1049/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1049 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1049/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Ξ. Σ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Μιχαήλ Δημάκη, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και 2. Νομικού Προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο ασφάλισης ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων, "που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Μανουσάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-2007 αγωγή της ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 163/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 336/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάει ο αναιρεσείων με την από 12-4-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσίβλητοι, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 26-2-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη ως απαράδεκτης της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητης και την απόρριψη του λόγου αναιρέσεως ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο. Ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το επικυρωμένο αντίγραφο της από 12-4-2014 αιτήσεως αναιρέσεως και την υπάρχουσα σ' αυτό βεβαίωση με ημερομηνία 5-12-2014 της δικαστικής επιμελήτριας Αθηνών Φ. Π., που προσκομίζει και επικαλείται το δεύτερο αναιρεσίβλητο, προκύπτει ότι επιδόθηκε σ' αυτό, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος νομότυπα και εμπρόθεσμα, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης μαζί με κλήση για συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Επομένως, εφόσον ο επισπεύδων τη συζήτηση αναιρεσείων δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά της από το πινάκιο, πρέπει να δικασθεί ερήμην, η συζήτηση όμως θα χωρήσει ως να ήταν και αυτός παρών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 558 και 566 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απευθύνεται εναντίον εκείνων που ήταν διάδικοι στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και αντίδικοι του αναιρεσείοντος, όχι όμως εναντίον όλων αυτών αλλά μόνο εναντίον εκείνων από αυτούς από τους οποίους επιδιώκεται με την αίτηση και, με βάση τις επικαλούμενες πλημμέλειές της, είναι δυνατή η αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως.

Επομένως ,η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη κατά το μέρος της που στρέφεται κατ' εκείνων των αντιδίκων του αναιρεσείοντος, τους οποίους δεν αφορά η αποδιδόμενη με αυτήν πλημμέλεια και ως προς τους οποίους, συνεπώς, δεν είναι δυνατό να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, και αν ακόμη ευδοκιμήσει ο λόγος αναιρέσεως (ΑΠ 1299/2012).

Εξάλλου από τις ίδιες πιο πάνω διατάξεις σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 68 ΚΠολΔ προκύπτει ότι επί απλής ομοδικίας, η αίτηση αναιρέσεως απευθύνεται κατά του αντιδίκου του αναιρεσείοντος που νίκησε, όχι δε κατά του ομοδίκου του, όπως είναι και ο από αδικοπραξία μαζί με αυτόν εναχθείς, ως ενεχόμενος εις ολόκληρον.

Εξαίρεση από τον κανόνα αυτό δικαιολογείται στις περιπτώσεις που η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάταξη ευνοϊκή για τον απλό ομόδικο και συγχρόνως βλαπτική για τον αναιρεσείοντα (Ολ. ΑΠ 15-16/1996, ΑΠ 600/2003). Τέτοιου όμως είδους διάταξη επί περισσοτέρων από αδικοπραξία εναχθέντων, ως ενεχομένων εις ολόκληρον, δεν είναι εκείνη με την οποία απορρίπτεται η αγωγή ως προς ένα ή ορισμένους από αυτούς, ενώ ως προς άλλον ή άλλους γίνεται δεκτή, αφού το δεδικασμένο που παράγεται από τέτοια διάταξη δεν ισχύει στις μεταξύ των ομοδίκων σχέσεις και συνεπώς δεν εμποδίζει τον ηττηθέντα ή τους ηττηθέντες έναντι του ενάγοντος σε παθητική ομοδικία διαδίκους να αναχθούν κατά των νικησάντων ομοδίκων τους, όπως προβλέπεται από το άρθρο 927 ΑΚ (ΑΠ 642/2007, 600/2003).

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ, προβάλλονται αιτιάσεις κατά της προσβαλλομένης που δεν αφορούν την πρώτη αναιρεσίβλητη (ενάγουσα της ένδικης αγωγής αποζημιώσεως από αδικοπραξία κατά των εξ αναγωγής υποχρέων επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη) αλλά το ομόδικο του αναιρεσείοντος (συνεναγόμενο αυτού στην ένδικη αγωγή ως ενεχόμενο εις ολόκληρον με αυτόν) Επικουρικό Κεφάλαιο ασφάλισης ευθύνης από ατυχήματα εξ αυτοκινήτων.

Ειδικότερα , με το μοναδικό λόγο ο αναιρεσείων, όπως ο ίδιος ρητά αναφέρει στο οικείο δικόγραφο, βάλλει κατά της προσβαλλομένης όχι γιατί απέρριψε την έφεσή του κατά της 163/2009 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης, με την οποία είχε γίνει μερικά δεκτή η αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά το μέρος της που στρεφόταν κατ' αυτού (του αναιρεσείοντος), αλλά γιατί απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση αυτή κατά το μέρος της που στρεφόταν κατά του προαναφερθέντος ομοδίκου του Επικουρικού Κεφαλαίου.

Συνακόλουθα τούτων και κατ' εφαρμογή των όσων εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, καθό μέρος στρέφεται κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση του αναιρεσείοντος, συνιδιοκτήτη και συγκατόχου του ζημιογόνου αυτοκινήτου, κατά το μέρος που στρεφόταν αυτή κατά του δευτέρου εφεσιβλήτου και ήδη δευτέρου αναιρεσιβλήτου, το οποίο υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής του εταιρείας, λόγω ανακλήσεως της αδείας της, και ήταν απλός ομόδικός του στη δίκη της αναγωγής, του εις ολόκληρον συνυποχρέου μετ' αυτού Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος Α.Ε.

έναντι της Μ. συζ. Α. Κ., συνοδηγού και συνιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Ειδικότερα, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτουν τα ακόλουθα: Η ενάγουσα και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη με την από 10-1-2007 αγωγή της κατά του αναιρεσείοντος αλλά και κατά του δευτέρου αναιρεσιβλήτου με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο ασφάλισης ευθύνης από ατυχήματα εξ αυτοκινήτων" Ν.Π.Ι.Δ., ως καθολικού διαδόχου της ασφαλιστικής εταιρείας ARGO ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε., λόγω ανακλήσεως της αδείας της, ιστορούσε, ότι το αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο αναιρεσείων με συνοδηγό τη Μ.

συζ. Α. Κ., συνιδιοκτησίας τούτων, και το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην άνω εταιρεία, παρασύρθηκε σε αφύλακτη ισόπεδη διάβαση από επιβατική αμαξοστοιχία, μετά δε την έκδοση της 257/2005 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατόπιν αγωγής της παθούσας, που έκρινε την Ο.Σ.Ε. Α.Ε. συνυπαίτιο κατά ποσοστό 40% και τον οδηγό του αυτοκινήτου κατά ποσοστό 60% για τον τραυματισμό της συνοδηγού, κατέβαλε εις εκτέλεση σχετικής διαταγής πληρωμής τη συνολική αποζημίωση που επιδικάσθηκε στην παθούσα, και για το λόγο αυτό ζήτησε με την ένδικη αγωγή να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, ο πρώτος ως συνυπαίτιος σε ποσοστό 95%, αλλιώς σε ποσοστό 60%, και το δεύτερο, ως καθολικός διάδοχος της άνω ασφαλιστικής εταιρείας, στην οποία ήταν ασφαλισμένο το ζημιογόνο όχημα για την έναντι τρίτων αστική τους ευθύνη, να της καταβάλουν, ο καθένας τους εις ολόκληρον, το ποσό που κατέβαλε στην παθούσα, κατά το μέτρο που αυτό υπερβαίνει το ποσοστό συνυπαιτιότητάς της, αίτημα που μετέτρεψε σε αναγνωριστικό με τις προτάσεις της πρώτης συζητήσεως.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε μερικώς την αγωγή ως προς τον πρώτο εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα, ενώ την απέρριψε για έλλειψη ενεργητικής νομιμοποιήσεως της Ο.Σ.Ε. Α.Ε. ως προς το δεύτερο εναγόμενο, για το λόγο ότι η παθούσα Μ. συζ. Α. Κ., ως συνιδιοκτήτρια του ζημιογόνου αυτοκινήτου, δεν ήταν τρίτη έναντι της ασφαλιστικής της εταιρείας, και συνακόλουθα ούτε έναντι του υποκαταστάτου αυτής εκ του νόμου, ο δε ενάγων Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος ΑΕ, δεν συνδεόταν με το Επικουρικό Κεφάλαιο με κάποια έννομη σχέση, ώστε να δικαιούται να στραφεί κατ' αυτού.

Έφεση κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου άσκησε μόνον ο πρώτος εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων. Η έφεση όμως αυτή, καθό μέρος στρεφόταν κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου, ήταν, σύμφωνα με τα όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, απαράδεκτη, εφόσον η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιείχε επιβλαβή διάταξη γι' αυτόν και επωφελή υπέρ του απλού ομοδίκου του, έστω και αν η αγωγή έγινε μερικώς δεκτή ως προς τον αναιρεσείοντα, και απορρίφθηκε ως προς το ομόδικό του Επικουρικό Κεφάλαιο, ούτε απέρριψε αίτηση που υπέβαλε αυτός εναντίον του.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο, διότι η διαφοροποίηση με την απόφαση ως προς το ζήτημα της παθητικής νομιμοποιήσεως του Επικουρικού Κεφαλαίου ως μη υποχρέου σε αποζημίωση έναντι της παθούσας, λόγω του ότι αυτή δεν είναι τρίτη έναντι της ασφαλιστικής εταιρείας του αυτοκινήτου, δεν δικαιολογεί την αντιδικία μεταξύ τους, αλλά το ζήτημα αυτό θα κριθεί στα πλαίσια τυχόν δίκης από τη σύμβαση ασφαλίσεως του αυτοκινήτου.

Συνεπώς ο από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (μόνος) λόγος αναιρέσεως, που αφορά μόνο το δεύτερο αναιρεσίβλητο, είναι αβάσιμος.

Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ως ηττώμενος, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί, κατ' άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12 Απριλίου 2014 αίτηση του Ξ. Σ. για αναίρεση της 336/2012 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, το ποσό των οποίων ορίζει στις δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ, επιμεριζόμενα μεταξύ τους.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιουνίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Ιουλίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ