1057/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1057 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1057/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ανδρέα Μαρκάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ...... , ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κωτσαρίδη. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Ελευσίνα (Ελευσίνια) Αττικής και βρίσκεται σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 46α του Ν. 1892/1990 εκπροσωπούμενη νόμιμα από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΡΕΥΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ - ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, διορισθείσα εκκαθαρίστρια δυνάμει της υπ΄ αριθ. 9255/1999 απόφασης του Εφετείου Αθηνών σε αντικατάσταση της προηγούμενης εκκαθαρίστριας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΕ". Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λουκά Συκιώτη βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-3-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 878/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 5249/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9-6-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας, διάβασε την από 5-12-2006 έκθεση του ήδη αποβιώσαντος Αρεοπαγίτη Γεωργίου Καράμπελα, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των παραγράφων 5, 6 και 7 του άρθρου 13 του ν. 2367/1995 και του άρθρου 3 παρ. 1 της Φ21/1062/23-5-1996 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Ανάπτυξης Εργασίας-Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΦΕΚ Β΄ 432/5-6-1996), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση της παραγράφου 7 του άρθρου 13 του παραπάνω νόμου, προκύπτει ότι, σε όσους εργαζόμενους στην εταιρεία "ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Α.Ε." αποχωρούν λόγω πρόωρης συνταξιοδοτήσεως, καταβάλλεται η ισχύουσα πλήρης νόμιμη ή συμβατική αποζημίωση προσαυξημένη κατά ποσοστό 25%.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε ότι o ενάγων και ήδη αναιρεσείων, που προσλήφθηκε από την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη στις 18-5-1966, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου και πρόσφερε σ' αυτή τις υπηρεσίες του ως ταμίας - λογιστής, αποχώρησε στις 9-9-1996, μετά από καταγγελία της εναγομένης, λόγω πρόωρης συνταξιοδοτήσεως, με βάση τις προαναφερόμενες διατάξεις και καταβλήθηκε σ' αυτόν αποζημίωση ποσού 14.850.864 δραχμών.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε ότι ο αναιρεσείων δικαιούται ως αποζημίωση το ποσό των 14.175.432 δραχμών, που υπολόγισε με βάση τακτικές μηνιαίες αποδοχές ποσού 500.610 δραχμών (τις οποίες, όμως, από προφανή παραδρομή ανέγραψε ότι ανέρχονται σε 485.460 δραχμές), χωρίς να προσαυξήσει το συνολικό ποσό της αποζημιώσεως κατά ποσοστό 25%.

Με την κρίση του αυτή το δικαστήριο της ουσίας, ήτοι με το να παραλείψει να προσαυξήσει τη νόμιμη αποζημίωση κατά το εν λόγω ποσοστό, παραβίασε δια της μη εφαρμογής τους τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως καθώς και ο τέταρτος, ο οποίος παρά την επίκληση του αριθμού 19, εκτιμάται επίσης ως από τον αριθμό 1 του ιδίου άρθρου.

Κατά το άρθρο 5 παρ.1 εδ. α΄ του ν. 3198/1955 ο υπολογισμός της αποζημιώσεως, που καταβάλλει ο εργοδότης στο μισθωτό επί καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας, γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα, με καθεστώς πλήρους απασχολήσεως. Ως τακτικές δε αποδοχές θεωρούνται κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 361, 648, 649, 653 ΑΚ, 3 παρ. 2 εδ.

α΄ του ν. 2112/1920, 1 του ν. 3198/1955 και 1 της 95/1949 Διεθνούς Συμβάσεως "περί προστασίας του ημερομισθίου", που κυρώθηκε με τον ν. 3248/1955, ο μισθός και κάθε άλλη πρόσθετη παροχή, η οποία υπερβαίνει τα ελάχιστα όρια αυτού και χορηγείται από τον εργοδότη στο μισθωτό, κατά τη διάρκεια της εργατικής σχέσεως, τακτικώς και ανελλιπώς ως αντάλλαγμα, νόμιμο ή συμβατικό, της προσφερόμενης εργασίας του.

Με την αποδοχή της καταβολής της ανωτέρω παροχής, με την έννοια που προεκτέθηκε, καταρτίζεται μεταξύ εργοδότη και μισθωτού σιωπηρή σύμβαση για τακτική καταβολή αυτής ως μισθού, οπότε η ανωτέρω παροχή δεν μπορεί να ανακληθεί μονομερώς από τον εργοδότη, εκτός αν ο τελευταίος επιφύλαξε ρητώς για τον εαυτό του το σχετικό δικαίωμα, ή αν αυτή είχε χορηγηθεί στον μισθωτό από ελευθεριότητα και όχι ως αντάλλαγμα εργασίας, ή αν χορηγήθηκε προς αντιμετώπιση συγκεκριμένων λειτουργικών αναγκών της επιχειρήσεως, που έπαυσαν να υπάρχουν.

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, πράγματα με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι, παραδεκτώς προτεινόμενοι, στηρίζουν κατά το νόμο αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση των διαδίκων, καθώς και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονο κατά της κρίσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο απέρριψε ισχυρισμό του εκκαλούντος ή έκανε δεκτό ισχυρισμό του εφεσιβλήτου.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους δεύτερο και τρίτο λόγους αναιρέσεως, εκτιμώμενους ενιαίως ως από τον αριθμό 8 (και όχι και 9 που επικαλείται ο αναιρεσείων) του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό ότι στις τακτικές μηνιαίες αποδοχές, με βάση τις οποίες έπρεπε να υπολογιστεί η αποζημίωση, περιλαμβάνεται και το ποσό των 6.600 δραχμών, το οποίο η αναιρεσίβλητη κατέβαλλε στον αναιρεσείοντα τακτικώς και ανελλιπώς ως αντάλλαγμα της προσφερόμενης εργασίας του και ειδικότερα ως δεσμευτική γι' αυτήν παροχή σε είδος (για γάλα και σάντουϊτς).

Όπως δε προκύπτει από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα, το Εφετείο, παρόλο ότι ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο εφέσεως διατύπωνε σχετικό παράπονο κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, δεν ερεύνησε το λόγο αυτόν και δε συμπεριέλαβε το ανωτέρω ποσό στις τακτικές μηνιαίες αποδοχές, με βάση τις οποίες υπολόγισε την προαναφερόμενη αποζημίωση.

Ο εν λόγω, όμως, ισχυρισμός μπορούσε να ασκήσει ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού, αν γινόταν δεκτός, οι τακτικές μηνιαίες αποδοχές, με βάση τις οποίες θα υπολογιζόταν η αποζημίωση, θα περιλάμβαναν και το ποσό των 6.600 δραχμών και συνεπώς το Εφετείο, που δεν τον έλαβε υπόψη, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ.

Επομένως οι προαναφερόμενοι λόγοι αναιρέσεως είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

Μετά από τα ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 5249/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Μαΐου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ