104/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 104 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 104/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, κατοίκου ......, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Βασιλική Σκορδάκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ" (ΟΓΑ), που εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος πάρεδρος Ν.Σ.Κ Θεόδωρος Ράπτης με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24.12.2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 929/2004 του ίδιου δικαστηρίου και 625/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28.11.2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Αθηναίος ανέγνωσε την από 31.10.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των δυο λόγων της αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που κυρώθηκε μαζί με τη σύμβαση με το ΝΔ 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων "παν φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.

Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του ειμή δια λόγους δημοσίας ωφελείας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους". Αι προναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα παντός κράτους, όπως θέτει εν ισχύει νόμους, τους οποίους ήθελε κρίνει αναγκαίους προς ρύθμιση της χρήσεως αγαθών, συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων".

Στην κατά τα ανωτέρω προστατευόμενη περιουσία περιλαμβάνονται όχι μόνο τα από το άρθρο 17 του Συντάγματος προστατευόμενα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα περιουσιακής φύσεως δικαιώματα και τα νομίμως κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άρα και τα περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα και δη οι περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία με βάση το ισχύον πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο νομοθετικό καθεστώς ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά (Ολ.

ΑΠ 40/1998). Με το άρθρο 20 παρ. 15 του Ν. 2556/1997 "μέτρα κατά της εισφοροδιαφυγής, διασφάλιση εσόδων ΙΚΑ και άλλα θέματα" ορίστηκε ότι "οι προβλεπόμενες από τις διατάξεις της παραγράφου 9 του άρθρου 26 του Κανονισμού Καταστάσεως Προσωπικού του ΟΓΑ μισθολογικές προαγωγές των υπαλλήλων του ΟΓΑ φθάνουν μέχρι το βασικό μισθό του βαθμού Α1.

Εκκρεμείς δίκες για μισθολογική προαγωγή στο βαθμό του γενικού διευθυντή καταργούνται. Τυχόν χορηγηθείσες μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου μισθολογικές προαγωγές βαθμού γενικού διευθυντή δεν θίγονται". Στην προκειμένη περίπτωση, με την ένδικη αγωγή που κατατέθηκε στις 24-12-2002, δηλαδή μετά την κατά την 24.12.1997 δημοσίευση του παραπάνω Ν. 2556/1997, η αναιρεσείουσα εκθέτει ότι, ούσα πτυχιούχος των μαθηματικών της Φυσικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, από 25-10-1975 υπηρετεί στον αναιρεσίβλητο οργανισμό με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού δικαίου, ενταθείσα στον κλάδο Αναλογιστών με βαθμό Α7, όπου και εξελίχθηκε βαθμολογικά στην υπαλληλική ιεραρχία μέχρι και το βαθμό Α1 του κλάδου Γενικών Θέσεων, στον οποίο προήχθη κατ' απόλυτη εκλογή από 25-2-1993.Οτι ενόψει αυτών, αλλά και των αναφερομένων στην αγωγή λοιπών υπηρεσιακών προσόντων της, από 26-2-1996 είχε συμπληρώσει όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, τυπικές και ουσιαστικές, σύμφωνα με το άρθρο 26παρ.9 του Κανονισμού Κατάστασης Προσωπικού του αναιρεσιβλήτου, για την μισθολογική της προαγωγή στον καταληκτικό βαθμό του Γενικού Διευθυντή, ο οποίος καθιερώθηκε με το άρθρο 1 παρ. 1 του ΠΔ 146/1994, αυτός (αναιρεσισίβλητος οργανισμός) δεν χορήγησε τη μισθολογική αυτή προαγωγή κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 105 και 106 Εισ.Ν.ΑΚ, σε συνδυασμό προς εκείνες του άρθρου 4 παρ.1 του Συντάγματος και του άρθρου 1 παρ.1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.

Ζητεί δε με αυτή να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος σε καταβολή ποσού 37.915,87 Ευρώ ως αποζημίωση που αποτελεί το άθροισμα της οφειλόμενης διαφοράς μεταξύ του καταβληθέντος μισθού του βαθμού που κατείχε και του μισθού του Γενικού Διευθυντή, κατά το διάστημα από 1.1.1997 μέχρι 31-12-02. Το Εφετείο έκρινε ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε κατά το χρόνο της ασκήσεως της αγωγής της δικαίωμα μισθολογικής προαγωγής στο βαθμό του Γεν.

Διευθυντή Διευθυντή, αφού μετά την ισχύ του Ν. 2556/1997 (άρθρο 20 παρ.15) οι μισθολογικές προαγωγές των υπαλλήλων του ΟΓΑ φθάνουν μέχρι το βαθμό Α1. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τον ουσιαστικού δικαίου κανόνα του άρθρου 1 παρ. 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, ούτε των άρθρων 4 παρ.1, 20 παρ.1 και 26 του Συντάγματος, αλλ' ούτε των άρθρων 6παρ.1 της ΕΣΔΑ και 2 παρ.3, 5 παρ.1 και 26 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά δικαιώματα (ν.2462/1997), διότι το ένδικο δικαίωμα της αναιρεσείουσας δεν ασκήθηκε εντός του χρόνου που φέρεται ότι υπήρξε με βάση το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς, ενώ με βάση το ισχύον κατά την άσκηση της αγωγής δίκαιο, δεν υπήρχε νόμιμη προσδοκία να ικανοποιηθεί δικαστικά το δικαίωμα αυτό, που καταργήθηκε με τη νέα ρύθμιση.

Η νέα νομοθετική ρύθμιση δεν καταλύει συντελεσμένες πράξεις της δικαστικής εξουσίας, ούτε προσβάλλει συνταγματικώς προστατευόμενα δικαιώματα, προσέτι δε έχει χαρακτήρα γενικό και απρόσωπο, αφού δεν αφορά ορισμένα μόνο άτομα ή περιορισμένο αριθμό προσώπων μιας κατηγορίας. Επομένως ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται αιτίαση παραβιάσεως των προαναφερθεισών, ουσιαστικού δικαίου, κανόνων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Εάν η προσβαλλόμενη απόφαση έχει δύο ισοδύναμες επάλληλες αιτιολογίες, οι οποίες στηρίζουν αυτοτελώς η κάθε μία το διατακτικό της, εφόσον η μία αιτιολογία από αυτές δεν πλήττεται τελεσφόρως ειδικά με λόγο αναίρεσης, η αναίρεση που πλήττει την άλλη αιτιολογία θ' απορριφθεί ως αλυσιτελής κατ' άρθρο 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ, εφόσον η μη πληττόμενη τελεσφόρως αιτιολογία στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της απόφασης (ΑΠ 860/2008, Ολ.

Α.Π. 25/1994). Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά και τα ακόλουθα: "Συνακόλουθα, η παράλειψη του εναγομένου Οργανισμού να προάγει μισθολογικά την ενάγουσα στο βαθμό του Γενικού Διευθυντού δεν προσκρούει στις διατάξεις του άρθ.1 παρ.1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και 4 παρ.1 του Συντάγματος, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η τελευταία ... .

Τούτο δε ανεξάρτητα και από το γεγονός ότι και με βάση το ισχύον πριν από το Ν. 2556/1997 νομοθετικό καθεστώς, η ενάγουσα δεν είχε δικαίωμα προαγωγής στο βαθμό του Γενικού Δ/ντή, ως προερχομένη από τον Κλάδο Αναλογιστών και όχι από τον κλάδο Διοίκησης, όπως απαιτεί η διάταξη του άρθρου 1 περ.Β του ΠΔ 277/92, τα προσόντα διορισμού στον οποίο διαφέρουν από εκείνα του κλάδου Αναλογιστών".

Με το δεύτερο και τελευταίο λόγο αναίρεσης, η αναιρεσείουσα πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., καθόσον αφορά την προαναφερθείσα επάλληλη αιτιολογία της και ειδικότερα για το ότι το Εφετείο με την παραδοχή ότι δεν είχε αυτή δικαίωμα προαγωγής στο βαθμό του Γενικού Διευθυντή, ως προερχομένη από τον κλάδο Αναλογιστών και όχι από τον κλάδο Διοίκησης, παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα το άρθρο μόνο του ΠΔ 277/1992 και τα άρθρα 24 του ν.2085/1992 και 1 του ΠΔ 146/1994, ως και αυτό (άρθρο 1 της υπ'αριθ. 94655/ 3878/5-9-1967 Κοινής Απόφασης των Υπουργών Γεωργίας και Οικονομικών.

Η ορθή όμως κατά νόμο πρώτη επάλληλη αιτιολογία της προσβαλλομένης απόφασης για μη ύπαρξη νόμιμης προσδοκίας για την ικανοποίηση του προς μισθολογική προαγωγή δικαιώματός της στο βαθμό του Γενικού Διευθυντή, στηρίζει αυτοτελώς και ισοδύναμα το απορριπτικό διατακτικό της και δεν πλήττεται τελεσφόρως με το αναιρετήριο, αφού οι σχετικές αιτιάσεις κρίθηκαν αβάσιμες και απορριπτέες.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος αυτός (τελευταίος), ως αλυσιτελής καθώς και η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-11-2007 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 625/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ