Supreme Court partially allows appeal against lower court's decision on custom creation due to insufficient reasoning.

Απόφαση 1043 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1043/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Α. Τoυ αναιρεσείοντος - καλούντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπεσκένη.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1) Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 28-2-2008 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται. 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κοσμά.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πολυχρόνη Μπίρη. 2) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ (Τ.Α.Σ.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, που δεν κατέθεσε προτάσεις. 3) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΝΟΜΙΚΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον ......, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. Β. Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πολυχρόνη Μπίρη.

Υπέρ: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπεσκένη.

Των καθ' ων η πρόσθετη παρέμβαση: 1) Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 28-2-2008 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται. 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κοσμά.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ (Τ.Α.Σ.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, που δεν κατέθεσε προτάσεις. 2) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΝΟΜΙΚΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον ...., Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. Γ. Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ (Τ.Α.Σ.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, που δεν κατέθεσε προτάσεις. Υπέρ: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπεσκένη.

Των καθ' ων η πρόσθετη παρέμβαση: 1) Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 28-2-2008 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται. 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κοσμά.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πολυχρόνη Μπίρη. 2) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΝΟΜΙΚΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον ....., Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. Δ. Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΝΟΜΙΚΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον ....., Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. Υπέρ: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπεσκένη.

Των καθ' ων η πρόσθετη παρέμβαση: 1) Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 28-2-2008 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται. 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κοσμά.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πολυχρόνη Μπίρη. 2) Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ (Τ.Α.Σ.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 1-1-1996 αγωγή και 1-4-1996 ανακοίνωση δίκης μετά προσεπικλήσεως σε πρόσθετη παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος, καθώς επίσης με την από 1-5-1996 παρέμβαση του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ" και την από 13-6-1996 πρόσθετη παρέμβαση του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟΝ ΝΟΜΙΚΩΝ", που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν με τις προφορικώς ασκηθείσες ενώπιον του ακροατηρίου ανταγωγή της "ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." και πρόσθετη παρέμβαση του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ". Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 327/1997 του ίδιου Δικαστηρίου και 2823/1999 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 10-7-2000 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1518/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 6730/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 23-3-2005 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 424/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε τη συζήτηση απαράδεκτη. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 23-4-2007 κλήση του καλούντος και τις από 25-5-2007, 5-9-2007 και 2-1-2008 πρόσθετες παρεμβάσεις των υπό στοιχεία Β, Γ και Δ προσθέτως παρεμβαινόντων. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου, διάβασε την από 10-12-2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Εμμανουήλ Καλούδη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι πρώτος, κατά το πρώτο και το δεύτερο μέρος του και ο τέταρτος και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως. Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος και των προσθέτως παρεμβαινόντων ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων παρεμβάσεων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- " Ο ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ- ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ '' Ν.Π.Δ.Δ, το " ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ (ΤΑΣ) " Ν.Π.Δ.Δ και το " TAMEIO NOMIKΩΝ " Ν.Π.Δ.Δ. παραδεκτά, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 80 και 81 ΚΠολΔ, παρεμβαίνουν προσθέτως υπέρ του αναιρεσείοντος, με τις από 25-5-2007, 5-9-2007 και 2-1-2008, αντίστοιχα, πρόσθετες παρεμβάσεις τους, που ασκήθηκαν με ιδιαίτερα δικόγραφα, τα οποία κατατέθηκαν στη Γραμματεία του Αρείου Πάγου. Το έννομο δε συμφέρον των προσθέτως παρεμβαινόντων, όπως εκτίθεται στις πρόσθετες παρεμβάσεις τους, είναι πρόδηλο, αφού σε περίπτωση ευδοκίμησης της αναίρεσης και περαιτέρω της αγωγής του αναιρεσείοντος συμβολαιογράφου, δηλαδή σε περίπτωση κατά την οποία ήθελε κριθεί ότι ο τελευταίος δικαιούται αμοιβή ανάλογη με την αξία του αντικειμένου του επίμαχου πωλητηρίου συμβολαίου, ανάλογα θα αυξηθούν και τα δικαιώματα των προσθέτως παρεμβαινόντων, τα ποσά των οποίων αυτός είναι υποχρεωμένος να τους καταθέσει σύμφωνα με το νόμο (βλ.σχ. ΟλΑΠ 10/2003).

2.- Επειδή, κατά το άρθρο 95 παρ. 1 του ν. 670/1977 "περί Κώδικος Συμβολαιογράφων", ο συμβολαιογράφος, για πράξεις των οποίων το αντικείμενο αποτιμάται σε χρήμα, δικαιούται, επιπλέον της πάγιας αμοιβής, και πρόσθετη αμοιβή υπολογιζόμενη με βάση το σύνολο της δηλούμενης στην πράξη αξίας ή της μεγαλύτερης αξίας, που καθορίζεται από την αρμόδια αρχή.

Οι ανωτέρω αμοιβές καθορίζονται εκάστοτε με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Συντονισμού, Δικαιοσύνης και Οικονομικών. Εξάλλου, κατά το άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 950/1979, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την αντικατάσταση της πρώτης περιόδου της με την παρ. 7 του άρθρου 2 του ν. 1653/1986 ( '' τροποποίηση διατάξεων του κώδικα των συμβολαιογράφων και άλλες διατάξεις ''), ''προκειμένου για συμβολαιογραφικά έγγραφα που αφορούν δικαιοπραξία σε ακίνητα για τον υπολογισμό του κατά την προηγούμενη παράγραφο ( δηλαδή την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 950/1979) ποσού .....

λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία ή το από τον τοπικά αρμόδιο οικονομικό έφορο προσδιοριζόμενο ποσό, εκτός αν αυτό είναι μικρότερο από τη δηλούμενη από τους συμβαλλομένους αξία του ακινήτου, η οποία και λαμβάνεται στην περίπτωση αυτήν υπόψη. Το ίδιο ισχύει για τον προσδιορισμό .... των δικαιωμάτων των συμβολαιογράφων ...''.

Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η πρόσθετη αμοιβή του συμβολαιογράφου υπολογίζεται με βάση την αξία που καθορίζεται από την αρμόδια αρχή, μόνο σε περίπτωση που αυτή είναι μεγαλύτερη από την αξία που δηλώνεται στην πράξη. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, υπολόγισε την αμοιβή του αναιρεσείοντος συμβολαιογράφου για τη σύνταξη του υπ' αριθ. .......

συμβολαίου, που αφορούσε τη μεταβίβαση ακινήτων της πρώτης αναιρεσίβλητης Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε. προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη θυγατρική της εταιρεία, με βάση την αντικειμενική αξία των μεταβιβασθέντων ακινήτων (4.933.720.517 δρχ.), παρότι η αξία αυτών, που δηλώθηκε στο ανωτέρω συμβόλαιο και αναφερόταν στην αγωγή (5.005.940.000 δρχ.), ήταν μεγαλύτερη. 'Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο παραβίασε τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις κατά το βάσιμο, από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, πρώτο, κατά το πρώτο μέρος του, λόγο της αναιρέσεως.

Ο δεύτερος από την ίδια διάταξη λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άρθρου 342 του ΑΚ, αφού δέχτηκε ότι η καθυστέρηση της καταβολής των οφειλομένων στην αναιρεσείουσα δικαιωμάτων από τη χρονολογία καταρτίσεως του πωλητηρίου συμβολαίου δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα των αναιρεσιβλητων, γιατί αυτές είχαν εύλογη αμφιβολία ως προς την έκταση της οφειλής αυτών και απέρριψε την αγωγή ως προς το αίτημα καταβολής τόκων υπερημερίας, είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, αφού υπό την επίφαση της παραβάσεως της ως άνω διατάξεως του ΑΚ πλήττεται αποκλειστικά η εκτίμηση από το Δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων, η οποία (εκτίμηση) καθ' εαυτή δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ.

Ο τρίτος λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 340, 341, 345 και 346 του ΑΚ, με το να απορρίψει ως μη νόμιμο το αίτημα της αγωγής περί καταβολής τόκων από την επίδοση αυτής, διότι η εν λόγω αγωγή ήταν αναγνωριστική, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού πράγματι μόνη η επίδοση αναγνωριστικής αγωγής δεν έχει ως συνέπεια την έναρξη τοκοφορίας κατά τα άρθρα 345 και 346 του ΑΚ. (Ολ.

ΑΠ 24/2004). Περαιτέρω,ο πρώτος κατά το τρίτο μέρος του λόγος της αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο του ανωτέρω συμβολαίου, στο οποίο αναγράφεται ρητώς η δηλωθείσα αξία των ακινήτων, είναι αβάσιμος, αφού το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, ανέγνωσε σωστά το παραπάνω συμβόλαιο, αλλά δεν έλαβε υπόψη την αξία που δήλωσαν σ' αυτό τα μέρη. 3- Επειδή για τη δημιουργία εθίμου, που αναγνωρίζεται από το άρθρο 1 του ΑΚ ως πηγή δικαίου, απαιτούνται ως στοιχεία η μακρόχρονη και ομοιόμορφη άσκηση, καθώς και η κοινή συνείδηση ή θέληση είτε των πολιτών ολοκλήρου του Κράτους είτε τμήματος αυτού ή των ανηκόντων σε μία τάξη ή επάγγελμα προσώπων ότι το εφαρμοζόμενο ισχύει ως κανόνας δικαίου.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 527 παρ.1 του ΑΚ, τα έξοδα ή τέλη που απαιτούνται για την έγγραφη κατάρτιση της σύμβασης βαρύνουν εξίσου και τα δύο μέρη-ενώ, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στις αιτιολογίες της, που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχτηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι τα αναλογικά δικαιώματα που δικαιούται ο αναιρεσείων συμβολαιογράφος για τη σύνταξη του ανωτέρω υπ' αριθ. .... συμβολαίου υποχρεούται να καταβάλει σ' αυτόν μόνο η δεύτερη αναιρεσίβλητη αγοράστρια των πωληθέντων ακινήτων και όχι η πρώτη αναιρεσίβλητη (πωλήτρια), σύμφωνα με έθιμο που έχει δημιουργηθεί στις συναλλαγές και το οποίο επικρατεί της διατάξεως του άρθρου 527 παρ.1 του ΑΚ.

Με την κρίση του αυτήν το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της δημιουργίας του προαναφερόμενου εθίμου, αφού δεν διαλαμβάνονται στην απόφαση του τα απαραίτητα για τη δημιουργία αυτού στοιχεία και συγκεκριμένα η μακρόχρονη και ομοιόμορφη άσκηση ως και η κοινή συνείδηση ή θέληση είτε των πολιτών ολοκλήρου του Κράτους είτε τμήματος αυτού ή των ανηκόντων σε μία τάξη ή επάγγελμα προσώπων ότι το εφαρμοζόμενο ισχύει ως κανόνας δικαίου, κατά το βάσιμο τέταρτο λόγο της αναιρέσεως, που, όπως εκτιμάται, στηρίζεται στο άρθρο 559 αριθ.19 του ΚΠολΔ.- 4.- Επειδή, κατ' ακολουθίαν όλων των παραπάνω, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, καθώς και οι ως άνω πρόσθετες υπέρ του αναιρεσείοντος παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν δεκτές και να αναιρεθεί μερικώς η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά τους λόγους αναιρέσεως που κρίθηκαν βάσιμοι, και σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η υπόθεση να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την εν λόγω απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς εξέδωσαν την απόφαση αυτήν.

Οι αναιρεσίβλητες, ως ηττώμενες, πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το σχετικό αίτημα του τελευταίου, κατά τα άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ, μειωμένη όμως, λόγω της μερικής νίκης και της μερικής ήττας καθενός από τους διαδίκους αυτούς, σύμφωνα με το άρθρο 178 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2915/2001, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό, με την επισήμανση ότι για τη σύνταξη κάθε μιας από τις πρόσθετες παρεμβάσεις, καθώς και προτάσεων επί της πρώτης από αυτές δεν υφίσταται, σύμφωνα με τα συνδυασμένα άρθρα 105 παρ. 2 και 107 παρ. 3 του Κώδικα Δικηγόρων, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.δ 3026/1954, δικαίωμα αμοιβής, ενώ ούτε και τα σχετικά έξοδα που έγιναν για την επικόλληση ενσήμων στις προτάσεις αυτές κ.λ.π δεν είναι αποδοτέα, ως γενόμενα από υπερβολική πρόνοια (άρθρο 189 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Η δικαστική δαπάνη της προκειμένης αναιρετικής δίκης πρέπει να συμψηφιστεί ολικά μεταξύ των αναιρεσιβλήτων και του προσθέτως υπέρ του αναιρεσείοντος παρεμβάντος " ΤΑΜΕΙΟΥ ΝΟΜΙΚΩΝ" λόγω της εν μέρει νίκης και ήττας καθενός από τους διαδίκους αυτούς, δεδομένου ότι το παρεμβαίνον αυτό είναι πρόσωπο του οποίου η νομική υπηρεσία διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ( άρθρο 22 παρ. 2 στοιχ.

β'και 3 ν. 3693/1957).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί μερικώς, κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό μέρος της, την υπ'αριθ. 6730/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.-

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος κατά το οποίο χώρησε η αναίρεση της αποφάσεως, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.-

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες σε μέρος της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, τo οποίo ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ. Και Συμψηφίζει ολικά μεταξύ των αναιρεσιβλήτων και του προσθέτως παρεμβάντος ν.π.δ.δ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ" τη δικαστική δαπάνη της προκειμένης αναιρετικής δίκης.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2-4-2008.-

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ