Supreme Court annuls lower court ruling for failing to apply Article 1 of Law 3320/2005 regarding public service contract terms.

Απόφαση 1055 / 2022 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1055/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Νικολακέα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο, Παναγιώτη Αθανασόπουλο - Εισηγητή και Ελένη Κατσούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 10 Νοεμβρίου 2020, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Αφροδίτη Καρούκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)……. και 81)….., όλων κατοίκων Αθηνών. Οι 7η, 19η, 34η, 36η, 40η, 50η, 67η, 75η και 79η δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Βαλαβάνη, ο οποίος κατάθεσε προτάσεις και δήλωσε ότι: α)η 9η (Σ. Γ.) απεβίωσε και κληρονομήθηκε από τους Α. Γ. του Χ., Π. Γ. του Α. και Γ. Γ. του Α., οι οποίοι συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από τον ίδιο, και β)η 70η (Β. Γ.) απεβίωσε και κληρονομήθηκε από τους Α. Γ. του Σ., Χ. Γ. του Α., Ε. Γ. του Α. και Μ. Γ. του Α., οι οποίοι συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από τον ίδιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/6/2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και λοιπών διαδίκων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2167/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 3468/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με την από 3/12/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 3/12/2018 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 905/2018 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 3468/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατόπιν άσκησης της από 11/11/2013 εφέσεως κατά της 2167/2011 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την προσβαλλόμενη απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου έγινε δεκτή τυπικά και ουσιαστικά η έφεση των εκκαλούντων και στη συνέχεια έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή των αναιρεσιβλήτων.

Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της. Στο άρθρο 1 του Ν.3320/2005, που εντάσσεται στο κεφάλαιο Α "Ρυθμίσεις Θεμάτων Προσωπικού" του Νόμου και φέρει τον τίτλο "Σύσταση Θέσεων με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου αορίστου χρόνου", ορίζεται "1.

Το προσωπικό με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου ή σύμβαση έργου ή άλλη σχέση του Δημοσίου των Ν.Π.Δ.Δ. και των ΟΤΑ πρώτου και δευτέρου βαθμού, του οποίου οι συμβάσεις συνιστούν συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11 του ΠΔ 164/2004 κατατάσσεται σε υφιστάμενες κενές οργανικές θέσεις με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου αορίστου χρόνου, ειδικότητας αντίστοιχης ή παρεμφερούς προς την ειδικότητα της σύμβασής του. 2.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών και του οικείου κατά περίπτωση Υπουργού, συνιστώνται οργανικές θέσεις προσωπικού με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου αορίστου χρόνου, προκειμένου να καλυφθούν όπου απαιτείται, οι διαπιστωθείσες πάγιες και διαρκείς ανάγκες κατ' εφαρμογή του ΠΔ 164/2004. 3.

Η κατάταξη του προσωπικού γίνεται με απόφαση του αρμοδίου για την πρόσληψη οργάνου, η οποία δεν δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 4. Οι κατατασσόμενοι λαμβάνουν τις αποδοχές της θέσης τους από την ημερομηνία έκδοσης της πράξης κατάταξής τους. Ο χρόνος των συμβάσεων μίσθωσης έργου των κατατασσομένων λογίζεται για όλες τις συνέπειες ότι έχει διανυθεί με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου. 5.

Για τους κατατασσομένους ισχύει ο χρονικός περιορισμός της παραγράφου 2 του άρθρου 70 του Ν.2683/1999 (Κύρωση του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. και άλλες διατάξεις", για τη μετάταξη σε ανώτερη βαθμίδα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 12 του Ν.3230/2004, ως ημερομηνία πρόσληψης νοείται η ημερομηνία έκδοσης της Πράξης κατάταξης.

Από τη διάταξη της παραγράφου 4 του πιο πάνω άρθρου, προκύπτει ότι για τους απασχοληθέντες στο Δημόσιο με διαδοχικές συμβάσεις μίσθωσης έργου, οι οποίες στη συνέχεια αναγνωρίσθηκαν ως συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου είτε με δικαστική απόφαση είτε με την προβλεπόμενη διαδικασία του άρθρου 11 του ΠΔ 164/2004, ο χρόνος των συμβάσεων μίσθωσης έργου, λογίζεται για όλες τις άλλες συνέπειες (επιδόματα εορτών, αδείας, χρόνου υπηρεσίας για κατάταξη σε μισθολογικά κλιμάκια) ότι έχει διανυθεί με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου, ενώ αντιθέτως τις αποδοχές της θέσης στην οποία αυτοί εντάχθηκαν, δικαιούνται αυτοί μόνο από την ημερομηνία έκδοσης της Πράξης κατάταξης και εφεξής.

Αν ο νομοθέτης ήθελε και ως προς τις αποδοχές να λογίζεται ο χρόνος των συμβάσεων μίσθωσης έργου, ότι έχει διανυθεί με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου δεν θα περιελάμβανε στην πιο πάνω ρύθμιση του άρθρου 1 του Ν.3320/2005 το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 4, αφού η θέλησή του αυτή θα υλοποιείτο με μόνο το δεύτερο εδάφιο της ίδιας παραγράφου του πιο πάνω άρθρου.

Έτσι, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 11 του ΠΔ 164/2004 ο νομοθέτης επέλεξε μεν να καταταγούν οι απασχοληθέντες σε οργανικές θέσεις με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου αορίστου χρόνου για το λόγο ότι εξυπηρετούσαν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, να αρχίσουν όμως να αμείβονται με τις αποδοχές της θέσης, στην οποία εντάσσονται από το χρόνο της κατατάξεώς τους, οπότε και ολοκληρώνεται πλέον κατά νομοθετική παραχώρηση η πρόσληψή τους (Ολ.

ΑΠ 16/2017, ΑΠ 533/2018). Ειδικότερα η απασχόληση των καθαριστών των σχολείων, η οποία παρέχεται στο συγκεκριμένο σχολικό συγκρότημα, όπου αυτοί είναι τοποθετημένοι για συγκεκριμένο χρόνο, πριν την έναρξη και μετά τη λήξη των μαθημάτων και μόνο κατά την περίοδο λειτουργίας των σχολείων, η οποία μάλιστα εφόσον παρέχεται τυπικά δυνάμει συμβάσεων μίσθωσης έργου, επιτρέπει και την εκ μέρους αυτών παροχή υπηρεσιών καθαριότητας σε τρίτους, διαφέρει της απασχόλησης του μονίμου τακτικού προσωπικού καθαριότητας των Δημοσίων Υπηρεσιών, δυνάμει συμβάσεων Ιδιωτικού Δικαίου αορίστου χρόνου, η οποία παρέχεται κατά τη διάρκεια του συνήθους δημοσιοϋπαλληλικού ωραρίου και καθόλη τη διάρκεια της ετήσιας απασχόλησης αυτών (ΑΠ 866/2015).

Στη προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης που επισκοπούνται παραδεκτά προκύπτει, ότι οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 10/6/2009 αγωγή τους με την οποία υποστήριξαν ότι κατά τα αναφερόμενα στην αγωγή χρονικά διαστήματα από το έτος 1981 έως το έτος 2008 απασχολήθηκαν στο Δημόσιο, συνάπτοντας με αυτό συμβάσεις έργου, παρέχοντας υπηρεσίες καθαρισμού σε Δημόσια εκπαιδευτήρια, καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Ότι η απασχόλησή τους είχε, όλα τα χαρακτηριστικά της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και ότι λόγω των ρυθμίσεων του άρθρου 11 του Π.Δ. 164/2004 η συνδέουσα αυτούς και το Ελληνικό Δημόσιο ήταν ανέκαθεν αυτή της ενιαίας σύμβασης αορίστου χρόνου. Ζήτησαν λοιπόν, μετά από αυτά να υποχρεωθεί το Ελληνικό Δημόσιο να τους καταβάλει νομιμοτόκως τη χρηματική διαφορά μεταξύ των αποδοχών, που τους κατέβαλε από το έτος 2002 και ως την κατάταξή τους σε οργανικές θέσεις, σε εκτέλεση των ανωτέρω συμβάσεων έργου και των αποδοχών, που αντιστοιχούσαν στη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, δυνάμει της οποίας παρείχαν στην πραγματικότητα την εργασία τους και οι οποίες καταβλήθηκαν το ίδιο χρονικό διάστημα στους ανήκοντες στο τακτικό προσωπικό του Δημοσίου συναδέλφους τους, που διέθεταν τα ίδια προσόντα και εργάζονταν υπό τις ίδιες συνθήκες με τους αναιρεσίβλητους.

Επί της πιο πάνω αγωγής εκδόθηκε η 2167/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή. Κατά της αποφάσεως αυτής οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν την από 11/11/2013 έφεσή τους επί της οποίας εκδόθηκε η 976/2016, μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και στη συνέχεια η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση.

Ειδικότερα με την προσβαλλομένη απόφαση κρίθηκε ότι από τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 3320/2005, συνάγεται ότι ως προς τους κατατασσομένους στο εναγόμενο σε θέσεις εργασίας αορίστου χρόνου κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 11 του ΠΔ 164/2004, σύμφωνα με τη ρητή ρύθμιση του άρθρου 11 παρ.4 εδ. β' του Ν. 3320/2005, ο χρόνος των συμβάσεων έργου αυτών λογίζεται για όλες τις συνέπειες ότι έχει διανυθεί με σχέση (και όχι μόνο με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου), επομένως δικαιούνται αυτοί και για τον πριν την κατάταξή τους χρόνο τις αντίστοιχες αποδοχές, όπως αυτές καθορίζονται εκάστοτε με τις σχετικές διατάξεις για το μισθολόγιο του προσωπικού της δημόσιας διοίκησης, λαμβανομένου υπόψη ότι στο προσωπικό, που απασχολείται στο Δημόσιο με σύμβαση ή και απλή σχέση εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου επεκτάθηκαν οι κρίσιμες και ουσιώδεις διατάξεις, που ορίζουν τη σύνθεση και το ύψος των βασικών αποδοχών, τα διάφορα επιδόματα κ.τ.λ., τόσο του Ν.2470/1997 "αναμόρφωση του μισθολογίου προσωπικού της Δημοσίας Διοίκησης και άλλες συναφείς διατάξεις "...

Αντίθετη ερμηνεία δεν μπορεί να συναχθεί από τη διάταξη του εδαφίου α' της παρ. 4 του πιο πάνω άρθρου 1 του Ν.3320/2005, που ορίζει ότι, "οι κατατασσόμενοι λαμβάνουν τις αποδοχές της θέσης της από την ημερομηνία έκδοσης της πράξης κατάταξής τους", καθόσον η ρύθμιση αυτή αναφέρεται στη γένεση της αξίωσης των πιο πάνω κατατασσομένων για την απόληψη των αντίστοιχων αποδοχών, λόγω ακριβώς της κατάταξής τους και ένεκα αυτής για το μετέπειτα χρονικό διάστημα, πρόκειται δηλαδή για άλλη αξίωση θεμελιούμενη σε διαφορετική νομική βάση.

Υπό τις εκτεθείσες παραδοχές το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, αφού εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση και δικάζοντας επί της ουσίας δέχθηκε εν μέρει την αγωγή επιδικάζοντας στους ενάγοντες τα αναγραφόμενα στο διατακτικό χρηματικά ποσά, τα οποία αντιστοιχούν σε διαφορές αποδοχών του αναφερόμενου στην απόφαση χρονικού διαστήματος, πριν από την κατάταξη των εναγόντων σε οργανικές θέσεις.

Όμως το δευτεροβάθμιο δικαστήριο σύμφωνα με, όσα έγιναν δεκτά παραπάνω αλλά και με τη μείζονα σκέψη της αποφάσεως αυτής, ευθέως παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 4 εδ. α' του Ν. 3320/2005, την οποία δεν εφάρμοσε, αν και ήταν εφαρμοστέα στην προκειμένη περίπτωση. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως κατ' άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ παρελκούσης της εξετάσεως του δευτέρου λόγου αναίρεσης και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Επειδή μετά την αναίρεση της αποφάσεως για τον παραπάνω λόγο δεν υπάρχει δικονομικώς στάδιο για περαιτέρω εκδίκαση της υποθέσεως, ενόψει των διατάξεων του άρθρου 380 παρ. 3 και 4 του ΚΠολΔ, γι' αυτό παρέλκει η παραπομπή της στο ίδιο ή άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, ενώ πρέπει για λόγους οικονομίας της δίκης να κρατηθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο και να απορριφθεί η από 11/11/2013 έφεση των αναιρεσιβλήτων-εναγόντων.

Τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων, αφού η ερμηνεία των κανόνων δικαίου, που εφαρμόσθηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Αναιρεί την 3468/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. -Κρατεί την υπόθεση.

-Δικάζει επί της εφέσεως.

-

Απορρίπτει την από 11-11-2013 έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων - εναγόντων. -Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων όλα τα δικαστικά έξοδα. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ