1056/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1056 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1056/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου (σωματείου) με την επωνυμία "1ος Κυνηγετικός Σύλλογος Αιγάλεω", που εδρεύει στο Αιγάλεω και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Πετράκη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου (σωματείου) με την επωνυμία "Δ' Κυνηγετική Ομοσπονδία Στερεάς Ελλάδος και Νήσων - Δ' Κ.Ο.Σ.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Ελευθέριο Σεραφείμ και Ηλία Μπεκιάρη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. αμφότεροι.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4 Ιουνίου 2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1062/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 1494/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5 Ιουλίου 2009 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 29 Δεκεμβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το τρίτο σκέλος του και ν' απορριφθούν οι λοιποί λόγοι της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι λόγοι αναίρεσης που προβλέπονται από το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. για τις αποφάσεις των ειρηνοδικείων , καθώς και των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και οι οποίοι είναι οι αντίστοιχοι των αριθ. 1,2,3,4,5 και 7 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., ορίζονται περιοριστικά με συνέπεια λόγος αναίρεσης τέτοιας απόφασης που δεν περιλαμβάνεται στη διάταξη αυτή όπως είναι οι λοιποί λόγοι της αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθ. ,8,9,10,11,12,13,14,15,16, 17,18, 19,και 20 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

να είναι απαράδεκτος . Περαιτέρω ο λόγος αναίρεσης από τη προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. που είναι εννοιολογικά ταυτόσημη με εκείνη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα.

Στους κανόνες ουσιαστικού δικαίου η παραβίαση των οποίων ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή λόγο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, δηλαδή οι διατάξεις των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., μέσα από την εφαρμογή των οποίων θα ανευρεθεί και θα κατανοηθεί το πραγματικό περιεχόμενο μιας δικαιοπραξίας, κατά τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στην πραγματική θέληση των διακαιοπρακτούντων.

Η προσφυγή στις διατάξεις αυτές προϋποθέτει την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στη δικαιοπραξία, που διαπιστώνεται από το δικαστήριο, έστω και έμμεσα, οπότε, σε περίπτωση μη αναζήτησης του αληθινού περιεχομένου της δικαιοπραξίας βάσει των διατάξεων αυτών ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναίρεσης. Η διαπίστωση όμως από το δικαστήριο της ύπαρξης κενού ή αμφιβολίας δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Στη προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών που δίκασε ως Εφετείο δέχθηκε τα εξής : "Η ενάγουσα (ήδη αναιρεσίβλητη) είναι δευτεροβάθμιο κυνηγετικό σωματείο (ομοσπονδία) στο οποίο ανήκει διοικητικά και οργανικά το εναγόμενο πρωτοβάθμιο σωματείο. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του καταστατικού του τα μέλη του έχουν υποχρέωση να καταβάλουν τα δικαιώματα εγγραφής και ετήσιας συνδρομής που καθορίζονται από τον Υπουργό Γεωργίας, καθώς και τις έκτακτες εισφορές, οι οποίες καθορίζονται από τη Γενική Συνέλευση και εγκρίνονται από τον Υπουργό Γεωργίας (ήδη από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής) για φιλοθηραματικούς σκοπούς.

Επίσης, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων α) 4 αρ. 5 εδ. δ του καταστατικού της ενάγουσας, σύμφωνα με το οποίο η Γενική Συνέλευση αποφασίζει επί παντός θέματος αναγόμενου στους σκοπούς της Ομοσπονδίας ή το οποίο ήθελε υποβάλει σ' αυτή το Διοικητικό Συμβούλιο ή ήθελε ζητήσει τούτο εγγράφως ο νόμιμος αριθμός των μελών, β) 2 αριθμ. 2, που ορίζει ότι οι σκοποί της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας είναι η στενή επαφή και συνεργασία μετά του Κράτους, της κυνηγετικής Συνομοσπονδίας και των Κυνηγετικών συλλόγων, προς εναρμόνιση των φιλοθηραματικών σκοπών και γ) 9 παρ. 1, κατά το οποίο το Διοικητικό Συμβούλιο διοικεί την Ομοσπονδία και διαχειρίζεται την περιουσία ταύτης, λαμβάνει δε -αποφάσεις επί πάσης τακτικής και έκτακτης δαπάνης, ως επίσης γενικώς αποφασίζει επί παντός ζητήματος που αφορά στην προαγωγή των σκοπών της Ομοσπονδίας, πλην των αποφάσεων εκείνων οι οποίες δυνάμει του καταστατικού είναι αρμοδιότητας της Γενικής Συνέλευσης (αγορά ή πώληση ακινήτου, πρόσθετες εισφορές κτλ), προκύπτει σαφώς ότι η Γενική Συνέλευση της ενάγουσας, η οποία απαρτίζεται από τους κυνηγετικούς συλλόγους της περιφερείας της, μεταξύ των οποίων είναι και το εναγόμενο, όταν βρίσκεται σε απαρτία (άρθρο 7 παρ. 4 του καταστατικού) αποφασίζει κυρίαρχα και αποκλειστικά μεταξύ των άλλων και για την επιβολή πρόσθετης εισφοράς σε βάρος των μελών της.

Στην προκείμενη περίπτωση, τα μέλη της ενάγουσας συνήλθαν, μετά από τη με αριθμό Φ1414/386/20-2-2002 επιδοθείσα σε αυτούς σχετική πρόσκληση (άρθρο 7 παρ. 3 του καταστατικού), σε έκτακτη Γενική Συνέλευση, την 9-10/3/2002, η οποία βρισκόταν σε απαρτία, αφού παρίσταντο σε αυτήν οι 54 νόμιμοι εκπρόσωποι των μελών της από τους συνολικά 69, μεταξύ δε των θεμάτων προς συζήτηση, ήταν και η φιλοθηραματική πολιτική.

Με την με αριθμό 34/9-10/10-3-2002 απόφαση της παραπάνω έκτακτης συνέλευσης των μελών της ενάγουσας που λήφθηκε κατά πλειοψηφία (άρθρο 8 παρ. 1 του καταστατικού), αποφασίστηκε η επιβολή έκτακτης εισφοράς στα μέλη της, δηλαδή τα πρωτοβάθμια κυνηγετικά σωματεία, ανάλογα με την αριθμητική τους δύναμη, με σκοπό να εξυπηρετηθεί το φιλοθηραματικό της πρόγραμμα.

Με βάση την απόφαση αυτή το εναγόμενο υποχρεούται να της καταβάλει το ποσό των 84.193, 46 ευρώ, όπως ισχυρίζεται η ενάγουσα και δεν αμφισβητείται, λόγω του αριθμού των μελών του εναγομένου. Η ως άνω εισφορά εγκρίθηκε με την 2274/29-7-2002 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, ωστόσο η Γενική Συνέλευση των μελών του εναγομένου με την 25/30-6-2002 απόφασή της αποφάσισε την μη καταβολή της έκτακτης αυτής εισφοράς.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της ενάγουσας δεν αφορούσε στα μέλη των πρωτοβαθμίων σωματείων, όπως ισχυρίζεται το εναγόμενο, αλλά στα μέλη της δηλαδή τα πρωτοβάθμια σωματεία και περιλαμβανόταν στις αρμοδιότητες και τους σκοπούς της. Με την απόφαση της αυτή δε, δεν κατέλυσε τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των μελών των πρωτοβαθμίων σωματείων, αφού κάτι τέτοιο θα συνέβαινε μόνο αν η απόφαση αφορούσε απευθείας στα φυσικά πρόσωπα των πρωτοβαθμίων σωματείων, δηλαδή τους κυνηγούς και όχι στα μέλη της Ομοσπονδίας, δηλαδή τα πρωτοβάθμια σωματεία και τα οποία θα έπρεπε να καταβάλουν την ως άνω εισφορά από τους πόρους που διέθεταν, υπολογιζόμενη ανάλογα με τον αριθμό των μελών τους και δεν ήταν η ίδια για όλα, αφού τα ωφελήματα από την αξιοποίησή της (ορθολογική ανάπτυξη της θηραματοπανίδας, αξιοποίηση των κυνηγοτοπίων με φιλοθηραματικά έργα κτλ), είναι ανάλογα με τον αριθμό των μελών, έτσι ώστε και οι υποχρεώσεις να είναι ανάλογες με τον αριθμό των μελών.

Άλλωστε, το εναγόμενο με τη συμμετοχή του στην Ομοσπονδία αποδέχτηκε το καταστατικό της και τους σκοπούς της και επομένως και ένα ανεκτό βαθμό περιορισμού της ανεξαρτησίας του, που δε θίγει την αυτονομία του. Επιπλέον, η ως άνω απόφαση δε δεσμεύει υπέρμετρα την ελευθερία των μελών της ομοσπονδίας, ούτε υπάρχει δυσαναλογία μεταξύ των υποχρεώσεων των μελών και των ωφελημάτων, αφού η έκτακτη αυτή εισφορά επιβάλλεται αφενός με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης στην οποία μετέχουν τα μέλη της ενάγουσας και έχει σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών της κυνηγετικής δραστηριότητας, τα δε ωφελήματα τα απολαμβάνουν όλα τα μέλη της ενάγουσας.

Η απόφαση δε όριζε, ότι ο υπολογισμός της εισφοράς θα γίνει με βάση αυτό το ίσο για όλα τα σωματεία ποσό σε απόλυτο συνδυασμό με τη δύναμη των μελών που έχουν, ώστε να τηρηθεί απόλυτα η αρχή της αναλογικότητας. Επομένως, οι λόγοι έφεσης με τους οποίους το εκκαλούν ισχυρίζεται ότι η ανωτέρω απόφαση λήφθηκε καθ' υπέρβαση της εξουσίας της Ομοσπονδίας, αφού από το καταστατικό της δεν προβλέπεται τέτοια έκτακτη εισφορά, ότι με την ως άνω απόφαση θίγεται η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια του σωματείου, ότι αντίκειται στα άρθρα, 89, 93 και 179 του AK, αλλά και στο άρθρα 12 και 20 του Συντάγματος, είναι απορριπτέοι ως ουσιαστικά αβάσιμοι".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της 1062/2009 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης ομοσπονδίας και είχε υποχρεωθεί το εναγόμενο αναιρεσείον να καταβάλει στην ενάγουσα το ανωτέρω ποσό της έκτακτης εισφοράς από 84.193,46 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής.

Έτσι που έκρινε το ως άνω Δικαστήριο: Α)Δεν παραβίασε τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών ( άρθρα 173 και 200 Α.Κ.) δια της μη προσφυγής του σ'αυτούς καθόσον από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δεν διασπίστωσε κατά την ανέλεγκτη αυτού κρίση κενό ή ασάφεια ως προς το περιεχόμενο των ανωτέρω όρων του καταστατικού ( 4 αρ. 5 εδ.δ',2 αρ. 2 και 9 παρ. 1) εκφρασθέντος και ρητά περί τούτου δια της φράσεως: " Επίσης, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 4 αρ. 5 εδ.δ'2 αρ. 2 και 9 παρ. 1 του καταστατικού της ενάγουσας προκύπτει σαφώς ότι η Γενική Συνέλευση της ενάγουσας, η οποία απαρτίζεται από τους κυνηγετικούς συλλόγους της περιφερείας της, μεταξύ των οποίων είναι και το εναγόμενο, όταν βρίσκεται σε απαρτία (άρθρο 7 παρ. 4 του καταστατικού) αποφασίζει κυρίαρχα και αποκλειστικά μεταξύ των άλλων και για την επιβολή πρόσθετης εισφοράς σε βάρος των μελών της" και επομένως δεν συνέτρεχε λόγος προσφυγής στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών (άρθρα 173 και 200 Α.Κ.).

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το σχετικό του μέρος( γ'σκέλος ) κατ'εκτίμηση από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ. είναι απαράδεκτος. Β) Δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 180 Α.Κ. διά της μη εφαρμογής της αφού 1) με βάση τις ανωτέρω παραδοχές η Γ.Σ. της ενάγουσας είχε εξουσία με βάση το καταστατικό της να επιβάλει με απόφασή της την ένδικη έκτακτη εισφορά σε βάρος των μελών της μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και ο εναγόμενος και συνεπώς δεν επρόκειτο για απόφαση ληφθείσα καθ'υπέρβαση εξουσίας και συνακόλουθα δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της ανωτέρω διατάξεως 2) με την ανωτέρω απόφαση με την οποία επιβλήθηκε η έκτακτη εισφορά στα μέλη της ενάγουσας ομοσπονδίας (κυνηγετικούς συλλόγους) και όχι στα φυσικά πρόσωπα των μελών της δεν καταλύεται η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια του ενάγοντος μέλους της ούτε και παραβιάζεται η αρχή της ισότητας , το δε περιεχόμενό της ίδιας απόφασης δεν είναι αντίθετο προς τα χρηστά ήθη έτσι ώστε η ανωτέρω απόφαση να μη πάσχει από ακυρότητα λόγω αντίθεσής της προς τις διατάξεις των άρθρων 3,89,174,179,93 του Α.Κ. ,43 του Ν.281/1914 και άρθρα 4 και 12 του Συντάγματος. .

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά τα σχετικά του μέρη (α',β' και δ'σκέλη ) κατ'εκτίμηση από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο υποστηρίζονται τ'αντίθετα είναι αβάσιμος.

Τέλος οι λόγοι της αναίρεσης δεύτερος και τρίτος αντίστοιχα από τους αριθ.19 και 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. είναι απαράδεκτοι διότι στη προκειμένη περίπτωση που προσβάλλεται η απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου που εκδόθηκε επί εφέσεως κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου αντίστοιχοι με αυτούς λόγοι αναίρεσης δεν προβλέπονται στο άρθρο 560 του Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5 Ιουλίου 2009 αίτηση του Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "1ος ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ" για αναίρεση της υπ'αριθμ. 1494/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που δίκασε ως Εφετείο. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Μαΐου 2011Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιουνίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ