Legislator Case Law & Legislation
1050/2020 AI generated

Supreme Court dismisses appeal against public works contract rejection due to procedural and substantive errors.

Case Number 1050/2020
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the appeal filed by a technical company against a multi-member court of appeals decision refusing its public works claims. The appellant argued procedural flaws and incorrect application of laws regarding contract modifications, but the court found these arguments baseless. Consequently, the appeal was dismissed, the appeal bond was forfeited, and the appellant was ordered to pay the opposing party's legal costs.

Legislator headnote

AI generated

Articles 13(4), 13(5) of Law 1418/1984; Article 77(4), 77(5) of Law 3669/2008; Article 73 of Law 3669/2008: The Supreme Court may reject an appeal if the appellant fails to substantiate procedural defects or misapplication of law, particularly when the lower court correctly interpreted the contractor's right to modify interim measurements under public works legislation.

Keywords

AI generated
public works contracts interim measurements contract modification rights appeal admissibility procedural defects legal costs technical company

Cited Legislation

AI generated
Article 13(4) and (5) of Law 1418/1984
Article 77(4) and (5) of Law 3669/2008
Article 38 of Presidential Decree 609/1985
Article 52 of Law 4412/2016
Article 73 of Law 3669/2008
Articles 53 of Presidential Decree 609/1985
Articles 552, 553, 556, 558, 564, 566(1) of the Code of Civil Procedure
Article 577(1) and (3) of the Code of Civil Procedure
Article 495(3)(e) of the Code of Civil Procedure
Articles 176, 183, 189(1), 191(2) of the Code of Civil Procedure
AI generated
929/2019
Supreme Court dismisses appeal against final judgment rejecting contractor's claims on public works interim acceptance. Contractor argued for accounting reconstruction; Court upheld lower court's interpretation of interim acceptance rules.
1263/2022
Supreme Court allows appeal against lower court's error in calculating damages for construction defects under Greek Civil Code.
651/2017
Supreme Court dismisses appeal against appellate court ruling on construction quantity surveying approval. The court rejects the appellant's claim that the authority's corrections were invalid. The court upholds the lower court's decision based on the facts. The court finds the appellant's arguments against the surveying corrections to be baseless. The appeal is dismissed because the lower court correctly applied the law. The appellant failed to prove the surveying corrections were improper. The court ruled in favor of the appellee regarding the construction dispute. The appeal is rejected due to lack of legal grounds. The court confirms the validity of the quantity surveying adjustments. The appeal is dismissed as the lower court's reasoning was sound. The court rejects the appeal against the construction quantity surveying ruling.
1413/2017
Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on construction contract dispute regarding measurement approval deadlines.
227/2023
Supreme Court dismisses appeal against final judgment rejecting contractor's claims for public works measurement errors.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 1050 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1050/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Μυρσίνη Παπαχίου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Δεκεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης τεχνικής εταιρείας με την επωνυμία … και τον διακριτικό τίτλο …, που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρυσόστομο Βελάκη. Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία …και τον διακριτικό τίτλο …, που εδρεύει στη… και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Αντώνιο Νεδελκόπουλο και Πέτρο Γεωργιάδη. Στο σημείο αυτό οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της αναιρεσίβλητης ζήτησαν την αναβολή της υπόθεσης για τους λόγους που ανέπτυξαν. Το Δικαστήριο διασκέφθηκε και διά του Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 5-3-2013 και 27-8-2014 προσφυγές της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Πενταμελές Εφετείο Λάρισας και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η απόφαση 37/2017 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23-10-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 13 παρ. 4 και 5 του ν. 1418/1984 και ήδη άρθρου 77 παρ. 4 και 5 του ν. 3669/2008, εκδοθείσα υπ' αριθμ. 37/2017 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας, η οποία, αφού συνεκδίκασε τις με αριθμ. εκθ. κατ. 172/5-3-2003 και 797/28-8-2014 δύο προσφυγές της αναιρεσείουσας, τις απέρριψε. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από τη διάταξη του άρθρου 38 (επιμετρήσεις) του π.δ. 609/1985 της 24/31- 12-1985 (ΦΕΚ Α' 223) "Κατασκευή δημοσίων έργων" και στη συνέχεια την ομοίου περιεχομένου διάταξη του άρθρου 52 του, προϊσχύσαντος του ν. 4412/2016, ν. 3669/2008 (ΦΕΚ Α' 116/18-6-2008) "Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων", όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 186 του ν. 4070/2012 (ΦΕΚ Α' 82/10-4-2012) "Ρυθμίσεις Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, Μεταφορών, Δημοσίων Έργων και άλλες διατάξεις" και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση, λόγω του χρόνου των κατωτέρω αναφερομένων προσβαλλομένων πράξεων, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 53 (προσωρινή παραλαβή του έργου) του π.δ. 609/1985 και στη συνέχεια την ομοίου περιεχομένου διάταξη του άρθρου 73 του ν. 3669/2008, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 136 του ν. 4070/2012 και ομοίως εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση (για τους ιδίους λόγους) συνάγεται ότι, υπό το ως άνω νομικό καθεστώς, η Διευθύνουσα Υπηρεσία δεν δικαιούται, μετά τη ρητή ή την αυτοδικαίως συναγόμενη σιωπηρή έγκριση της τελικής ή των τμηματικών επιμετρήσεων του έργου, να τις τροποποιεί ή να τις διορθώνει με μεταγενέστερες πράξεις της (ΟλΑΠ 8/2014).

Περαιτέρω, με τις διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 3669/2008 και υπό τον τίτλο "Προσωρινή παραλαβή του έργου", όπως ίσχυαν πριν την τροποποίηση των παραγράφων 2 και 4 αυτού με το άρθρο 136 του ν. 4072/2012 και εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση, λόγω του χρόνου που η επιτροπή προσωρινής παραλαβής μετέβη επί τόπου του έργου προς έλεγχο και παραλαβή των εργασιών του έργου (16-9-2011) και του χρόνου συντάξεως του πρωτοκόλλου προσωρινής παραλαβής αυτού (30-3-2012), (κοινοποιηθέν στον ανάδοχο στις 12-4-2012), ορίζονταν τα εξής: "1.

Μετά τη βεβαίωση περάτωσης των εργασιών το έργο παραλαμβάνεται προσωρινά. Με την προσωρινή παραλαβή ελέγχονται οι εργασίες ποσοτικά και ποιοτικά. Οι εργασίες συμπληρωματικών συμβάσεων παραλαμβάνονται μαζί με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης 2. Η προσωρινή παραλαβή διενεργείται μέσα σε έξι (6) μήνες από τη βεβαιωμένη περάτωση του έργου, εφόσον υποβληθεί από τον ανάδοχο η τελική επιμέτρηση του έργου μέσα σε δύο (2) μήνες από την πιο πάνω περάτωση.

Αν η τελική επιμέτρηση υποβληθεί από τον ανάδοχο μεταγενέστερα, η πιο πάνω προθεσμία για τη διενέργεια της παραλαβής αρχίζει από την υποβολή της τελικής επιμέτρησης. Αν δεν υποβληθεί τελική επιμέτρηση από τον ανάδοχο, η προθεσμία για τη διενέργεια της παραλαβής αρχίζει από την κοινοποίηση στον ανάδοχο της τελικής επιμέτρησης που συντάχθηκε από την υπηρεσία.

Αν η παραλαβή δεν διενεργηθεί ή το πρωτόκολλο δεν εγκριθεί μέσα στην πιο πάνω προθεσμία, η παραλαβή θεωρείται ότι έχει συντελεσθεί αυτοδίκαια τριάντα (30) ημέρες μετά την υποβολή από τον ανάδοχο σχετικής όχλησης για τη διενέργειά της....4. Η επιτροπή παραλαβής παραλαμβάνει το έργο ποσοτικά και ποιοτικά, ελέγχει κατά το δυνατόν την επιμέτρηση με γενικές ή σποραδικές καταμετρήσεις, καταγράφει στο πρωτόκολλο τις ποσότητες της τελικής επιμέτρησης, όπως τυχόν διορθώνονται από τους ελέγχους που γίνονται, αιτιολογεί τις τυχόν τροποποιήσεις στις ποσότητες και αναγράφει τις παρατηρήσεις της για τις εργασίες που τυχόν έχουν εκτελεστεί με υπέρβαση των εγκεκριμένων ποσοτήτων ή κατά τροποποίηση των εγκεκριμένων σχεδίων.

Η επιτροπή επίσης ελέγχει κατά το δυνατόν την ποιότητα των εργασιών και αναγράφει στο πρωτόκολλο τις παρατηρήσεις της, ιδίως για τις εργασίες που κρίνονται απορριπτέες ή ελαττωματικές, που πρέπει να αποκατασταθούν, ή παραδεκτές μεν αλλά με μείωση τις τιμής τους". Από την ως άνω διάταξη συνάγεται ότι το έργο που κατασκευάσθηκε παραλαμβάνεται προσωρινά και οριστικά, η παραλαβή δε και στις δύο περιπτώσεις συντελείται με την έγκριση του σχετικού πρωτοκόλλου.

Με την προσωρινή παραλαβή ελέγχονται οι εργασίες που εκτελέσθηκαν ποσοτικά και ποιοτικά, ενώ με την οριστική παραλαβή ελέγχεται και πάλι η καλή κατάσταση των ως άνω εργασιών (ΑΠ 488/2015). Επιπλέον, υπό το καθεστώς του π.δ. 609/1985 και του ν. 3669/2008, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το ν. 4070/2012, ναι μεν η Διευθύνουσα Υπηρεσία δεν δικαιούται μετά τη ρητή ή την αυτοδικαίως συναγόμενη σιωπηρή έγκριση της τελικής ή των τμηματικών επιμετρήσεων του έργου να τις τροποποιεί ή να τις διορθώνει με μεταγενέστερες πράξεις της, όμως το δικαίωμα αυτό σαφώς ανήκει στην επιτροπή που παραλαμβάνει προσωρινά το έργο, αφού ως νόμιμο καθήκον της ορίζεται ο ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος του παραλαμβανόμενου έργου χωρίς κανέναν περιορισμό.

Στο πλαίσιο αυτό οι εγκεκριμένες ρητά ή σιωπηρά επιμετρήσεις του έργου, έστω και αν τυπικά δεν ακυρώνονται, ανατρέπονται πάντως κατ' αποτέλεσμα, αν διαπιστωθούν κατά την παραλαβή του έργου διαφορές στην ποιότητα ή στις ποσότητες των εργασιών που εκτελέστηκαν και μάλιστα ο φορέας του έργου δικαιούται, κατά τα άρθρα 7 παρ. 3-6 και 11 παρ. 3 του ν. 1418/1984, να αναζητήσει τα ποσά που καταβλήθηκαν στον ανάδοχο για εργασίες ελαττωματικές ή σε ποσότητες μικρότερες των όσων αναγράφονται στις επιμετρήσεις.

Με διαφορετική εκδοχή, δηλαδή αν εξαιρεθούν από τον έλεγχο της επιτροπής παραλαβής του έργου οι εργασίες, που τμηματικά ή τελικά επιμετρήθηκαν, καθίσταται χωρίς ουσιαστική σημασία η διαδικασία της προσωρινής και βέβαια της οριστικής παραλαβής του έργου. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι ήδη ρητά με το άρθρο 52 παρ. 2 (επιμετρήσεις) του ν. 3669/2008, που κωδικοποίησε τη νομοθεσία για τα δημόσια έργα, ορίζεται ότι οι επιμετρήσεις του έργου, ναι μεν εάν δεν επιστραφούν στον ανάδοχο εγκεκριμένες ή διορθωμένες ή για συμπλήρωση μέσα στην προβλεπόμενη τρίμηνη προθεσμία ή εάν μετά την επανυποβολή τους από τον ανάδοχο δεν ελεγχθούν, διορθωθούν, εγκριθούν και κοινοποιηθούν σ' αυτόν μέσα στην προβλεπόμενη μηνιαία προθεσμία θεωρούνται αυτοδικαίως εγκεκριμένες, μόνον όμως υπό την έννοια ότι επιτρέπεται αυτές να συμπεριληφθούν από τον ανάδοχο σε επόμενο λογαριασμό, γι' αυτό και υπόκεινται στον έλεγχο της Διευθύνουσας Υπηρεσίας σε επόμενο λογαριασμό, ενώ στη συνέχεια οι επιμετρήσεις, είτε ρητά εγκεκριμένες από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία είτε αυτοδικαίως (σιωπηρά, πλασματικά) εγκεκριμένες, μπορούν να ελεγχθούν εκ νέου από την επιτροπή προσωρινής παραλαβής του έργου, οπότε, αν διαπιστωθεί η ύπαρξη αχρεωστήτως καταβληθέντος εργολαβικού ανταλλάγματος, αυτό είναι επιστρεπτέο ύστερα από σύνταξη αρνητικού λογαριασμού.

Μάλιστα, ήδη στο άρθρο 73 παρ. 4 (προσωρινή παραλαβή του έργου) του ν. 3669/2008, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 136 του ν. 4070/2012, εμφαντικά τονίζεται ότι η επιτροπή παραλαβής καταγράφει στο πρωτόκολλο παραλαβής "τις ποσότητες της τελικής επιμέτρησης, όπως διορθώνονται από τους ελέγχους που γίνονται, χωρίς να δεσμεύεται από το περιεχόμενο του τελικού επιμετρητικού πίνακα, στον οποίο μπορεί να επέμβει διορθωτικά" (ΑΠ 1726/2014, ΑΠ 1791/2013).

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από την αιτιολογική έκθεση του ν. 4070/2012 στην οποία για το άρθρο 136 παρ. 3 αναφέρεται ότι "με την παρ. 3 καθορίζεται κατά τρόπο ρητό το αυτονόητο δικαίωμα της Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου να παραλαμβάνει τις ποσότητες των πράγματι εκτελεσμένων κατά την άποψή της εργασιών, ανεξάρτητα από τις σχετικές εγγραφές και καταχωρήσεις των επιμέρους επιμετρήσεων ή της τελικής επιμέτρησης του έργου και από το αν οι επιμετρήσεις αυτές εγκρίθηκαν πραγματικά ή πλασματικά".

Επομένως, με την ως άνω διάταξη, ερμηνευομένη ενόψει και του σκοπού της θεσπιζομένης με αυτήν ρυθμίσεως, δεν καθιερώνεται για πρώτη φορά το ως είρηται δικαίωμα της Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου, αλλά με βάση τα μέχρι τότε νομολογιακά δεδομένα διατυπώνεται και καθορίζεται κατά ρητό τρόπο η ήδη και υπό το προηγούμενο νομικό καθεστώς συναγομένη από το συνδυασμό των σχετικών διατάξεων δυνατότητα της Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου να τροποποιεί με μεταγενέστερες πράξεις της χωρίς κανένα περιορισμό τις ήδη εγκεκριμένες ρητά ή σιωπηρά επιμετρήσεις του έργου.

Το ως άνω δικαίωμα της Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου, εφόσον ουδεμία διάκριση γίνεται στο νόμο, ισχύει για τις πάσης φύσεως εργασίες αυτού, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι αφανείς εργασίες, δηλαδή οι εργασίες των οποίων δεν είναι δυνατή η ποσοτική επαλήθευση στην τελική μορφή του έργου (όπως είναι και οι εργασίες που επικαλύπτονται από άλλες και δεν είναι τελικά εμφανείς).

Ως προς τις εν λόγω εργασίες, από το συνδυασμό των διατάξεων των παρ. 1, 2, 3 και 4 του άρθρου 38 του π.δ. 609/1985 και ακολούθως των παρ. 1, 2, 3 και 5 του άρθρου 52 του ν. 3669/2008 περί επιμετρήσεων και ειδικότερα, περί σύνταξης πρωτοκόλλων παραλαβής αφανών εργασιών (ΠΠΑΕ) συνάγεται ότι δεν καθιερώνεται εξαίρεση και ιδιαίτερη ρύθμιση από το ως άνω προβλεπόμενο και καθιερούμενο δικαίωμα της προσωρινής παραλαβής του έργου για τροποποίηση των εγκεκριμένων επιμετρήσεων (ΑΠ 929/2019).

Περαιτέρω, στην παρ. 3 του ως άνω άρθρου 73 του ν. 3669/2008 ορίζεται ότι: "3. Για τη διενέργεια της Προσωρινής Παραλαβής η προϊσταμένη αρχή ορίζει την επιτροπή Παραλαβής, αφού προηγουμένως η διευθύνουσα υπηρεσία της ανακοινώσει την περάτωση των εργασιών και τη σύνταξη της τελικής επιμέτρησης. Η επιτροπή είναι τριμελής, όταν όμως πρόκειται για σημαντικά έργα μπορεί να ορισθούν μέχρι και τέσσερα (4) επιπλέον μέλη για να περιληφθούν σε αυτήν τεχνικοί διαφόρων ειδικοτήτων, ανάλογα με τη φύση του έργου.

Στην επιτροπή παραλαβής των έργων τουλάχιστον ο πρόεδρος δεν ορίζεται από υπαλλήλους της διευθύνουσας υπηρεσίας. Όταν ο φορέας που πρόκειται να χρησιμοποιήσει το έργο είναι άλλος από την υπηρεσία που το κατασκευάζει, η προϊσταμένη αρχή μπορεί να περιλάβει στην επιτροπή μέλη που υποδεικνύονται από τον φορέα που θα χρησιμοποιήσει το έργο.

Η επιτροπή παραλαβής συνέρχεται και διενεργεί την παραλαβή με πρωτοβουλία και ευθύνη του προέδρου της. Για την παραλαβή συντάσσεται πρωτόκολλο που υπογράφεται από όλα τα μέλη της επιτροπής, από τον τελευταίο επιβλέποντα που παρίσταται κατά τη διενέργειά της και από τον ανάδοχο που παραδίδει το έργο.

Αν υπάρξει αδυναμία υπογραφής από τον Πρόεδρο ή μέλος της επιτροπής ή τον επιβλέποντα, το Πρωτόκολλο υπογράφεται από τους υπόλοιπους με σχετική μνεία των λόγων της αδυναμίας υπογραφής". Κατά το σαφές γράμμα της ως άνω διατάξεως, η αρμοδίως οριζομένη επιτροπή προσωρινής παραλαβής ενός δημοσίου έργου, διενεργεί την παραλαβή με πρωτοβουλία και ευθύνη του προέδρου της, το δε συντασσόμενο σχετικό πρωτόκολλο υπογράφεται από όλα τα μέλη της επιτροπής, από τον τελευταίο επιβλέποντα που παρίσταται κατά τη διενέργειά της και από τον ανάδοχο που παραδίδει το έργο.

Σε περίπτωση αδυναμίας υπογραφής από τον πρόεδρο ή μέλος της επιτροπής ή τον επιβλέποντα, το πρωτόκολλο υπογράφεται μόνο από τους υπολοίπους με σχετική μνεία των λόγων της αδυναμίας υπογραφής. Στην τελευταία περίπτωση, όμως, η μη αναφορά στο πρωτόκολλο της αδυναμίας υπογραφής από τον πρόεδρο ή μέλος της επιτροπής ή τον τελευταίο επιβλέποντα, ο οποίος δεν είναι μέλος της επιτροπής παραλαβής, δεν καθιστά άκυρο το πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής, αφού τέτοιου είδους ακυρότητα δεν ορίζεται ρητώς στην άνω διάταξη (του άρθρου 73 του ν.3669/2008), ούτε συνάγεται από το όλο πνεύμα αυτής.

Επίσης, στην παρ. 5 του ως άνω άρθρου 73 του άνω ν. 3669/2008 ορίζεται: 5. Στην παραλαβή καλείται να παραστεί ο ανάδοχος. Η παραλαβή γίνεται νόμιμα και χωρίς την παρουσία του αναδόχου αν αυτός έχει κληθεί να παραστεί. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, όπως και στην περίπτωση που ο ανάδοχος αρνείται την υπογραφή του πρωτοκόλλου, του κοινοποιείται το πρωτόκολλο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 44 του παρόντος.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 10/2011, ΟλΑΠ 7/2006).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν εμφανή την παράβαση.

Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ ΑΠ 2/2019, Ολ ΑΠ 7/2006).

Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της εννόμου συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 15/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του απέρριψε τις ένδικες δυο προσφυγές και ειδικότερα δέχθηκε, κατά τα ενδιαφέροντα την παρούσα αίτηση αναιρέσεως μέρη της, τα ακόλουθα: "... Με τις υπ'αριθμ. … αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) της καθής … (ήδη αναιρεσίβλητης), εγκρίθηκε η δημοπράτηση του Έργου …:

τμήμα …, από … έως χ.θ.6+300(4.1. 1ς)-Σύμβαση 1096". Με την υπ' αριθμ. … απόφαση του ΔΣ της καθής, εγκρίθηκε το αποτέλεσμα της δημοπρασίας που έγινε την 31-1-2005 και ανατέθηκε η κατασκευή του Έργου στην προσφεύγουσα … (Ανάδοχο), (ήδη αναιρεσείουσα), με μέση τεκμαρτή έκπτωση 31,75% και συνολικό ποσό προσφοράς μαζί με τα απρόβλεπτα, τις απολογιστικές εργασίες, τις μελέτες και την αναθεώρηση 119.526.543 ευρώ πλέον ΦΠΑ 22.710.000 ευρώ.

Το εργολαβικό αντάλλαγμα περιελάμβανε α) ποσό 102.307.936,03 ευρώ για την αξία των εργασιών μαζί με το εργολαβικό όφελος και τα γενικά έξοδα (Γ.Ε και Ο.Ε. 18%), β) ποσό 9.207.936,03 ευρώ για απρόβλεπτα, γ) ποσό 150.000 ευρώ για αμοιβές μελετών, δ) ποσό 150.000 ευρώ για απολογιστικές εργασίες και ε) ποσό 7.710.892,72 ευρώ για αναθεώρηση.

Η σχετική Σύμβαση (1096) για το παραπάνω Έργο μεταξύ των διαδίκων υπεγράφη την 18-4-2005 με συνολική προθεσμία περαιώσεως του Έργου 36 μηνών, δηλαδή μέχρι την 18-4-2008. Στο πλαίσιο εκτελέσεως του Έργου συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν από την Διευθύνουσα Υπηρεσία της καθής οι κάτωθι Ανακεφαλαιωτικοί Πίνακες Εργασιών (Α.Π.Ε.) του Έργου και συγκεκριμένα:

Α) Με τις ... και ... αποφάσεις του ΔΣ και της Διευθύνουσας Υπηρεσίας της καθής εγκρίθηκε ο 1ος ΑΠΕ σε ισοζύγιο δαπάνης ως προς την Αρχική Σύμβαση (Α.Σ.) και ειδικότερα κατά το ποσό των 142.236.586,17 ευρώ. Β) Με τις ... και ... αποφάσεις του ΔΣ και της Διευθύνουσας Υπηρεσίας της καθής, αντίστοιχα, εγκρίθηκαν: α) ο 2ος ΑΠΕ του Έργου σε ισοζύγιο δαπάνης ως προς την Α.Σ. (προ αναθεώρησης) και β) το 2° Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.

και η 1η Συμπληρωματική Σύμβαση (Σ.Σ.) αξίας 41.779.567,97 ευρώ. Ο 2ος ΑΠΕ εγκρίθηκε κατά το ποσό των 186.960.341,81 ευρώ (145.180.773,84 Αρχική Σύμβαση και 41.779.567,97 1η Σ.Σ.). Η 1η Σ.Σ. Εργασιών καλύπτει την ανάγκη εκτέλεσης συμπληρωματικών εργασιών που δεν περιλαμβάνονταν στο αρχικά ανατεθέν Έργο, ούτε στον 1° ΑΠΕ και οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του Έργου λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, καθόσον παρουσιάστηκαν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών διάνοιξης και άμεσης υποστήριξης περιοχών της σήραγγας… λόγω δυσμενών γεωτεχνικών συνθηκών.

Γ) Με την ... απόφαση του ΔΣ της καθής εγκρίθηκαν: α) ο 3ος ΑΠΕ του Έργου, ο οποίος περιλαμβάνει την Α.Σ. και την 1η Σ.Σ. για συνολικό ύψος 191.866.565,24 ευρώ (147.935.623,84 Α.Σ. και 43.930.941 1η Σ.Σ.) και β) η χορήγηση παράτασης της συνολικής προθεσμίας περαίωσης του Έργου έως 31.3.2009. Το Έργο μετά από νέα παράταση της προθεσμίας περαιώσεώς του έως 31-5-2009 ...

περαιώθηκε την 31-5-2009 ... και την 30-7-2009 υποβλήθηκε από την Ανάδοχο η Τελική Επιμέτρηση του Έργου, δυνάμει του ... εγγράφου, η οποία εγκρίθηκε από την Περιφερειακή Υπηρεσία… με το ... έγγραφό της, το οποίο υπέγραψε ο Κ.Π. Δ) Με την ... απόφαση του ΔΣ της καθής εγκρίθηκαν: α) ο 4ος ΑΠΕ του Έργου, ο οποίος συντάχθηκε βάσει της Τελικής Επιμέτρησης και περιλαμβάνει την Α.

Σ. και την 1n Σ.Σ. για συνολικό ύψος αυτών 193.434.642,84 ευρώ (149.566.771,71 ευρώ Α. Σ. και 43.867.871,13 ευρώ 1η Σ.Σ.).Με την ... απόφαση του Εντεταλμένου Γενικού Διευθυντή της καθής, συστάθηκε η Επιτροπή Προσωρινής Παραλαβής του Έργου. Η εν λόγω Επιτροπή επισκέφθηκε επί τόπου το Έργο προς έλεγχο και παραλαβή των εργασιών την 8-7- 2011, παρουσία και του νομίμου εκπροσώπου της Αναδόχου Μ Κ, και ακολούθως στις 30/3/2012 συνέταξε το προσβαλλόμενο Πρωτόκολλο Προσωρινής Παραλαβής (ΠΠΠ) του έργου.

Η Επιτροπή αφού έκανε ποσοτικό έλεγχο στο μέτρο του εφικτού στις εκτελεθείσες εργασίες που περιλαμβάνονται στις Αναλυτικές Οριστικές Επιμετρήσεις, στα ΠΠΑΕ και στα Επιμετρητικά Φύλλα, διαπίστωσε μεταξύ αυτών διαφορές σε ποσότητες εργασιών, όπως αυτές καταγράφονται: στους δύο πίνακες του πρωτοκόλλου ("Πίνακας Διορθώσεων Αρχικής Σύμβασης" και "Πίνακας Διορθώσεων Συμπληρωματικής Σύμβασης").

Κατόπιν τούτων η Επιτροπή παρέλαβε τις εργασίες ποσοτικά όπως αναγράφονται στο πίνακα με τίτλο "ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΙΣΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ" στις στήλες που βρίσκονται κάτω από την ένδειξη "ΠΑΡΑΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ" σύμφωνα με τις διορθώσεις της Επιτροπής". Η Ανάδοχος, προς την οποία κοινοποιήθηκε το παραπάνω πρωτόκολλο την 18-4-2012, υπέβαλε εμπροθέσμως την ...

ένσταση, η οποία απερρίφθη τόσο σιωπηρώς (η Προϊσταμένη Αρχή δεν απεφάνθη επ' αυτής εντός της προβλεπομένης από το άρθρο 76 παρ.2 του ν.3669/2008 δίμηνης προθεσμίας), όσο και ρητώς με την ... απόφαση του ΔΣ της καθής, η οποία της κοινοποιήθηκε την 4-9-2012. Ακολούθως η Ανάδοχος υπέβαλε την ... αίτηση θεραπείας, η οποία απορρίφθηκε σιωπηρώς (το αρμόδιο όργανο δεν απεφάνθη επί της αιτήσεως θεραπείας εντός της προβλεπομένης από το άρθρο 76 παρ. 14 του ν.3669/2008 τρίμηνης προθεσμίας).

Στις 8-10-2013 η Διεύθυνση Εποπτείας Έργων Δυτικού Τομέα συνέταξε τον από 8-10-2013 5° ΑΠΕ, ο οποίος συμπεριέλαβε τις διαφοροποιήσεις (μειώσεις) που προέκυψαν στις ποσότητες εργασιών με το προαναφερόμενο Πρωτόκολλο Προσωρινής Παραλαβής Εργασιών, οι οποίες ανήλθαν στο ποσό των 35.542.955 ευρώ και συνολικά 43.717.835 ευρώ συμπεριλαμβανομένου και του ΦΠΑ.

Κατά του ως άνω 5ου ΑΠΕ που κοινοποιήθηκε στην Ανάδοχο την 11-10-2013, η τελευταία υπέβαλε εμπροθέσμως την ... ένσταση, η οποία απορρίφθηκε σιωπηρώς (η Προϊσταμένη Αρχή δεν απεφάνθη επ' αυτής εντός της προβλεπομένης από το άρθρο 76 παρ.2 του ν.3669/2008 δίμηνης προθεσμίας). Ακολούθως η Ανάδοχος υπέβαλε την .... αίτηση θεραπείας, η οποία απορρίφθηκε σιωπηρώς (το αρμόδιο όργανο δεν απεφάνθη επί της αιτήσεως θεραπείας εντός της προβλεπομένης από το άρθρο 76 παρ. 14 του ν.3669/2008 τρίμηνης προθεσμίας)... ".

Στη συνέχεια, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε και τα εξής: "...Με τον πρώτο (σ.σ. κατά το πρώτο μέρος του) λόγο της υπ' αριθμ. …προσφυγής, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι το προσβαλλόμενο πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής είναι ακυρωτέο, λόγω της μη παραστάσεως του επιβλέποντος μηχανικού κατά τη διενέργεια της παραλαβής του έργου και της μη εκ μέρους του συνυπογραφής του πρωτοκόλλου, χωρίς να γίνεται καμία μνεία σε αδυναμία υπογραφής του εκ μέρους του επιβλέποντος...

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως μη νόμιμος, καθόσον η μη αναφορά στο πρωτόκολλο της αδυναμίας υπογραφής από τον πρόεδρο ή μέλος της επιτροπής ή τον τελευταίο επιβλέποντα, ο οποίος δεν είναι μέλος της επιτροπής παραλαβής, δεν καθιστά άκυρο το πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής, αφού κάτι τέτοιο δεν ορίζεται ρητώς στις άνω διατάξεις του άρθρου 73 του ν.3669/2008, ούτε συνάγεται από το όλο πνεύμα τους...".

Περαιτέρω, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε και τα εξής: "... Με το δεύτερο λόγο της υπ' αριθμ. ….προσφυγής της, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι το προσβαλλόμενο πρωτόκολλο είναι ακυρωτέο, επειδή δεν κλήθηκε να παραστεί στο σύνολο των συνεδριάσεων της Επιτροπής και κατά την σύνταξη και υπογραφή του.

Ειδικότερα ισχυρίζεται ότι "το προσβαλλόμενο πρωτόκολλο αναφέρει ότι η επιτροπή παραλαβής μετέβη στις 8-7-2011 επί τόπου του έργου για την παραλαβή των εργασιών παρουσία του εκπροσώπου της εταιρίας Μ. Κ, ενώ αναφέρει ακολούθως ότι "οι μεταβάσεις τους επαναλήφθηκαν και σε επόμενες ημερομηνίες". Το πρωτόκολλο δεν διευκρινίζει πόσες και σε ποιές ημερομηνίες διεξήχθησαν οι συνεδριάσεις της επιτροπής παραλαβής...

και φυσικά δεν αναφέρει ότι η ανάδοχος εταιρία τους δεν κλήθηκε να παραστεί στις επόμενες συνεδριάσεις της επιτροπής...". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος διότι, όπως προκύπτει από το πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής και συνομολογείται και από την ίδια την προσφεύγουσα, ο νόμιμος εκπρόσωπος της Μ.

Κ κλήθηκε για να παραστεί στην παραλαβή του έργου και παρέστη την 8-7-2011 επί τόπου του έργου. Κατά τις επόμενες συνεδριάσεις κατά τις οποίες η Επιτροπή επεξεργαζόταν τα έγγραφα του έργου τα οποία είχε υποβάλει η ανάδοχος, δεν υφίστατο εκ του νόμου υποχρέωση να κληθεί και παραστεί η ανάδοχος. Ενόψει της προεκτεθείσας κρίσεως του Δικαστηρίου ότι η ανάδοχος κλήθηκε για να παραστεί στην παραλαβή του έργου, νομίμως έλαβε χώρα η παραλαβή του έργου και χωρίς την παρουσία της αναδόχου και συννόμως της κοινοποιήθηκε το πρωτόκολλο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 44 του ν.3669/2008.

Ακόμη, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε και τα εξής: "...Με τον τέταρτο λόγο της υπ' αριθμ. προσφυγής της, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή Παραλαβής με το προσβαλλόμενο Πρωτόκολλο αναρμοδίως καθ' ύλην, κατά χρόνον αρνήθηκε να παραλάβει και να συμπεριλάβει στο Πρωτόκολλο Παραλαβής Εργασίες και ποσότητες εργασιών της, οι οποίες είχαν εγκριθεί και είχαν καταστεί δεσμευτικά συμβατικά στοιχεία από και δια της εγκρίσεως α) των Τμηματικών Αναλυτικών Επιμετρήσεων, β) της Τελικής Επιμέτρησης, γ) των λογαριασμών-πιστοποιήσεων και των επιμετρήσεων και λοιπών επιμετρητικών στοιχείων που τους συνοδεύουν, δ) των ΑΠΕ του Έργου και ιδίως του 4ου ΑΠΕ που συντάχθηκε σύμφωνα με την εγκεκριμένη Τελική Επιμέτρηση και έχει εγκριθεί από την Προϊσταμένη του έργου Αρχή.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως μη νόμιμος...δοθέντος ότι η Επιτροπή που παραλαμβάνει προσωρινά το Έργο, δικαιούται και υποχρεούται να προβεί σε ποσοτικό και ποιοτικό έλεγχο του παραλαμβανόμενου Έργου χωρίς κανέναν περιορισμό. Απορριπτέος, επίσης, για τους αυτούς ως άνω λόγους είναι και ο πέμπτος, επικουρικώς προβαλλόμενος, λόγος της υπ'αριθμ.

….2013 προσφυγής, κατά το σκέλος με το οποίο η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι "η επιτροπή παραλαβής εκ του νόμου δεν δικαιούται να διορθώσει την τελική επιμέτρηση..., δεν εδικαιούτο να περικόψει αφανείς εργασίες, όταν δεν είναι πλέον δυνατή η διαπίστωσή τους. Είναι προφανές ότι η επικαλουμένη διαφοροποιήσεων και αναντιστοιχιών μεταξύ επιμετρήσεων, επιμετρητικών στοιχείων, καταγραφών στο ημερολόγιο του έργου, πρωτοκόλλων κ.ο.κ είναι άμοιρη νομικής επιρροής, δοθέντος ότι έχουν εγκριθεί ρητώς οι αναλυτικές επιμετρήσεις...".

Ακολούθως, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του απέρριψε τους άνω πρώτο (σ.σ. κατά το πρώτο μέρος του), δεύτερο, τέταρτο και πέμπτο, επικουρικώς προβαλλόμενο, λόγους και την υπ'αριθμ…./2013 προσφυγή, στο σύνολό της, όπως και την υπ'αριθμ…./28-8-2014 προσφυγή, ομοίως, στο σύνολό της.

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την εκ της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι, κατ'εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διατάξεως του άρθρου73 παρ. 3 ν. 3669/2008, απέρριψε ως μη νόμιμο τον πρώτο λόγο της υπ' αριθμ.

…/2013 προσφυγής της, με τον οποίο είχε προβάλει ότι το από 30-3-2012 πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής ετύγχανε άκυρο, λόγω παραβάσεως ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, εξαιτίας της μη παραστάσεως κατά τη διενέργεια της παραλαβής του έργου του επιβλέψαντος την εκτέλεση αυτού μηχανικού και της μη προσυπογραφής του πρωτοκόλλου προσωρινής παραλαβής εκ μέρους του χωρίς μνεία της αδυναμίας υπογραφής του.

Ο ανωτέρω λόγος, είναι αβάσιμος, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 73 παρ. 3 του ν. 3669/2008, αφού η μη παράσταση του επιβλέποντος μηχανικού του έργου κατά τη διενέργεια της παραλαβής του και η μη προσυπογραφή του πρωτοκόλλου προσωρινής παραλαβής εκ μέρους του χωρίς μνεία της αδυναμίας υπογραφής αυτού, σε περίπτωση που δεν είναι μέλος της επιτροπής παραλαβής, δεν συνιστά παράλειψη ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, επιφέρουσα ακυρότητα του σχετικού πρωτοκόλλου, δοθέντος ότι τέτοιου είδους ακυρότητα δεν ορίζεται ρητώς στη διάταξη του άρθρου 73 παρ. 3 του ν.3669/2008.

Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της ελλείψεως νομίμου βάσεως, λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών, σχετικά με το ζήτημα της μνείας στο πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής της παραστάσεως ή μη του τελευταίου επιβλέποντος μηχανικού του έργου κατά τη διενέργεια της παραλαβής αυτού, της υπάρξεως ή μη της υπογραφής αυτού στο πρωτόκολλο και των λόγων αδυναμίας υπογραφής αυτού εκ μέρους του, είναι απαράδεκτος, διότι, ο λόγος αυτός αναιρέσεως αναφέρεται στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού και γι' αυτό προϋποθέτει κρίση επί της ουσίας του δικαστηρίου, δεν ιδρύεται δε όταν η έλλειψη ή ανεπάρκεια ή αντίφαση των αιτιολογιών αναφέρεται στην απόρριψη της προσφυγής (ή λόγου αυτής), ως απαράδεκτης ή μη νόμιμης, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την εκ της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι, κατ'εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διατάξεως του άρθρου73 παρ. 5 ν. 3669/2008, απέρριψε ως αβάσιμο κατ'ουσίαν το δεύτερο λόγο της υπ' αριθμ.

…/2013 προσφυγής της, με τον οποίο είχε προβάλει ότι το από 30-3-2012 πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής ετύγχανε άκυρο, λόγω παραβάσεως ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, καθόσον ο νόμιμος εκπρόσωπος της δεν εκλήθη να παραστεί στο σύνολο των συνεδριάσεων της επιτροπής παραλαβής, καθώς και κατά τη σύνταξη και υπογραφή του σχετικού πρωτοκόλλου, με αποτέλεσμα την, εξ αυτού του λόγου, παραβίαση του δικαιώματος ακροάσεώς της.

Ο ανωτέρω λόγος, είναι αβάσιμος, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 73 παρ. 5 του ν. 3669/2008, αφού η μη κλήτευση του νομίμου εκπροσώπου της αναιρεσείουσας, κατά τις, μετά την ορισθείσα ημερομηνία διενέργειας της προσωρινής παραλαβής του έργου την 8-7-2011 και την, κατόπιν συννόμου κλητεύσεώς του, παράστασή του επί τόπου του έργου, επόμενες συνεδριάσεις της επιτροπής παραλαβής, προς έλεγχο και αντιπαραβολή των υποβληθέντων εκ μέρους αυτής (αναιρεσείουσας) εγγράφων του έργου, δεν συνιστά παράλειψη ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, επιφέρουσα ακυρότητα του πρωτοκόλλου προσωρινής παραλαβής, δοθέντος ότι τέτοιου είδους ακυρότητα δεν ορίζεται ρητώς στη διάταξη του άρθρου 73 παρ. 5 του ν.3669/2008, συννόμως δε, επακολούθησε η κοινοποίηση του συνταχθέντος και υπογραφέντος από 30-3-2012 σχετικού πρωτοκόλλου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 44 του ν.3669/2008.

Πρέπει να επισημανθεί ότι με τον προβαλλόμενο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα δεν αναφέρει τις αναγκαίες διευκρινήσεις που θα παρείχε επί των παρατηρήσεων του εν λόγω πρωτοκόλλου, πέραν του ότι, δεν είναι επιτρεπτή η επ' ευκαιρία της παραλαβής (προσωρινής ή οριστικής) του έργου, επίλυση ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της επιτροπής παραλαβής, όπως η αμφισβήτηση εργασιών που περιλήφθηκαν σε τμηματικές επιμετρήσεις ή στην τελική επιμέτρηση, που εγκρίθηκαν από την υπηρεσία (ΣτΕ 2835/2018, ΣτΕ 109/2015).

Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της ελλείψεως νομίμου βάσεως, λόγω ανυπαρξίας αιτιολογιών, σχετικά με τις ημερομηνίες πραγματοποιήσεως των συνεδριάσεων της επιτροπής, της υπάρξεως αποδεικτικών κλητεύσεως και παραστάσεως σ' αυτές του νομίμου εκπροσώπου της αναιρεσείουσας, καθώς και των στοιχείων εκ των οποίων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κατά τις συνεδριάσεις της επιτροπής έγινε έλεγχος των εγγράφων του έργου, χωρίς να διευκρινίζεται από ποια στοιχεία κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό, είναι απαράδεκτος, διότι με την κατ' επίφαση επίκληση της ανωτέρω αναιρετικής πλημμέλειας η αναιρεσείουσα πλήττει την αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων.

Η αναιρεσείουσα με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την εκ της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 1 πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι, κατ'εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου, διατάξεως του άρθρου73 ν. 3669/2008, απέρριψε ως μη νόμιμους τους τέταρτο και πέμπτο (κατά το πρώτο μέρος του) επικουρικώς προβαλλόμενο, λόγους της υπ' αριθμ…./2013 προσφυγής της, με τους οποίους είχε προβάλει ότι η επιτροπή προσωρινής παραλαβής δεν είχε δικαίωμα να προβεί σε τροποποιήσεις ή διορθώσεις του περιεχομένου των τμηματικών επιμετρήσεων ή της τελικής επιμέτρησης του έργου, που είχαν εγκριθεί είτε ρητά είτε σιωπηρά (λόγω παρόδου τριμήνου από την υποβολή τους προς έγκριση στη Διευθύνουσα Υπηρεσία) τόσο για τις λοιπές όσο και για τις αφανείς εργασίες.

Ο ανωτέρω λόγος, είναι αβάσιμος, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερθείσες διατάξεις σχετικά με την εκτέλεση των δημοσίων έργων και ειδικότερα αυτή του άρθρου 73 του ν. 3669/2008, όπως ίσχυε πριν την τροποποίηση των παραγράφων 2 και 4 αυτού με το άρθρο 136 του ν. 4072/2012, διότι, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη νομική σκέψη, και υπό το καθεστώς των άρθρων 53 του π.δ. 609/1985 και 73 του ν. 3669/2008, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το ν. 4070/2012, παρείχετο το δικαίωμα στην επιτροπή προσωρινής παραλαβής του έργου να προβαίνει σε τροποποιήσεις ή διορθώσεις του περιεχομένου των τμηματικών επιμετρήσεων ή της τελικής επιμέτρησης του έργου που εγκρίθηκαν είτε ρητά είτε σιωπηρά, τόσο για τις λοιπές όσο και για τις αφανείς εργασίες, καθώς επίσης και να καταγράφει στο πρωτόκολλο παραλαβής τις ποσότητες της τελικής επιμέτρησης, όπως διορθώνονται από τους γενόμενους ελέγχους.

Κατόπιν ακολουθίαν των ανωτέρω αυτών η αίτηση αναιρέσεως, η οποία δεν περιέχει άλλους λόγους, πρέπει να απορριφθεί να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. ε' του ΚΠολΔ). Και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183, 189 παρ.1, 191 παρ.2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-10-2017 αίτηση της αναιρεσείουσας ανώνυμης τεχνικής εταιρείας με την επωνυμία … για αναίρεση της υπ' αριθμ. 37/2017 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Οκτωβρίου 2020.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ