1055/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1055 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1055/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου - Εισηγήτρια και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΛΑΓΚΑΔΑ", που εδρεύει στο Λαγκαδά και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Αϊβαλιώτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ., κατοίκου …... ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-10-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαγκαδά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 105/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 8411/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 12-9-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των αρθρ. 108, 110§2, 498§1, 568 και 576§§ 1-3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση του απολειπομένου διαδίκου από τον επισπεύδοντα τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση (ΟλΑΠ 13/2007, ΑΠ 1121/2018,ΑΠ686/2018).

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρ. 226§4 εδ.γ' και δ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη (αρθρ.575 παρ.1 εδ.β' ΚΠολΔ), αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε, για την οποία δεν χρειάζεται νέα κλήση του διαδίκου προς εμφάνιση και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Ωστόσο, κατά την έννοια των τελευταίων αυτών διατάξεων, η αναβολή της υπόθεσης και η αναγραφή της στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήση του απολειπόμενου κατ' αυτή διαδίκου, εφόσον αυτός είτε είχε επισπεύσει ο ίδιος τη συζήτηση της υπόθεσης κατά την αρχική δικάσιμο είτε είχε νόμιμα κλητευθεί να παραστεί κατά την αρχική δικάσιμο είτε είχε σε κάθε περίπτωση νόμιμα παραστεί κατ' αυτή, οπότε με τη νόμιμη παράστασή του χωρίς εναντίωσή του καλύφθηκε η τυχόν ακυρότητα της κλήτευσης του για την αρχική δικάσιμο (ΑΠ322/2016, ΑΠ 97/ 2015, ΑΠ 162/2012).

Διαφορετικά, η αναβολή της υπόθεσης και η αναγραφή της στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ' αναβολή δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευση του απολειπόμενου κατ' αυτή διαδίκου (ΑΠ 1507/2014, ΑΠ712/2012); Στην περίπτωση αυτή οι διάδικοι πρέπει να καλούνται, στις οριζόμενες σχετικές προθεσμίες, δια της επιδόσεως σε αυτούς πρακτικού της αναβολής ή πιστοποιητικού του αρμόδιου, γραμματέα περί της νέας αυτής αναβολής (ΑΠ 202/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης αυτής, παραδεκτώς επισκοπούμενα (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ) και τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Εισάγεται να συζητηθεί η από 12-09-2019 αίτηση αναίρεσης η οποία είχε αρχικά προσδιορισθεί να συζητηθεί κατά τη δικάσιμο της 10-2-2018, κατά την οποίαν όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε, ούτε κατέθεσε δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Αντίθετα ο αναιρεσείων Δήμος εκπροσωπούμενος από το νόμιμα διορισμένο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Θ. Αϊβαλιώτη υπέβαλε αίτημα αναβολής, που έγινε δεκτό και η υπόθεση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που σημειώνεται στην αρχή της παρούσας αποφάσεως. Στην παρούσα δικάσιμο κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, ο αναιρεσίβλητος και πάλι δεν παραστάθηκε, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ.

Από την προσκομιζόμενη από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθ. …. έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης Δ. Β. Κ. προκύπτει ότι αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης με κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο για να παραστεί κατά τη δικάσιμο της 10-12-2018, (άρθρο 568 παρ. 2, 3, 4 ΚΠολΔ). Εξάλλου επιδόθηκε από τον αναιρεσείοντα το πρακτικό αναβολής της υπόθεσης εκ του πινακίου από την αρχική δικάσιμο της 10-2-2018 στον αναιρεσίβλητο, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ.

…. σχετική έκθεση επίδοσης του ίδιου δικαστικού επιμελητή, για να παραστεί κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Επομένως, εφόσον ο τελευταίος δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση χωρίς την παρουσία του. (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ).

Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ (παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου), ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή ή η ένσταση ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.

Α.Π. 10/2011). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.

Α.Π. 7/2006, 4/2005). Για να είναι δε ορισμένος ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης, πρέπει να καθορίζεται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου (ΟλΑΠ 20/2005). Εξάλλου, η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών που εκτίθενται στην αγωγή σε σχέση με αυτά που απαιτούνται από το νόμο για τη θεμελίωση της, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο, ως παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος.

Με τον ίδιο λόγο ελέγχεται και το σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας να κρίνει ως αόριστη την αγωγή, αξιώνοντας για τη θεμελίωση της περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του επιδίκου δικαιώματος (Ολ ΑΠ 18/1998). Αντιθέτως, η έλλειψη εξειδίκευσης των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν, κατ' αρχήν, το ασκούμενο με την αγωγή ουσιαστικό δικαίωμα και αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του αντίστοιχου κανόνα ουσιαστικού δικαίου χαρακτηρίζεται ως ποσοτική αοριστία της αγωγής, η οποία, όμως, δεν ελέγχεται αναιρετικά επί αποφάσεων Ειρηνοδικείου, αφού δεν ιδρύεται από το άρθρο 560 ΚΠολΔ λόγος αντίστοιχος του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ (ΑΠ 60/2019,ΑΠ 894/2018, ΑΠ 494/2018, ΑΠ 127/2018, ΑΠ 853/2017).

Τέλος, κατά το άρθρο 560 αρ. 6 ΚΠολΔ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 και είναι ταυτόσημο με το άρθρο 559 αριθμ. 19 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω αντιφατικών ή ανεπαρκών αιτιολογιών, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόστηκε ή ότι δε συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν εφαρμόστηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Ως ζητήματα δε, σε σχέση με τα οποία η έλλειψη, η αντιφατικότητα ή η ανεπάρκεια των αιτιολογιών στερεί από νόμιμη βάση την απόφαση, νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν δηλαδή στη θεμελίωση, την κατάλυση ή την παρακώλυση του ασκούμενου δικαιώματος, όπως είναι και τα περιστατικά που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής ή καταλυτικής αυτής ένστασης, και επιδρούν στο διατακτικό της απόφασης (Ολ.Α.Π.9/2016).

Επομένως, ο λόγος αυτός από το άρθρο 560 αρ.6 ΚΠολΔ δεν ιδρύεται, εάν το σφάλμα της ελάσσονος πρότασης αναφέρεται σε γεγονότα που δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης, όπως τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα που συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται σαφώς, καθώς και εκείνα που θεμελιώνουν αλυσιτελή ισχυρισμό, δηλαδή ισχυρισμό, που και αν δεν τον λάμβανε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας θα κατέληγε στο ίδιο διατακτικό (Ολ.

Α.Π. 24/1992, ΑΠ 336/2019. Εξάλλου, από το άρθρο 904 ΑΚ, προκύπτει ότι η αγωγή του αδικαιολόγητου πλουτισμού είναι επιβοηθητικής φύσεως και μπορεί να ασκηθεί μόνο όταν λείπουν οι προϋποθέσεις της αγωγής από τη σύμβαση ή την αδικοπραξία και υπό την ενδοδιαδικαστική αίρεση (επικουρικώς) της απόρριψης της κύριας βάσης της αγωγής από τη σύμβαση ή την αδικοπραξία.

Έτσι αν η βάση της αγωγής αυτής σωρεύεται, κατά δικονομική επικουρικότητα (άρθρο 219 ΚΠολΔ), δηλαδή υπό την αίρεση της απορρίψεως της κυρίας βάσεως της αγωγής από τη σύμβαση, πρέπει να γίνει επίκληση της ακυρότητας ή της ανατροπής των αποτελεσμάτων της, διότι η επικουρική βάση θα εξετασθεί μόνον εάν η αγωγή από τη σύμβαση απορριφθεί λόγω ακυρότητας αυτής ή ανατροπής των αποτελεσμάτων της (Ολομ.

ΑΠ 22/2003 ΑΠ 1682/2014, ΑΠ 1468/2010). Στοιχεία της αγωγής από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, που πρέπει να εκτίθενται σε αυτή κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ για να είναι ορισμένη, είναι γενικώς η ύπαρξη περιουσιακής ωφέλειας σε κάποιο πρόσωπο, η αιτία για την οποία αυτή επήλθε και η ανυπαρξία ή το ελάττωμα της αιτίας, που καθιστά τη διατήρηση του πλουτισμού αδικαιολόγητη (ΑΠ1057/2001).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ.), το δικάσαν ως Εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο, μετά από συνεκτίμηση των νομίμως σ' αυτό επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του, αναφορικά με την ένδικη αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου κατά του αναιρεσείοντος, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος είναι κατ' επάγγελμα εμπειροτέχνης εργολάβος και αναλαμβάνει την κατασκευή δημόσιων και ιδιωτικών έργων, με σκοπό το κέρδος.

Το δε εναγόμενο και ήδη εκκαλούν Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Δήμος Λαγκαδά προήλθε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 1 του ν.3852/2010 "Καλλικράτη", από τη συγχώνευση γειτονικών Δήμων, μεταξύ των οποίων και του δήμου Κορώνειας, οι οποίοι δήμοι καταργήθηκαν και στη θέση τους υπεισήλθε αυτό καθολικώς. Την 10.03.2010 ο Δήμαρχος του τέως Δήμου Κ.

Χ. Π. κάλεσε επειγόντως τον ενάγοντα, με τον οποίο είχε πολλάκις συνεργαστεί στο παρελθόν στο Δημοτικό διαμέρισμα του Δήμο το οποίο έδρευε στη Γερακαρού και πρότεινε σε αυτόν να αναλάβει άμεσα την αποπεράτωση τμήματος του δικτύου ύδρευσης του δημοτικού διαμερίσματος Αγίου Βασιλείου του τέως Δήμου Κορώνειας, λόγω έκτακτης και επείγουσας ανάγκης ύδρευσης τμήματος του οικισμού.

Το έργο δόθηκε με απευθείας ανάθεση στον ενάγοντα, διότι δεν υπήρχε χρόνος τροποποίησης του προϋπολογισμού του δήμου Κορώνειας, λόγω της αναμενόμενης κατάργησής του με τον ανωτέρω νόμο "Καλλικράτη". Ο ενάγων έσπευσε αυθημερόν στο Δημοτικό κατάστημα του τέως Δήμου Κορώνειας και δήλωσε στον ως άνω Δήμαρχο Χ.

Π. ότι δέχεται την πρότασή του. Έτσι, συνήφθη προφορικώς μεταξύ του ενάγοντος και του τέως Δήμου Κορώνειας δια του Δημάρχου του, ως νομίμου εκπροσώπου του, σύμβαση έργου δυνάμει της οποίας ο ενάγων ανέλαβε ως εμπειροτέχνης εργολάβος την αποπεράτωση τμήματος του δικτύου ύδρευσης του δημοτικού διαμερίσματος Αγίου Βασιλείου Κορώνειας.

Με την ως άνω σύμβαση έργου συμφωνήθηκε ότι οι εργασίες του έργου θα γίνονταν αποκλειστικά από προσωπικό του ενάγοντος, με υλικά αυτού και υπό την επίβλεψή του, ότι η αμοιβή του ενάγοντος θα ήταν κατ' αποκοπή, ποσού 6.027,00 ευρώ, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν τα έξοδά του και ο Φ.Π.Α. 23% και θα του καταβάλλονταν συγχρόνως με την από μέρος του έκδοση του σχετικού τιμολογίου παροχής υπηρεσιών και, τέλος, ότι η παράδοση του έργου από τον ενάγοντα στον τέως δήμο Κορώνειας θα γίνονταν εντός προθεσμίας ενός μηνός, ήτοι το αργότερο μέχρι την 10.04.2010.

Ο ενάγων σε εκτέλεση της ως άνω σύμβασης έργου στο δημοτικό διαμέρισμα Αγίου Βασιλείου του τέως δήμου Κορώνειας, προέβη σε γεώδεις εκσκαφές, ήτοι σε αύλακα μήκους 550μ. και βάθους 1,20 μέτρων προς 0,80 ευρώ το μέτρο. Το κόστος της εργασίας αυτής ανήλθε στο ποσό των 528 ευρώ (550μ.χ1,20μ βάθουςχ0,80 ευρώ/μέτρο). Στην εκσκαφείσα αύλακα ο ενάγων τοποθέτησε σωλήνες διαμέτρου Φ. 90 PVC μήκους 550 μέτρων προς 7 ευρώ το μέτρο και συνολικής αξίας 3.850 ευρώ (550μέτρα χ 7 ευρώ).

Στη συνέχεια ο ενάγων έκανε επιχωμάτωση της περιοχής με αμμοχάλικο για την οποία απαιτήθηκαν 261 κυβικά μέτρα αμμοχάλικου προς 2 ευρώ το κυβικό μέτρο, συνολικής αξίας 522 ευρώ (261 μέτρα χ 2 ευρώ). Το συνολικό κόστος του παραπάνω έργου ανήλθε σε 4.900 ευρώ (528 ευρώ+3.850 ευρώ+522 ευρώ), πλέον του αντιστοιχούντος στο ποσό αυτό Φ.Π.Α|.23% ύψους 1.127, και συνολικά στο ποσό των 6.027 ευρώ, για το οποίο ο ενάγων εξέδωσε το με αριθμό 154/17.12.2010 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών.

Ο ενάγων παρέδωσε εμπροθέσμως το εκτελεστέν έργο στον άλλοτε Δήμο Κορώνειας και ο τελευταίος το παρέλαβε ανεπιφύλακτα, δια του νομίμου εκπροσώπου του, τότε Δημάρχου, Χ. Π.. Εν συνεχεία την 18.05.2010 ο άλλοτε Δήμος Κορώνειας δια του ίδιου ως άνω εκπροσώπου του, πρότεινε στον ενάγοντα να αναλάβει άμεσα την κατασκευή ομβρίων υδάτων στο δημοτικό διαμέρισμα Γερακαρούς, παραπλεύρως της Εθνικής οδού, λόγω έκτακτων συνθηκών και κατεπείγουσας περιπτώσεως.

Ο ενάγων αποδέχθηκε αυθημερόν την πρόταση του δημάρχου του τέως δήμου Κορώνειας και έτσι συνήφθη προφορικώς μεταξύ του τέως δήμου Κορώνειας, δια του Δημάρχου του, ως νομίμου εκπροσώπου του, και του ενάγοντος, και δεύτερη σύμβαση έργου, βάσει της οποίας ο ενάγων ανέλαβε ως εμπειροτέχνης εργολάβος την κατασκευή αγωγού όμβριων υδάτων του δημοτικού διαμερίσματος Γερακαρούς του τέως Δήμου Κορώνειας.

Με την ως άνω σύμβαση έργου συμφωνήθηκε ότι οι εργασίες του έργου θα γίνονταν αποκλειστικά από προσωπικό του ενάγοντος, με υλικά αυτού και υπό την επίβλεψή του, ότι η αμοιβή του ενάγοντος θα ήταν κατ' αποκοπή ποσού 5.043 ευρώ, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν και τα έξοδά του, καθώς και ο Φ.Π.Α.23% και η οποία θα του καταβάλλονταν συγχρόνως με την από μέρους του έκδοση του σχετικού τιμολογίου παροχής υπηρεσιών και, τέλος, ότι η παράδοση του έργου από τον ενάγοντα στον τέως δήμο Κορώνειας θα γίνονταν εντός προθεσμίας ενός μηνός, ήτοι το αργότερο μέχρι την 18.06.2010.

Ο ενάγων σε εκτέλεση της εν λόγω δεύτερης σύμβασης έργου στο δημοτικό διαμέρισμα Γερακαρούς του τέως δήμου Κορώνειας, προέβη σε γεώδεις εκσκαφές, ήτοι σε αύλακα μήκους 150 μ., βάθους 1,50 μέτρων και πλάτους 2 μέτρων προς 2 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Το κόστος της εργασίας αυτής ανήλθε στο ποσό των 900 ευρώ (150μ. μήκος χ1,50 βάθουςχ2 μέτρων βάθουςχ2 ευρώ/μέτρο).

Στην εκσκαφείσα αύλακα ο ενάγων τοποθέτησε τσιμεντοσωλήνες διαμέτρου Φ. 100, μήκους15 μέτρων προς 31 ευρώ το μέτρο και συνολικής αξίας 465 ευρώ (15 μέτραχ31 ευρώ). Στη συνέχεια έκανε επιχωμάτωση της περιοχής για την οποία απαιτήθηκαν 535 κυβικά μέτρα αμμοχάλικου προς 1 ευρώ το κυβικό μέτρο, συνολικής αξίας 535 ευρώ (535x1ευρώ) και τοποθέτησε 22 κυβικά μέτρα σκυροδέματος C16 20 προς 100 ευρώ το κυβικό μέτρο και συνολικής αξίας 2.200 ευρώ.

Το δε συνολικό κόστος του παραπάνω έργου ανήλθε σε 4.100 ευρώ (900ευρώ+465 ευρώ+535 ευρώ+2.200), πλέον του αναλογούντος στο ποσό αυτό Φ.Π.Α. 23% ύψους 943, και συνολικά στο ποσό των 5.043 ευρώ, για το οποίο ποσό ο ενάγων εξέδωσε το με αριθμό 155/17.12.2010 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών. Ο ενάγων παρέδωσε εμπροθέσμως και προσηκόντως το εκτελεστέν έργο κατασκευής αγωγού όμβριων υδάτων του δημοτικού διαμερίσματος Γερακαρούς στον άλλοτε Δήμο Κορώνειας και αυτός το παρέλαβε ανεπιφύλακτα δια του εκπροσώπου του και Δημάρχου, Χ.

Π.. Για αμφότερα τα ως άνω τιμολόγια παροχής υπηρεσιών ο ενάγων υπέβαλε τη με αριθμό 411/20.01.2011 περιοδική δήλωση Φ.Π.Α. στην αρμόδια Δ.Ο.Υ Αρναίας, και κατέβαλε τον αναλογούντα στη αξία τους φόρο. Το συνολικό δε κόστος εκτέλεσης των δύο έργων από τον ενάγοντα ανήλθε στο ποσό των 11.070,00 (6.027+5.043) ευρώ. Ωστόσο, μολονότι ο ενάγων εκτέλεσε προσηκόντως και παρέδωσε εμπροθέσμως τα συμφωνηθέντα, με τον άλλοτε Δήμο Κορώνειας, έργα και ο τελευταίος παρέλαβε αυτά ανεπιφύλακτα, δια του δημάρχου του ως νομίμου εκπροσώπου του, ο εν λόγω Δήμος δεν του κατέβαλε το οφειλόμενο ποσό των 11.070 ευρώ παρά τις προς αυτόν οχλήσεις του.

Ακολούθως, ούτε το εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Δήμος Λαγκαδά", το οποίο υπεισήλθε αυτοδικαίως ως καθολικός διάδοχος, στα δικαιώματα, εμπράγματα και ενοχικά, καθώς και στις υποχρεώσεις του καταργηθέντος, δυνάμει του άρθρου 1 του ν.δ 852/2010, Δήμου Κορώνειας, κατέβαλε στον ενάγοντα το ανωτέρω ποσό μέχρι σήμερα, παρά τις προς αυτό επανειλημμένες οχλήσεις του, αρνούμενο στην καταβολή του.

Συνεπώς, ο Δήμος Κορώνειας, λαμβάνοντας τις εργασίες τις οποίες παρέσχε ο ενάγων χωρίς να καταβάλει σε αυτόν το τίμημά τους, κατέστη χωρίς νόμιμη αιτία πλουσιότερος, κατά το ποσό των 11.070,00 ευρώ, σε βάρος της περιουσίας του ενάγοντος και με ζημία αυτού, ωφελούμενος κατά το ποσό αυτό με την εξοικονόμηση ισόποσης δαπάνης, στην οποία θα υποβάλλονταν για την ανάθεση των αυτών εργασιών, τις οποίες του παρέσχε ο ενάγων, σε άλλον εμπειροτέχνη εργολάβο με τις ίδιες αμοιβές και υπό τις ίδιες εν γένει συνθήκες, εφόσον συνάπτονταν έγκυρες συμβάσεις έργου.

Εξάλλου, ο εναγόμενος και ήδη εκκαλών Δήμος αβασίμως υποστηρίζει ότι στο ποσό αυτό θα έπρεπε να υπολογιστεί μία έκπτωση της τάξης του 20-30% με τη δικαιολογία ότι αυτό το μειωμένο ποσό θα κατέβαλε σε άλλον εργολάβο για την εκτέλεση του ίδιου έργου, αν είχε προηγηθεί δημόσιος διαγωνισμός, δεδομένου ότι εν προκειμένω ο πλουτισμός του Δήμου υπολογίζεται με βάση το ποσό που αυτός θα κατέβαλε σε άλλον εργολάβο υπό τις ίδιες συνθήκες, ήτοι με απευθείας ανάθεση, εφόσον όμως η σύμβαση θα ήταν έγκυρη.

Τα ανωτέρω ως προς την κατάρτιση προφορικώς των ανωτέρω συμβάσεων, την αξία τους και την εμπρόθεσμη και προσήκουσα εκτέλεση και παράδοσή τους αποδεικνύονται τόσο από τα προσκομιζόμενα έγγραφα όσο και από τη σαφή και κατηγορηματική κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντος στο ακροατήριο του πρωτόδικου δικαστηρίου, ενώ δεν αντικρούονται από κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, το οποίο δίκασε ως Εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης υπ' αριθ. 105/2015 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λαγκαδά, με την οποία είχε απορριφθεί η αγωγή ως προς την κύρια βάση της την ερειδόμενη στη σύμβαση ως μη νόμιμη και στη συνέχεια έκανε δεκτή αυτήν κατά την επικουρική βάση του αδικαιολογήτου πλουτισμού ως κατ' ουσία βάσιμη και υποχρέωσε τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα Δήμο να καταβάλει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο το ποσό των 11.070,00 ευρώ.

Ετσι που έκρινε το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε τις ως άνω εφαρμοσθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 904 επ, και 346 ΑΚ, αφού τα ανελέγκτως δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά πληρούν το πραγματικό της νομικής έννοιας του αδικαιολόγητου πλουτισμού και δικαιολογούν την παραδοχή της ένδικης αγωγής του αναιρεσίβλητου.

Επομένως, ο πρώτος, κατά το πρώτο μέρος, λόγος με τον οποίο αποδίδεται αναιρετική πλημμέλεια από το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος. Παράλληλα, με τις ως άνω παραδοχές του, το Εφετείο δεν στέρησε την απόφαση του νόμιμης βάσης, αλλά διέλαβε για τη διατύπωση του αποδεικτικού του πορίσματος σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των ως άνω διατάξεων.

Ειδικότερα, με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες δέχθηκε την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών περί των επί μέρους σημείων των συμβάσεων ως προς το τίμημα κάθε συμβάσεως, προσδιοριζόμενο κατά τιμή μονάδας, τιμή υλικών κατασκευής, τιμή, προσωπικής εργασίας, τόπο εκτέλεσης και παράδοσης των έργων, την κατεπείγουσα ανάγκη κατάρτισης των συμβάσεων, το πρόσωπο του εξουσιοδοτημένου οργάνου του Δήμου το οποίο παρέλαβε τα εκτελεσθέντα έργα, τον ακριβή χρόνο παράδοσης των έργων, καθώς και τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών.

Κατά τα λοιπά, πλήττεται ευθέως η ουσιαστική κρίση του Δικαστηρίου και δη δια της αξιολογήσεως των αποδείξεων και ιδιαίτερα των μαρτυρικών καταθέσεων, η εκτίμηση δε των αποδείξεων, που έγινε από το δικαστήριο της ουσίας με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν υπόκειται στον έλεγχο του Ακυρωτικού (άρθρο561 παρ.1 ΚΠολΔ) και συνεπώς ο Άρειος Πάγος δεν δικαιούται, ελέγχοντας το περιεχόμενο των διαδικαστικών εγγράφων να προβεί σε επανεκτίμηση των αποδείξεων.

Επομένως οι πρώτος κατά το δεύτερο μέρος και ο δεύτερος κατά το δεύτερο μέρος, λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι απέρριψε την αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά κακή εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων, και ότι δεν εκτίμησε ορθά στην ουσία της την αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής που πρόβαλε ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων, τυγχάνουν προεχόντως απαράδεκτοι και σε κάθε περίπτωση αβάσιμοι.

Ακολούθως το Εφετείο, το οποίο έκρινε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθώς έκανε δεκτή την αγωγή ως προς την επικουρική βάση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό ως νόμιμη και ακολούθως απέρριψε ως αβάσιμο το λόγο της εφέσεως, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τον νόμο. Επομένως, ο δεύτερος κατά το πρώτο μέρος του, από το άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος.

Σε κάθε περίπτωση, εφόσον με τον ανωτέρω λόγο, κατά τη νοηματική εκτίμηση αυτού, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρ. 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, δηλαδή ότι παρά το νόμο, έκρινε ορισμένη την αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφού σύμφωνα με την προαναφερθείσα, περιοριστική, απαρίθμηση του εφαρμοζομένου, εν προκειμένω, άρθρου 560 ΚΠολΔ, δεν ιδρύεται, από αυτό λόγος με τον οποίο να ελέγχεται η ποσοτική αοριστία της αγωγής.

Κατ'ακολουθία των ανωτέρω, μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως. Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται σε βάρος του αναιρεσείοντος ελλείψει σχετικού αιτήματος, λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου. Επίσης δεν θα περιληφθεί διάταξη για παράβολο διότι σύμφωνα με το άρθρο 276 παρ. 1 του ν.3463/2006 "Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων" οι Δήμοι απολαμβάνουν όλων ανεξαιρέτως των ατελειών καθώς και των δικαστικών, διοικητικών και δικονομικών προνομίων που παρέχονται στο Δημόσιο και έτσι τυγχάνουν απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής παραβόλου για την άσκηση ενδίκων μέσων, μεταξύ των οποίων και της άσκησης αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12 Σεπτεμβρίου 2017 αίτηση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΛΑΓΚΑΔΑ" για αναίρεση της 8411/2017 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιουνίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Οκτωβρίου 2020.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ