Supreme Court allows appeal against appeal dismissal due to procedural time limit error by lower court.

Απόφαση 1060 / 2021 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1060/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μυρσίνη Παπαχίου και Γεώργιο Καλαμαρίδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Π., κατοίκου ... Θεσσαλονίκης. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Νούτσο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Π. του Ν., κατοίκου … Κατερίνης. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Βασιλακάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24.10.2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4049/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 924/2018 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23.01.2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

[I] Με την κρινόμενη από 23.01.2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία υπ’ αριθμ. 924/2018 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω της εκπρόθεσμης άσκησής της, η έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ’ αριθμ. 4049/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την τελευταία αυτή απόφαση είχε απορριφθεί η από 24.10.2011 αγωγή του αναιρεσείοντος, με την οποία ζήτησε να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος να του καταβάλει ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από τη σε βάρος του συκοφαντική δυσφήμηση, το ποσό, μετά από νόμιμο περιορισμό του σχετικού αιτήματος, των 25.000 ευρώ. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή η αίτηση (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

[II] Κατά το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015, «Αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι δύο έτη, που αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη». Η ίδια διάταξη, πριν την τροποποίησή της όριζε ότι «Αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι τρία χρόνια, που αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη».

Ακόμη, με το άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 του άρθρου 1 του ίδιου πιο πάνω νόμου, ορίζεται ότι οι διατάξεις που αφορούν τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται επί των κατατιθεμένων από 01.01.2016 και εφεξής ενδίκων μέσων και ότι κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται άλλως σε επιμέρους διατάξεις, ισχύς του νόμου αρχίζει από 01.01.2016.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 24 του ΕισΝΚΠολΔ, η οποία απηχεί θεμελιώδη αρχή του διαχρονικού δικονομικού δικαίου ως προς το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, προκειμένου να μην αιφνιδιάζεται ο διάδικος, ούτε να στερείται κεκτημένων δικονομικών δικαιωμάτων, συνάγεται ότι το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και η προθεσμία άσκησής τους κρίνονται σύμφωνα με τον ισχύοντα κατά το χρόνο δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης νόμο.

Κατά την αληθινή, επομένως, έννοια των ανωτέρω διατάξεων, για την άσκηση του ενδίκου μέσου της έφεσης κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν κατ’ αντιμωλία των διαδίκων πριν την έναρξη ισχύος του Ν. 4335/2015 και δεν έχουν επιδοθεί, εξακολουθεί να ισχύει η τριετής προθεσμία που όριζε το άρθρο 518 παρ. 2 πριν την τροποποίησή του (ΟλΑΠ 10/2018).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, δημιουργείται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από το δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναίρεσης αναφέρεται σε εκπτώσεις από δικαιώματα, ακυρότητες και απαράδεκτα από το δικονομικό αποκλειστικά δίκαιο (ΟλΑΠ 1/2019, ΟλΑΠ 2/2001). Μέσω του λόγου αυτού ελέγχεται και το παραδεκτό της άσκησης του ενδίκου μέσου, δηλαδή αν αυτό είχε ασκηθεί κατά τους νόμιμους τύπους και εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (ΑΠ 53/2019, ΑΠ 329/2019).

[ΙΙΙ] Εν προκειμένω, όπως προαναφέρθηκε, η από 24.10.2011 αγωγή του αναιρεσείοντος κατά του αναιρεσιβλήτου απορρίφθηκε με την 4049/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπησή της, δημοσιεύθηκε στις 26.02.2013. Η απόφαση αυτή, όπως συνομολογείται από τους διαδίκους, δεν έχει επιδοθεί.

Η από 12.02.2016 έφεση του ενάγοντος – αναιρεσείοντος κατά της ως άνω πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε στις 22.02.2016, όπως αποδεικνύεται από την 432/22-2-2016 σχετική πράξη κατάθεσης του γραμματέα του Δικαστηρίου που εξέδωσε την εκκαλούμενη απόφαση, δηλαδή πριν περάσουν τρία έτη από τη δημοσίευση της απόφασης αυτής.

Επομένως, η έφεση αυτή είναι παραδεκτή, ως εμπροθέσμως ασκηθείσα, σύμφωνα με το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε κατά το χρόνο δημοσίευσης της εκκαλούμενης απόφασης και πριν την τροποποίησή του με το Ν. 4335/2015. Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την προσβαλλόμενη 924/2018 απόφασή του έκρινε ότι η έφεση του αναιρεσείοντος είναι απαράδεκτή ως εκπρόθεσμη διότι ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης από το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά το Ν. 4335/2015, προθεσμίας των δύο ετών από τη δημοσίευση της εκκαλούμενης απόφασης.

Με την κρίση της, όμως, αυτή και σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην ανωτέρω νομική σκέψη, το Εφετείο παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση του αναιρεσείοντος, δεδομένου ότι αυτή ασκήθηκε εμπρόθεσμα. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο επισημαίνεται το σφάλμα αυτό και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος.

Πρέπει, κατά συνέπεια, να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, προς περαιτέρω εκδίκαση (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στον αναιρεσείοντα (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να συμψηφισθούν τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά έξοδα λόγω του δυσερμήνευτου των εφαρμοσθέντων κανόνων δικαίου (άρθρ. 179 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 924/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την εκδίκαση της υπόθεσης στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Ιουνίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και τούτου

αποχωρήσαντος

από την Υπηρεσία,

ο αρχαιότερος της

σύνθεσης Αρεοπαγίτης

και ήδη Αντιπρόεδρος

του Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Αυγούστου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ