Supreme Court dismisses appeal against one defendant but overturns lower court ruling on property co-ownership issues.

Απόφαση 1045 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1045/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρχοντάκη, ο οποίος δήλωσε ότι η αναιρεσείουσα παραιτείται του δικογράφου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως προς τον 2ο αναιρεσίβλητο (....).

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ....., , η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Χατζόπουλο, χωρίς να καταθέσει προτάσεις και 2. ..... , ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18 Ιουλίου 2003 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1414/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8292/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8 Φεβρουαρίου 2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην του 2ου εκ των αναιρεσιβλήτων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, ανέγνωσε την από 3 Μαρτίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε: 1. την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως απαράδεκτης για έλλειψη εννόμου συμφέροντος ως προς το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων και 2. την παραδοχή των δευτέρου και τρίτου κατά τα δύο μέρη τους λόγων αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών ως προς την πρώτη των αναιρεσιβλήτων. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 294 παρ.1, 295 παρ.1 εδαφ. α' και 297 του ΚΠολΔ. που εφαρμόζονται, σύμφωνα με τα άρθρα 299 και 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση προκύπτει ότι ο αναιρεσείων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αναίρεσης χωρίς συναίνεση του αναιρεσιβλήτου πριν αυτός προχωρήσει στη προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης. Η παραίτηση γίνεται ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου, έχει δε ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε (Ολ.ΑΠ 20/1999). Επομένως, μετά τη γενόμενη στο ακροατήριο του δικαστηρίου αυτού, πριν από την προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης, δήλωση, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, του πληρεξούσιου δικηγόρου της αναιρεσείουσας, περί παραιτήσεως από το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης ως προς τον απολιπόμενο δεύτερο των αναιρεσιβλήτων ..... πρέπει, ως προς τον αναιρεσίβλητο αυτόν, να θεωρηθεί ως μη ασκηθείσα η αίτηση αναίρεσης.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 453 εδ. α' ΑΚ, «όταν οι ιδιότητες δανειστή και οφειλέτη ενωθούν στο ίδιο πρόσωπο , επέρχεται απόσβεση της ενοχής με σύγχυση». Περίπτωση σύγχυσης είναι και η επερχόμενη με ειδική διαδοχή σύμπτωση των ιδιοτήτων δανειστή και οφειλέτη στο ίδιο πρόσωπο, όπως στην περίπτωση αγοράς του μισθίου πράγματος από το μισθωτή καθόσον αφορά τις ιδιότητες του εκμισθωτή και μισθωτή ως συμβαλλομένων μερών της συμβάσεως μισθώσεως.

Αν όμως, μετά την κατάρτιση της μίσθωσης, ο μισθωτής απέκτησε την κυριότητα του μισθίου κατ΄ιδανικό μερίδιο, η μίσθωση λύνεται μόνο ως προς το μέρος αυτό με όλες τις αναγκαίες συνέπειες. Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔικ. λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Με το από 27-11-2000 ιδιωτικό συμφωνητικό, που καταχωρήθηκε στο τηρούμενο δημόσιο βιβλίο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και έλαβε αρ. πρωτ. ....., το οποίο καταρτίσθηκε μεταξύ των εκμισθωτριών .... και ...., συγκυρίων κατά ποσοστά 1/3 εξ αδιαιρέτου του μισθίου η κάθε μια και της μισθώτριας πρώτης ενάγουσας, και ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, οι πρώτες εκμίσθωσαν στη δεύτερη το, επί της οδού ....., ευρισκόμενο ξενοδοχείο ύπνου, με τον πλήρη εξοπλισμό του, για να το χρησιμοποιήσει ως ξενοδοχείο ύπνου, για χρονικό διάστημα εννέα ετών, με μηνιαίο μίσθωμα 1.500.000 δρχ, για το πρώτο έτος, αναπροσαρμοζόμενο κάθε μισθωτικό έτος κατά ποσοστό ίσο με το 5% επί του μηνιαίου μισθώματος του αμέσως προηγούμενου μισθωτικού έτους.

Με τον πρώτο όρο της συμβάσεως συμφωνήθηκε ότι «για την ακριβή εκπλήρωση των όρων της παρούσας μίσθωσης η μισθώτρια κατέβαλε σήμερα στα χέρια των εκμισθωτριών εγγύηση το ποσό των τριών εκατομμυρίων (3.000.000) δραχμών, το οποίο θα αναλάβει μετά την από το μίσθιο εμπρόθεσμη αποχώρησή της και την απόδοση της χρήσης αυτού στις εκμισθώτριες κατά τη λήξη της μίσθωσης αυτής και την ακριβή εκπλήρωση όλων των όρων του παρόντος συμφωνητικού, ρητά συνομολογουμένου ότι σε καμία περίπτωση η εγγύηση αυτή δεν μπορεί να συμψηφιστεί προς τα μισθώματα….Η εγγύηση που με την υπογραφή του παρόντος συμφωνητικού καταβάλλεται και όπως θα έχει αυτή αναπροσαρμοσθεί σύμφωνα με όσα με το παρόν συμφωνούνται θα επιστραφεί από τις εκμισθώτριες στη μισθώτρια άτοκα.» Το ως άνω συμφωνητικό συνυπόγραψε και ο δεύτερος ενάγων-δεύτερος αναιρεσίβλητος, ως προς τον οποίο παραιτήθηκε του δικογράφου της αναίρεσης η αναιρεσείουσα, κατά τα προαναφερόμενα, ως εγγυητής, για την ακριβή εκπλήρωση των όρων της σύμβασης.

Με το .... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών ....., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα, η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα αγόρασε από όλες τις συνιδιοκτήτριες το μίσθιο ξενοδοχείο, και έτσι η τελευταία κατέστη αποκλειστική κυρία αυτού. Με το ιδιαίτερο δε συμφωνητικό από 5-7-2002 η αναιρεσείουσα αγόρασε και όλο τον κινητό εξοπλισμό του.

Στο ως άνω αγοραπωλητήριο συμβόλαιο αναφέρεται ρητά ότι οι πωλήτριες δήλωσαν ότι το ως άνω ξενοδοχείο είναι μισθωμένο προς την πρώτη αναιρεσίβλητη με το από 27-11-2000 ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώσεως και ότι αυτές (πωλήτριες) εκχωρούν και μεταβιβάζουν προς την αγοράστρια (αναιρεσείουσα) όλα τα εκμισθωτικά τους δικαιώματα και τις σχετικές αγωγές τους ως και τις τοιαύτες περί αποδόσεως του μισθίου, της αγοράστριας δυναμένης να εισπράττει τα μισθώματα από την ίδια ημέρα.

Μετά από αυτά η αναιρεσείουσα, με την από 15-7-2002 δήλωση – αναγγελία η οποία επιδόθηκε στην πρώτη αναιρεσίβλητη στις 18-7-2002, συγκοινοποίησε το ως άνω συμβόλαιο και το ιδιωτικό συμφωνητικό, γνωστοποίησε δε στους αναιρεσιβλήτους την αγορά από αυτήν του ξενοδοχείου και του εξοπλισμού του και ότι υπεισήλθε, ως εκμισθώτρια, στη θέση των αρχικών εκμισθωτριών και ότι κατά συνέπεια η μίσθωση συνεχίζεται πλέον μεταξύ των, όπως και έγινε στην πράξη με την καταβολή του μισθώματος.

Στη συνέχεια με το υπ' αριθμ. ...... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών ...., που μεταγράφτηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Πειραιά, η πρώτη αναιρεσίβλητη και ο ως άνω εγγυητής αγόρασαν από την αναιρεσείουσα κατά ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου ο καθένας, το ως άνω ακίνητο ξενοδοχείο, καθώς και με ιδιαίτερο συμφωνητικό τον εξοπλισμό αυτού.

Η αγορά αυτή τελούσε υπό την διαλυτική αίρεση της πλήρους αποπληρωμής του τιμήματος, αίρεση η οποία ήρθη στη συνέχεια με την ..... πράξη της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, υπογράφτηκε δε στη συνέχεια και η .... πράξη εξοφλήσεως του τιμήματος της ιδίας συμβολαιογράφου. Έτσι οι αγοραστές κατέστησαν συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι του ξενοδοχείου και του εξοπλισμού του, με αποτέλεσμα η σύμπτωση στο πρόσωπο της μισθώτριας της ιδιότητας και της εκμισθώτριας, να επιφέρει, λόγω συγχύσεως (άρθρ. 453 ΑΚ) αυτοδικαίως τη λύση της.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, κατά παραδοχή της έφεσης μόνο ως προς την πρώτη εκκαλούσα και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη, δέχθηκε σε αντίθεση με το πρωτόδικο δικαστήριο, την αγωγή ως προς την τελευταία και υποχρέωσε την εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα να της καταβάλει ολόκληρο το ποσό της εγγύησης ύψους 8.804 ευρώ.

Ετσι, όμως, που έκρινε το Εφετείο παραβίασε την πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 453 ΑΚ ευθέως, γιατί με βάση της προαναφερόμενες παραδοχές εφάρμοσε αυτή εσφαλμένα. Ειδικότερα ενώ δέχθηκε ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη μισθώτρια, απέκτησε, μετά την κατάρτιση της μίσθωσης, την κυριότητα του μισθίου κατά ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου, έκρινε εσφαλμένα ότι η μίσθωση, λόγω σύγχυσης στο πρόσωπο της, λύθηκε στο σύνολό της και όχι κατά το ιδανικό μερίδιο που απέκτησε.

Συνεπώς ο πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο η, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τους συμμετασχόντες στην αναιρετική δίκη διαδίκους και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ). Τέλος η πρώτη αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικαστεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, η οποία κατέθεσε και προτάσεις (άρθρο 176, 183 ΚΠολΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ως μη ασκηθείσα την από 8-2-2005 αίτηση της .... ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο .... για αναίρεση της υπ'αριθ.8292/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Αναιρεί την προαναφερόμενη απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς τους συμμετασχόντες στην αναιρετική δίκη διαδίκους.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την πρώτη αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2006.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 24 Μαίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ