Supreme Court allows appeal against airline's refusal of voluntary retirement compensation exceeding statutory caps.

Απόφαση 1051 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1051/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ανδρέα Μαρκάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Κωνσταντινίδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/4/1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 168/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 610/2002 του Εφετείου Αθηνών. Επί της τελευταίας αποφάσεως ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 866/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών. Το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την 6327/2004 απόφαση, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12/5/2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 14/3/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι λόγοι της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθ. 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔικ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου μη εφαρμοστέο ή παρέλειψε την εφαρμογή του εφαρμοστέου, είτε προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από εκείνη που έχει. Περαιτέρω κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του Α.Ν 173/1967 ''εις ας περιπτώσεις εργοδότης τυγχάνει το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ ή Τράπεζα ή επιχειρήσεις και Οργανισμοί κοινής ωφελείας επιχορηγούμενοι υπό του Κράτους, η από το Ν. 2112/1920, ως ούτος ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως, οφειλομένη αποζημίωση δεν δύναται να υπερβαίνει εις πάσαν περίπτωσιν το ποσό των 240.000 δραχμών, καταργουμένης πάσης αντιθέτου ειδικής διατάξεως νόμου ή συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου''.

Το ανώτατο αυτό όριο με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 καθορίστηκε στο ποσό του 1.500.000 δραχμών. Εξ' άλλου με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του ν.δ. 618/1970, (περί εφαρμογής των διατάξεων του Α.Ν. 173/1967 επί αποζημιώσεων κ.λ.π.) ορίσθηκαν τα εξής: ''Τα υπό των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 2 και του άρθρου 3 του Α.Ν. 173/1967 ''περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Α.Ν. 99/1967 περί ελέγχου ομαδικών απολύσεων κ.λ.π.'' τιθέμενα ανώτατα όρια αποζημιώσεως ισχύουν δια πάσαν περίπτωσιν οφειλομένης δυνάμει γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου ή κανονισμού ή συμβάσεως'' αποζημιώσεως εις τους αποχωρούντας, απομακρυνομένους ή απολυομένους υπαλλήλους και εργάτας του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Τραπεζών, Επιχειρήσεων κοινής ωφελείας ή επιχειρήσεων επιχορηγουμένων υπό του Κράτους, εφ' οιαδήποτε σχέσει εργασίας μετ' αυτών συνδεομένων, καταργουμένης πάσης αντιθέτου γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου, κανονισμού συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή εθίμου''.

Με τις διατάξεις αυτές ο νομοθέτης απέβλεψε προδήλως στον περιορισμό, για λόγους γενικότερου συμφέροντος, των ως άνω αποζημιώσεων και την εντεύθεν οικονομική ανακούφιση του Δημοσίου των Ν.Π. Δ.Δ. και των ως άνω Τραπεζών, Επιχειρήσεων και Οργανισμών ή Επιχειρήσεων κοινής οφελείας, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες επιβαρύνουν τελικώς τους φορολογουμένους, στην περίπτωση δε των Τραπεζών και των μη επιχορηγουμένων κοινωφελών επιχειρήσεων, το κόστος των παρεχομένων απ' αυτές υπηρεσιών.

Εξ άλλου από τις διατάξεις των παραγράφων 1, 4 και 7 εδ. α' και β' του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 ''Εξυγίανση της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε'' προκύπτει ότι για να μειωθεί το προσωπικό της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε. (Ο.Α) και Ολυμπιακής Αεροπλοΐας Α.Ε, στο πλαίσιο εξυγίανσης των εταιρειών αυτών που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παρασχέθηκε η δυνατότητα και στους χειριστές και ιπταμένους μηχανικούς της Ο.Α.

που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες ασφαλίσεως και 3.000 ώρες πτήσεως, από τις οποίες 500 τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία και είχαν συμπληρώσει ταυτόχρονα το 53ο έτος της ηλικίας τους, να αποχωρήσουν οικειοθελώς και να λάβουν πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ και το ΤΕΑΠΑΕ καθώς και αυξημένη αποζημίωση (την αποζημίωση του Ν. 2112/1920 προσαυξημένη κατά 25% και ποσό που αντιστοιχεί σε τακτικές αποδοχές δύο μηνών, χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο) που θα υπόκειται σε ελαττωμένη φορολογία.

Ειδικότερα με την παράγραφο 4 του προμνησθέντος άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 ορίζεται ότι το προβλεπόμενο ποσό αποζημιώσεως στους αποχωρούντες με το νόμο αυτό καταβάλλεται ''χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο από το χαρακτηρισμό της Ολυμπιακής Αεροπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, ως επιχειρήσεως κοινής ωφελείας''.

Εκ τούτων παρέπεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, ως έκτοτε ως ανωτέρω τροποποιήθηκαν και συνεπληρώθηκαν με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 και του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 του ν.δ. 618/1970 δεν έχουν εφαρμογή επί του ύψους της κατά τις διατάξεις του Ν. 2271/1994 και δη των παρ. 1, 4 και 7 εδ. α' και β' του άρθρ.2 αυτού οριζόμενης αποζημίωσης των ως ανωτέρω και κατά τις προϋποθέσεις αυτού οικειοθελώς αποχωρούντων εκ της υπηρεσίας τους στην αναιρεσείουσα, στα πλαίσια του σχεδιασμού της εξυγίανσης αυτής που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: Ο αναιρεσείων προσελήφθη από την αναιρεσίβλητη, ως ιπτάμενος μηχανικός αεροσκαφών, στις 15-1-1968 και υπηρέτησε σ' αυτήν με την παραπάνω ιδιότητα μέχρι τις 31-12-1996, οπότε και διεγράφη από τη δύναμη του προσωπικού των ιπταμένων μηχανικών, λόγω συνταξιοδοτήσεως.

Προηγουμένως και συγκεκριμένα στις 5-1-1995 είχε υποβάλει στην αναιρεσίβλητη αίτηση οικειοθελούς αποχωρήσεως, αφού συνέτρεχαν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παρ. 4 του Ν. 2271/1994. Η αίτηση δεν έγινε δεκτή και η αναιρεσίβλητη συνέχισε να απασχολεί τον αναιρεσείοντα μέχρι τις 16-12-1996, οπότε του επέδωσε τη ....

διαπιστωτική πράξη, με την οποία του δήλωνε ότι συνέτρεχαν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση, λόγω συμπληρώσεως του 60ου έτους της ηλικίας του και του κατέβαλε ως αποζημίωση το ποσό των 23855578 δραχμών και όχι την αυξημένη αποζημίωση του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994. Η ενέργεια αυτή της αναιρεσίβλητης να μη κάνει δεκτή εντός ευλόγου χρόνου την αίτηση του αναιρεσείοντα για οικειοθελή αποχώρηση, είναι άδικη πράξη και δημιουργεί υποχρέωση της αναιρεσίβλητης να αποζημιώσει τον αναιρεσείοντα με ποσό ύψους 8039856 δραχμών, που αποτελεί τη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσης αποζημιώσεως και αυτής του άρθρου 2 παρ. 4 του Ν.2271/1994.

Τέλος, το Εφετείο δέχθηκε ότι η αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί στον αναιρεσείοντα για την παραπάνω αιτία ανέρχεται, σύμφωνα με τα άρθρα 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, 33 του Ν. 1876/1990, 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 και 6 παρ. 1 του Ν. 96/1975, σε 1500000 δραχμές ή 4403 ευρώ. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε τις άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις καθώς και αυτές των άρθρων 2 παρ. 1, 4 και 7 εδ.

α΄ και β΄ του Ν. 2271/1994 και, επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση των πιο πάνω διατάξεων, είναι ουσιαστικά βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το πιο πάνω μέρος της (του υπολογισμού δηλαδή της αποζημίωσης του αναιρεσείοντος) και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το μέρος αυτό, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6327/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το άνω μέρος, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη σε πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό(1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 15 Μαΐου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ