1043/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1043 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1043/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α.Της αναιρεσείουσας: Ένωσης Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου Β και Γ Εθνικής Κατηγορίας (πρώην Ένωση Ποδοσφαιρικών Ανωνύμων Εταιριών -ΕΠΑΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Γεώργιο Σφυρή και Παναγιώτη Μάζη.

Β. Της αναιρεσείουσας: Ποδοσφαιρικής Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΠΑΕ Ο ΑΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ",που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Χριστοφορίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Α.Β.Του αναιρεσιβλήτου: Ν. Ξ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Φιλόλαο Δημητρίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-9-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1988/2002 μη οριστική, 2903/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2443/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες όπου εκδόθηκε η 507/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου που συνεκδίκασε τις αιτήσεις των διαδίκων και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο πιο πάνω Εφετείο. Το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την 1945/2012 απόφαση του την αναίρεση της οποίας ζητούν η α' αναιρεσείουσα με την από 3-7-2012 αίτηση της και η β' αναιρεσείουσα με την από 17-9-2012 αίτησής της.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 4-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την συνεκδίκαση και την απόρριψη αμφοτέρων των αιτήσεων αναιρέσεως. Οι πληρεξούσιοι της α' αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι από 3-7-2012 και 17-9-2012 αιτήσεις αναιρέσεως, οι οποίες ασκούνται από απλούς ομοδίκους κατά της υπ' αριθ. 1945/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικασθούν λόγω της μεταξύ των συναφείας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 31, 246 και 573 Κ.Πολ.Δ. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο". Εξ άλλου από το άρθρο 298 Α.Κ. προκύπτει, ότι η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος? λογίζεται δε ως τέτοιο το προσδοκώμενο με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.

Συνεπώς, για να είναι ορισμένη κατά το άρθρ. 216 ΚΠολΔ η αγωγή, με την οποία επιδιώκεται η επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, πρέπει, αλλά και αρκεί, να αναφέρονται στο δικόγραφό της, όλα εκείνα τα κρίσιμα περιστατικά, από τα οποία προκύπτει ότι ο ενάγων θα εισέπραττε με πιθανότητα από την επαγγελματική του δραστηριότητα το αιτούμενο ποσό κέρδους κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή με βάση τις ειδικές συνθήκες της συγκεκριμένης περίπτωσης και ιδίως τα ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα [Α.Π. 220/2012].

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσίβλητος εκθέτει στην αγωγή του, ότι, εξ υπαιτιότητος των εναγομένων και ήδη αναιρεσειουσών, την 10-9-1995, στο γήπεδο "Χαριλάου" της Θεσ/νίκης, ως θεατής, τραυματίσθηκε κατά την διάρκεια του αγώνος μεταξύ της γηπεδούχου Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ" και της Π.Α.Ε. "Α.Ε.Κ". Κατά τον χρόνο του τραυματισμού του ήτο ηλικίας 21 ετών και φοιτητής στο τρίτο έτος της Σχολής Μηχανολογίας του Τ.Ε.Ι.

Πειραιώς. Απέμενε η εξέτασή του σε 15 μαθήματα για να πάρει το πτυχίο του, το οποίο κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων θα το έπαιρνε κατά τις αρχές του έτους 1997. Ομοίως, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, κατά το μέσον του έτους 1998 θα ετελείωνε την στρατιωτική θητεία του και από τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους θα εργαζόταν, επειδή στον κλάδο στον οποίο εσπούδαζε υπήρχε ζήτηση υπαλλήλων και θα ελάμβανε τα κατώτατα όρια των βασικών μηνιαίων αποδοχών των πτυχιούχων μηχανικών αποφοίτων Τ.Ε.Ι.

Λόγω όμως του τραυματισμού του, από τον οποίο κατέστη παραπληγικός και ανίκανος προς εργασία, δεν μπόρεσε να εργασθεί κατά τα δύο πριν από την άσκηση της αγωγής έτη (Σεπτέμβριος 1998 έως Αύγουστος 2000) και μετά βεβαιότητος δεν θα μπορέσει να εργασθεί και κατά τα τρία μετά από την άσκηση της αγωγής έτη (Σεπτέμβριος 2000 έως Αύγουστος 2003), με συνέπεια να απωλέσει τις αναφερόμενες στην αγωγή λεπτομερώς κατά μήνα και στο σύνολό τους κατώτατες αποδοχές του μηχανικού, αποφοίτου Τ.Ε.Ι., άλλως τις κατώτατες αποδοχές του απλού υπαλλήλου.

Ζητεί δε εν τέλει, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, να του καταβάλουν αλληλεγγύως τα αντίστοιχα ποσά. Με αυτό το περιεχόμενο η αγωγή, όσον αφορά ειδικότερα το αιτούμενο διαφυγόν κέρδος, το οποίο συνίσταται στην απώλεια εσόδων λόγω της αδυναμίας ασκήσεως επαγγελματικής δραστηριότητος, είναι επαρκώς ορισμένη, καθόσον στο δικόγραφο αναφέρονται όλα εκείνα τα κρίσιμα περιστατικά τα οποία αληθή υποτιθέμενα θεμελιώνουν κατά τα δεδομένα της κοινής πείρας τον ισχυρισμό, ότι ο ενάγων θα εισέπραττε με πιθανότητα και κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων από την επαγγελματική δραστηριότητά του το αιτούμενο ποσόν, με βάση και τις ειδικές συνθήκες της συγκεκριμένης περιπτώσεως (ηλικία και σπουδές).

Δεν ήτο δε απαραίτητο, για το ορισμένο της αγωγής, να αναφέρονται σε αυτήν, όπως ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ" και άλλα επί πλέον στοιχεία, μεταξύ των οποίων α') οι επιδόσεις του ενάγοντος στα μαθήματά του, β') τα μαθήματα στα οποία επρόκειτο να εξετασθεί για την λήψη του πτυχίου του, γ') το εξάμηνο στο οποίο φοιτούσε, δ') το πάθος του και η αγάπη του για το επάγγελμά του, ε') η κατάσταση της υγείας του προ του τραυματισμού του κ.λ.π.

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο δέχθηκε τα ίδια, έκρινε ορισμένη την αγωγή όσον αφορά το κεφάλαιο των διαφυγόντων κερδών και την ερεύνησε περαιτέρω κατ' ουσίαν, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια, κατ' εκτίμηση του δικογράφου της αναιρέσεως, του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ. και ο τρίτος σχετικός λόγος της δευτέρας αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα Π.Α.Ε.

ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ: "Αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ο λόγος αυτός συντρέχει όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου στη συγκεκριμένη περίπτωση περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 914 Α.Κ : "'Οποιος ζημιώσει άλλον παράνομα έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει". Κατά το άρθρο 932 περ. α' και β' ΑΚ : "Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του...". Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι προϋποθέσεις της αδικοπρακτικής ευθύνης είναι: α') ανθρώπινη, παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, β') επέλευση ζημίας ή ηθικής βλάβης και γ') αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της συμπεριφοράς και της ζημίας ή της ηθικής βλάβης.

Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράληψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή την δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα επέφερε δε πράγματι τούτο στη συγκεκριμένο περίπτωση. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Περαιτέρω, το άρθρο 41 Δ' Ν.2725/1999 ("Ερασιτεχνικός-επαγγελματικός αθλητισμός κ.λ.π."), στις παραγράφους 1,7 και 17, ορίζει τα εξής: " 1. Η αρμοδιότητα για την τήρηση της τάξης κατά τις αθλητικές συναντήσεις εντός και εκτός των αγωνιστικών χώρων ανήκει στην Ελληνική Αστυνομία ή στο Λιμενικό Σώμα, εφόσον η αθλητική συνάντηση διεξάγεται σε περιοχή δικαιοδοσίας του.

Οι διοργανώτριες αρχές αθλητικών εκδηλώσεων, τα εκάστοτε διαγωνιζόμενα αθλητικά σωματεία, Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε., οι σύνδεσμοι φιλάθλων και γενικά οι αθλητικοί φορείς υποχρεούνται να συνεργάζονται με την αρμόδια αστυνομική αρχή και να συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις και αποφάσεις της, ιδίως για θέματα που αποβλέπουν στην εξασφάλιση ομαλής τέλεσης μιας αθλητικής συνάντησης, στη μετακίνηση, προσέλευση και αποχώρηση των φιλάθλων, στον τρόπο διάθεσης των εισιτηρίων στους διαγωνιζομένους, στον καθορισμό των θέσεων των οπαδών τους στις κερκίδες και των μεταξύ τους κενών τμημάτων και γενικά στη διαφύλαξη της δημόσιας τάξης.

Η Ελληνική Αστυνομία διαθέτει στην περιοχή της δικαιοδοσίας της το κατά την κρίση της αναγκαίο προσωπικό για την τήρηση της τάξης σε αθλητικές συναντήσεις, στο οποίο και καταβάλλεται η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 33 του ν.2800/2000 (ΦΕΚ 41 Α.) αποζημίωση ...", "7 Απαγορεύεται η κατάληψη διαδρόμων και κλιμάκων των εξεδρών από θεατές" και "17.

Ο καθορισμός των ζωνών ή τμημάτων κερκίδων αθλητικών εγκαταστάσεων στις οποίες δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση θεατών, ως και η μείωση του αριθμού θεατών, αποτελεί ευθύνη της υπεύθυνης για την τήρηση της τάξης στην αθλητική εγκατάσταση αστυνομικής αρχής". Τέλος, η υπ' αριθ. 2403/1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Δημοσίας Τάξεως ("Πρόληψη και καταστολή της βίας στα γήπεδα") ορίζει: 1) στο άρθρο 2 περ.

α', δ', η'και θ' τα εξής: "Η οργανώτρια του Πρωταθλήματος Αρχή: α'] Συνεργάζεται με τα κατά τα άρθρα 16, 17 και 18 όργανα και με την οικεία Αστυνομική Αρχή, για τη λήψη των κατά περίπτωση αναγκαίων μέτρων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ομαλής τέλεσης των αγώνων (διανομή - διαχωρισμός εισιτηρίων κ.λ.π.).... δ.'] Φροντίζει για την αξιοποίηση των τυχόν ηλεκτρονικών καθώς και των μεγαφωνικών εγκαταστάσεων των γηπέδων, με την μετάδοση καταλλήλων μηνυμάτων οδηγιών και συμβουλών προς τους θεατές...

η'] Αναπτύσσει οποιαδήποτε άλλη κατά την κρίση της πρωτοβουλία και λαμβάνει οποιοδήποτε πρόσθετο μέτρο, προς την κατεύθυνση της δημιουργίας συνθηκών ομαλής τέλεσης των αγώνων ... θ'] Τηρεί Μητρώο στο οποίο καταγράφονται τα στοιχεία των ατόμων εκείνων, σε βάρος των οποίων επιβάλλονται πειθαρχικές ή ποινικές κυρώσεις από τα αρμόδια 'Οργανα ή την Δικαστική Αρχή, για παραπτώματα ή παραβάσεις και αξιόποινες πράξεις σχετικές με τη εκδήλωση αντιαθλητικής βίαιης συμπεριφοράς στις αθλητικές εκδηλώσεις". 2) Στο άρθρο 8 παρ. 1 και 2: " 1.

Απαγορεύεται η κατάληψη από φιλάθλους των διαδρόμων και κλιμάκων του γηπέδου κατά την τέλεση των αγώνων. 2. Η μη τήρηση της υποχρέωσης αυτής συνεπάγεται την επιβολή χρηματικού προστίμου μέχρι 500.000 δρχ. σε βάρος του γηπεδούχου σωματείου η ΠΑΕ, και λαμβάνεται υπόψη ως ιδιαιτέρως επιβαρυντική περίπτωση κατά την επιμέτρηση των ποινών της παρ. 3 του αρθρ. 4 του παρόντος κατά τις ισχύουσες διατάξεις". 3] Στο άρθρο 14 περ.

β' , ε', ιδ': " Η Αστυνομική Αρχή: α') .... β') Συνεργάζεται με την, κατά περίπτωση, αρμόδια Διοργανώτρια Αρχή και τα διαγωνιζόμενα αθλητικά σωματεία ή ΠΑΕ που υποχρεούνται να της παρέχουν κάθε δυνατή συνδρομή για τη επιτέλεση του έργου της ...ε') Διασφαλίζει την ελεύθερη διακίνηση στους διαδρόμους και στις κλίμακες των κερκίδων που, σε οποιαδήποτε περίπτωση, απαγορεύεται αυστηρά να καταλαμβάνονται από θεατές ...

ιδ' ) Επιβλέπει τον διαχωρισμό των θεατών - φιλάθλων των διαγωνιζομένων ομάδων, κατά την είσοδό τους στο γήπεδο για την κατάληψη των θέσεων που έχουν σχετικά προβλεφθεί. Σε περίπτωση διαφωνιών, για το διαχωρισμό των φιλάθλων η πρόταση της Αστυνομικής Αρχής είναι υποχρεωτική για τα διαγωνιζόμενα σωματεία".

Και στο άρθρο 15 παρ. 2 : "Σε όσες περιπτώσεις η κατασκευή των γηπέδων το επιτρέπει και ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις των ομάδων τους αγώνες των οποίων παρακολουθεί αυξημένος αριθμός θεατών, διατίθεται ειδικός και αποκλειστικός χώρος για τους οργανωμένους Συνδέσμους Φιλάθλων τους, οι αντίστοιχες θέσεις του οποίου - όπως και το σύνολο των θέσεων των εξεδρών - αριθμούνται υποχρεωτικά όπως και όλα τα εισιτήρια".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι τόσον η διοργανώτρια των ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων "'Ενωση Ποδοσφαιρικών Ανωνύμων Εταιριών" (Ε.Π.Α.Ε.) η οποία ήδη φέρει την νέα επωνυμία "'Ενωση Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου Β' και Γ'Εθνικής Κατηγορίας" και σύμφωνα με το άρθρο 14 του σχετικού ιδρυτικού νόμου 879/1979 αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, όσο και η γηπεδούχος Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρία (Π.Α.Ε.) έχουν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να συνεργάζονται με την αρμόδια για την τάξη εντός και εκτός των γηπέδων Αστυνομική Αρχή, για την ομαλή διεξαγωγή των ποδοσφαιρικών αγώνων υπό συνθήκες οι οποίες επιτρέπουν την ασφαλή παρακολούθηση αυτών από τους φιλάθλους, παρέχουσες προς τούτο στην Αστυνομική Αρχή όλες τις απαραίτητες σχετικές πληροφορίες, οι οποίες έχουν σχέση με την χωρητικότητα του γηπέδου σε φιλάθλους, τον αριθμό των εισιτηρίων και την διανομή αυτών, τον διαχωρισμό των αντιπάλων φιλάθλων κ.λ.π.

Επίσης, πέραν των παραλλήλων καθηκόντων και υποχρεώσεων της αρμοδίας Αστυνομικής Αρχής, η γηπεδούχος Π.Α.Ε. οφείλει να μεριμνά και αυτή, ώστε να μη καταλαμβάνονται οι διάδρομοι και οι κλίμακες των κερκίδων από τους φιλάθλους κατά την τέλεση των αγώνων, ενώ προβλέπεται και σχετικό χρηματικό πρόστιμο εις βάρος της Π.Α.Ε.

σε περίπτωση παραβάσεως της υποχρεώσεως αυτής. Τέλος, οι αρμόδιοι για την διεξαγωγή των αγώνων, πρέπει να έχουν φροντίσει, ώστε να είναι αριθμημένες όλες οι θέσεις των εξεδρών και όλα τα εισιτήρια. 'Ετσι, σε περίπτωση κατά την οποία οι αρμόδιες Ε.Π.Α.Ε. (υπό την παλαιά και την νέα επωνυμία της) και Π.Α.Ε. αμελήσουν και παραλείψουν να λάβουν τα κατάλληλα κατά περίπτωση μέτρα, μεταξύ των οποίων και αυτά τα οποία ενδεχομένως υπεδείχθησαν από την αρμόδια Αστυνομική Αρχή, με συνέπεια από την παράλειψη αυτή να δημιουργηθούν επικίνδυνες για τους φιλάθλους συνθήκες και να τραυματισθεί κάποιος εξ αυτών, τότε ανεξαρτήτως της ενδεχομένως παράλληλης ευθύνης της Αστυνομικής Αρχής, κατά το άρθρο 926 Α.Κ., ευθύνονται και εκείνες για την αποκατάσταση της προκληθείσης στον φίλαθλο ζημίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, σχετικά με τις συνθήκες και την ευθύνη για τις σωματικές βλάβες τις οποίες υπέστη ο ενάγων, δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του τα ακόλουθα: "Στις 10-9-1995 και κατά τις ώρες 20.00 έως 22.00, διεξήχθη στο γήπεδο Χαριλάου της Θεσσαλονίκης ο ποδοσφαιρικός αγώνας για το Πρωτάθλημα Α' Εθνικής Κατηγορίας, μεταξύ των ομάδων ΠΑΕ ΑΡΗΣ Θεσσαλονίκης και ΠΑΕ ΑΕΚ.

Για τη διεξαγωγή ποδοσφαιρικών αγώνων στο γήπεδο αυτό είχε χορηγηθεί σχετική άδεια λειτουργίας, με την υπ' αριθ/Β/19748/5-10-1983 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού, ενώ με την υπ' αριθμ. Β/20588/13-10-1983 απόφαση του ίδιου Γενικού Γραμματέα, καθορίστηκαν οι θέσεις των καθήμενων θεατών, σε 24.030 και των ορθίων σε 2.800.

Ειδικότερα, με την τελευταία αυτή απόφαση, οι θέσεις των καθήμενων θεατών καθορίσθηκαν για τις θύρες 1,2,3,5 και 6 σε 5.714, 3.262, 6.786, 3.444 και 3.000 αντίστοιχα, ενώ για τις δύο θύρες των επισήμων σε 1552 και 272 αντίστοιχα. Με την ίδια απόφαση οι θέσεις των όρθιων θεατών καθορίστηκαν σε 2.800, χωρίς όμως να κατανεμηθούν ανά θύρα, καθώς ο προορισμένος γι' αυτούς χώρος, βρισκόταν μπροστά και κάτω από τις κερκίδες των καθήμενων θεατών, όπου είχε διαμορφωθεί περιφραγμένος χώρος για αυτούς εντός του γηπέδου.

Δύο ημέρες πριν από τη διεξαγωγή του αγώνα, η αρμόδια αστυνομική αρχή της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διασφαλίσει ομαλές συνθήκες διεξαγωγής του αγώνα και έχοντας υπόψη της ότι, στη φιλοξενούμενη ομάδα ΠΑΕ ΑΕΚ είχαν διατεθεί 3.000 εισιτήρια της θύρας 1 και την εσφαλμένη πληροφόρηση από τις εναγόμενες, ότι η χωρητικότητα της θύρας αυτής ανερχόταν σε 7.000 άτομα, αντί των 5.714 ατόμων, όπως προεκτέθηκε, με το από 8-9-1995 έγγραφό της προς τη δεύτερη εναγομένη, ζήτησε, για τη θύρα αυτή, να διατεθούν μόνο 2.000 εισιτήρια από τα εναπομένοντα 4.000, στους οπαδούς της δεύτερης εναγομένης και γηπεδούχου ομάδας, ώστε να σχηματισθεί κενός χώρος μεταξύ των οπαδών των αντιπάλων ομάδων, ο οποίος αντιστοιχούσε σε 1.600 έως 2.000 θέσεις καθήμενων ατόμων.

Για τον εν λόγω αγώνα εκδόθηκαν από την πρώτη εναγομένη Ε.Π.Α.Ε., διοργανώτρια του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος της Εθνικής Κατηγορίας, συνολικά 26.100 εισιτήρια, τα οποία θεωρήθηκαν από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ Θεσσαλονίκης, και διατέθηκαν 14.934 εισιτήρια, ενώ επιστράφηκαν προς ακύρωση στην ως άνω Δ.Ο.Υ. 11.166 εισιτήρια.

Για τη θύρα 1 όμως, χωρητικότητας 5714 καθημένων θεατών, χωρίς δυνατότητα υπάρξεως ορθίων, η οποία είχε καθοριστεί να υποδεχθεί τους οπαδούς της φιλοξενούμενης ομάδας ΠΑΕ ΑΕΚ, εκτός των 3.000 εισιτηρίων που είχε ήδη παραλάβει αυτή, από τα οποία διατέθηκαν στους οπαδούς της 1.600 εισιτήρια, η πρώτη εναγομένη διέθεσε στους οπαδούς της γηπεδούχου ομάδας 3.000 εισιτήρια, αντί των 2.000 που είχε ζητήσει η αστυνομική Αρχή, υπολογίζοντας εσφαλμένα τη χωρητικότητα της θύρας αυτής σε 7.000 άτομα, αντί των 5.714 καθήμενων ατόμων, κατά παράβαση της προαναφερόμενης απόφασης του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού.

Έτσι, με δεδομένο ότι η αρμόδια Αστυνομική Αρχή είχε σχηματίσει στη θύρα 1 κενό χώρο, που αντιστοιχούσε σε 1.600 θέσεις καθήμενων θεατών, προκύπτει ότι, για τη θύρα αυτή διατέθηκαν κατά παράβαση των οδηγιών της αρμόδιας Αστυνομικής Αρχής και της ανωτέρω απόφασης του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού, επιπλέον 486 εισιτήρια (1.600 + 3.000 + 1.600= 6.200-5714).

Αποτέλεσμα της κακής αυτής διανομής και διάθεσης των εισιτηρίων της θύρας 1 από την πρώτη εναγομένη ΕΠΑΕ, ήταν να τοποθετηθούν τελικά στη θύρα αυτή 3.000 οπαδοί της γηπεδούχου ομάδας, σε χώρο που αντιστοιχούσε σε 1.100 περίπου καθήμενους θεατές, τουλάχιστον 1.600 οπαδοί της φιλοξενούμενης ομάδας ΠΑΕ Α.Ε.Κ., ενώ μεταξύ τους σχηματίσθηκε και διατηρήθηκε κενός χώρος μήκους 30 περίπου μέτρων που αντιστοιχούσε σε 1.600 τουλάχιστον καθήμενους θεατές.

Οι οπαδοί της φιλοξενούμενης ομάδας ΠΑΕ ΑΕΚ, παρόλο που είχαν μεταβεί από την Αθήνα οργανωμένοι σε συνδέσμους Φιλάθλων για την παρακολούθηση του αγώνα, δεν έλαβαν (δεν τους διατέθηκαν) εισιτήρια με αριθμημένες θέσεις, παρά το γεγονός ότι, η κατασκευή του γηπέδου, παρείχε αυτή τη δυνατότητα, κατά παράβαση του άρθρου 15 παρ. 2 της προαναφερόμενης κοινής απόφασης των Υπουργών Πολιτισμού και Δημόσιας Τάξης, αφού τα εισιτήρια, που είχαν εκδοθεί για τη θύρα 1, ανέφεραν μόνο τον αριθμό της θύρας, χωρίς να αναφέρουν το τμήμα, τη σειρά και τη θέση που αντιστοιχούσαν σε κάθε εισιτήριο.

Όταν οι 1.600 φίλαθλοι της φιλοξενούμενης ομάδας, εισήλθαν στο γήπεδο, οδηγήθηκαν και τοποθετήθηκαν στο προβλεπόμενο γι' αυτούς τμήμα της θύρας 1, το οποίο αποτελείτο από δύο διαζώματα, άνω και κάτω, που διαχωριζόταν με σιδερένιο προστατευτικό κιγκλίδωμα. Ο χώρος που είχε διατεθεί για τους 1600 φιλάθλους της φιλοξενούμενης ομάδας, δεν επαρκούσε, αφού, όπως προεκτέθηκε, ο χώρος αυτός αντιστοιχούσε σε 1.100 περίπου και μόνον καθήμενους θεατές, με αποτέλεσμα να προκληθεί, ακριβώς από την αιτία αυτή, συνωστισμός, μεταξύ των φιλάθλων της ΠΑΕ ΑΕΚ και να αναγκασθούν οι τελευταίοι να καταλάβουν τους διαδρόμους και τις κλίμακες του γηπέδου και αρκετοί από αυτούς μάλιστα, να καθίσουν πάνω στα σιδερένια προστατευτικά κιγκλιδώματα, αφού δεν υπήρχε άλλος διαθέσιμος χώρος να καθίσουν, κατά παράβαση όμως του άρθρου 8 παρ. 1 της προαναφερόμενης κοινής απόφασης των Υπουργών Πολιτισμού και Δημοσίας Τάξης.

Παρά το γεγονός, ότι πριν από την έναρξη του αγώνα είχε ήδη δημιουργηθεί μία επικίνδυνη, για τη σωματική ακεραιότητα των φιλάθλων της φιλοξενούμενης ομάδας, κατάσταση, λόγω του περιορισμένου χώρου, όπου αυτοί είχαν τοποθετηθεί, τόσο ο παρατηρητής του αγώνα εκ μέρους της πρώτης εναγομένης ΕΠΑΕ, όσο και οι νόμιμοι εκπρόσωποι και προστηθέντες υπάλληλοι της δεύτερης εναγομένης, δεν έλαβαν κανένα απολύτως προστατευτικό μέτρο για να άρουν τους κινδύνους της κατάστασης αυτής, καίτοι είχαν αυτή τη δυνατότητα, αφού άνετα μπορούσαν να μετακινηθούν οι οπαδοί της γηπεδούχου ομάδας της θύρας 1 σε άλλες θύρες, έτσι ώστε να διατεθεί μεγαλύτερος χώρος στους φιλάθλους της φιλοξενούμενης ομάδας.

Οι κίνδυνοι της κατάστασης αυτής δημιουργήθηκαν εξαρχής και επιτάθηκαν ακόμη περισσότερο μετά την έναρξη του αγώνα, όταν οι οπαδοί της γηπεδούχου ομάδας άρχισαν να εκτοξεύουν στους φιλάθλους της ΠΑΕ ΑΕΚ διάφορα αντικείμενα, όπως φωτοβολίδες και τεμάχια τσιμέντου, που αποκολούσαν από τα καθίσματα της εξέδρας, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι, για να προστατευθούν από τις ρίψεις των αντικειμένων αυτών, να συνωστίζονται και να συμπιέζονται μεταξύ τους και να εκδηλώνουν συγχρόνως βίαιες, απότομες και αντανακλαστικές κινήσεις και κατ' επέκταση βίαιες μαζικές μετακινήσεις.

Μεταξύ των φιλάθλων της ΠΑΕ AEK ήταν και ο ενάγων, ο οποίος, για να προστατευθεί από τις ρίψεις των διαφόρων αντικειμένων και για να έχει οπτικό πεδίο προς τον αγωνιστικό χώρο, θεώρησε λογικό να καθίσει στην τελευταία, προς τα κάτω, βαθμίδα (πεζουλάκι) του άνω διαζώματος της θύρας 1, στηριζόμενος με το δεξί του χέρι στο οριζόντιο κιγκλίδωμα μήκους 5 μέτρων περίπου, που προστατεύει τους θεατές από τυχόν πτώση, στη χαμηλότερη, κατά 1,30 μέτρα ύψος επόμενη βαθμίδα του κάτω διαζώματος.

Στο 24° λεπτό του αγώνα, όταν η γηπεδούχος ομάδα σημείωσε τέρμα επί της φιλοξενούμενης ομάδας, οι φίλαθλοι της πρώτης έριξαν, στους φιλάθλους της τελευταίας, μεγάλο αριθμό διάφορων αντικειμένων, με αποτέλεσμα να προκληθούν βίαιες και απότομες μετακινήσεις μεταξύ των φιλάθλων της ΠΑΕ ΑΕΚ, να ασκηθεί υπερβολικά μεγάλη πίεση επί του οριζόντιου προστατευτικού κιγκλιδώματος αυτού, το οποίο έσπασε, συμπαρασύροντας προς τα κάτω τον ενάγοντα, στην πλάτη του οποίου έπεσε, ενώ στη συνέχεια, πάνω στον ενάγοντα κατέπεσαν άλλα άτομα, τα οποία στεκόταν επί του κιγκλιδώματος και παρασύρθηκαν και αυτά από τη θραύση του.

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί, ότι στην υπ' αριθμ. 1003/2/1099-λδ'/11-9-1995 (και όχι 1993, αφού δεν υφίσταται τέτοιο έγγραφο) αναφορά (σήμα) της Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσ/κης, αναγράφεται εσφαλμένα ότι η θύρα 1 ήταν χωρητικότητος 7.000 φιλάθλων, αντί του ορθού 5.714 καθήμενων, όπως διαλαμβάνεται στις προαναφερθείσες αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού.

Ή ίδια αναφορά, ότι δηλαδή η χωρητικότητα της κερκίδας 1 ήταν 7.000 θέσεις, γίνεται και στο από 30-10-1995 πόρισμα ένορκης διοικητικής εξέτασης του αντιστρατήγου της Ελληνικής Αστυνομίας Αθανασίου Βασιλοπούλου, ενώ στο υπ' αριθμ. 91/1999 Βούλευμα του Συμβουλίου Πλημ/κων Θεσσαλονίκης, αναγράφεται επίσης, ότι η χωρητικότητα της κερκίδας 1 του γηπέδου ήταν για 7.114 θέσεις, αντί του ορθού 5.714 καθήμενων (αφού οι 2.800 θέσεις των ορθίων δεν είχαν κατανεμηθεί ανά θύρα και ο προορισμένος γι' αυτούς χώρους βρισκόταν μπροστά και κάτω από τις κερκίδες των καθήμενων θεατών, σε περιφραγμένο γι' αυτούς χώρο εντός του γηπέδου, όπως ανωτέρω εκτέθηκε).

Με αυτή τη λανθασμένη προϋπόθεση, το Συμβούλιο κατέληξε στην κρίση, ότι τελικά στην κερκίδα 1 εγκαταστάθηκαν 4540 άτομα, δηλαδή πολύ λιγότερα των προβλεπομένων, ήτοι 3000 οπαδοί της ΠΑΕ ΑΡΗΣ και 1540 της ΠΑΕ ΑΕΚ. Όμως και οι οπαδοί της ΠΑΕ ΑΕΚ, ανερχόταν σε 1.600 άτομα τουλάχιστον, όπως προαναφέρθηκε και τούτο επιβεβαιώνεται, τόσο από το πρώτο ως άνω έγγραφο (1003/2/1099-λδ/11-9-1995) στο οποίο αναφέρεται ότι πριν από την έναρξη του αγώνα είχε ολοκληρωθεί η είσοδος των οπαδών της ΑΕΚ, ανερχομένων περίπου σε 1.600, όσο και από το πόρισμα της ένορκης διοικητικής εξέτασης, στο οποίο αναφέρεται (σελ. 7) ότι ο αριθμός των οπαδών της ΑΕΚ, σύμφωνα με τον αριθμό των εισιτηρίων που τελικά διατέθηκαν, ανήλθε στους 1.700 περίπου.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί, ότι το ως άνω Βούλευμα δεν αποτελεί δεδικασμένο για την παρούσα δίκη. Περαιτέρω, από το πρώτο ως άνω έγγραφο, εκτός της λανθασμένης προϋποθέσεως περί της χωρητικότητος της κερκίδας 1, προκύπτει (σελ. 3 αυτού), ότι οι οπαδοί της φιλοξενούμενης ομάδας ΠΑΕ ΑΕΚ κατέλαβαν και θέσεις εκτός του κιγκλιδώματος και ότι πράγματι είχε ζητηθεί από την ΠΑΕ ΑΡΗΣ η μείωση του αριθμού των εισιτηρίων από 7.000 σε 5.000.

Από το πόρισμα της ένορκης διοικητικής εξέτασης προκύπτει επίσης (σελ. 7 και 8 αυτού), ότι αφού ο διατεθείς χώρος για τους οπαδούς της ΠΑΕ ΑΕΚ στην κερκίδα 1 είχε γεμίσει, τότε αυτοί αναπτύχθηκαν και εκτός του κιγκλιδώματος, με δική τους πρωτοβουλία και ανεμπόδιστα, προς την πλευρά των οπαδών του ΑΡΗ, με ανάπτυξη μόνο στο μέσον, αστυνομικών δυνάμεων.

Κατόπιν αυτών, τα προεκτεθέντα περιστατικά των συνθηκών υπό τις οποίες τραυματίσθηκε ο ενάγων, δεν αναιρούνται από τα ως άνω έγγραφα, ούτε από άλλο αντίθετο αποδεικτικό στοιχείο. Ακολούθως αποδείχθηκε ότι ο ενάγων, από την πτώση του και τις πιέσεις που ασκήθηκαν πάνω του κατά το προαναφερόμενο τρόπο, τραυματίστηκε σοβαρά ...".

Με αυτά τα οποία δέχθηκε το Εφετείο, το οποίο εν τέλει έκρινε μερικώς βάσιμη την αγωγή του αναιρεσίβλητου, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ. Ειδικότερα, το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις αναφερθείσες ουσιαστικές διατάξεις και η προσβαλλομένη απόφασή του έχει νόμιμη βάση και μάλιστα την απαιτούμενη αιτιολογία, η οποία δεν είναι αντιφατική ή ανεπαρκής, αφού εκτίθενται σε αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς λογικά κενά ή αντιφάσεις τα προκύψαντα από την διαδικασία και απαιτούμενα προς εφαρμογήν των εν λόγω ουσιαστικών κανόνων γεγονότα.

Ιδιαίτερα δε, εκτίθενται οι συνθήκες του ατυχήματος σε συνδυασμό με την συγκλίνουσα υπαιτιότητα (αμέλεια) των αναγομένων και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της συμπεριφοράς των αυτής και του επελθόντος ατυχήματος, το οποίο είχε ως συνέπεια, να τραυματισθεί σοβαρά ο αναιρεσίβλητος και να καταστεί παραπληγικός.

Επομένως, οι τρείς πρώτοι λόγοι αναιρέσεως της "Ενώσεως Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου Β' και Γ' Εθνικής Κατηγορίας", ως και ο πρώτος λόγος αναιρέσεως της Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ", με τους οποίους οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι. Από την όλη δομή του Συντάγματος και ιδίως από τα άρθρα 2 παρ. 1 και 25 αυτού συνάγεται ως γενική αρχή και δη αυξημένης τυπικής ισχύος, ότι η έννομη συνέπεια, η οποία είτε προβλέπεται από τον κοινό νομοθέτη in abstracto, είτε απαγγέλεται σε συγκεκριμένη περίπτωση από δικαστικό ή διοικητικό όργανο, πρέπει να τελεί σε σχέση ανεκτής αναλογίας προς το πραγματικό του οικείου κανόνος δικαίου, ήτοι να μην υπερβαίνει τα ακραία ανεκτά όρια, κατά την κοινή περί δικαίου συνείδηση σε ορισμένο τόπο και χρόνο (πρβλ.

Α.Π. 1020/2004, Ολ. Α.Π. 43/2005 και 1141/2013). Εξ άλλου, η προβλεπόμενη από το άρθρο 932 Α.Κ. χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αποφασίζεται αναιρετικώς κατ' αρχήν ανελέγκτως από το ουσιαστικό δικαστήριο, με βάση τους ισχυρισμούς και τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία θέτουν στην διάθεσή του οι διάδικοι. Πλην όμως, επιβάλλεται σε κάθε περίπτωση, να τηρείται κατά τον καθορισμό του επιδικαζομένου ποσού η αρχή της αναλογικότητος υπό την εκτεθείσα έννοια, ήτοι να μην υπερβαίνει η σχετική κρίση τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας, πράγμα το οποίο, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της ανωτέρω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του, ότι ο αναιρεσίβλητος, συνεπεία της αμελούς συμπεριφοράς των αναιρεσειόντων, υπέστη σοβαρότατη σωματική και ηθική βλάβη, κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στην απόφαση και επεδίκασε σε εκείνον, ως χρηματική ικανοποίηση, νομιμοτόκως το ποσόν των 80.000.000 δρχ. (234.776,23 ευρώ).

Με την κρίση του αυτήν το Εφετείο, ύστερα από αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, δεν υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής ευχερείας του, αφού το επιδικασθέν ποσόν δεν αφίσταται - κατά την κοινή πείρα, την δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου συνείδηση - από τα επιδικαζόμενα σε παρόμοιες περιπτώσεις ποσά.

Επομένως, το δικαστήριο δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητος ευθέως ή εκ πλαγίου και οι τα αντίθετα υποστηρίζοντες τέταρτος και πέμπτος λόγοι της αναιρέσεως της "Ενώσεως Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου Β' και Γ' Εθνικής Κατηγορίας είναι αβάσιμοι. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., "Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ασκουμένου με αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος. Δεν αποτελούν "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως, αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων. [Α.Π. 367/2011].

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ", με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., ισχυριζομένη ειδικότερα, επί λέξει, ότι: "Επειδή στην προκειμένη περίπτωση προτάθηκε, παραδεκτά και νόμιμα, ενώπιον των Δικαστηρίων της Ουσίας ο ουσιώδης, αυτοτελής ισχυρισμός περί της αντικειμενικής ευθύνης της ΠΑΕ ΑΕΚ για πράξεις και παραλείψεις της που συνετέλεσαν στον τραυματισμό του αναιρεσιβλήτου, ερειζόμενος στη διάταξη του άρθρου 29 § 1 του Κανονισμού Αγώνων Ποδοσφαίρου (ΚΑΠ).

Ισχυρισμός που, αναντίρρητα, ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και ως τέτοιος θα έπρεπε- κατ' ελάχιστον- να ληφθεί υπόψη....". Ο ισχυρισμός όμως του εναγομένου για αποζημίωση από αδικοπραξία, ότι υπαίτιος για την πρόκληση της ζημίας και υπόχρεος σε αποζημίωση του παθόντος δεν είναι ο ίδιος, αλλά τρίτο πρόσωπο, συνιστά όχι ένσταση, αλλά αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής.

Επομένως, ο λόγος αυτός, σύμφωνα με την εκτιθέμενη στην αρχή σκέψη, είναι απαράδεκτος. Κατά το άρθρο 527 Κ.Πολ.Δ.: "Είναι απαράδεκτη η προβολή στην κατ' έφεση δίκη πραγματικών ισχυρισμών που δεν προτάθηκαν στην πρωτόδικη δίκη, εκτός αν 1)... 2) ... 3) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 269 ...". Κατά το άρθρο δε 269 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.: "Μέσα επίθεσης και άμυνας μπορεί να προβληθούν παραδεκτά έως και την συζήτηση με προτάσεις ή και προφορικά:

α') αν το δικαστήριο κρίνει ότι δεν προβλήθηκαν εγκαίρως με τις προτάσεις από δικαιολογημένη αιτία• αυτό ισχύει και για την ένσταση κατάχρησης δικαιώματος ...". Εξ άλλου, κατά το άρθρο 578 Κ.Πολ.Δ.: "Αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, ο Άρειος Πάγος απορρίπτει την αναίρεση, εκτός αν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί δεδικασμένο, οπότε αναιρείται η απόφαση μόνο ως προς την εσφαλμένη αιτιολογία της".

Εν προκειμένω, η αναιρεσείουσα Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ" ισχυρίσθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Εφετείου με το από 6-12-2007 δικόγραφο της εφέσεώς της κατά της υπ' αριθ. 2903/2007 οριστικής αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών), ότι με την από 13-9-2004 αίτησή της ενώπιον του Εφετείου Θεσ/νίκης εζήτησε από το δικαστήριο, κατά την εκουσία διαδικασία, να επικυρωθεί, σύμφωνα με το άρθρο 44 Ν.1892/1990 ("Προβληματικές και υπερχρεωμένες επιχειρήσεις") όπως ίσχυε, η μεταξύ αυτής και των πιστωτών της συμφωνία για την ρύθμιση και τον περιορισμό των χρεών της, εξεδόθη δε η υπ' αριθ. 3027/2004 απόφαση του Εφετείου, με την οποία έγινε δεκτή η αίτηση. 'Ότι, κατά λέξη: "...

Σύμφωνα δε με τους όρους της προαναφερόμενης συμφωνίας με τους πιστωτές μου: "ιγ') Οι ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις των λοιπών πιστωτών μου περιορίζονται σε ποσοστό 5% επί του κεφαλαίου της απαίτησης τους, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό του κεφαλαίου, πλέον τόκων και λοιπών εξόδων διαγράφεται οριστικά. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και απαιτήσεις οι οποίες είτε επιδικασθεί, είτε εκκρεμοδικούν, είτε δεν έχουν επιδικασθεί και δεν είναι εκκαθαρισμένες και η γενεσιουργός τους αιτία υφίσταται κατά την ημέρα κλεισίματος του Ισολογισμού μου" και "2) Την περιορισθείσα αυτή απαίτηση των συμβαλλόμενων πιστωτών θα καταβάλλω αναλογικά, διακανονιστικά, άτοκα, σε χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών, καταβαλλομένων των δόσεων ανά εξάμηνο, στην έδρα μου, αρχής γενομένης από 30-4-2005.

Επομένως, εφ' όσον η γενεσιουργός αιτία της απαίτησης του εφεσίβλητου σε βάρος μου (10-9-1995) ανάγονταν πριν από την σύνταξη του από 30-6-2004 Ισολογισμού μου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι αυτή έχει υπαχθεί στην ρύθμιση, περιορισμό και διακανονισμό των προαναφερόμενων όρων της από 30-8-2004 συμφωνίας με τους πιστωτές μου (κατ' άρ. 44, Ν. 1892/1990) και συγκεκριμένα περιορίστηκε σε ποσοστό 5% επί του κεφαλαίου της, διαγραφέντος οριστικά του υπολοίπου ποσοστού 95%, καταβαλλόμενου του ποσού αυτού σε δέκα (10) χρόνια, άτοκα, καταβαλλομένων των δόσεων ανά εξάμηνο, αρχής γενομένης από 30-4-2005....

Εν προκειμένω, παραδεκτά προτείνω με την ένδικη έφεση μου τον προαναφερόμενο ισχυρισμό - ένσταση μου, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 269 παρ. 2, περ. α', τον οποίο δεν πρόβαλα εγκαίρως από δικαιολογημένη αιτία, η οποία συνίσταται στην εύλογη και δικαιολογημένη αμφιβολία μου, εάν η απαίτηση του ενάγοντος - εφεσίβλητου υπάγονταν στους όρους της από 30-8-2004 συμφωνίας με τους πιστωτές μου, όπως αυτή επικυρώθηκε με την αριθμού 3027/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης ...".

Ο αναφερόμενος όμως από την αναιρεσείουσα Π.Α.Ε. λόγος, ότι δεν προέβαλε τον ισχυρισμό περί υπαγωγής της στις διατάξεις των άρθρων 44 επ. Ν.1892/1990 εγκαίρως, δηλαδή ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου λόγω της "εύλογης και δικαιολογημένης αμφιβολίας της, εάν η απαίτηση του ενάγοντος-εφεσίβλητου υπαγόνταν στους όρους της από 30-8-2004 συμφωνίας με τους πιστωτές της", δεν συνιστά την προβλεπομένη από το άρθρο 269 παρ. 2 περ.

α' Κ.Πολ.Δ. "δικαιολογημένη αιτία" και ως εκ τούτου ο ισχυρισμός αυτός απαραδέκτως προτάθηκε για πρώτη φορά στο Εφετείο. Επομένως, παρά την εσφαλμένη αιτιολογία του, το Εφετείο ορθώς απέρριψε ως απαράδεκτο τον εν λόγω ισχυρισμό, δηλαδή η απόφαση του δικαστηρίου έχει σωστό διατακτικό. Γι' αυτό, είναι αβάσιμος, κατά το άρθρο 578 Κ.Πολ.Δ., ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως της Π.Α.Ε. "ΑΡΗΣ", με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθούν οι κρινόμενες αιτήσεις και να καταδικασθούν οι αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τις από 3-7-2012 και 17-9-2012 αιτήσεις των 1) "'Ενωση Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου Β' και Γ' Εθνικής Κατηγορίας" και 2) "Π.Α.Ε. Ο ΑΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ" αντιστοίχως για αναίρεση της υπ' αριθ. 1945/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 4η Δεκεμβρίου 2013.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 14η Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ