1052/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1052 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1052/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Απριλίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ομόρρυθμης μεσιτικής εταιρείας με την επωνυμία ".....Ο.Ε.", που εδρεύει στη ..... Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Οικονομόπουλο, που δήλωσε στο ακροατήριο, ότι η επωνυμία της εταιρείας έχει τροποποιηθεί σε " ..... Ο.Ε.".

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ....., 2) ..... και 3) ........, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κούτρα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-2-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 323/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 6746/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 26-4-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου, διάβασε την από 27-8-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 703 παρ. 1 του ΑΚ, "εκείνος που υποσχέθηκε αμοιβή σε κάποιον (μεσίτη) για τη μεσολάβηση ή την υπόδειξη ευκαιρίας για τη σύναψη μιας σύμβασης, έχει υποχρέωση να πληρώσει μόνο αν η σύμβαση καταρτισθεί ως συνέπεια αυτής της μεσολάβησης ή υπόδειξης...". Κατά τη διάταξη αυτήν, προϋποθέσεις του δικαιώματος της μεσιτικής αμοιβής είναι:

α) σύμβαση μεσιτείας, δηλαδή υπόσχεση αμοιβής για την ανατιθέμενη στο μεσίτη εντολή για μεσολάβηση ή υπόδειξη ευκαιρίας για τη σύναψη συγκεκριμένης κύριας συμβάσεως, β) μεσιτική δραστηριότητα με τη μορφή μεσολαβήσεως ή υποδείξεως ευκαιρίας για τη σύναψη συγκεκριμένης κύριας συμβάσεως, γ) σύναψη της σκοπούμενης αυτής (κύριας) συμβάσεως και δ) αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της μεσιτικής δραστηριότητας και της συνάψεως της εν λόγω κύριας συμβάσεως (βλ.

σχ. ΑΠ 523/2003, 829/2002, 290/2001, 973/1999). Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντιθέτως, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως όταν πρόκειται για ελλείψεις, που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται στην απόφαση σαφώς. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), εκτός άλλων, και τα ακόλουθα που ενδιαφέρουν εδώ:

Η αναιρεσείουσα είναι ομόρρυθμη εταιρεία, η οποία ασκεί νόμιμα δραστηριότητα μεσίτη αστικών συμβάσεων στην περιοχή του νομού Αττικής και για το λόγο αυτόν έχει εγγραφεί στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών από το έτος 1998. Οι αναιρεσίβλητοι, που ήταν συγκύριοι ενός ακινήτου, δηλαδή ενός οικοπέδου εμβαδού 600 τ.μ.

μετά της επ' αυτού ισόγειας οικίας, κειμένου επί της οδού ....., αριθ. ..., πρώην ..., στη θέση ..... του Δήμου Κηφισιάς, από τις αρχές του έτους 2002 ενδιαφέρονταν να προβούν στην πώληση του ακινήτου αυτού. Τον Απρίλιο του έτους 2002 οι δεύτερος και τρίτος αναιρεσίβλητοι, που είναι τέκνα της πρώτης αναιρεσίβλητης, επισκέφθηκαν διάφορα μεσιτικά γραφεία, μεταξύ των οποίων και το γραφείο της αναιρεσείουσας, προκειμένου να πληροφορηθούν την αγοραία αξία του ακινήτου τους και κατά τη διάρκεια της συζήτησης που είχαν με τους ομόρρυθμους εταίρους της αναιρεσείουσας εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να προβούν στην πώληση του εν λόγω ακινήτου αντί τιμήματος 1.026.146 ευρώ.

Κατόπιν αυτού η αναιρεσείουσα, χωρίς να έχει καμία σχετική εντολή, έγγραφη ή προφορική, από τους αναιρεσιβλήτους, δραστηριοποιήθηκε δια των ομορρύθμων εταίρων της για την ανεύρεση αγοραστή του παραπάνω ακινήτου, οι οποίοι άρχισαν να υποδεικνύουν το ακίνητο αυτό εξωτερικά μόνο σε πελάτες που ενδιαφέρονταν για την αγορά ακινήτου στην περιοχή της .....

Τον Απρίλιο του έτους 2003, ύστερα από πληροφορίες που περιήλθαν στην αναιρεσείουσα ότι οι αναιρεσίβλητοι εκδήλωσαν την πρόθεση να μειώσουν σημαντικά το αξιούμενο από αυτούς τίμημα, προκειμένου να επιτύχουν την πώληση του ακινήτου τους, ο ομόρρυθμος εταίρος αυτής (αναιρεσείουσας) ..... ενημέρωσε τηλεφωνικά τον .....

για την πρόθεση αυτήν των ιδιοκτητών του εν λόγω ακινήτου, πλην όμως ο τελευταίος, που δεν είχε ανακαλέσει τη σχετική μεσιτική του εντολή προς την αναιρεσείουσα, του δήλωσε ότι δεν ενδιαφέρεται, διότι διαπραγματεύεται ακόμη την αγορά άλλου ακινήτου. Τελικά στις 14-5-2003 μεταξύ των αναιρεσιβλήτων, ιδιοκτητών του ως άνω ακινήτου, και της αναφερόμενης ανώνυμης εταιρείας καταρτίστηκε το υπ' αριθ. ......

αγοραπωλητήριο συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Θεοδώρας Κούτρα-Δανίλη, δυνάμει του οποίου η τελευταία εταιρεία αγόρασε από τους πρώτους το παραπάνω ακίνητο αντί του αναφερόμενου στο συμβόλαιο αυτό τιμήματος των 572.300 ευρώ. Δεν αποδείχθηκε όμως, κατά τα ειδικότερα στην προσβαλλόμενη απόφαση σχετικώς αναφερόμενα, ότι οι αναιρεσίβλητοι ανέθεσαν με προφορική εντολή στην αναιρεσείουσα να υποδεικνύει η τελευταία το ακίνητό τους σε ενδιαφερόμενους αγοραστές και ότι της υποσχέθηκαν ότι, σε περίπτωση πώλησής του σε αγοραστή που θα τους υποδείκνυε, θα κατέβαλαν σ' αυτήν, ως μεσιτική αμοιβή της, ποσοστό 2% επί της πραγματικής αξίας του προς πώληση ακινήτου, πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

Με βάση της παραδοχές αυτές το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε κατ' ουσίαν την από 26-1-2005 έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά του μέρους της υπ' αριθ. 323/2004 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με το οποίο είχε γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η ένδικη από 16-2-2004 αγωγή της αναιρεσείουσας για καταβολή φερόμενης ως συμφωνημένης μεσιτικής αμοιβής, εξαφάνισε την απόφαση αυτήν κατά το εν λόγω μέρος της και ακολούθως, ύστερα από διακράτηση της υποθέσεως, απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την προαναφερόμενη αγωγή.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, του οποίου στο αποδεικτικό πόρισμα εκτίθεται σαφώς: α) Δεν παραβίασε την ως άνω διάταξη του άρθρου 703 παρ. 1 εδ. α' του ΑΚ, εφόσον πράγματι με βάση τις προαναφερόμενες παραδοχές του η αναιρεσείουσα δεν δικαιούνταν τη με την πιο πάνω ένδικη αγωγή της ζητούμενη μεσιτική αμοιβή, αφού δεν είχε καταρτιστεί (κατά τις παραδοχές του Εφετείου) η επικαλούμενη σχετική σύμβαση μεσιτείας με τους αναιρεσιβλήτους.

Και β) δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού, κατά τα προεκτιθέμενα, οι σχετικές αιτιολογίες που έχει διαλάβει στην απόφασή του αυτήν αναφορικά με την αμέσως πιο πάνω ένδικη αγωγή και πλήρεις και σαφείς είναι και δεν εμφανίζουν οποιαδήποτε αντιφατικότητα, ενώ καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή μη εφαρμογή της παραπάνω ουσιαστικής διατάξεως του άρθρου 703 παρ. 1 εδ.

α' του ΑΚ. Ενόψει αυτών, τόσο ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως κατά το από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ μέρος του, με το οποίο προβάλλεται η αιτίαση της παραβιάσεως της ως άνω διατάξεως του άρθρου 703 του ΑΚ, όσο και οι πρώτος και δεύτερος (και τελευταίος) λόγοι αναιρέσεως κατά τα από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ μέρη τους, με τα οποία προβάλλεται η αιτίαση της ελλείψεως νόμιμης βάσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών επί του ζητήματος που αναφέρεται πιο πάνω υπό το στοιχείο β', πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι στο σύνολό τους.

Οι ίδιοι (πρώτος και δεύτερος) λόγοι αναιρέσεως κατά τα υπόλοιπα μέρη τους, με τα οποία προβάλλονται αιτιάσεις, που αναφέρονται στην εκτίμηση της ουσίας πραγματικών γεγονότων αναφορικά με το αμέσως πιο πάνω ζήτημα, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, γιατί οι προβαλλόμενες αυτές αιτιάσεις ανάγονται στην ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων σχετική κρίση του Εφετείου (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Απορρίπτει την από 26 Απριλίου 2006 αίτηση της ομόρρυθμης μεσιτικής εταιρείας με την επωνυμία "..... Ο.Ε." (της οποίας ήδη η επωνυμία έχει τροποποιηθεί σε "..... Ο.Ε."), για αναίρεση της υπ' αριθ. 6746/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.- Και -

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ