105/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 105 / 2017 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 105/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Στυλιανή Γιαννούκου, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Σοφία Καρυστηναίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του την 1η Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "..." που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Φίλιππο Καμπούρη και κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσίβλητης: Μ. Π. του Ι., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τάγαρη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-6-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 67/2011 του ίδιου δικαστηρίου, 5011/2013 μη οριστική και 3519/2014 οριστική του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 31-12-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 9-10-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αίτησης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αναιρεσίβλητης στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται: α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η έννοια της δημόσιας τάξης οριοθετείται από τις διατάξεις των άρθρων 33 Α.Κ., 323 αριθ. 5, 897 αριθ. 6 Κ.Πολ.Δ. και αναφέρεται στην αποτροπή επελεύσεως έννομης συνέπειας μη ανεκτής από την κρατούσα στη χώρα ηθική, κοινωνική, πολιτειακή ή οικονομική τάξη (Ολ. Α.Π. 4/2012). Περαιτέρω κατά το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. (όπως ίσχυε πριν το ν. 4335/2015, καθόσον κατά το άρθρο 9 παρ. 2 αυτού οι θεσπισθείσες δυνάμει αυτού τροποποιήσεις στις διατάξεις για τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται στα κατατιθέμενα από την 1-1-2016 δικόγραφα, στα οποία δεν περιλαμβάνεται η υπό κρίση αίτηση που κατατέθηκε στις 31-12-2014): "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σε αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας".

Στην προκειμένη περίπτωση με την υπό κρίση αίτηση προσβάλλεται η 3519/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της 67/2011 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Πειραιώς. Με την τελευταία είχε γίνει δεκτή η αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης κατά την επικουρική βάση της εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού και είχε υποχρεωθεί το αναιρεσείον να καταβάλει σ' αυτήν από σχέση εργασίας το συνολικό ποσό των 7.195,69 ευρώ για δεδουλευμένες αποδοχές.

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. και συγκεκριμένα ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 905 και 300 Α.Κ. και του ν. 1268/1982, απέρριψε το δεύτερο λόγο της έφεσής του με τον οποίο παραπονούνταν για την απόρριψη των ισχυρισμών του:

α) ότι ουδείς πλουτισμός και ουδεμία ωφέλειά του υπήρξε εν προκειμένω για τους αναφερόμενους λόγους, β) ότι η ενάγουσα ενήργησε οικειοθελώς, εξ ιδίας πρωτοβουλίας και εν απολύτω γνώσει της απαγόρευσης της παροχής οποιασδήποτε υπηρεσίας σ' αυτό χωρίς την τήρηση των νομίμως προϋποθέσεων και γ) ότι σε κάθε περίπτωση, αν έχει ζημιωθεί η ενάγουσα, αυτό οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα της ίδιας.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος προεχόντως διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι το αναιρεσείον είχε προβάλει παραδεκτώς τους ανωτέρω ισχυρισμούς ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας. Σε κάθε δε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως και συνεπώς αβάσιμος, αφού από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι οι ανωτέρω ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος (για την απόρριψη των οποίων παραπονούνταν με το δεύτερο λόγο της έφεσής του) δεν απορρίφθηκαν κατ' ουσίαν, ώστε να τίθεται θέμα παραβιάσεως των προαναφερθεισών ουσιαστικού δικαίου διατάξεων κατά την απόρριψή τους, αλλά ως απαράδεκτοι με την αιτιολογία ότι δεν είχαν αναπτυχθεί και προφορικά ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με αντίστοιχη καταχώρηση αυτών στα πρακτικά και ότι δεν συνέτρεχε λόγος παραδεκτής βραδείας προβολής τους για πρώτη φορά ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου (άρθρο 527 Κ.Πολ.Δ.).

Η απόρριψη δε για τους λόγους αυτούς θα μπορούσε ενδεχομένως να θεμελιώσει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., αντίστοιχος του οποίου όμως δεν περιλαμβάνεται στους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. λόγους για τους οποίους επιτρέπεται αναίρεση κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων.

Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ίδια πιο πάνω αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. και συγκεκριμένα ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 280 και 281 Α.Κ., απέρριψε τον τρίτο λόγο της έφεσής του, με τον οποίο παραδεκτά κατά το άρθρο 527 Κ.Πολ.Δ.

προέβαλε τον ισχυρισμό ότι η ενάγουσα "κακόπιστα εκ των υστέρων επιχειρεί να θεμελιώσει τις απαράδεκτες αξιώσεις της, αφού καλώς γνώριζε την ακυρότητα και ότι δεν επρόκειτο να πληρωθεί και παρά ταύτα συνέχιζε οικειοθελώς και εξ ιδίας πρωτοβουλίας την παροχή υπηρεσίας". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως και συνακόλουθα αβάσιμος, αφού από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι ο ανωτέρω ισχυρισμός του αναιρεσείοντος και ο συναφής τρίτος λόγος της έφεσής του δεν απορρίφθηκε κατ' ουσίαν, ώστε να τίθεται θέμα παραβιάσεως των προαναφερθεισών ουσιαστικού δικαίου διατάξεων κατά την απόρριψή του, αλλά ως απαράδεκτος λόγω προβολής του για πρώτη φορά ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 527 Κ.Πολ.Δ.

Η απόρριψη δε για το λόγο αυτό, όπως έχει εκτεθεί προηγουμένως, θα μπορούσε ενδεχομένως να θεμελιώσει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., αντίστοιχος του οποίου όμως δεν περιλαμβάνεται στους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. λόγους για τους οποίους επιτρέπεται αναίρεση κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων.

Συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση στο σύνολό της, να μην επιδικασθεί όμως δικαστική δαπάνη υπέρ της νικώσας αναιρεσίβλητης ελλείψει σχετικού αιτήματος της τελευταίας, η οποία παρέστη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και δεν κατέθεσε προτάσεις στις οποίες να περιλαμβάνεται τέτοιο αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-12-2014 αίτηση για αναίρεση της 3519/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Ιανουαρίου 2017.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ