπειες, στην περίπτωση δε της σχετικής εικονικότητας και ότι υπό την εικονική δικαιοπραξία καλύπτεται άλλη, την οποία ήθελαν τα μέρη, και η οποία είναι έγκυρη αν συντρέχουν και οι απαιτούμενοι για τη σύστασή της όροι. Στη σύμβαση, ειδικότερα, αγοροπωλησίας ακινήτου, όπου συμβαλλόμενοι είναι ο πωλητής- κύριος του πωλουμένου ακινήτου και ο αγοραστής (άρθρ. 513, 1033 του ΑΚ), εικονικότητα θα υπάρχει όταν οι αντίστοιχες δηλώσεις του πωλητή και του αγοραστή ήταν εικονικές και δεν αποσκοπούσαν στη μεταβίβαση της κυριότητας του φερομένου ως πωλουμένου ακινήτου στον αγοραστή και στην καταβολή του τιμήματος από τον τελευταίο, στην περίπτωση δε που υπό την εικονική αυτή πώληση υποκρύπτεται δωρεά, η τελευταία αυτή σύμβαση θα είναι έγκυρη αν την ήθελαν τα συμβληθέντα ως άνω μέρη και συντρέχουν και οι όροι της έγκυρης σύστασής της (συμβολαιογραφικός τύπος και μεταγραφή). Παρέπεται ότι αν δεν συντρέχει το κατά τα προεκτεθέντα ουσιώδες στοιχείο της εικονικότητας η σύμβαση είναι έγκυρη όπως δηλώθηκε και παράγει τα κατά νόμον αποτελέσματά της, στα οποία και αποσκοπούσαν οι συμβληθέντες. Εξάλλου οι λόγοι αναιρέσεως των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, αντίστοιχα, δεν δημιουργούνται όταν το δικαστήριο ορθώς εφαρμόζει τον νόμο, διαλαμβάνοντας στην απόφασή του πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που στηρίζουν το αποδεικτικό του πόρισμα για κατάφαση ή άρνηση της έννομης συνέπειας του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου και το διατακτικό της, και επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής, ως ανωτέρω, εφαρμογής του ουσιαστικού κανόνα δικαίου.

II.- Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι με τα αναφερόμενα συμβόλαια που μεταγράφηκαν νόμιμα οι διάδικοι, τότε σύζυγοι, αγόρασαν κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας τα επίσης αναφερόμενα ακίνητα, ήτοι ένα ισόγειο κατάστημα στην πόλη των Αθηνών και ένα οικόπεδο στην πόλη της Καλαμάτας, ότι στην εξόφληση του τιμήματος συνέβαλαν και οι δύο διάδικοι με τα εισοδήματά τους, ο μεν ενάγων (αναιρεσείων) από την εργασία του ως οδοντιάτρου και την εκμετάλλευση κινηματογράφου, η δε εναγομένη (αναιρεσίβλητη) από την εκμίσθωση διαμερισμάτων της στην Αθήνα, χωρίς όμως, λόγω του κοινού συζυγικού βίου των διαδίκων, να μπορεί να εξακριβωθεί, το ακριβές ποσό της συμμετοχής του καθενός, και ότι κατά την κατάρτιση των ειρημένων αγοραπωλησιών οι σχετικές δηλώσεις βουλήσεως όλων των συμβληθέντων(ενάγοντος και εναγομένης αφ' ενός, και οικοπεδούχων και νομίμου εκπροσώπου της εργολήπτριας εταιρείας στην πρώτη περίπτωση, και πωλητών- κυρίων του οικοπέδου στη δεύτερη, αφ' ετέρου) έγιναν στα σοβαρά και όχι φαινομενικά, δεν υπεκρύπτετο δε κάτω από τις αγοραπωλησίες αυτές δωρεά ή χαριστική πρόθεση του ενάγοντος υπέρ της εναγομένης για το ποσοστό της συγκυριότητας (1/2 εξ αδιαιρέτου) που η τελευταία αποκτούσε επί των αγοραζομένων από τους διαδίκους ως άνω ακινήτων.

Συνεπώς, καταλήγει το Εφετείο, οι δηλώσεις βουλήσεως που περιλαμβάνονται στις ένδικες αυτές και ως εικονικές προσβαλλόμενες δικαιοπραξίες αγοραπωλησίας δεν πάσχουν από ελάττωμα και είναι έγκυρες, ως τέτοιες, και δεν υποκρύπτουν δωρεά. Και βάσει των παραδοχών αυτών το Εφετείο, με επικύρωση της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί τα ίδια, απέρριψε την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος, με την οποία ο τελευταίος ζητούσε να αναγνωρισθούν άκυρες, ως εικονικές, οι προαναφερθείσες συμβάσεις αγοραπωλησίας κατά το μέρος τους που μεταβιβάζεται με αυτές στην αναιρεσίβλητη λόγω πωλήσεως το ειρημένο 1/2 εξ αδιαιρέτου των πωληθέντων, ως άνω, ακινήτων, να αναγνωρισθεί επίσης ότι υπό τις δικαιοπραξίες αυτές καλύπτεται δωρεά εκ μέρους του αναιρεσείοντος προς την αναιρεσίβλητη των μεταβιβασθέντων αυτών στην τελευταία ιδανικών μεριδίων επί των ακινήτων, με σκοπό, περαιτέρω, να αναγνωρισθεί ότι συντρέχει εν προκειμένω νόμιμος λόγος ανακλήσεως της κρυπτόμενης αυτής δωρεάς λόγω της επικαλούμενης αχαριστίας της αναιρεσίβλητης προς τον αναιρεσείοντα. Οι προαναφερθείσες παραδοχές του Εφετείου στηρίζουν, σύμφωνα με τις προρρηθείσες διατάξεις, το αποδεικτικό του πόρισμα και το απορριπτικό της αγωγής του αναιρεσείοντος διατακτικό της απόφασης του, με αποτέλεσμα η απόφαση να έχει νόμιμη βάση, διαλαμβάνοντας πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το ανωτέρω ουσιώδες ζήτημα της εικονικότητας ή μη των ένδικων δικαιοπραξιών, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των ως άνω ουσιαστικών διατάξεων, τις οποίες και δεν παραβίασε το Εφετείο ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου, με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, όπως αβάσιμα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τους δύο, από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, λόγους της αιτήσεώς του.

III.- Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, κατά το νόμιμο αίτημα της τελευταίας (άρθρ. 176 και 183 του ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-3-2010 αίτηση του Π. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 155/2009 απόφασης του Εφετείου Καλαμάτας. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Μαΐου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουνίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ