105/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 105 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 105/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Δεκεμβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ι. Γ. και 2) Α. Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Πάσχο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. συζ. Κ. Δ., θυγ. Σ. και Ε. Ξ. και 2) Α. συζ. Δ. Κ., θυγ. Σ. και Ε. Ξ., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Στουραΐτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-8-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με αιτήσεις και ανταιτήσεις άλλων προσώπων, που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις ανταιτήσεις των ήδη αναιρεσειόντων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3425/2008 και 5635/2009 μη οριστικές και 3107/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 14-3-2012 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς διάβασε την από 15-10-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 14-3-2012 αίτησης για αναίρεση της 3107/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεώς τους, θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα, που ασκείται με την αγωγή, την ανταγωγή, την ένσταση ή την αντένσταση.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 19 παρ. 8 του ν. 2882/2001 (Κ.Α.Α.Α.), που εφαρμόζεται και στο Εφετείο κατά τον προσδιορισμό της οριστικής αποζημίωσης απαλλοτρίωσης ακινήτου (άρθρο 20 παρ. 6 του ιδίου ως άνω νόμου), κατά τη συζήτηση της αίτησης (για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης) οι διάδικοι αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς τους προφορικά.

Ο γραμματέας υποχρεούται να καταχωρίσει στα πρακτικά τους ουσιώδεις ισχυρισμούς των διαδίκων και τις καταθέσεις των μαρτύρων και να μνημονεύσει τα έγγραφα που προσήχθησαν από τους διαδίκους. Οι διάδικοι δύνανται να καταθέσουν υπόμνημα, στο οποίο να αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς που πρόβαλαν μέσα σε δύο ημέρες από τη συζήτηση και να αντικρύσουν τους ισχυρισμούς του αντιδίκου τους μέσα στην επόμενη ημέρα.

Από τις διατάξεις αυτές σαφώς συνάγεται ότι σε κάθε περίπτωση απαιτείται προφορική πρόταση των ισχυρισμών, που ως γενόμενο κατά τη συζήτηση, σημειώνεται στα πρακτικά. Όμως είναι παραδεκτοί οι ισχυρισμοί, οι οποίοι περιέχονται στις προτάσεις, που κατατίθενται στο ακροατήριο κατά την προφορική συζήτηση της υπόθεσης, με σαφή έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν και προτείνονται και προφορικά, έστω και με παραπομπή στις προτάσεις, διότι και στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή η εξέτασή τους στο ακροατήριο (ΑΠ 175/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δικάζοντας την από 27-8-2007 αίτηση των αναιρεσιβλήτων (αριθ. κατ. 940/2007), με την οποία ζητούσαν τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης του αναφερομένου σ' αυτήν απαλλοτριωθέντος ακινήτου και την αναγνώρισή τους ως δικαιούχων κατά το 1/2 ο καθένας τους της αποζημίωσης αυτής.

Ερεύνησε δε και το προδικαστικό ζήτημα της κυριότητας αυτών στο εν λόγω ακίνητο, προϋπόθεση αναγκαία για την αναγνώρισή τους ως δικαιούχων της αποζημίωσης, δεχόμενο ότι κατέστησαν συγκύριοι κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου σ' αυτό από κληρονομία της μητέρας τους Ε. χήρας Σ. Ξ.. Οι αναιρεσείοντες κατά τη συζήτηση της ως άνω αιτήσεως στο Εφετείο (15-3-2011) πρόβαλαν με τις από 18-3-2011 προτάσεις τους, που κατέθεσαν στο ακροατήριο επί της έδρας και αναφέρθηκαν ρητώς σ' αυτές, τις εξής ενστάσεις: 1) Ότι το επίδικο απαλλοτριωθέν ακίνητο έχει καταστεί κοινόχρηστη οδός προ της ισχύος του ν. 1337/1983, η οποία σήμερα φέρει το όνομα Χρυσοστόμου Σμύρνης, διότι είχε αφεθεί στην κοινή χρήση από τους δικαιοπαρόχους των αναιρεσιβλήτων ήδη από το έτος 1960 και οπωσδήποτε κατά το έτος 1973, οπότε και εγκρίθηκε το ρυμοτομικό σχέδιο της Κοινότητας Γλυκών Νερών Αττικής με την υπ' αριθμ. 256312/2257/1973 απόφαση του Νομάρχη Αττικής, που δημοσιεύθηκε στο υπ' αριθμ.

Δ255/28-9-1973 Φ.Ε.Κ., με την βούληση και ανοχή των δικαιοπαρόχων τους, με συνέπεια την απώλεια της κυριότητας, που περιήλθε στο Δήμο Γλυκών Νερών και ήδη Δήμο Παιανίας και άρα οι αναιρεσίβλητοι δεν κατέστησαν δικαιούχοι της αποζημιώσεως και 2) ότι το δικαίωμά τους οι αναιρεσίβλητοι ασκούν καταχρηστικά, κατ' άρθρ. 281 ΑΚ, αφού αυτό έχει αποδυναμωθεί μετά την πάροδο 33 ετών από την έγκριση του ρυμοτομικού σχεδίου μέχρι την έκδοση της 9/2005 πράξης τακτοποίησης, προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημιώσεως.

Επομένως, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τις ανωτέρω ενστάσεις των αναιρεσειόντων, που ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και προβλήθηκαν παραδεκτώς με τις προτάσεις τους, που κατέθεσαν στο ακροατήριο και, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της δίκης ενώπιον αυτού, αναφέρθηκαν ρητώς σ' αυτές.

Συνακόλουθα, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ και άρα είναι βάσιμοι οι πρώτος και τέταρτος λόγοι αναιρέσεως, που εκτιμώνται ως αιτίαση από την εν λόγω διάταξη. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και αφού ακυρώνεται στο σύνολό της παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων, παραπεμφθεί δε η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν και προτάσεις (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3107/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιανουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Φεβρουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ