Supreme Court dismisses appeal against conviction for negligent injury, rejecting claims of insufficient reasoning and misapplication of mitigation law.

Απόφαση 1041 / 2025 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1041/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Λεπενιώτη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Τσούμαρη, Σταυρούλα Κουσουλού, Αγαθή Δερέ και Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ, Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 11 Απριλίου 2025, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Μασούρα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γ. Β., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Θ. Β. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σταυρούλα Μπαλανίκα, για αναίρεση της απόφασης 651/2024 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Τρίπολης. Με υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Δ. Α. του Κ., κάτοικο ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Τρίπολης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αρ. πρωτ. 1418/19.2.2025 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση, υπ' αριθ. πρωτ.1418/19-2-2025, αίτηση του Θ. Β. του Γ., για αναίρεση της υπ' αριθ.651/2024 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Τρίπολης (β'βαθμού), η οποία εκδόθηκε κατά παραπομπή από τον 'Αρειο Πάγο, ο οποίος με την υπ'αριθ. 1417/2023 απόφασή του αναίρεσε την υπ` αριθ.346/2021 τελεσίδικη καταδικαστική απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Τρίπολης, για τους από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ' και Ε' του ΚΠΔ αναιρετικούς λόγους, ασκήθηκε νομότυπα (με δήλωση της πληρεξούσιας δικηγόρου του αναιρεσείοντος που επιδόθηκε την 19-2-2025 στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου) και εμπρόθεσμα (καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης στο, κατά το άρθρο 473 παρ.3 εδ.α' του ΚΠΔ, βιβλίο στις 30.1.2025), σύμφωνα με τα άρθρα 462, 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2 και 3, 474 παρ.2Α και 4, 504 παρ.1 και 505 παρ. 1 ΚΠΔ και περιέχει παραδεκτούς λόγους αναίρεσης,την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.

Δ' και Ε' του ΚΠΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς την ουσιαστική βασιμότητα των προβαλλόμενων με αυτή λόγων. Σημειώνεται επίσης ότι, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 18-3-2025 αποδεικτικό επίδοσης του Π.Υ. του ΑΤ Τρίπολης, Ι. Β., για το παραδεκτό της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, επιδόθηκε στον παρασταθέντα για την υποστήριξη της κατηγορίας Δ.

Α., νομίμως και εμπροθέσμως, κατά τα άρθρα 155 παρ. 2 και 166 του ΚΠΔ, η υπ' αριθ.284/2025 από 13-3-2025 κλήση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, προκειμένου να εμφανισθεί για τη συνεδρίαση που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης (11-4-2025), όπου συζητήθηκε η προαναφερόμενη υπ' αριθ.πρωτ.1418/19-2-2025 αίτηση του αναιρεσειόντος, πλην όμως ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε, η συζήτηση, όμως, πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 515 παρ. 2 ΚΠΔ).

Κατά το άρθρο 314 παρ.1α του ν.ΠΚ (Ν.4619/2019, που ισχύει από 1-7-2019), όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη, ή χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας, η διάταξη αυτή είναι ευμενέστερη της ταυτάριθμης για το αδίκημα αυτό διάταξης του προϊσχύσαντος ΠΚ., με την οποία προβλέπεται φυλάκιση μέχρι τριών ετών, ενώ η ως άνω διάταξη (άρθ.314 παρ.1α' του ν.

ΠΚ) δεν τροποποιήθηκε με το Ν.4855/2021), κατά δε την παρ.2 του ιδίου άρθρου, η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως, αν ο υπαίτιος ήταν υπόχρεος λόγω της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια ή προσοχή. Επίσης, κατά το άρθρο 28 του ΠΚ, από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, αλλά πίστεψε ότι αυτό δεν θα επερχόταν.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι, για να θεμελιωθεί η αξιόποινη πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται: α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ` αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία ο μέσος συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις, ικανότητες και περιστάσεις και ιδίως λόγω της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της οφειλόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε (μη συνειδητή αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν(ενσυνείδητη αμέλεια) και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε (ΑΠ 32/2017).

Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, αφού το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν, όμως, η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς, που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται (επιπλέον των όρων του άρθρου 28 ΠΚ) η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, στο οποίο ορίζεται ότι, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος.

Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης, δηλαδή ειδικής και όχι γενικής, υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προς παρεμπόδιση της επέλευσης του βλαπτικού για ορισμένο έννομο αγαθό αποτελέσματος, συνιστά πρόσθετο στοιχείο του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη και δύναται να πηγάζει κυρίως :

α) από ρητή, επιτακτικού χαρακτήρα, διάταξη του νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου προς ενέργεια, γ)από ειδική σχέση, που θεμελιώνεται είτε σε συμβατικό δεσμό, είτε και σε προηγουμένη ενέργεια του υπαιτίου της παράλειψης, με την οποία αυτός αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή μελλοντικών κινδύνων στα έννομα αγαθά τρίτων, δ) από ορισμένη προηγηθείσα συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος.

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει στην αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης να αναφέρεται και η συνδρομή αυτής της υποχρέωσης, να εκτίθενται, δηλαδή, τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προσδιορίζεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του υπαιτίου να ενεργήσει, επιπροσθέτως δε, αν πηγάζει από επιτακτικό κανόνα δικαίου, να προσδιορίζεται και ο κανόνας αυτός, ήτοι η νομική διάταξη, στην οποία θεμελιώνεται η ιδιαίτερη υποχρέωση προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, ενώ, εάν η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προκύπτει από την ιδιότητα του υπαιτίου, δεν είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός αυτής από ειδική διάταξη νόμου.

Προϋποτίθεται, βέβαια, ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια, όπως προαναφέρθηκε, συντρέχει και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και του επελθόντος αποτελέσματος, η οποία, εκτός των λοιπών στοιχείων του εγκλήματος, πρέπει να αιτιολογείται με σαφήνεια και πληρότητα, προκειμένου να έχει η σχετική καταδικαστική απόφαση την επιβαλλόμενη, κατά τα κατωτέρω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Η πράξη ή η παράλειψη του δράστη τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το επελθόν αποτέλεσμα, όταν αυτή, κατά την κοινή αντίληψη, είναι εκείνη που, από μόνη της ή μαζί με τη συμπεριφορά άλλου προσώπου, βρίσκεται σε άμεση αιτιότητα προς το αποτέλεσμα. Στα δια παραλείψεως τελούμενα εγκλήματα, θεωρείται ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράλειψης και του επελθόντος εγκληματικού αποτελέσματος στην περίπτωση, κατά την οποία, αν δεν είχε συντρέξει η αμελής συμπεριφορά (παράλειψη) του υπαιτίου, αν γινόταν δηλαδή η επιβεβλημένη ενέργεια, η οποία τελικά δεν έγινε, τότε με μεγάλη πιθανότητα, η οποία εγγίζει τα όρια της βεβαιότητας, θα αποτρεπόταν το συγκεκριμένο εγκληματικό αποτέλεσμα (ΑΠ 521/2017, ΑΠ 35/2016).

Εξάλλου, με τις διατάξεις του Ν. 3850/2010 "Κώδικας νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων", ορίζονται μεταξύ των άλλων και τα ακόλουθα: "Ο παρών κώδικας έχει ως αντικείμενο την εφαρμογή μέτρων για την προαγωγή της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία" (άρθρο 1 εδ.α'). "Οι διατάξεις του κώδικα εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται αλλιώς, σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα" (άρθρο 2 παρ.1). "Για την εφαρμογή του παρόντος, νοείται ως:

α)....β) εργοδότης: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο συνδέεται με σχέση εργασίας με τον εργαζόμενο και έχει την ευθύνη για την επιχείρηση ή και την εγκατάσταση" (άρθρο 3 παρ.1 περ.β'). "Ο εργοδότης οφείλει να συντηρεί τους τόπους εργασίας και να μεριμνά για την κατά το δυνατό άμεση αποκατάσταση των ελλείψεων, που έχουν σχέση με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων.

Αν από τις ελλείψεις αυτές προκαλείται άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, πρέπει να διακόπτεται αμέσως η εργασία, στο σημείο που εμφανίζονται οι ελλείψεις, μέχρι την αποκατάστασή τους" (άρθρο 31 παρ. 1). "Ο εργοδότης οφείλει να γνωρίζει τους κινδύνους τους οποίους συνεπάγονται για την υγεία των εργαζομένων παράγοντες που χρησιμοποιούνται ή δημιουργούνται στους τόπους εργασίας και, προκειμένου να συμμορφωθεί με τις παραπάνω απαιτήσεις, δικαιούται να ζητά από τον παρασκευαστή, εισαγωγέα ή προμηθευτή των παραγόντων αυτών πληροφορίες τόσο για τους κινδύνους που συνεπάγονται για την υγεία των εργαζομένων, όσο και τις μεθόδους ασφαλούς χρήσης τους" (άρθρο 37 παρ.1). "Ο εργοδότης οφείλει να παίρνει μέτρα, ώστε να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται η έκθεση των εργαζομένων σε παράγοντες, όσο είναι πρακτικά δυνατό) (άρθρο 38 παρ.1 α').

Ο εργοδότης για να συμμορφωθεί με τις διατάξεις της παρ.1, υποχρεούται να παίρνει κατά σειρά τα πιο κάτω μέτρα: ...δ) να παρέχει μέτρα και μέσα ατομικής προστασίας στους εργαζόμενους, όταν δεν είναι πρακτικά δυνατό να αποφευχθεί η επιβλαβής έκθεσή τους με τους τρόπους, που αναφέρονται στην παράγραφο αυτή (άρθρο 38 παρ.2 δ').

Ο εργοδότης εκτός από τις υποχρεώσεις της προηγουμένης παραγράφου πρέπει να λαμβάνει και τα εξής μέτρα: ...β) να ενεργεί τακτικό έλεγχο και συντήρηση των μέσων, συσκευών ή συστημάτων που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή των διατάξεων της προηγουμένης παραγράφου, ώστε να λειτουργούν σωστά και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των διατάξεων του παρόντος (άρθρο 38 παρ.3 β'). "1.

Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων. 5. Στο πλαίσιο των ευθυνών του, ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης, καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργάνωσης και της παροχής των αναγκαίων μέσων" (άρθρο 42 παρ. 1 και 5).

Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος κώδικα, όταν πολλές επιχειρήσεις μοιράζονται τον ίδιο τόπο εργασίας, οι εργοδότες οφείλουν να συνεργάζονται για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή και λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων τους για την προστασία των εργαζομένων και την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, να αλληλοενημερώνονται και να ενημερώνει ο καθένας τους υπ'αυτόν εργαζόμενους και τους εκπροσώπους τους για τους κινδύνους αυτούς.

Την ευθύνη συντονισμού των δραστηριοτήτων αναλαμβάνει ο εργοδότης που έχει υπό τον έλεγχό του τον τόπο όπου εκτελούνται εργασίες, εξαιρουμένων των περιπτώσεων που έχουν γίνει ειδικές ευνοϊκότερες νομοθετικές ρυθμίσεις (άρθρο 42 παρ. 9). Περαιτέρω, επί νομικού προσώπου, φερόμενου ως εργοδότη, πρέπει να προσδιορίζεται η μορφή του νομικού προσώπου και εάν πρόκειται για εταιρεία και η εταιρική αυτής μορφή, καθώς και τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία προκύπτει η θέση και η ιδιότητα που είχε ο κατηγορούμενος στην εταιρεία αυτή, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ώστε να ανακύπτει η υποχρέωσή του για την ευθύνη του ως εργοδότης κατά τα ανωτέρω.

Δεν αρκεί, δηλαδή, ο χαρακτηρισμός του κατηγορουμένου ως εργοδότη ή ως νόμιμου εκπροσώπου της εταιρικής επιχείρησης (Α.Π. 1396/2020, ΑΠ 1167/2019, Α.Π. 135/2019 και Α.Π. 1176/2016).

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας στοιχειοθετεί λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Π.Δ., όταν αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις από τις οποίες αυτό συνήγαγε τα περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των σχετικών περιστατικών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε.

Για την ύπαρξη ειδικής αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της απόφασης, που αποτελούν ενιαίο σύνολο. Σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 του ΚΠΔ, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ) χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τί προέκυψε από το καθένα χωριστά.

Πρέπει, όμως, να προκύπτει με βεβαιότητα, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογή, ενώ δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικανικής κρίσης, ούτε χρειάζεται να διευκρινίζεται από ποιο ή ποια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή.

Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολόγησης γιατί δεν εξαίρονται τα λοιπά (ΑΠ 560/2023, ΑΠ 132/2020, ΑΠ 93/2020, ΑΠ 25/2020).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του Κ.Π.Δ., λόγο αναίρεσης της απόφασης αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία τέτοιας διάταξης υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει σ' αυτή διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή συντρέχει, όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στη διάταξη που εφάρμοσε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει και όταν η διάταξη αυτή παραβιάζεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει, όταν στο πόρισμα της απόφασης που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του διατακτικού με το σκεπτικό αυτής και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του οικείου εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση (ΑΠ 129/2024, ΑΠ 476/2022, ΑΠ 338/2021, ΑΠ 1406/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης υπ' αριθ.651/2024 απόφασης, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Τρίπολης, ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευόμενων κατά το είδος τους αποδεικτικών μέσων (ανωμοτί κατάθεση του παριστάμενου προς υποστήριξη της κατηγορίας στο ακροατήριο, των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης και όλων των εγγράφων τα οποία αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο), δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, τα ακόλουθα, κατά πιστή μεταφορά: "αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος (αναιρεσείων), ο οποίος κατά το χρονικό διάστημα από 28.12.2015 έως 27.12.2019 ήταν Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας με την επωνυμία ICM INTERNATIONAL CLEANING METHODS Α.Ε., έχοντας την εξουσία εκπροσώπησης της εταιρείας (γεγονός το οποίο δεν αμφισβητείται και το ομολογεί και ο ίδιος με τις από 20.2.2018 έγγραφες εξηγήσεις του που παρείχε στα πλαίσια της διενεργούμενης προκαταρκτικής εξέτασης), προσέλαβε στις 4.5.2017 τον παθόντα Δ.

Α. με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου μερικής απασχόλησης, προκειμένου να παράσχει την εργασία του ως βοηθός μάγειρα - εργάτης - τραπεζοκόμος στον τόπο που η εργοδότρια εταιρεία θα του υποδείκνυε, καλύπτοντας τις ανάγκες αυτής. Επίσης ο κατηγορούμενος, ως νόμιμος εκπρόσωπος της ανωτέρω εταιρείας, κατήρτισε με το Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης τη με αριθμό πρωτοκόλλου ....2017 σύμβαση υπηρεσιών παράδοσης γευμάτων (τραπεζοκόμων - λαντζέρων - μαγείρων), σύμφωνα με την οποία η εν λόγω εταιρεία ανέλαβε για το χρονικό διάστημα από 4.7.2017 έως 3.9.2017, εντός των εγκαταστάσεων του Νοσοκομείου και με τη χρήση των χώρων και του εξοπλισμού του, να διαθέτει καθημερινά υπαλλήλους της, για την προετοιμασία και την παρασκευή γευμάτων για τους νοσηλευόμενους και το ιατρικό προσωπικό του Νοσοκομείου, καθώς και την καθαριότητα των χώρων των μαγειρείων και των μαγειρικών σκευών που χρησιμοποιούνται κατά τη διαδικασία παρασκευής των γευμάτων αυτών.

Ρητός όρος στην εν λόγω σύμβαση ανέφερε ότι εργοδότρια των συγκεκριμένων εργαζομένων ήταν η συμβαλλόμενη με το Νοσοκομείο εταιρεία, η οποία είχε προσλάβει τεχνικό ασφαλείας υπεύθυνο να ελέγχει την καλή κατάσταση του εξοπλισμού και των ατομικών μέσων προστασίας των εργαζομένων της και ναχορηγεί σε αυτούς σαφείς οδηγίες για ασφαλή εκτέλεση της εργασίας.

Ένας εκ των υπαλλήλων που η εταιρεία ICM INTERNATIONAL CLEANING METHODS A.Ε. διέθεσε στο Νοσοκομείο Τρίπολης προκειμένου να εκτελέσει την ανωτέρω σύμβαση, ήταν και ο παθών Δ. Α., ο οποίος ενώ είχε ολοκληρώσει τη φοίτησή του στο ΙΕΚ Τρίπολης στην ειδικότητα σεφ μαγειρικής τέχνης, δεν είχε ακόμα λάβει την πιστοποίησή του, και ο οποίος από τον Ιούλιο του έτους 2017 παρείχε την εργασία του ως βοηθός μάγειρα στις εγκαταστάσεις παρασκευής των γευμάτων του εν λόγω Νοσοκομείου, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτό τον εξοπλισμό του Νοσοκομείου.

Στον εν λόγω εξοπλισμό περιλαμβανόταν και μια μηχανή κοπής κιμά, από την οποία είχε αφαιρεθεί σε προγενέστερο χρόνο και από άγνωστο άτομο, για λόγους επιτάχυνσης της διαδικασίας, μια προστατευτική διάταξη, προορισμός της οποίας ήταν η προστασία των χεριών των εργαζομένων από τα κοφτερά κοπίδια του περιστρεφόμενου κοχλία που προορίζονταν για τον τεμαχισμό και την πολτοποίηση των υλικών.

Σε έλεγχο που διενεργήθηκε στις 24.6.2017 στις εγκαταστάσεις του Νοσοκομείου από τον τεχνικό ασφαλείας Ε. Μ., τον οποίο είχε προσλάβει η εργοδότρια εταιρεία, διαπιστώθηκε η εν λόγω έλλειψη και η επισήμανση (επί λέξει "Να τοποθετηθεί το προστατευτικό καπάκι στη μηχανή κοπής κιμά (κίνδυνος ατυχήματος)") καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο υποδείξεων το οποίο υπεγράφη τόσο από τον τεχνικό ασφαλείας όσο και από το νόμιμο εκπρόσωπο της εργοδότριας εταιρείας, επομένως προέκυψε ότι ο κατηγορούμενος έλαβε ενυπόγραφα γνώση της επικινδυνότητας της χρήσης του εν λόγω μηχανήματος για τους εργαζομένους της εργοδότριας εταιρείας.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι στις 28.8.2017 και περί ώρα 08:45 π.μ., ο παθών Δ. Α. εργαζόταν, υπό την καθοδήγηση της εργαζόμενης στο Νοσοκομείο με ειδικότητα μάγειρα Δ. Μ., ως βοηθός μάγειρα στα μαγειρεία του Νοσοκομείου Τρίπολης μαζί με τον Π. - Η. Β., ομοίως υπάλληλο της ανωτέρω αναφερόμενης εταιρείας, νόμιμος εκπρόσωπος της οποίας ήταν κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ο κατηγορούμενος.

Συγκεκριμένα αναμείγνυε κιμά και έτερα υλικά για την παρασκευή μπιφτεκιών, χρησιμοποιώντας την ανωτέρω περιγραφόμενη μηχανή κιμά, όχι για να κόψει κρέας αλλά προκειμένου να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή ομογενοποίηση των υλικών που αναμείγνυε. Συγκεκριμένα αποδείχθηκε ότι ο Δ. Α. με πλαστική σπάτουλα έριξε το μείγμα στην οπή της μηχανής κοπής κρέατος εντός της οποίας περιστρεφόταν ο κοχλίας και στη συνέχεια χρησιμοποιώντας με το αριστερό του χέρι, στο οποίο φορούσε πλαστικό γάντι μιας χρήσης και όχι ειδικό γάντι κοπής κρέατος, ένα γουδοχέρι, προωθούσε το υλικό στη χοάνη της μηχανής πιέζοντάς το με κατεύθυνση από επάνω προς τα κάτω, εκτελώντας τη διαδικασία πολτοποίησης και ομογενοποίησης του μίγματος.

Προς το τέλος της διαδικασίας, στην προσπάθειά του να προωθήσει ευκολότερα και ταχύτερα την τελευταία ποσότητα του μίγματος εντός της χοάνης, έβαλε το δείκτη του αριστερού χεριού εντός αυτής, με συνέπεια το δάκτυλο του να εγκλωβιστεί στον περιστρεφόμενο κοχλία με τα κινούμενα μεταλλικά κοπτικά στοιχεία, με αποτέλεσμα να ακρωτηριαστεί ο δείκτης του αριστερού του χεριού.

Στη συνέχεια ο παθών μεταφέρθηκε στα ΤΕΠ Χειρουργικής του Νοσοκομείου, όπου του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, νοσηλεύτηκε δε στην Α' Ορθοπεδική Κλινική του Νοσοκομείου Τρίπολης ως τις 30.8.2017.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι το ατύχημα - τραυματισμός του παθόντος, υπό τις συνθήκες που έλαβε χώρα, οφείλεται σε αμέλεια του εργοδότη κατηγορουμένου, ο οποίος κατά παράβαση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από τις διατάξεις των άρθρων του Ν. 3850/2010, δεν επέδειξε την προσοχή που όφειλε και μπορούσε να επιδείξει, αν και είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να αποτρέψει το αποτέλεσμα τούτο.

Συγκεκριμένα το ένδικο ατύχημα οφείλεται και στην αμελή συμπεριφορά του κατηγορουμένου, καθόσον η εργοδότρια εταιρεία δεν έλαβε δια του νομίμου εκπροσώπου της, ως όφειλε τα απαιτούμενα γενικά και ειδικά μέτρα ασφαλείας των εργαζομένων της κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 31 παρ. 1, 37 παρ. 1, 38 παρ. 1, 38 παρ. 2 και 3, 42 παρ. 1, 5, 6, 7, 8 και 9 του Ν. 3850/2010.

Ειδικότερα κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 31 παρ. 1 του Ν. 3850/2010, ο κατηγορούμενος ως εργοδότης δεν μερίμνησε για την άμεση αποκατάσταση των ελλείψεων που παρουσίαζε η μηχανή του κιμά και οι οποίες είχαν επισημανθεί από τον τεχνικό ασφαλείας, οι οποίες μπορούσαν να προκαλέσουν, όπως και εν τέλει προκάλεσαν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων του και εν προκειμένω του παθόντος.

Κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 37 παρ. 1, ο κατηγορούμενος δεν ερεύνησε πιθανές μεθόδους ασφαλούς χρήσης του μηχανήματος κοπής κρέατος (π.χ. χρήση ειδικών γαντιών) προκειμένου να λειτουργήσει αποτρεπτικά ως προς τον κίνδυνο για την υγεία των εργαζομένων. Κατά παράβαση του άρθρου 38 παρ. 1 ο κατηγορούμενος δεν έλαβε ως όφειλε μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί άλλως να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση των εργαζομένων σε παράγοντες κινδύνου, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 38 παρ. 2 ο κατηγορούμενος δεν έλαβε ως όφειλε μέτρα προκειμένου να αντικαταστήσει τους παράγοντες που ήταν επικίνδυνοι για την σωματική ακεραιότητα των εργαζομένων του, καθώς δεν αντικατέστησε την παραγωγική διαδικασία (αποδείχθηκε ότι η χρήση του ελαττωματικού μηχανήματος για την ομογενοποίηση του μείγματος κιμά ήταν γνωστή στην εργοδότρια εταιρεία), τη μέθοδο και τα μέσα στο χώρο εργασίας που δημιουργούσαν επισφάλεια για την υγεία και κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα των εργαζομένων, δεν παρείχε μέτρα και μέσα ατομικής προστασίας στους εργαζομένους (ειδικά γάντια για προστασία από τα κοψίματα), κατά παράβαση του άρθρου 38 παρ. 3 ο κατηγορούμενος δεν έλαβε μέτρα προκειμένου να ελέγξει τα επίπεδα έκθεσης των εργαζομένων στον κίνδυνο από τη λειτουργία του ελαττωματικού μηχανήματος, δεν επιδίωξε να συντηρήσει το μηχάνημα και να αποκαταστήσει το ελάττωμα (και δη σε επικοινωνία και συνεννόηση και με τη διοίκηση του Νοσοκομείου Τρίπολης, στο οποίο ανήκε κατά κυριότητα το συγκεκριμένο μηχάνημα κοπής κρέατος, το οποίο όμως χρησιμοποιούσαν οι εργαζόμενοί του), ώστε να λειτουργεί σωστά ανταποκρινόμενο στις απαιτήσεις των διατάξεων της παρούσας νομοθεσίας, επίσης δεν επιδίωξε ναενημερώσει και να προειδοποιήσει τους εργαζόμενους για τον επικείμενο κίνδυνο λόγω του ελαττωματικού μηχανήματος.

Κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 42 παρ. 1, ο κατηγορούμενος δεν έλαβε μέτρα εξασφαλιστικά της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων ως όφειλε ως εργοδότης, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 42 παρ. 5 ο κατηγορούμενος δεν έλαβε μέτρα εξασφαλιστικά της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, και δη ενημέρωσης και κατάρτισης περί πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων και παροχής των αναγκαίων μέσων (ειδικά γάντια κοπής κρέατος), κατά παράβαση του άρθρου 42 παρ. 6 ο κατηγορούμενος δεν φρόντισε να βελτιώσει την υφιστάμενη κατάσταση, να εφαρμόσει τις υποδείξεις του τεχνικού ασφάλειας ο οποίος είχε επισημάνει εγκαίρως τον κίνδυνο ατυχήματος, να επιβλέψει την ορθή εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας (να επανατοποθετηθεί στο μηχάνημα η προστατευτική διάταξη), να γνωστοποιήσει στους εργαζομένους τον επαγγελματικό κίνδυνο από την εργασία τους (λόγω της απόσπασης από το μηχάνημα της προστατευτικής διάταξης), να εξασφαλίσει τη συντήρηση και την παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας της εν λόγω μηχανής, κατά παράβαση του άρθρου 42 παρ. 7 ο κατηγορούμενος δεν εφάρμοσε τα μέτρα γενικών αρχών πρόληψης και εκτίμησης κινδύνου προερχόμενου τόσο από την χρήση του συγκεκριμένου εξοπλισμού όσο και από τη μη ενδεδειγμένη μέθοδο εργασίας και παραγωγής (λαμβανομένου υπόψη όχι στο εν λόγω μηχάνημα η ενδεδειγμένη χρήση είναι η κοπή ωμού κρέατος και όχι η ανάμειξη διαφόρων στερεών και υγρών υλικών, μεταξύ των οποίων και ελαίων), και παροχή των κατάλληλων οδηγιών στους εργαζομένους, κατά παράβαση του άρθρου 42 παρ. 8 ο εργοδότης δεν έλαβε υπόψη του τις ικανότητες του εν λόγω εργαζομένου σε θέματα ασφάλειας και υγείας δεδομένου ότι ο παθών δεν είχε επαγγελματική εμπειρία καθώς δεν είχε ακόμα λάβει τη σχετική πιστοποίηση, η οποία κατά βάση επικεντρώνεται στο ζήτημα της τήρησης των κανόνων ασφαλείας, αλλά ούτε είχε λάβει και τις κατάλληλες οδηγίες από τον εργοδότη, και τέλος κατά παράβαση του άρθρου 42 παρ. 9 ο κατηγορούμενος ως εργοδότης δεν συνεργάστηκε ως όφειλε με το Νοσοκομείο Τρίπολης, το οποίο είχε στην κυριότητά του το εν λόγω μηχάνημα και στις εγκαταστάσεις του οποίου εργάζονταν οι εργαζόμενοί του, προκειμένου από κοινού να μεριμνήσουν για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή και από κοινού να συντονίσουν τη δραστηριότητα αποκατάστασης των σχετικών ελλείψεων του μηχανήματος.

Ας σημειωθεί ότι από τη δικογραφία δεν προκύπτει ότι ενημέρωσε με κάποιο τρόπο τη Διοίκηση του Νοσοκομείου για τις διαπιστώσεις του τεχνικού ασφαλείας που ο ίδιος είχε προσλάβει, προκειμένου να διορθωθεί το μηχάνημα και να προληφθεί ο εν λόγω επαγγελματικός κίνδυνος για τη σωματική ακαιρεότητα των υπαλλήλων του.

Σε κάθε δε περίπτωση μετά τη διαπίστωση και την καταγραφή της εν λόγω πλημμέλειας του μηχανήματος από τον τεχνικό ασφαλείας, ο κατηγορούμενος ως νόμιμος εκπρόσωπος της εργοδότριας εταιρείας δεν έκανε καμία προσπάθεια να εξαλειφθεί ο κίνδυνος ατυχήματος που οφειλόταν στην αφαίρεση της προστατευτικής διάταξης στη μηχανή κοπής κρέατος, και δη να μεριμνήσει για την επανατοποθέτηση της επιβαλλόμενης προστατευτικήςδιάταξης που θα εμπόδιζε την είσοδο του χεριού του παθόντος εντός της χοάνης της μηχανής και εντός της ζώνης κίνησης του περιστρεφόμενου κοχλία, επαναφέροντας τη μηχανή σε ορθή και ενδεδειγμένη κατάσταση.

Επομένως ο κατηγορούμενος καίτοι γνώριζε ότι ο παθών, ως εκ των καθηκόντων του εντός των μαγειρείων, θα χρησιμοποιεί την εν λόγω μηχανή κοπής κρέατος, προκειμένου να παρασκευάσει μείγμα κιμά για μπιφτέκια εκτελώντας βοηθητική εργασία προετοιμασίας γευμάτων, εν τούτοις δεν τον ενημέρωσε για τους κινδύνους που επιφύλασσε η συγκεκριμένη υπό τις ανωτέρω συνθήκες εργασία του, και δή εκ της χρήσης της εν λόγω μηχανής, ενώ στο πλαίσιο της υποχρέωσης χορήγησης ορθών οδηγιών χρήσης, δεν φρόντισε να του επιστήσει την προσοχή να μην την χρησιμοποιεί για σκοπό διαφορετικό από τον προορισμό της.

Επίσης ο κατηγορούμενος δεν χορήγησε στον παθόντα τα απαιτούμενα για την ανατεθείσα εργασία του μέσα προστασίας (π.χ. ειδικά γάντια αντοχής στα κοψίματα). Ως εκ τούτου πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της αποδιδόμενης σε αυτόν κατηγορίας.

Περαιτέρω από το από 16.9.2024 ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου το οποίο αναγνώσθηκε στο ακροατήριο προέκυψε ότι ο κατηγορούμενος μέχρι την τέλεση της ανωτέρω πράξης το έτος 2017, είχε ήδη μια καταδίκη από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών για παράβαση της νομοθεσίας περί αλλοδαπών και συνεπώς δεν συντρέχει στο πρόσωπό του η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 περ. α' ΠΚ.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι συντρέχει στο πρόσωπο του η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2δ' ΠΚ καθώς επιδιώκοντας να άρει ή έστω να μειώσει τις συνέπειες της πράξης μου, στις 13.4.2018 κατέβαλε στον παθόντα το ποσό των 2.400 ευρώ προκειμένου ο παθών να προβεί στην κατά το δυνατόν αποκατάσταση του απωλεσθέντος δακτύλου του με τεχνητό μέλος. Επίσης αποδείχθηκε ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπο του η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 περ. ε' ΠΚ, καθώς από το από 16.9.2024 ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου το οποίο αναγνώσθηκε στο ακροατήριο προέκυψε ότι ο κατηγορούμενος μετά την τέλεση της ανωτέρω πράξης, δικάσθηκε από το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Πειραιά για παράβαση διατάξεων της νομοθεσίας σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων για περιστατικό που έλαβε χώρα στον Πειραιά Αττικής στις 17.1.2019.

Τέλος αποδείχθηκε ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπό του η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 3 ΠΚ, λόγω μη εύλογης διάρκειας της ποινικής διαδικασίας, καθώς αποδείχθηκε ότι ο χρόνος που έχει παρέλθει διαρκούσης και εξελισσόμενης της ποινικής διαδικασίας είναι ο εύλογος, λαμβανομένου υπόψη ότι χρόνος τέλεσης της πράξης είναι η 28η.8.2017, ενώ η υπόθεση εκδικάσθηκε σε πρώτο βαθμό στις 13.12.2019 και σε δεύτερο βαθμό στις 16.12.2021. Η εκδίκαση της αναίρεσης έγινε στις 22.9.2023 και η εκδίκαση από το παρόν μετ' αναίρεση Δικαστήριο στις 26.9.2024. Επομένως η παρέλευση περισσοτέρων των επτά ετών χωρίς να έχει περατωθεί η σε βάρος του ποινική διαδικασία, κρίνεται εύλογος χρόνος. Επίσης πρέπει να αναφερθεί ότι η δυνατότητα του Δικαστηρίου να επιβάλει στον κατηγορούμενο μειωμένη ποινή κατ' εφαρμογή του συνδυασμού των διατάξεων των άρθρων 15 παρ. 2 και 83 ΠΚ, δεν κρίνεται εφαρμοστέα στην υπό κρίση περίπτωση, απορριπτομένου του σχετικού αιτήματος του κατηγορουμένου, ο οποίος επικαλείται την ύπαρξη συγκλίνουσας αμέλειας και του παθόντος, καθώς το Δικαστήριο από τη μη πράξη του κατηγορουμένου δεν διέγνωσε ότι συντρέχει περίπτωση μειωμένου αδίκου ή ενοχής αυτού..."

Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον αναιρεσείονταένοχο της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο σε ιδιαίτερη επιμέλεια και του επέβαλε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 δ' του ΠΚ, την οποία ανέστειλε επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό:

"ΚΗΡΥΣΣΕΙ ΕΝΟΧΟ τον κατηγορούμενο του ότι στην Τρίπολη Αρκαδίας, στις 28.8.2017, από αμέλειά του, ήτοι από έλλειψη της προσοχής που όφειλε και μπορούσε να επιδείξει, προκάλεσε με παράλειψη τραυματισμό άλλου, ήτοι απλή σωματική βλάβη, αν και είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να αποτρέψει το αποτέλεσμα τούτο.

Ειδικότερα, κατά την ανωτέρω ημερομηνία, εντός του χώρου των μαγειρείων του Γενικού Νοσοκομείου Τρίπολης εργαζόταν ως βοηθός μάγειρα ο Δ. Α., υπάλληλος της εταιρείας με την επωνυμία ICM INTERNATIONAL CLEANING METHODS Α.Ε., νόμιμος εκπρόσωπος της οποίας κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ήταν ο κατηγορούμενος Θ. Β. Η ανωτέρω εταιρεία είχε αναλάβει δυνάμει της από 29.6.2017 σύμβασης, που συνήφθη με το Νοσοκομείο Τρίπολης, το έργο της προετοιμασίας και παράδοσης γευμάτων εντός των μαγειρείων του Νοσοκομείου, για τους νοσηλευόμενους και το προσωπικό αυτού, διαθέτοντας υπαλλήλους της εταιρείας, ένας εκ των οποίων ήταν και ο Δ.

Α. Κατά την ανωτέρω ημερομηνία, ο εν λόγω υπάλληλος, με την ειδικότητα του βοηθού μάγειρα, εργαζόταν για την ανάμειξη κιμά σε μηχάνημα ιδιοκτησίας του Νοσοκομείου, από το οποίο όμως είχε αφαιρεθεί σε προγενέστερο χρόνο η προστατευτική διάταξη (μεταλλικό πλέγμα), που περιόριζε το άνοιγμα της χοάνης εισόδου του κρέατος, με αποτέλεσμα, από εσφαλμένο χειρισμό του παθόντος, να εισέλθει το χέρι του σε αυτή και να υποστεί ακρωτηριασμό στο δείκτη του αριστερού του χεριού.

Την έλλειψη αυτή είχε επισημάνει προς τον κατηγορούμενο και νόμιμο εκπρόσωπο της εργοδότριας εταιρείας, Θ. Β., ο τεχνικός ασφαλείας που η ίδια είχε προσλάβει, Ε. Μ., κατά την επιθεώρηση του μαγειρείου που έλαβε χώρα στις 24.6.2017, χωρίς ο πρώτος να λάβει, ως είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3850/2010 και τις προβλέψεις της με αριθμό ....2017 υπογραφείσας σύμβασης μεταξύ της εταιρείας και του Νοσοκομείου, τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας για την τοποθέτηση νέου πλέγματος στη μηχανή κοπής κρέατος από κοινού με το Νοσοκομείο στην κυριότητα του οποίου βρισκόταν το εν λόγω μηχάνημα και στις εγκαταστάσεις του οποίου εργαζόταν ο παθών, καθώς και την ενημέρωση του παθόντος για τον ορθότερο χειρισμό του εν λόγω μηχανήματος.

Από δε την αμέλειά του αυτή προκλήθηκε αιτιωδώς ο ανωτέρω τραυματισμός του παθόντος".

Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλο-συμπληρώνονται, η εν λόγω απόφαση περιέχει την επιβαλλόμενη, κατά τα άνω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του παραπάνω εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο σε ιδιαίτερη επιμέλεια, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, με παράθεση όλων των στοιχείων, που απαρτίζουν τη νομοτυπική μορφή του εγκλήματος τούτου, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν, καθώς και οι συλλογισμοί, με βάση τους οποίους το Δικαστήριο της ουσίας έκανε την υπαγωγή των περιστατικών αυτών στηνπροπαρατεθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη, την οποία ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε.

Ακόμη, το Εφετείο δεν παραβίασε την ως άνω διάταξη ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου, με ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες και δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Ειδικότερα διαλαμβάνονται ο τρόπος και οι συνθήκες τέλεσης του αδικήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο σε ιδιαίτερη επιμέλεια, αφού γίνεται επαρκής αναφορά:

α) ότι, κατά τον αναφερόμενο τόπο και χρόνο ο κατηγορούμενος - αναιρεσείωνδεν κατέβαλε την επιβαλλόμενη προσοχή που όφειλε και μπορούσε να επιδείξει και με παραλείψεις από αμέλειά του προκάλεσε τη σωματική βλάβη του παθόντος, β) ότι ο αναιρεσείων είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να αποτρέψει το αποτέλεσμα τούτο, διότι ως Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της αναφερόμενης ανώνυμης εταιρείας, η οποία είχε αναλάβει, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, δυνάμει σύμβασης, που κατάρτισε με το αναφερόμενο Νοσοκομείο, το έργο της προετοιμασίας και παράδοσης γευμάτων εντός των μαγειρείων του Νοσοκομείου (με τη χρήση των χώρων και του εξοπλισμού του) για τους νοσηλευόμενους και το προσωπικό αυτού, διαθέτοντας υπαλλήλους της εταιρείας, ένας εκ των οποίων ήταν και ο παθών, ενώ, κατά τις προβλέψεις τηςεν λόγω σύμβασης, εργοδότρια των συγκεκριμένων εργαζομένων ήταν η ως άνω συμβαλλόμενη με το Νοσοκομείο εταιρεία, και ο ίδιος (αναιρεσείων,) ως νόμιμος εκπρόσωπος αυτής,ήταν υπεύθυνος, έχοντας προσλάβει τεχνικό ασφαλείας, να ελέγχει την καλή κατάσταση του εξοπλισμού και των ατομικών μέσων προστασίας των εργαζομένων της και να χορηγεί σε αυτούς σαφείς οδηγίες για ασφαλή εκτέλεση της εργασίαςτους, γ) ότι ο αναιρεσείων, με την ως άνω ιδιότητά του,παρέλειψε να λάβει, ως όφειλε, τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας για τους εργαζόμενους, ειδικότερα: 1) δεν μερίμνησε για την άμεση αποκατάσταση των ελλείψεων που παρουσίαζε η μηχανή του κιμά και οι οποίες είχαν επισημανθεί από τον τεχνικό ασφαλείας, οι οποίες μπορούσαν να προκαλέσουν τον τραυματισμό του παθόντος, και δη την επανατοποθέτηση της προστατευτικής διάταξης (μεταλλικό πλέγμα), 2) δεν ερεύνησε πιθανές μεθόδους ασφαλούς χρήσης του μηχανήματος κοπής κρέατος και δεν παρείχε μέτρα και μέσα ατομικής προστασίας στον εργαζόμενο (ειδικά γάντια για προστασία από τα κοψίματα, 3) δεν επιδίωξε να συντηρήσει το μηχάνημα και να αποκαταστήσει το ελάττωμα σε επικοινωνία και συνεννόηση και με τη διοίκηση του Νοσοκομείου, στο οποίο ανήκε κατά κυριότητα το συγκεκριμένο μηχάνημα κοπής κρέατος, το οποίο όμως χρησιμοποιούσαν οι εργαζόμενοί του και ο ίδιος είχε νομική υποχρέωση να λάβει τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας, ώστε να μεριμνήσουν από κοινού για την ασφαλή λειτουργία του, 4) δεν εφάρμοσε τα μέτρα γενικών αρχών πρόληψης και εκτίμησης κινδύνου προερχόμενου τόσο από την χρήση του συγκεκριμένου εξοπλισμού όσο και από τη μη ενδεδειγμένη μέθοδο εργασίας και παραγωγής (λαμβανομένου υπόψη όχι στο εν λόγω μηχάνημα η ενδεδειγμένη χρήση είναι η κοπή ωμού κρέατος και όχι η ανάμειξη διαφόρων στερεών και υγρών υλικών, μεταξύ των οποίων και ελαίων) και 5) δεν ενημέρωσε τον εργαζόμενο για την επικινδυνότητα του μηχανήματος (λόγω της αφαίρεσης της προστατευτικής διάταξης) και δεν του παρείχε τις κατάλληλες οδηγίες σε θέματα ασφάλειας, δεδομένου ότι ο παθών δεν είχε επαγγελματική εμπειρία και να του επιστήσει την προσοχή να μην την χρησιμοποιεί για σκοπό διαφορετικό από τον προορισμό της και δ) ότι εξαιτίας της παραπάνω αμελούς συμπεριφοράς (παραλείψεων) του αναιρεσείοντος προκλήθηκε αιτιωδώς ο τραυματισμός (ακρωτηριασμός στο δείκτη του αριστερού του χεριού) του παθόντος.

Ενόψει τούτων, ο πρώτος λόγος, κατά το πρώτο σκέλος του, και οδεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης με τους οποίους ο αναιρεσείων αιτιάται την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ουσιαστικής ποινικής διάταξης του άρθρου 314 του ΠΚ και των σχετικών διατάξεων του Ν.3850/2010 (άρθρο 510 παρ.1 Δ' και Ε' του ΚΠΔ), είναι αβάσιμοι.

Περαιτέρω, στο νέο ποινικό κώδικα που θεσπίστηκε με το ν.4619/2019 στη διάταξη του άρθρου 15 αυτού προστέθηκε δεύτερη παράγραφος στην οποία ορίζεται ότι "στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83)". Σχετικά με την διάταξη αυτή στο προοίμιο της αιτιολογικής έκθεσης εκτίθεται ότι "αναγνωρίζεται για πρώτη φορά ότι η παράλειψη μπορεί κάποτε να έχει μικρότερη απαξία από την πράξη και για τον λόγο αυτό προσφέρεται στον δικαστή η δυνατότητα να επιβάλλει μειωμένη ποινή στα μη γνήσια εγκλήματα παράλειψης", στη συνέχεια δε καθόσον αφορά την ως άνω νέα διάταξη (άρθ.15 παρ.2 ΠΚ) ότι "η αναγνώριση της δυνατότητας επιβολής μειωμένης ποινής στηρίχθηκε στη σκέψη ότι συχνά η "μη δράση" εμπεριέχει λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή σε σχέση με την προσβολή που προκαλεί κάποιος με ενέργεια. Θα πρέπει επομένως ο δικαστής να έχει την ευχέρεια, όταν πράγματι διαγιγνώσκει μειωμένο άδικο ή ενοχή, να επιβάλλει και μειωμένη ποινή" (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 632/2022, ΑΠ 939/2020).

Στην προκείμενη υπόθεση, από το όλο περιεχόμενο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης σε συνδυασμό με το διατακτικό της προκύπτει με σαφήνεια ότι το Εφετείο δέχθηκε ότι η "μη δράση" του αναιρεσείοντος -κατηγορούμενου δεν εμπεριείχε μειωμένο άδικο ή ενοχή αυτού και εντεύθεν το Δικαστήριο της ουσίας έκρινε ανέλεγκτα ότι δεν επρόκειτο για περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 15 παρ.2 ΠΚ. Επομένως, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 Δ' του Κ.Π.Δ., με τον οποίο υποστηρίζεται ότι υφίσταται ελλιπής αιτιολογία ως προς το ζήτημα της μη εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 15 παρ.2 του ΠΚ, είναι αβάσιμος.

Μετά από αυτά, και αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας (άρθρο 578 του Κ.Π.Δ. όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 115 του ν.5090/2024),όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ' αριθ. πρωτ.1418/19-2-2025, αίτηση του Θ. Β. του Γ., για αναίρεση της υπ' αριθ.651/2024 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Τρίπολης (β'βαθμού).

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, τα οποία ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαΐου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ