Greek Supreme Court suspends appeal review pending Full Bench resolution on appeal statute of limitations. Appeal dismissed due to pending Full Bench ruling on critical legal issue.

Απόφαση 1054 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1054/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα - Εισηγήτρια και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Μαΐου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ...", που εδρεύει στην ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, τελούσας υπό εκκαθάριση, 2) Π. Β., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Ανδρεοπούλη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Κατσίγιαννη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/12/2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5393/2007 μη οριστική και 7141/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 2372/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25/4/2016 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το εμπρόθεσμο της αναίρεσης, που αποτελεί προϋπόθεση για το παραδεκτό της, ο Αρειος Πάγος το εξετάζει όχι μόνο κατ' ένσταση, αλλά και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα, που βρίσκονται στη δικογραφία.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τρία χρόνια και αρχίζει από τη δημοσίευση τη απόφασης που περατώνει τη δίκη. Ήδη όμως, μετά την παραπάνω αντικατάσταση της παρ. 3 του άρθρου 564 ΚΠολΔ με τον προαναφερόμενο νόμο 4335/2015, η τριετής αυτή καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης μειώθηκε σε διετή και με το άρθρο 1 άρθρο ένατο του νόμου τούτου, υπό τον τίτλο "μεταβατικές διατάξεις", ορίσθηκε στη μεν παρ.2, ότι οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται για τα κατατιθέμενα από 1-1-2016, στη δε παρ.4, ότι κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις, η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από 1-1-2016.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 249 εδαφ. α ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας, που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από διοικητική αρχή απόφαση, που δεν μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και το σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπισθεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, μπορεί δε να εφαρμοσθεί και στην αναιρετική δίκη, παρά τη μη ρητή αναφορά της στο άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, μεταξύ των εφαρμοζομένων στην αναιρετική διαδικασία διατάξεων του γενικού μέρους του ΚΠολΔ, αφού η απαρίθμηση αυτή δεν είναι αποκλειστική, προκύπτει, ότι εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να διατάξει την αναβολή της δίκης, όταν η διάγνωση της εκκρεμούς ενώπιον του διαφοράς εξαρτάται από την επίλυση του νομικού ζητήματος, που αποτελεί αντικείμενο άλλης δίκης ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, εφόσον παράλληλα η διάγνωση στην άλλη δίκη του νομικού αυτού ζητήματος θα συντελέσει στην επιτάχυνση της πορείας της δίκης και στην ασφαλέστερη διάγνωση του ζητήματος αυτού.

Τούτο συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί. Στην προκειμένη περίπτωση υπόκειται προς κρίση η από 25.4.2016 αίτηση αναίρεσης κατά της εκδοθείσας αντιμωλία των διαδίκων, με την τακτική διαδικασία, υπ' αριθμ. 2372/2013 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Αθηνών, το οποίο απέρριψε τις συνεκδικασθείσες αντίθετες Εφέσεις των διαδίκων κατά της 7141/2010 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που είχε δεχτεί εν μέρει την από 2.12.2005 αγωγή των αναιρεσειόντων κατά της αναιρεσίβλητης, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό της.

Η αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στο γραμματέα του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, στις 27.4.2016, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 212/2016 έκθεση του γραμματέα του Εφετείου Αθηνών, ενώ η προσβαλλόμενη απόφαση δημοσιεύτηκε στις 30.4.2013, χωρίς να έχει επιδοθεί, όπως ρητά αναφέρουν οι αναιρεσείοντες στην αίτησή τους και δεν αρνείται η αναιρεσίβλητη, ούτε, άλλωστε, προκύπτει επίδοσή της από τα στοιχεία της δικογραφίας.

Κατόπιν τούτων ανακύπτει το νομικό ζήτημα, εάν η αίτηση αυτή είναι εμπρόθεσμη και άρα παραδεκτή και ειδικότερα, αν η νέα διάταξη του άρθρου 564 παρ. 3 του Κ.ΠολΔ, με την οποία καθιερώνεται διετής καταχρηστική προθεσμία από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, έχει εφαρμογή επί των αιτήσεων αναίρεσης, που ασκούνται μετά την 1.1.2016, κατά αποφάσεων που δημοσιεύτηκαν πριν από τη χρονολογία αυτή, οπότε άρχισε η ισχύς του ν. 4335/2015 ή αν εξακολουθεί να ισχύει για την άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων αυτών που δεν επιδόθηκαν, όπως η προσβαλλόμενη, η προηγούμενη τριετής προθεσμία, ώστε να μην τίθεται θέμα εκπρόθεσμης άσκησης της κρινόμενης αναίρεσης.

Ο Άρειος Πάγος με προηγούμενες αποφάσεις του και συγκεκριμένα τις υπ' αριθ. 1176/2017 και 1640/2017 δέχθηκε ότι η ως άνω προθεσμία είναι διετής, ενώ με τις υπ' αιρθ. 519/2017 και 520/2017 αποφάσεις του, δέχθηκε ότι η προθεσμία αυτή είναι τριετής από την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Το ζήτημα τούτο, που ερευνά το παρόν δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, χαρακτηρίστηκε εξαιρετικής σημασίας και έχει ήδη παραπεμφθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος αυτού, όπου και εκκρεμεί.

Συνεπώς, για την ενότητα της νομολογίας και την αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει, κατ' άρθρο 249 ΚΠολΔ, νόμιμη περίπτωση αναβολής έκδοσης απόφασης επί της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση για το άνω ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της κρινόμενης από 25.4.2016 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2372/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την υπ' αριθμ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Ιουνίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Ιουνίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ