Supreme Court dismisses appeal due to non-appearance of the municipality's legal representative without valid power of attorney.

Απόφαση 1062 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1062/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Αντιγόνη Τζελέπη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ (ΟΤΑ) με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΚΥΘΝΟΥ", που εδρεύει στη Χώρα της Κύθνου και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Παπαστεριόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Κ. του Γ. … και Δ. Κ. του Π., κάτοικοι ..., εκπροσωπούμενοι από τον ίδιο, ενώ δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-1-2018 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Αιγαίου και συνεκδικάστηκε με την από 18-4-2019 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, καθώς και με την διά των προτάσεων ανταίτηση του ήδη αναιρεσείοντος.

Εκδόθηκε η 140/2019 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, που κήρυξε τη συζήτηση απαράδεκτη. Ακολούθως, οι ως άνω αιτήσεις επανήλθαν για συζήτηση με κλήσεις των διαδίκων και συνεκδικάστηκαν με την διά των προτάσεων ανταίτηση της ανώνυμης εταιρείας "Τ.Α.Ι.Π.Ε.Δ. ΑΕ", μη διαδίκου στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 76/2020 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν εκείνος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση της αναιρέσεως με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση της υπόθεσης, σαν να ήταν και αυτός παρών, υπό την επιφύλαξη ότι η από αυτόν επίσπευση της συζήτησης είχε λάβει χώρα εγκύρως.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά δε το άρθρο 96 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά. Κατά το άρθρο δε 104 του ίδιου Κώδικα, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Η έλλειψη της πληρεξουσιότητας ή η υπέρβασή της, εξετάζεται, κατά το άρθρο 73 του Κ.Πολ.Δ., και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, σε κάθε στάση της δίκης (Ολ.Α.Π. 13/2008, Α.Π. 46/2022, Α.Π. 165/2020). Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων και εκείνης του ως άνω άρθρου 576 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι, εάν εκείνος που επισπεύδει τη συζήτηση απουσιάζει ή παρίσταται αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, αυτός θεωρείται δικονομικά απών και κηρύσσεται άκυρη η κλήση αυτού, με την οποία εμφανίζεται ως επιμελούμενος τη συζήτηση, με αποτέλεσμα να μην χωρεί εφαρμογή της τελευταίας διάταξης για συζήτηση της υπόθεσης από τον Άρειο Πάγο σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (Ολ.Α.Π. 39/2005, Ολ.Α.Π. 9/2003, Α.Π. 224/2023, Α.Π. 518/2021).

Στην περίπτωση αυτή, της ερημοδικίας του φερόμενου ως ασκήσαντος την αναίρεση διαδίκου, χωρίς την απόδειξη της ύπαρξης πληρεξουσιότητας αυτού προς τον υπογράψαντα αυτή (αναίρεση) δικηγόρο, η τελευταία απορρίπτεται ως απαράδεκτη, αφού η έλλειψη της πληρεξουσιότητας συνεπάγεται, σε κάθε περίπτωση και άνευ ετέρου, την ακυρότητα όλων των διαδικαστικών πράξεων, μεταξύ των οποίων η άσκηση ενδίκων μέσων (όπως, εν προκειμένω, της αιτήσεως αναιρέσεως), που επιχειρήθηκαν χωρίς τη συνδρομή της (Α.Π. 224/2023, Α.Π. 864/2021, Α.Π. 776/2021, Α.Π. 518/2021, Α.Π. 220/2021, Α.Π. 165/2020).

Περαιτέρω, με τις διατάξεις των άρθρων 58 παρ. 1 εδ. α' και 72 παρ.1 εδ. ιη' και ιθ' του Ν. 3852/2010 "Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης- Πρόγραμμα Καλλικράτης", όπως το δεύτερο από αυτά ισχύει μετά την αντικατάστασή του με την παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4623/2019 και ισχύει εν προκειμένω, ως εκ του χρόνου ασκήσεως της ένδικης, από 30-7-2020, αιτήσεως αναιρέσεως, που κατατέθηκε την 31-7-2020, ορίζονται τα ακόλουθα:

α) με το άρθρο 72 παρ. 1 εδ. ιη' και ιθ' ότι η Οικονομική Επιτροπή έχει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες αρμοδιότητες: ιη') αποφασίζει για την άσκηση ή μη όλων των ένδικων βοηθημάτων και των ένδικων μέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά, ιθ') αποφασίζει για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητάς του σε όσους δήμους είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι με μηνιαία αντιμισθία είτε αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια και καθορίζει την αμοιβή τους και β) με το άρθρο 58 παρ. 1 εδ.

α' ότι ο δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή. Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει, ότι, για την πρόσληψη δικηγόρου, προκειμένου αυτός να παρασταθεί ενώπιον δικαστηρίου για το Δήμο, απαιτείται η ύπαρξη προηγούμενης άδειας της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής.

Η απόφαση αυτή της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, αποτελεί μεν προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν αρκεί, όμως, για το διορισμό αυτού, ως δικαστικού αντιπροσώπου του Δήμου. Στην περίπτωση αυτή πρέπει ο Δήμαρχος, που εκπροσωπεί το Δήμο στα δικαστήρια, να διορίσει τον δικαστικό του πληρεξούσιο με έναν από τους τρόπους που προβλέπεται από το άρθρο 96 παρ. 1 και 3 του Κ.Πολ.Δ., ελλείψει δε χορηγήσεως τέτοιας πληρεξουσιότητας ο Δήµος θεωρείται δικονοµικώς απών (Α.Π. 323/2023, Α.Π. 1875/2022, Α.Π. 175/2020, Α.Π. 909/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά του Δικαστηρίου τούτου και τα στοιχεία της σχετικής δικογραφίας, ο αναιρεσείων ΟΤΑ άσκησε ενώπιον του δικαστηρίου τούτου την από 30-7-2020 αίτηση, για αναίρεση της 76/2020 τελεσίδικης αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου.

Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (22-9-2023) ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α., που επέσπευσε τη συζήτηση, εκπροσωπήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου από το δικηγόρο Αλέξανδρο Παπαστεριόπουλο, ως πληρεξούσιο αυτού, κατά τη δήλωσή του, ο οποίος, για την πρόσληψη του, προσκομίζει την υπ' αριθμ. 65/2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του εν λόγω Δήμου, με την οποία του δίδεται η άδεια για παράσταση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου για λογαριασμό του αναιρεσείοντος Δήμου και για σύνταξη υπομνήματος.

Πλην όμως, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, παραδεκτώς επισκοπούμενα, ουδόλως αποδεικνύεται χορήγηση ρητής πληρεξουσιότητας προς τον ανωτέρω δικηγόρο (ο οποίος δεν προκύπτει ότι έχει προσληφθεί με πάγια αντιμισθία) εκ μέρους του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ, κατά ένα εκ των ρηθέντων νόμιμων τρόπων, που προβλέπει ο Κ.Πολ.Δ., αφού δεν προσκομίζεται ούτε σχετική συμβολαιογραφική πράξη, από την οποία να προκύπτει ότι ο Δήμαρχος του ανωτέρω Δήμου παρέσχε στον άνω παραστάντα δικηγόρο την εντολή και πληρεξουσιότητα να εκπροσωπήσει το Δήμο ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη συζήτηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, ούτε υπάρχει στα πρακτικά της δίκης σχετική δήλωση του ως άνω Δημάρχου, ως νομίμου εκπροσώπου του αναιρεσείοντος Δήμου, για την από μέρους του χορήγηση πληρεξουσιότητας προς τον ίδιο δικηγόρο, με συνέπεια ο αναιρεσείων Δήμος να λογίζεται δικονομικά απών.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που παρέστησαν και δεν κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 276 παρ. 1 και 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-7-2020 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 18/2020 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 76/2020 τελεσιδίκου αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Απριλίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και ταύτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία,

καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου,

ο β' αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ