1058/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1058 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1058/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Γεωργέλλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσούλα Παρασκευά - Εισηγήτρια, Μαρία Χυτήρογλου, Αρτεμισία Παναγιώτου και Χρήστο Βρυνιώτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κατσιρώδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ι. Μ. του Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Νικολακόπουλο, για αναίρεση της υπ’ αριθ.44856/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών.

Το Τριμελές Πλημ/κείου Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ’ αριθμ.πρωτ.2004/19-3-2014 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 347/2014.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να: Α) να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, Β) να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση για την καταδίκη του αναιρεσείοντα για εκχέρσωση αναδασωτέας δασικής εκτάσεως και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη γι’ αυτή, λόγω παραγραφής, Γ) Να επεκταθεί το αποτέλεσμα αυτό και για τον συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντα, Ε. Π., που καταδικάστηκε για την ίδια ακριβώς πράξη, Δ) να αναιρεθεί αυτεπάγγελτα η ίδια απόφαση μόνο για το σκέλος της καταδίκης του αναιρεσείοντα για τις πράξεις της καταπάτησης δασικής εκτάσεως και της φθοράς δασικής εκτάσεως και Ε) να καθοριστεί συνολική εκτιτέα ποινή αυτή η φυλάκιση δώδεκα μηνών (φυλάκιση 10 μήνες για την καταπάτηση ως ποινή βάσης και 2 μηνών από την ποινή φυλάκισης των 4 μηνών για τη φθορά που έχει ήδη ληφθεί) και χρηματική ποινή χιλίων (1.000) ευρώ.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 524 παρ.2 αναιρεθείσης της αποφάσεως, εάν η νέα συζήτηση, διατάχθηκε συνεπεία αιτήσεως αναιρέσεως που έγινε μόνο από ή υπέρ του καταδικασθέντος, το δικαστήριο της παραπομπής έχει δικαιοδοσία να εξετάσει εξ υπαρχής όταν η υπόθεση αναιρέθηκε εξ’ ολοκλήρου, αν όμως η αναίρεση υπήρξε μερική, δεν θίγεται η απόφαση κατά τις λοιπές αυτής διατάξεις για τις οποίες έχει καταστεί αμετάκλητη.

Ειδικότερα αν αναιρεθεί καταδικαστική απόφαση μόνο ως προς την διάταξή της, που αναφέρεται στην τέλεση μιας ορισμένης μόνο αξιόποινης πράξης επί περισσοτέρων αξιοποίνων πράξεων, για τις οποίες καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, συνακόλουθα δε και ως προς την ποινή αυτής και την συνολική ποινή, έχει κριθεί πλέον η ενοχή ως προς τις λοιπές αξιόποινες πράξεις.

Το Δικαστήριο της ουσίας στο οποίο παραπέμπεται κατά το άρθρο 519 ΚΠΔ, η υπόθεση, περιορίζεται στην εξέταση μόνο της αξιόποινης πράξης για την οποία έγινε η παραπομπή της υποθέσεως και δεν έχει εξουσία να ερευνήσει εκ νέου την ενοχή του κατηγορουμένου ως προς τις λοιπές αξιόποινες πράξεις για τις οποίες η κρίση περί ενοχής έχει καταστεί αμετάκλητη, αν δε το πράξει ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως για υπέρβαση εξουσίας (510 παρ.1 Η Κ.Π.Δ.).

Μετά την απόφαση επί της ενοχής για την πράξη, ως προς την οποία αναιρέθηκε η απόφαση, η οποία μπορεί να είναι και μια μερικότερη πράξη ενός κατ’ εξακολούθηση εγκλήματος, το δικαστήριο της παραπομπής προβαίνει σε νέα επιμέτρηση της ποινής για το έγκλημα και στη συνέχεια στον καθορισμό νέας συνολικής ποινής, χωρίς να μπορεί να χειροτερεύσει τη θέση του κατηγορουμένου.

Στην κρινόμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την 34254/2012 απόφαση του Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών που δίκασε ως Εφετείο, ο αναιρεσείων Ι. Μ. κηρύχθηκε ένοχος των εξής πράξεων: α)της παραβάσεως του άρθρου 70 παρ.1 του Ν.998/1979 (παράνομη εκχέρσωση εκτάσεως που είχε κηρυχθεί αναδασωτέα), β)του άρθρου 268 παρ.2 - 1 του ν.δ.86/1969 σε συνδυασμό με άρθρο 382 παρ.1 Π.Κ. (πρόκληση φθοράς δασικής εκτάσεως) και γ)για παράβαση του άρθρου 280 παρ.1 του κ.δ.86/1969 (καταπάτηση δημοσίας δασικής εκτάσεως) και του επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλακίσεως 48 μηνών μετατραπείσα.

Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης τόσο από τον νυν αναιρεσείοντα, όσο και από τον συγκατηγορούμενό του Ε. Π. Επί των αναιρέσεων αυτών εκδόθηκε η 311/2013 απόφαση του δικαστηρίου τούτου με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η αναιρεσιβαλλόμενη και δη μόνο ως προς την καταδικαστική της διάταξη για την παράβαση του άρθρου 70 παρ.1 του Ν.998/1979 όπως αντικ.

με το άρθρο 9 του Ν.2081/1992, β)ως προς την απόρριψη των αυτοτελών ισχυρισμών του άρθρου 84 παρ.2α, β και ε του Π.Κ. και γ)ως προς την επιμέτρηση της συνολικής επιβληθείσης ποινής. Με την ίδια απόφαση παραπέμφθηκε η υπόθεση για εκ νέου κρίση, κατά το αναιρεθέν ως άνω μέρος της στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Μετά την έκδοση της ως άνω αποφάσεως του Αρείου Πάγου η καταδίκη για τις υπόλοιπες ως άνω πράξεις, είχε καταστεί αμετάκλητη και το Δικαστήριο της παραπομπής, στο οποίο εισήχθη η υπόθεση, κατά το αναιρεθέν ως άνω μέρος δεν μπορούσε να ασχοληθεί με αυτές ή με οποιαδήποτε άλλη αξιόποινη πράξη, παρά μόνον με την πράξη της εκχέρσωσης αναδασωτέας εκτάσεως (αρ.70 παρ.1 του ν.998/1979) που φέρεται ότι τελέσθηκε τον Ιανουάριο 2006, μετά την έκδοση δε αποφάσεως επί της κατηγορίας για την πράξη αυτή, και την αναγνώριση η μη ελαφρυντικών θα επακολουθούσε η νέα επιμέτρηση της ποινής γι’ αυτήν, ως και ο νέος καθορισμός της συνολικής ποινής.

Ακολούθησε η εισαγωγή της υποθέσεως στο Δικαστήριο της παραπομπής και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 44856/19-9-2013 απόφαση. Κατά της αποφάσεως αυτής στρέφεται ήδη ο αναιρεσείων και με τον μοναδικό λόγο της κρινόμενης αναίρεσής του παραπονείται ο τελευταίος, επειδή το δικαστήριο τον καταδίκασε αναιτιολόγητα για εκχέρσωση αναδασωτέας δασικής εκτάσεως αφού δεν αναφέρει, ότι η απόφαση του Νομάρχη που κήρυξε την καταληφθείσα έκταση ως αναδασωτέα με το σχεδιάγραμμά της δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Επί του λόγου αυτού πρέπει να λεχθούν τα εξής: Στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης που κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα της ως άνω αξιόποινης πράξης (παράνομη εκχέρσωση αναδασωτέας δασικής έκτασης) και του επέβαλε ποινή φυλακίσεως 2 ετών και χρηματική ποινή 100.000€ αναφέρονται κατά λέξη τα εξής: "Στη δασική θέση "..." της Περιφέρειας Δήμου Κερατέας Αττικής τον Ιανουάριο 2006 τέλεσαν τις αξιόποινες πράξεις της παραβάσεως άρθρου 280 παρ.1 ΝΑ 86/1969, της παραβάσεως άρθρου 70 παρ.1 Ν 998/1979 και της παραβάσεως αρ.268 παρ.1, 2 Ν.Δ.86/1969 σύμφωνα με όσα λεπτομερώς ορίζονται στο διατακτικό της παρούσας".

Στη συνέχεια το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα του ότι: "Με πρόθεση προέβησαν στην εκχέρσωση έκτασης που είχε κηρυχθεί αναδασωτέα ενώ αυτό απαγορεύεται ... Συγκεκριμένα οι κατηγορούμενοι σε έκταση εμβαδού 66.481 τ.μ. που βρίσκεται στην ανωτέρω δασική θέση και η οποία έχει κηρυχθεί αναδασωτέα με τις υπ’ αριθμ. 3971/10-12-79 και 2500/85 του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής προέβη σε εκχέρσωση αυτής με μηχανικό μέσο και στη διαμόρφωσή της μετατρέποντας αυτήν σε οικοπεδική".

Με βάση τις παραδοχές αυτές με τις οποίες κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων της παραβάσεως του άρθρου 70 παρ.1 του Ν.998/1979, το δικάσαν Τριμελές Πλημ/κείο Αθηνών, δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την από τις διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Και τούτο διότι δεν αναφέρεται σ’ αυτή ότι οι αναφερόμενες αποφάσεις του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής, με τις οποίες κηρύχθηκε αναδασωτέα η δημόσια δασική έκταση, την οποία εκχέρσωσε παράνομα ο αναιρεσείων, δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, προϋπόθεση που συνιστά συστατικό στοιχείο της ισχύος της αποφάσεως.

Επίσης δεν προσδιορίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, αν οι ανωτέρω αποφάσεις συνοδεύονταν από σχεδιάγραμμα της αναδασωτέας έκτασης στο οποίο καθορίζονται λεπτομερώς τα όρια, προς αποφυγή σύγχυσης με τα όμορα ιδιωτικά ακίνητα και του οποίου σχεδιαγράμματος η δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως είναι υποχρεωτική.

Επομένως, ο από τη διάταξη του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Δ’ ΚΠΔ μοναδικός λόγος της κρινόμενης αναιρέσεως είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το σχετικό της κεφάλαιο. Περαιτέρω, επειδή η αξιόποινη αυτή πράξη για την οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος τελέσθηκε τον Ιανουάριο του έτους 2006 παρήλθε δε έκτοτε μέχρι και τη συζήτηση της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως (10-11-2015) χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας, έπεται ότι το αξιόποινο αυτής λόγω του πλημμεληματικού χαρακτήρα της, εξαλείφθηκε δια παραγραφής και πρέπει να παύσει οριστικά η σε βάρος του αναιρεσείοντος ασκηθείσα ποινική δίωξη, όπως στο διατακτικό ειδικότερα αναφέρεται, (άρθρα 111, 112, 113 ΠΚ, 37 εδ.β’ και 511 γ ΚΠΔ).

Περαιτέρω πρέπει να επεκταθεί το αποτέλεσμα αυτό και στον συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντα Ε. Π. που καταδικάστηκε για την ίδια ακριβώς ως άνω πράξη ο οποίος δεν άσκησε τώρα αναίρεση, επειδή η έλλειψη αιτιολογίας για τον αναιρεσείοντα είναι αντικειμενικός λόγος απαλλαγής και όχι προσωπικός λόγος απαλλαγής (ΑΠ 413/2009 ΑΠ 1678/2000).

Περαιτέρω το Τριμελές Πλημ/κείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη απόφασή του υπερέβη την εξουσία του αφού αυτό με την 44856/2013 απόφασή του, δηλαδή μετ’ αναίρεση, αντί να ερευνήσει μόνο την πράξη της εκχέρσωσης (ως προς την οποία και μόνο έχει αναιρεθεί) επεκτάθηκε και στις λοιπές πράξεις (καταπάτηση και φθορά δασικής έκτασης) και καταδίκασε τον κατηγορούμενο εκ νέου και για τις δύο αυτές πράξεις.

Κατά συνέπεια κατά το σκέλος της αυτό η προσβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με τα άρθρα 510 παρ.1 στοιχ.Η και 511/ (αυτεπαγγέλτως) του ΚΠΔ πρέπει να αναιρεθεί και να εξαφανιστεί κατά το μέρος αυτό η προσβαλλόμενη αφού το κεφάλαιο αυτό έχει κριθεί αμετάκλητα με την 34254/2012 απόφαση του Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών, η οποία επικυρώθηκε με την 311/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου (ΑΠ 227/2010, ΑΠ 58/2009).

Περαιτέρω το δικαστήριο που δίκασε επελήφθη μετ’ αναίρεση και του κεφαλαίου της ποινής, σύμφωνα με την ως άνω αναιρετική απόφαση (311/2013) και αφού χορήγησε στον αναιρεσείοντα το ελαφρυντικό του άρθρου 842α Π.Κ., το οποίο η προηγούμενη αναιρεθείσα απόφαση (34254/2012) είχε απορρίψει σιωπηρά και είχε αναιρεθεί ως προς αυτό, του επέβαλε νέες μειωμένες ποινές και συγκεκριμένα:

α)φυλάκιση τεσσάρων μηνών για την φθορά και φυλάκιση δέκα μηνών και χρηματική ποινή 1000€ για την καταπάτηση δασικής έκτασης. Κατά το κεφάλαιο αυτό το δικαστήριο δεν υπερέβη την εξουσία του, διότι η προηγούμενη απόφαση του Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών (34254/2012) αναιρέθηκε με την 311/2013 απόφαση του δικαστηρίου τούτου και κατά το κεφάλαιο των ποινών και την αναγνώριση ελαφρυντικών.

Επομένως πρέπει μετά την εξαφάνιση της ποινής για την παράνομη εκχέρσωση σύμφωνα με το άρθρο 519 του ΚΠΔ να καθορισθεί η επιβλητέα ποινή για τον αναιρεσείοντα σε συνολική φυλάκιση δώδεκα μηνών (φυλάκιση 10 μήνες για την καταπάτηση και φυλάκιση δύο μηνών από την ποινή φυλάκισης των τεσσάρων μηνών για την φθορά που έχει ήδη ληφθεί) και χρηματική ποινή 1000 ευρώ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Α) Αναιρεί την με αριθμό 44856/2013 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για την καταδικαστική της διάταξη για εκχέρσωση αναδασωτέας δασικής έκτασης.

Β) Παύει οριστικά την σε βάρος του ανωτέρω αναιρεσείοντος κατηγορουμένου Ι. Μ. ποινική δίωξη για την αξιόποινη πράξη του άρθρου 70 παρ.1 του Ν.998/1979 (παράνομη εκχέρσωση εκτάσεως που είχε κηρυχθεί αναδασωτέα και ειδικότερα του ότι: "Στη δασική θέση ... της περιφέρειας Δήμου Κερατέας Αττικής κατά το 2ο δεκαήμερο μηνός Ιανουαρίου 2006 με πρόθεση προέβησαν στην εκχέρσωση έκτασης που είχε κηρυχθεί αναδασωτέα ενώ αυτό απαγορεύεται. Συγκεκριμένα οι κατηγορούμενοι σε έκταση εμβαδού 66.481 τ.μ. που βρίσκεται στην ανωτέρω δασική θέση και η οποία είχε κηρυχθεί αναδασωτέα με τις υπ’ αριθμ.3471/79 και 2500/85 αποφάσεις του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής προέβησαν σε εκχέρσωση αυτής με μηχανικό μέσο και στη διαμόρφωση αυτής μετατρέποντας την σε οικοπεδική.

Γ) Επεκτείνει το αποτέλεσμα αυτό και στον συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντα Ε. Π. του Κ. κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό.

Δ) Αναιρεί αυτεπαγγέλτως την ίδια απόφαση μόνο για το σκέλος της καταδίκης του αναιρεσείοντα για τις πράξεις της φθοράς δασικής έκτασης, και καταπάτηση δημόσιας δασικής έκτασης. Και

Ε) Καθορίζει για τον αναιρεσείοντα συνολική εκτιτέα ποινή αυτή της φυλάκισης των δώδεκα (12) μηνών και χρηματική ποινή χιλίων (1000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Μαΐου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ