Supreme Court partially allows appeal against motorcyclist death verdict regarding contributory negligence without proof.

Απόφαση 1048 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1048/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Απριλίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ...., 2. .... και ...... για τον εαυτό τους ατομικά και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων τους ... και ......, των οποίων ασκούν τη γονική μέριμνα, 3. ..... 4. ..... και 5. ..... Οι υπό στοιχεία 1, 2, 3 και 4 εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Πέτρο Κρητικό, ο οποίος δήλωσε ότι: α. Η 5η αναιρεσείουσα (.....), η οποία δεν παραστάθηκε, απεβίωσε την 30η Οκτωβρίου 2005, σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ΄ αρ. ..... Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου του Ληξιάρχου Θεσσαλονίκης και την παρούσα δίκη συνεχίζει επ΄ονοματί της ο μοναδικός εκ διαθήκης κληρονόμος της ..... (ήδη 4ος αναιρεσείων) και β. οι ως άνω παριστάμενοι αναιρεσείοντες παραιτούνται του δικογράφου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο και μόνον από τον πρώτο λόγο αυτής.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ....., η οποία δεν παραστάθηκε και 2. Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης 13765/2001, 3354/2002 και 3914/2002 αγωγές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 33.613/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1207/2004 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονικης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 1 Φεβρουαρίου 2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην της 1ης αναιρεσίβλητης, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Μαρκάκης, ανέγνωσε την από 20 Μαρτίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295 παρ.1, 297, 299 και 573 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο αναιρεσείων με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αναίρεσης ενόλω ή ενμέρει, χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου, πριν αυτός προχωρήσει στη προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης, η παραίτηση δε αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και η δίκη κηρύσσεται κατηργημένη. Στη προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες εκ των οποίων ο .... παρίσταται και ως κληρονόμος της εξ αυτών .... που στο μεταξύ απεβίωσε, με δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξουσίου δικηγόρου τους που καταχωρίστηκε στα πρακτικά, παραιτήθηκαν από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, αναφορικά με τον πρώτο λόγο αυτής, κατά το μέρος που η εν λόγω αίτηση στρέφεται κατά του δεύτερου αναιρεσιβλήτου (Επικουρικού Κεφαλαίου). Επομένως ως προς το ενλόγω διάδικο και για τον συγκεκριμένο αναιρετικό λόγο, θεωρείται πως δεν ασκήθηκε η αίτηση αναίρεσης και η σχετική δίκη πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.

ΙΙ. Από την προσκομιζόμενη με αριθμό .... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου ..... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη κατάθεσης, ορισμού δικασίμου και κλήσης για συζήτηση, για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην πρώτη των αναιρεσιβλήτων ...... Επομένως, αφού αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά την παραπάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία της (576 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν. Πράγματα υπό την έννοια της άνω διάταξης αποτελούν οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικά το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή ο λόγος έφεσης που περιέχει παράπονο κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης (Ολ.

ΑΠ 11/1996, 25/2004). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση με το να δεχθεί ότι η θανατωθείσα κατά το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα, ..... συνέβαλε και αυτή στην επέλευση του θανάτου της διότι αν και γνώριζε ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη δεν είχε άδεια ικανότητας οδηγήσεως μοτοποδηλάτου, παρά ταύτα αποδέχθηκε τον ενδεχόμενο κίνδυνο ατυχήματος και επιβιβάσθηκε στο δίκυκλο, κατ' ακολουθίαν των οποίων δέχθηκε την έφεση της εν λόγω αναιρεσίβλητης και μετ' εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης επιδίκασε στους αναιρεσείοντες μικρότερα των επιδικασθέντων πρωτοδίκως ποσά για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, υπέπεσε στη πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, δεχόμενη πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στη δίκη τα οποία δεν προτάθηκαν από την αναιρεσίβλητη, η οποία ούτε πρωτοδίκως ούτε με την έφεση της προέβαλε τον άνω ισχυρισμό περί συνυπαιτιότητας της θανατωθείσας.

Από την επισκόπηση του δικογράφου της από 25.2.2003 έφεσης της πρώτης αναιρεσίβλητης πράγματι δεν προκύπτει παράπονο αυτής σε σχέση με ένστασή της περί συνυπαιτιότητας της θανατωθείσας βασιζόμενη στα ανωτέρω περιστατικά. Εξάλλου από την επισκόπηση των πρακτικών του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προκύπτει ότι τέτοιος ισχυρισμός (ένσταση) δεν προτάθηκε.

Περαιτέρω, είναι άνευ σημασίας για την άνω αναιρεσίβλητη, ενόψει της διάταξης του άρθρου 75 παρ. 1 ΚΠολΔ, ότι στην έφεση του δευτέρου αναιρεσιβλήτου με το οποίον αυτή, στη δίκη επί της αγωγής των αναιρεσειόντων τελεί σε σχέση απλής ομοδικίας, περιέχεται παράπονο σε σχέση με την άνω ένσταση συνυπαιτιότητας της θανατωθείσας, την οποία αυτό είχε προβάλει πρωτοδίκως.

Επομένως ο παραπάνω λόγος αναίρεσης αποδεικνύεται βάσιμος. IV.Η παραδοχή από το δικαστήριο πραγμάτων ως αληθινών χωρίς απόδειξη θεμελιώνει τον εκ του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης. Για να ιδρυθεί ο λόγος αυτός θα πρέπει το δικαστήριο να δέχεται ως αληθινά πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς που έχουν ουσιώδη επίδραση στη δίκη, χωρίς να εκθέτει, ούτε γενικώς, από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε την απόδειξη.

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεχόμενη ως ανωτέρω ότι «Στην επέλευση του θανάτου της συνέβαλε και αυτή η ίδια (θανατωθείσα), διότι αν και γνώριζε ότι η φίλη της (....) δεν είχε άδεια ικανότητας οδηγήσεως μοτοποδηλάτου και ήταν άπειρη οδηγός, παρά ταύτα αποδέχθηκε τον ενδεχόμενο κίνδυνο ατυχήματος και επιβιβάσθηκε στο δίκυκλο για να μεταφερθεί στην περιοχή όπου αμφότερες κατοικούσαν (με τις οικογένειες τους οι οποίες μάλιστα ήσαν γνωστές μεταξύ τους)», δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στη δίκη ως αληθινά χωρίς απόδειξη καθώς, από κανένα στοιχείο προέκυψε ο βαθμός γνωριμίας της θανατωθείσας και της πρώτης αναιρεσίβλητης (αν δηλαδή συνδέονταν φιλικά), ούτε προέκυψε ότι η θανατωθείσα γνώριζε ή έστω ηδύνατο να γνωρίζει την έλλειψη της αδείας ικανότητας οδήγησης μοτοποδηλάτου στο πρόσωπο της πρώτης αναιρεσίβλητης.

Ο λόγος αυτός που θεμελιώνεται στη παραπάνω διάταξη και όχι εκείνη του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δεδομένου ότι στη προσβαλλόμενη απόφαση εκτίθενται τα αποδεικτικά μέσα εκ των οποίων το Εφετείο άντλησε το παραπάνω αποδεικτικό πόρισμά του.

V. Κατ΄ακολουθίαν των ανωτέρω η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει ν'απορριφθεί κατά το μέρος που στρέφεται κατά του δεύτερου των αναιρεσιβλήτων, να γίνει δε δεκτή κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αυτής κατά το μέρος που στρέφεται κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση σε σχέση με το περί συνυπαιτιότητας της θανατωθείσας .... στην επέλευση του θανάτου της κεφάλαιο της που αναγκαίως συνέχεται με το ύψος των επιδικαζομένων ποσών αποζημιώσεως. Στη συνέχεια πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο είναι δυνατόν να συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη ως προς το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων Επικουρικό Κεφάλαιο κατά το μέρος που αφορά τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης.

Απορρίπτει ως προς το ίδιο αναιρεσίβλητο κατά τα λοιπά την άνω αίτηση.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του εν λόγω αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα 91170) ευρώ. Δέχεται την αίτηση αναίρεσης ως προς την πρώτη των αναιρεσιβλήτων.

Αναιρεί κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό την 1207/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την άνω αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2006.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 24 Μαΐου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ