1060/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1060 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1060/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παπακώστα, ο οποίος δήλωσε ότι η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης δεν εισάγεται ως προς τον 1ο αναιρεσίβλητο, αφού παραιτείται του δικογράφου της κρινόμενης αίτησης, όπως προκύπτει και από τις από 6 Δεκεμβρίου 2006 κατατεθείσες προτάσεις του, στις οποίες και αναφέρεται.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1, ο οποίος δεν παραστάθηκε και 2. ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "GENERAL UNION ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Χρυσαυγή Γκουβέτσου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Φεβρουαρίου 2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1181/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4507/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 6 Σεπτεμβρίου 2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην του 1ου εκ των αναιρεσίβλητων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Παρτσιλίβας, ανέγνωσε την από 6 Δεκεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295 παρ. 1, 297, 299 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζονται, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων μπορεί, με δήλωσή του που καταχωρίζεται στα πρακτικά να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αναίρεσης χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου, πριν αυτός προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης, η παραίτηση δε αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και η δίκη κηρύσσεται καταργημένη ως προς τον διάδικο για τον οποίο έγινε η παραίτηση. Στην προκείμενη περίπτωση με δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσείουσας, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, αυτή παραιτήθηκε νομότυπα, πριν από την έναρξη της συζήτησης, από το δικόγραφο της από 6-9-2005 αίτησης για αναίρεση της 4507/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που το εν λόγω δικόγραφο στρέφεται κατά του πρώτου αναιρεσίβλητου Ψ1.Συνεπώς, ως προς τον αναιρεσίβλητο αυτόν το άνω δικόγραφο θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και η σχετική δίκη, που ανοίχθηκε με αυτό μεταξύ της αναιρεσείουσας και του παραπάνω αναιρεσίβλητου, πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.-

ΙΙ. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά, που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς την συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως, που εφαρμόσθηκε, ή για τη μη συνδρομή του που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Εξάλλου Κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν. 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης" η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την αστική ευθύνη του κυρίου, του κατόχου και οιουδήποτε οδηγού ή προστηθέντος για την οδήγηση ή υπεύθυνου του ασφαλισμένου αυτοκινήτου, με εξαίρεση την αστική ευθύνη των προσώπων που επελήφθησαν του αυτοκινήτου με κλοπή ή βία και αυτών που προκάλεσαν το ατύχημα εκ προθέσεως.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι σε περίπτωση προκλήσεως ατυχήματος εκ προθέσεως, δεν καλύπτεται ασφαλιστικώς η αστική ευθύνη του υπαιτίου και συνεπώς, εάν δράστης του ατυχήματος είναι ο ασφαλισμένος κύριος και κάτοχος του αυτοκινήτου, δεν ευθύνεται η ασφαλιστική εταιρεία, καθόσον, βούληση του νομοθέτη είναι η ασφαλιστική κάλυψη των εκ της κυκλοφορίας του αυτοκινήτου δυναμένων να προξενηθούν, έστω και εκ βαρείας αμελείας σε τρίτους ζημιών, όχι όμως να καλύπτεται ασφαλιστικώς και ο ασφαλισμένος, που χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό του ως μέσον τελέσεως αδικήματος.

Εκ τούτων συνάγεται ότι την δια της ανωτέρω διατάξεως θεμελιουμένην ένσταση του ασφαλιστή, δύναται αυτός να προτείνει και κατά του ζημιωθέντος τρίτου. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη, δέχθηκε ότι το κατωτέρω αναφερόμενο ατύχημα έγινε υπό τις ακόλουθες συνθήκες : Στις 13-2-2002 και περί ώρα 13.40΄ η αναιρεσείουσα έβαινε πεζή στο άκρο δεξιό του οδοστρώματος της οδού ........

της περιοχής του Δήμου Αχαρνών Αττικής, με κατεύθυνση προς ......... Η οδός ......... είναι διπλής κατευθύνσεως, πλάτους 7,40 μ. ανά κατεύθυνση, με αδιαμόρφωτη διαχωριστική νησίδα στο μέσον, πλάτους ενός μέτρου και χωρίς πεζοδρόμια δεξιά και αριστερά του οδοστρώματος. Όταν η αναιρεσείουσα πλησίασε στη διασταύρωση της άνω οδού με την οδό ..........

και συγκεκριμένα 8-10 μέτρα πριν την εν λόγω διασταύρωση, δεν μπορούσε να προχωρήσει άλλο ευθεία, επειδή εμπρός της υπήρχε σωρός από χώματα και μπετά αλλά και ένα σκάμμα, γι΄ αυτό συνέχισε την πορεία της από το απέναντι πεζοδρόμιο. Προς τούτο έστριψε αριστερά και διέσχισε κάθετα το ρεύμα της ως άνω οδού .......

μέχρι τη διαχωριστική των δύο ρευμάτων νησίδα. Όταν έφθασε στη διαχωριστική νησίδα, έστριψε πάλι δεξιά και συνέχισε να κινείται στο αριστερό πλέον άκρο του οδοστρώματος με κατεύθυνση και πάλι προς .......... και προς το τέρμα της νησίδας, όπου άρχιζε η διασταύρωση της οδού ........ με την οδό .........., κρατώντας στο δεξιό ώμο της την τσάντα της.

Την ίδια χρονική στιγμή ο Ψ1, οδηγώντας την ........ δίκυκλη μοτοσυκλέττα, κυριότητάς του και ασφαλισμένη, ως προς την έναντι τρίτων ευθύνη, στην αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία, εκινείτο στην οδό........ και ομόρροπα με την πορεία της πεζής, με κατεύθυνση προς τα ............ Μολονότι το προς τα ............ υπόλοιπο ρεύμα κυκλοφορίας κατ΄ εκείνο το χρόνο ήταν άδειο από οχήματα, ο παραπάνω οδηγός, έχοντας την πρόθεση να αρπάξει την τσάντα της αναιρεσείουσας, ήλθε από πίσω της και έπεσε με τη μηχανή του στο αριστερό μέρος του σώματός της και την έσυρε περί τα 3-4 μέτρα πάνω στο οδόστρωμα, μέχρι το τέλος της νησίδας, όπου ακινητοποιήθηκε αναίσθητη από τα κτυπήματα πάνω στο οδόστρωμα και το ρείθρο της νησίδας, με αποτέλεσμα να τραυματισθεί σοβαρά στο αριστερό της πόδι και στο αριστερό της χέρι.

Στην προσπάθεια του άνω οδηγού να αρπάξει την τσάντα της αναιρεσείουσας, την οποία αυτή κρατούσε γερά, ανατράπηκε η μοτοσυκλέτα του και ο ίδιος έπεσε στο οδόστρωμα και σύρθηκε μέχρι τη διασταύρωση των οδών ........ και ........... Από τα παραπάνω περιστατικά γίνεται φανερό ότι ο κατά τα άνω γενόμενος τραυματισμός της αναιρεσείουσας οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιόηττα του άνω οδηγού και ειδικότερα σε αμέλειά του, η οποία συνίσταται στο ότι αυτός, από έλλειψη της προσοχής που αρμόζει σε κάθε συνετό οδηγό, που όφειλε και εύκολα μπορούσε με τις συγκεκριμένες περιστάσεις να καταβάλει, οδηγώντας την .........

δίκυκλη μοτοσυκλέτα του, στην οδό ......... και ομόρροπα με την πορεία της πεζής, μολονότι το προς τα ......... υπόλοιπο ρεύμα κυκλοφορίας, πλάτους 7,40 μέτρων, κατ΄ εκείνο το χρόνο ήταν άδειο από οχήματα, έχοντας πρόθεση να αρπάξει την τσάντα της, ήλθε από πίσω της και επέπεσε με τη μηχανή του στο αριστερό μέρος του σώματός της με αποτέλεσμα να την τραυματίσει.

Κατόπιν αυτών, το Εφετείο δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας καθόσον στρεφόταν κατά της αναιρεσείουσας, κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η σχετική αγωγή της περί επιδικάσεως σ΄ αυτή (αναιρεσείουσα) αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως για την περιουσιακή ζημία και την ηθική βλάβη, που υπέστη από τον τραυματισμό της, και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε την αγωγή κατά το μέρος που στρέφοταν κατά της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας, κάνοντας δεκτό λόγο έφεσής της για εσφαλμένη απόρριψη από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ένστασης της περί απαλλαγής της από την ευθύνη για ασφαλιστική κάλυψη έναντι του άνω οδηγού.

Με τις εκτεθείσες παραδοχές του, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης όσον αφορά την αναιρεσείουσα και την αναιρεσίβλητη και συγκεκριμένα στο ζήτημα του εάν η πρόκληση του άνω ατυχήματος οφείλεται σε αμέλεια ή πρόθεση του οδηγού της άνω δίκυκλης μοτοσυκλέτας, και εντεύθεν της υπάρξεως ευθύνης ή μη της αναιρεσίβλητης για τις ζημίες της αναιρεσείουσας εκ του τραυματισμού της, έτσι ώστε να καθίσταται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Και τούτο, γιατί δέχεται το μεν ότι το ένδικο ατύχημα προκλήθηκε από πρόθεση του παραπάνω οδηγού της άνω δίκυκλης μοτοσυκέτας το δε ότι προηγήθηκε από αποκλειστική υπαιτιότητα αυτού και ειδικότερα από αμέλειά του που συνίσταται στα εκτιθέμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση πραγματικά περιστατικά. Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο λόγος της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., για αντιφατική αιτιολογία, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που αφορά την αναιρεσείουσα και την αναιρεσίβλητη, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατ΄ αυτό το μέρος στο ίδιο Εφετείο, που την εξέδωσε και θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.), η οποία κατέθεσε και προτάσεις.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-Αποφαίνεται καταργημένη τη δίκη ως προς τον αναιρεσίβλητο Ψ1.

-

Αναιρεί την 4507/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό της παρούσας τμήμα της.

-

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, για περαιτέρω εκδίκαση. Και

-

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ