Supreme Court dismisses appeal against dismissal of pension claim due to lack of fault and damage.

Απόφαση 1058 / 2013 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1058/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Αθηναίο, Δημήτριο Μουστάκα, Νικόλαο Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Οκτωβρίου 2012, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Χ. του Π., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Φίλη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ), που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Ηλιοπιερέα-Πιερράκο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/10/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αμαρουσίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 689/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3013/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15/12/2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Τρούσας ανέγνωσε την από 12/10/2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 4 και 5 και 19 παρ. 1β του Καταστατικού του Ταμείου Ασφαλίσεως Προσωπικού του Ο.Τ.Ε. (ΤΑΠ - ΟΤΕ), που εκδόθηκε κατά το άρθρο 3 του Ν. 34/1943, εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 36360 / Σ.1181/1943 απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β' 215/1943) και έχει ισχύ νόμου (ΑΠ 1126/1993), όπως αυτές ισχύουν κατά το κρίσιμο εν προκειμένω χρονικό διάστημα, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ), έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στο Ταμείο Ασφαλίσεως Προσωπικού του Ο.Τ.Ε. (ΤΑΠ - ΟΤΕ) τις αποδοχές του προσωπικού της γενικά και ειδικότερα όσων εξέρχονται της υπηρεσίας λόγω συνταξιοδοτήσεως για τον καθορισμό από το ΤΑΠ - ΟΤΕ, με βάση τις γνωστοποιούμενες αποδοχές και άλλες προϋποθέσεις, του ύψους των συντάξεων που αυτό χορηγεί.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία (ΟΤΕ) έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στον παραπάνω ασφαλιστικό φορέα και κάθε μισθολογική μεταβολή, που αναγνωρίζεται στους μισθωτούς της μετά την συνταξιοδότηση τους, για την ανάλογη αναπροσαρμογή των συντάξεων τους. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 914 ΑΚ προκύπτει ότι, όταν υπάρχει υποχρέωση από το νόμο προς πράξη και ο υπόχρεος παραλείψει αυτήν υπαιτίως, υποχρεούται σε αποζημίωση εκείνου που ζημιώθηκε συνεπεία της παραλείψεως.

Τέλος, από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό προς την διάταξη του άρθρου 71 ΑΚ, προκύπτει ότι το νομικό πρόσωπο υποχρεούται σε αποζημίωση για την ζημία από την παράλειψη των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν, εφόσον η παράλειψη έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που είχαν ανατεθεί σ' αυτά και δημιουργεί υποχρέωση αποζημιώσεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ανελέγκτως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα: Ο ενάγων, ήδη αναιρεσείων, προσλήφθηκε από την εναγόμενη, ήδη αναιρεσίβλητη, εταιρεία το έτος 1972, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως τεχνίτης δικτύων του τεχνικού κλάδου και με την ιδιότητα αυτή προσέφερε έκτοτε τις υπηρεσίες του συνεχώς έως και την 8-4-2003, οπότε αποχώρησε λόγω συμπληρώσεως των προϋποθέσεων για συνταξιοδότησή του.

Από την πρόσληψή του ο αναιρεσείων εκτελούσε, στα πλαίσια των εργασιακών του καθηκόντων, και ανθυγιεινές εργασίες, γι' αυτό και η αναιρεσίβλητη χορηγούσε σ' αυτόν, εκτός των άλλων επιδομάτων που εδικαιούτο, και το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, ανερχόμενο σε ποσοστό 15% επί του βασικού του μισθού, παρακρατώντας από τον μισθό του την ανάλογη ασφαλιστική εισφορά, που αντιστοιχούσε στο επίδομα αυτό, υπέρ του συνταξιοδοτικού του φορέα (ΤΑΠ - ΟΤΕ).

Συγκεκριμένα ο αναιρεσείων, κατά την τελευταία πενταετία πριν τη συνδρομή στο πρόσωπό του των προαπαιτούμενων προϋποθέσεων για τη συνταξιοδότησή του, έλαβε το επίδομα αυτό, το έτος 1998 για 233 ημέρες, το έτος 1999 για 264 ημέρες, το έτος 2000 για 352 ημέρες, το έτος 2001 για 344 ημέρες και το έτος 2002 για 124 ημέρες, ενώ το έτος 2003 δεν το έλαβε.

Ενόψει του τελευταίου αυτού γεγονότος, η εναγόμενη (αναιρεσίβλητη), συμμορφούμενη με το άρθρο 19§1β του Καταστατικού του ΤΑΠ - ΟΤΕ, ασφαλιστικού φορέα του ΟΤΕ, σύμφωνα με το οποίο "ως τακτικές αποδοχές για τον υπολογισμό της σύνταξης θεωρείται ο βασικός μισθός του τελευταίου μήνα πριν από την αποχώρηση από την υπηρεσία μαζί με τα επιδόματα που χορηγούνται παγίως, μονίμως και διαρκώς ως προσαύξηση σε ποσό ή ποσοστό του βασικού μισθού και εφόσον καταβάλλονται για αυτά εισφορές για τον κλάδο συντάξεων...", κοινοποίησε στο Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού ΟΤΕ το 427/813865/17-4-2003 έγγραφό της με θέμα "απόλυση μόνιμου προσωπικού".

Με το έγγραφο αυτό τα αρμόδια όργανά της δεν γνωστοποίησαν ότι ο αναιρεσείων είχε λάβει καθ' όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, πλην του έτους 2003, και το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, με αποτέλεσμα να μη συνυπολογιστεί αυτό στη σύνταξη και να του χορηγηθεί κατά το χρονικό διάστημα από 8-4-2003 έως 31-12-2004 σύνταξη μειωμένη κατά ποσοστό 15%.

Ωστόσο, συνεχίζει το Πολυμελές Πρωτοδικείο, η εν λόγω παράλειψη εκτιμάται ότι ήταν δικαιολογημένη, καθόσον πράγματι κατά το τελευταίο μήνα πριν από την αποχώρησή του ο αναιρεσείων δεν είχε λάβει το εν λόγω επίδομα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η από 1-8-2003 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΤΑΠ - ΟΤΕ, που λήφθηκε κατά την υπ' αριθ. 3571/2003 συνεδρίασή του με θέμα "χορήγηση επιδομάτων στη σύνταξη", δυνάμει της οποίας ορίστηκε ρητά, κατά διασταλτική ερμηνεία του άρθρου 19§1β του Καταστατικού, ότι και το συγκεκριμένο επίδομα θα θεωρείτο ως παγίως, μονίμως και διαρκώς καταβαλλόμενο και ότι θα συνυπολογίζεται υπό προϋποθέσεις στη σύνταξη, εφόσον α) υποβάλλεται σε κρατήσεις εισφορών υπέρ Κλάδου Σύνταξης του Ταμείου και β) καταβάλλεται στο μισθό διαρκώς επί ένα έτος πριν από την απόλυση των ενδιαφερομένων ασφαλισμένων ή συνολικά τρία έτη κατά την τελευταία πενταετία, περίπτωση στην οποία ενέπιπτε ο αναιρεσείων, κοινοποιήθηκε στην αναιρεσίβλητη και περιήλθε σε γνώση της σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο από το χρόνο σύνταξης του 427/813865/17-4-2003 εγγράφου.

Στη συνέχεια το Πολυμελές Πρωτοδικείο δέχθηκε ότι κατά το χρόνο επίδοσης της αγωγής οι επίδικες αξιώσεις του αναιρεσείοντος έναντι του υπόχρεου προς χορήγηση της σύνταξής του ΤΑΠ - ΟΤΕ, δεν είχαν υποπέσει στην προβλεπόμενη από τις διατάξεις των άρθρων 48 παρ. 3 και 49 του Ν.Δ. 496/1974 διετή παραγραφή και ως εκ τούτου, εφόσον ο αναιρεσείων είχε ακόμη τη δυνατότητα να διεκδικήσει και να εισπράξει από το ΤΑΠ - ΟΤΕ το χρηματικό ποσό που αναλογούσε στο επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, και μάλιστα αναδρομικά, με την απλή προσκόμιση των ατομικών υπηρεσιακών του δικαιολογητικών, δεν υφίσταται συντελεσμένη ζημία αυτού κατά το αιτούμενο ποσό των 3.097€.

Επομένως, κατέληξε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, αφού δεν αποδείχθηκε ότι πληρούνται στο σύνολο τους οι προϋποθέσεις περί αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των οργάνων της αναιρεσίβλητης και συγκεκριμένα δεν αποδείχθηκε υπαιτιότητα των οργάνων της εναγομένης και συντελεσμένη ζημία του ενάγοντος η υπό κρίση αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Έτσι το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, μετά παραδοχή της εφέσεως της εναγομένης - αναιρεσίβλητης, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση 689/2005 του Ειρηνοδικείου Αμαρουσίου, που είχε δεχθεί την αγωγή, και απέρριψε την αγωγή ως αβάσιμη. Με την κρίση του αυτή, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 4 και 5 και 19 παρ. 1β του Καταστατικού του ΤΑΠ - ΟΤΕ, που έχει ισχύ νόμου, καθώς και εκείνες των άρθρων 297, 298, 914 και 71 του ΑΚ, με το να μη δεχθεί την ύπαρξη υπαιτιότητας και εντεύθεν αδικοπραξίας των οργάνων της εναγομένης.

Και τούτο διότι, κατά τις παραδοχές της πληττόμενης απόφασης, κατά τον τελευταίο μήνα πριν την αποχώρηση του ενάγοντος λόγω συνταξιοδοτήσεως, που είναι κρίσιμος για τον υπολογισμό της σύνταξης, ο ενάγων δεν ελάμβανε το εν λόγω επίδομα, η δε από 1-8-2003 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΤΑΠ - ΟΤΕ, που ερμήνευσε διασταλτικά το άρθρο 19§1β του Καταστατικού του και όρισε ότι το επίδομα αυτό θα συνυπολογίζεται για τον καθορισμό της σύνταξης και στην περίπτωση που καταβάλλεται διαρκώς επί τρία συνολικά έτη κατά την τελευταία πενταετία πριν την αποχώρηση του ασφαλισμένου, περίπτωση στην οποία μετά την ως άνω ερμηνεία εμπίπτει και ο ενάγων, ελήφθη και περιήλθε σε γνώση της εναγομένης μετά το 427/813865/17-4-2003 έγγραφό της και επομένως αποκλείει την υπαιτιότητα των οργάνων της τελευταίας, αφού τότε που συνέτασσαν το εν λόγω έγγραφο (17-4-2003), δεν ήταν δυνατό να γνωρίζουν την επακολουθήσασα της συντάξεώς του διασταλτική ερμηνεία της ως άνω διάταξης του άρθρου 19 παρ. 1β του καταστατικού του ΤΑΠ-ΟΤΕ, που δόθηκε από το Δ.Σ.

του Ταμείου αυτού. Ακολούθως των ανωτέρω, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως με τον οποίο καταλογίζεται στο Δικαστήριο της ουσίας παραβίαση των ως άνω διατάξεων και προσάπτεται στην απόφασή του η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθμός 1 του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος,

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-12-2011 αίτηση του Σ. Χ. για αναίρεση της 3013/2009 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει τoν αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Δεκεμβρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ