Supreme Court quashes lower court decision for insufficient and contradictory reasoning regarding child support amounts.

Απόφαση 1048 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1048/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Μ. του Κ., κατοίκου ... ως νομίμου αντιπροσώπου και εχούσης την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου της Γ. Ο., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χρυσικόπουλο, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Α. Ο. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Πατεραντωνάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-6-2010 αγωγή της ήδη αναιρείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 832/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 7648/2013 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάει η αναιρεσείουσα με την από 10-4-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 27-11-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος και να απορριφθεί ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολομ.

ΑΠ 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο γάμο στον Πειραιά, στις 28-9-2003, από τον οποίο απέκτησαν έναν γιο, τον Γ., που γεννήθηκε στις 5-3-2003. Η έγγαμη σχέση των διαδίκων δεν εξελίχθηκε ομαλά και από το Δεκέμβριο του 2008 διασπάστηκε.

Η επιμέλεια του ως άνω ανηλίκου, το οποίο συνέχιζε να συμβιώνει με τη μητέρα του, ανατέθηκε οριστικά στην ενάγουσα με την ... 944/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ενώ με την ... 6193/2009 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, καθορίστηκε το ύψος της καταβαλλόμενης διατροφής στο ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων από τον εναγόμενο, προσωρινά, στο ποσόν των 1.100 ευρώ μηνιαίως.

Είναι ήδη αυτό, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, ηλικίας 7 ετών και μαθητής του ιδιωτικού σχολείου "...", στο οποίο καταβάλλονται ετήσια δίδακτρα ύψους 5.600 ευρώ, συμπεριλαμβανομένης και της δραστηριότητάς του στη λήψη μαθημάτων "τάε-κβο-ντο" εντός του σχολείου. ... Δεν παρακολουθεί πρόσθετα μαθήματα ξένων γλωσσών, αφού αυτά περιλαμβάνονται προς το παρόν, με επάρκεια, στο σχολικό πρόγραμμα του ως άνω σχολείου, ούτε αποδείχθηκε ότι ο ανήλικος παρακολουθεί κάποιες άλλες πρόσθετες δραστηριότητες άθλησης κλπ.

Κατά τα λοιπά, το ανήλικο αυτό είναι χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα υγείας, ενώ οι οποιεσδήποτε ανάγκες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψής του δύνανται να καλύπτονται από τον ασφαλιστικό φορέα ενός εκ των γονέων του. Δεν διαθέτει δικά του εισοδήματα και περιουσία, ενώ οι δαπάνες για την ένδυσή του, διατροφή, ψυχαγωγία και γενικά συντήρησή του είναι οι συνήθεις για συνομηλίκους του, που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση από άποψη οικονομικών δυνατοτήτων των γονέων τους.

Εφόσον λοιπόν το ανήλικο αυτό δεν είναι σε θέση να καλύψει τις δαπάνες διατροφής του από τα εισοδήματα ή την εργασία του, έχει αξίωση διατροφής κατά των γονέων του, δηλαδή του εναγομένου πατέρα του και της μητέρας του (που το εκπροσωπεί στη δίκη), οι οποίοι ενέχονται για τη διατροφή του ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.

Εξάλλου, ο εναγόμενος εργάζεται στην εταιρεία με την επωνυμία "... LTD", ως υπάλληλος γραφείου, ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, και αμείβεται με μηνιαίο μισθό ύψους 1.380 ευρώ, ενώ δεν αποδείχθηκε με βεβαιότητα ότι αυτός δραστηριοποιείται και ως προμηθευτής πωλητής πετρελαίου, με επιπλέον προμήθεια επί των πωλήσεων ...

Επίσης δεν αμφισβητείται ότι ο εναγόμενος από την εκμίσθωση ενός καταστήματος ιδιοκτησίας του, στον Πειραιά, επί της οδού ..., εισέπραττε μηνιαίο μίσθωμα ύψους 700 ευρώ, που ήδη μειώθηκε λόγω της οικονομικής κρίσης της Χώρας στο ποσό των 630 ευρώ μηνιαίως. Επίσης δεν αμφισβητείται ότι διατηρούσε, μέχρι το Φεβρουάριο του 2008, κοινό λογαριασμό καταθέσεων, με τους γονείς του και μετά το θάνατο του πατέρα του, με την μητέρα του, ύψους 150.000 ευρώ περίπου, τα οποία και ανασύρθηκαν εξ ολοκλήρου την 5-2-2008 και δεν αποδείχθηκε από κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι αυτά κατά τον ένδικο χρόνο της άσκησης της αγωγής σώζονταν και αποτελούσαν περιουσιακά εξ ολοκλήρου ή έστω κατά το ήμισυ με τη μητέρα του, του εναγομένου.

Εξ άλλου διατηρούσε αμοιβαία κεφάλαια στην I.N.G. μέχρι την 21-4-2010, ύψους 12.257,02 ευρώ, ενώ έχει στην κυριότητά του ένα ΙΧΕ αυτοκίνητο μάρκας TOYOTA τύπου RAV, μοντέλο 2003. Τέλος διαμένει σε μισθωμένο διαμέρισμα, μαζί με τη μητέρα του, για το οποίο καταβάλλεται μίσθωμα, ύψους 450 ευρώ μηνιαίως ... Με βάση τα παραπάνω τα μηνιαία έσοδα του εναγομένου δεν ξεπερνούν ...τα 2.100 ευρώ.

Άλλα εισοδήματα δεν αποδείχθηκε ότι έχει ο εναγόμενος. Στη συνέχεια η ενάγουσα εργαζόταν ως υπάλληλος στο κατάστημα ... στην ... για το διάστημα από 1-1-2003 έως 29-5-2004, οπότε και σταμάτησε να εργάζεται. Μετά το γάμο της με τον εναγόμενο και συγκεκριμένα κατά την περίοδο από τον Απρίλιο 2008 έως και τον Ιούνιο 2008 εργάστηκε περιστασιακά σαν αντιπρόσωπος της εταιρείας ....

Μετά τη διάστασή της με τον εναγόμενο δεν εργάσθηκε αλλού, δεδομένου ότι ήταν επιφορτισμένη με την επιμέλεια του ανηλίκου γιού τους. Θα μπορούσε όμως να εργαστεί τουλάχιστον κατά τις ώρες που το ανήλικο τέκνο της βρίσκεται στο σχολείο του, αφού και την κατάλληλη ηλικία έχει (είναι γεννημένη το έτος 1971) και εμπειρία διαθέτει ειδικά στις πωλήσεις οικιακών προϊόντων και να αποκερδαίνει έτσι τουλάχιστον 400 ευρώ μηνιαίως.

Διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία (μεζονέτα) 94 τ.μ. στον ... Αττικής, μαζί με το ανήλικο τέκνο της και έχει στην ιδιοκτησία της ένα ΙΧΕ αυτοκίνητο, μάρκας HYUNDAI τύπου GETZ, μοντέλο 2005. Άλλα εισοδήματα δε αποδείχθηκε ότι έχει η εναγόμενη. Από τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά προκύπτει ότι με βάση τις ανάγκες του ως άνω ανηλίκου τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, που προαναφέρθηκαν, στις οποίες συνεκτιμώνται οι συνθήκες της ζωής και οι οικονομικές δυνάμεις των γονέων του, (2.100 ευρώ, μηνιαίως για τον εναγόμενο και 400 ευρώ για την ενάγουσα), η ανάλογη διατροφή γι’ αυτό, που περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για την ανατροφή, στέγαση, συντήρηση, ψυχαγωγία και εκπαίδευσή του, ανέρχεται μηνιαίως στο ποσό των 500 ευρώ.

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται η αξία των προσωπικών υπηρεσιών και των παροχών στέγασης που προσφέρει σε αυτό η μητέρα του. Ενόψει αυτών, τον εναγόμενο πατέρα του, βαρύνει μέρος της διατροφής αυτής, ποσού 420 ευρώ, μηνιαίως. Με το υπόλοιπο μέρος της διατροφής του, ποσού 80 ευρώ, βαρύνεται η μητέρα του, η οποία εκπληρώνει την υποχρέωσή της αυτή και με τις προσωπικές της υπηρεσίες και φροντίδες και τις λοιπές παροχές της ...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο κατ’ αποδοχή της εφέσεως του αναιρεσίβλητου - εναγομένου, εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε καθορίσει τη διατροφή αυτή για τον αναιρεσίβλητο στο ποσό των 1.100 ευρώ, και ακολούθως δέχθηκε μερικώς την αγωγή της αναιρεσείουσας και καθόρισε τη διατροφή του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στο ποσόν των 500 ευρώ, από το οποίο ο αναιρεσίβλητος βαρύνεται με το ποσόν των 420 ευρώ, ενώ κατά το υπόλοιπο ποσόν των 80 ευρώ βαρύνεται η αναιρεσείουσα, που εκπληρώνει την υποχρέωσή της αυτή και με τις προσωπικές της υπηρεσίες και φροντίδες και την παροχή στέγης.

Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 1485, 1486 και 1493 ΑΚ τις οποίες παραβίασε εκ πλαγίου. Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, στις οποίες συνεκτιμώνται οι συνθήκες ζωής και οι οικονομικές δυνάμεις των γονέων του, η ανάλογη διατροφή γι’ αυτό, που περιλαμβάνει όσα είναι αναγκαία για την ανατροφή, στέγαση, συντήρηση, ψυχαγωγία και εκπαίδευσή του, ανέρχεται μηνιαίως στο ποσό των 500 ευρώ, στο οποίο περιλαμβάνεται και η αξία των προσωπικών υπηρεσιών και των παροχών στέγασης που προσφέρει σ’ αυτό η μητέρα του, δέχεται περαιτέρω αντιφατικά ότι η ετήσια δαπάνη μόνο για την εκπαίδευσή του, ανέρχεται στο ποσό των 5.600 ευρώ, που αντιστοιχεί σε 466,66 ευρώ το μήνα, με συνέπεια να καλύπτονται όλες οι άλλες δαπάνες του με το υπόλοιπο ποσό των 33,34 ευρώ, πράγμα που προσκρούει στην κοινή λογική.

Επομένως, είναι βάσιμος ο από το άρθρο 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ σχετικός δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, παρελκούσης της έρευνας του πρώτου λόγου αυτού.

Πρέπει επομένως να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Ο αναιρεσίβλητος λόγω της ήττας του πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρο 176, 191 παρ. 2, 183 ΚΠολΔ), και να αποδοθεί στην τελευταία, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, το παράβολο, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7648/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την εκδίκαση της υποθέσεως στο αυτό δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, το ποσόν των οποίων ορίζει στις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Διατάσσει να αποδοθεί στην αναιρεσείουσα το παράβολο των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιουνίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Ιουλίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ