Supreme Court allows appeal against expropriation compensation, ruling lower court failed to verify land suitability criteria.

Απόφαση 1037 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1037/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. του Ελληνικού Δημοσίου όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον Βασίλειο Κουρούμαλη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ , που δεν κατέθεσε προτάσεις και 2. του Ταμείου Εθνικής Αμυνας, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, το οποίο δεν παραστάθηκε.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Πολυχρονίου , με δήλωση κατ' αρθρ. 242 παρ. 2 ΚπολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5 Ιουνίου 2000 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 99/2002 του ιδίου Δικαστηρίου και 284/2003 του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική Έδρα Χίου). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 8 Σεπτεμβρίου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 22 Ιανουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος του κατά το μέρος που αφορά το Ελληνικό Δημόσιο καθώς και ο δεύτερος λόγος όπως συμπληρώνεται και διευκρινίζεται με την παρούσα έκθεση και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος ο Αρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.. Στη προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την με αριθ. ...έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Χίου...η επίσπευση της προκειμένης συζήτησης έγινε με την επιμέλεια του δευτέρου αναιρεσείοντος ταμείου Εθνικής Άμυνας το οποίο όμως κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου δεν παραστάθηκε ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Επομένως πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν και το διάδικο τούτο παρόν.

Νόμιμα εισάγεται προς συζήτηση η προκειμένη αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου και του Τ.ΕΘ.Α μετά την κατ' άρθρο 12 παρ. 1, 2 του ν. 2998/1995 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 28 ν. 2579/1998 και ακολούθως με το άρθρο 42 ν. 2721/1999 εμπρόθεσμη κατάθεση της υπ' αριθ. 1481/2006 θετικής γνωμοδότησης του Ν.Σ.Κ για του λόγους αυτής.

Κατά το άρθρο 17 παρ. 4 του Συντάγματος κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση... Η αποζημίωση που ορίστηκε καταβάλλεται υποχρεωτικά το αργότερο μέσα σε ενάμισι έτος από τη δημοσίευση της απόφασης για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης και σε περίπτωση απευθείας αίτησης για οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης από τη δημοσίευση της σχετικής απόφασης του δικαστηρίου, διαφορετικά η απαλλοτρίωση αίρεται αυτοδικαίως.

Κατά δε το άρθρο 11 παρ.1 του Ν.Δ. 797/1971 θεωρείται ως αυτοδικαίως ανακληθείσα η αναγκαστική απαλλοτρίωση, αν εντός προθεσμίας ενός και ημίσεος έτους δεν συντελέστηκε η απαλλοτρίωση κατά άρθρο 7 παρ. 1 του ίδιου Δ/τος, δηλαδή δια της καταβολής στο δικαιούχο της προσωρινώς ή οριστικώς καθορισθείσης αποζημιώσεως ή, δια της καταθέσεως αυτής στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και δημοσιεύσεως της γενομένης καταθέσεως στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ. 1 του Ν.212/1975, η ως άνω αυτοδίκαιη ανάκληση θεωρείται ότι δεν έγινε στην περίπτωση που μέσα σε προθεσμία ενός έτους από την εκπνοή της ανωτέρω προθεσμίας του ενός και ημίσεος έτους, ο καθού η απαλλοτρίωση υποβάλλει στη Διεύθυνση Απαλλοτριώσεων του Υπουργείου Οικονομικών έγγραφη δήλωση ότι επιθυμεί την περαιτέρω διατήρηση της απαλλοτριώσεως (βλ.

Ολομ. ΑΠ 556/1981). Περαιτέρω από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 17 παρ.4 του Συντάγματος και των άρθρων 7,9 παρ.4, 10παρ.1,2 ,18, και 26 παρ 1, 2, 11 εδ. τελευτ., 12 του ν. 2882/2001 που έχουν εφαρμογή στη προκειμένη περίπτωση σύμφωνα με το άρθρο 29 παρ. 2 εδ.α του τελευταίου αυτού νόμου προκύπτει, ότι με την κήρυξη της απαλλοτρίωσης γεννάται απευθείας από το νόμο (ex lege) η ενοχή (άρθρ. 287 ΑΚ) από την απαλλοτρίωση μεταξύ του υπερού η απαλλοτρίωση και του καθού, δυνάμει της οποίας ο καθού δανειστής δικαιούται να απαιτήσει από τον οφειλέτη υπερού η απαλλοτρίωση την καταβολή της πλήρους αποζημιώσεώς του.

Έτσι, ο αναγνωρισθείς δικαιούχος της αποζημιώσεως, η οποία καθορίσθηκε τελεσιδίκως για την αναγκαστική απαλλοτρίωση του ακινήτου του μπορεί με καταψηφιστική αγωγή του, η οποία δικάζεται κατά την τακτική διαδικασία από το αρμόδιο καθύλην λόγω ποσού δικαστήριο, να ζητήσει από τον υπόχρεο την καταβολή της, καθώς και τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής.

Για την νομιμοποίηση του δικαιούχου ως ενάγοντος έναντι του υποχρέου για καταβολή της αποζημίωσης δεν ερευνάται ούτε η δυνατότητα ολοκλήρωσης του έργου, το οποίο αφορά η απαλλοτρίωση, ούτε η υπαιτιότητα του υπόχρεου προς καταβολή. Σε περίπτωση που το οικονομικό βάρος της απαλλοτριώσεως φέρει άλλο, διάφορο του υπερού η απαλλοτρίωση, πρόσωπο, τούτο είναι και το υπόχρεο για την καταβολή της αποζημίωσης στον δικαιούχο.

Η αξίωση αυτή η οποία γεννάται απευθείας από το νόμο με την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και δεν έχει χωρίς άλλο, τον χαρακτήρα αποζημίωσης με βάση την διάταξη του άρθρου 105 του Εισ. Ν.Α.Κ. υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων στα οποία έχει επιφυλαχθεί(άρθ.94 παρ.3,17 παρ.4 του Συντάγματος,19, 20 21και 26παρ.2, 11και12 του Ν2882/2001) η δικαιοδοσία του προσδιορισμού της καταβλητέας αποζημιώσεως καθώς και της αναγνώρισης των δικαιούχων αυτής ,ως συνδεόμενη στενά με τα θέματα αυτά όπως τούτο παγίως γίνεται δεκτό.

Εξ ετέρου κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε.

Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμηση τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Στη προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση αυτού τα εξής: Δυνάμει της με αριθμό 354/11.9.1995 απόφασης του Περιφερειακού Διευθυντή Χίου που δημοσιεύθηκε στο με αριθμό 786/10-10-1995 ΦΕΚ (τεύχος Δ') κηρύχθηκε αναγκαστικά απαλλοτριωτέα, λόγω δημόσιας ωφέλειας και προς κάλυψη στρατιωτικών αναγκών, έκταση 12.613 τ.

μ. κειμένη στη θέση "..." περιοχής τότε Κοινότητας και ήδη οικισμού "..." Δήμου ..., υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου (δεύτερου εναγομένου) και ήδη πρώτου αναιρεσείοντος και με δαπάνη του Ταμείου Εθνικής Άμυνας ήδη δεύτερου αναιρεσείοντος, συντάχθηκαν δε, τα με στοιχεία ... κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακας. Δυνάμει της με αριθμό 52/1996 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου προσδιορίστηκαν οι προσωρινές τιμές μονάδος οι οποίες και έγιναν οριστικές, λόγω μη άσκησης της σχετικής αίτησης καθορισμού οριστικών τιμών μονάδος και παρέλευσης άπρακτης της σχετικής προθεσμίας.

Με την ανωτέρω απόφαση καθορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα το ποσό των 5.000 δρχ. ανά τ. μ. ,για κάθε δε επικείμενο δένδρο αχλαδιάς το ποσό των 25.000 δρχ και για κάθε πεύκο άνω των 15 ετών το ποσό των30.000 δρχ. στη συνέxεια δε επακολούθησε η κατά νόμο (άρθρο 24 ΝΔ 797/1971) κτηματογράφηση και συντάχθηκε το με στοιχεία ...

τοπογραφικό διάγραμμα και πίνακας της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού που συντάχθηκε από τον .... (Ταγματάρχη- Αγρονόμο- Τοπογράφο -Μηχανικό) με τη δε με αριθμό 38/1998 απόφαση το Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου (διαδικασία αναγνωρίσεως δικαιούχων) αναγνωρίστηκε ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος δικαιούχος της αποζημίωσης λόγω της ανωτέρω αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για την φερόμενη στον ανωτέρω κτηματολογικό πίνακα με αριθμό ...

ιδιοκτησία. Το με αριθμό ... του ΚΠ ακίνητο του ενάγοντος έχει εμβαδό 2.086 τ. μ. έχει πρόσωπο προς την επαρχιακή οδό ... και πλέον μέτρα μήκος και επομένως σύμφωνα με το με αριθμό 1/17.10. 1978 Προεδρικό Διάταγμα το οικόπεδο αυτό είναι άρτιο και οικοδομήσιμο ,αφού έχει εμβαδό ανώτερο των 700 τ. μ και πρόσωπο προς την ανωτέρω επαρχιακή οδό μεγαλύτερο των 10 μέτρων μήκος.

Περαιτέρω επί του ακινήτου αυτού υπήρχαν φυτεμένες κατά το χρόνο της επίδικης απαλλοτρίωσης δύο (2) αχλαδιές και τέσσερα (4) άνω των 15 ετών πεύκα όπως ρητώς ομολογούν τα εναγόμενα με την από 2.10.1996 αίτησή τους περί καθορισμού προσωρινής αποζημίωσης προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Σύμφωνα με τα ανωτέρω τα εναγόμενα όφειλαν αλληλεγγύως και εις ολόκληρο έκαστο να καταβάλουν στον ενάγοντα το ποσό των 10.430.000 δρχ (2086 τ.

μ Χ 5 000 δρχ ίσον 10.430.000) για το απαλλοτριωθέν οικόπεδο και το ποσό των 170.000 δρχ. για τα επικείμενα σ' αυτό δένδρα (2 αχλαδιές επί 25.000 δρχ εκάστη ίσον 50.000 δρχ. και 4 πεύκα επί 30.000 δρχ κάθε πεύκο ίσον 120.000 ) δηλαδή συνολικώς το ποσό των 10.430.000 δρχ (2.086 Χ5 000 συν 170.000 δρχ. ίσον 10.600.000 δρχ.] παρά ταύτα όμως τα εναγόμενα κατέβαλαν σ' αυτόν μόνο 4.172.000 δρχ.

για το απαλλοτριωθέν οικόπεδο, ποσό το οποίο και εισέπραξε ο ενάγων από το Ταμείο Παρακαταθηκων και Δανείων, αρνούνται δε να του καταβάλουν την υπόλοιπη αξία 6.258.000 δρχ για το οικόπεδο αυτό καθώς και την εκ δραχμών 170 000 αξία των επικείμενων στο ίδιο οικόπεδο δένδρων. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι τα εναγόμενα είναι υπόχρεα εις ολόκληρο να καταβάλλουν στον ενάγοντα το ανωτέρω ποσό των 6.428.000δρχ και αφού δέχθηκε περαιτέρω ότι η ένδικη διαφορά υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων απέρριψε την έφεση των εναγομένων κατά της εκκαλούμενης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου με την οποία τα εναγόμενα υποχρεώθηκαν εις ολόκληρο να καταβάλουν στον ενάγοντα το υπόλοιπο ποσό της οφειλόμενης αποζημιώσεως από 6.428.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο από της επίδοσης της αγωγής.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν υπερέβη την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων αφού σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη η ένδικη διαφορά υπάγεται στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων τούτων , γι'αυτό ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το από το άρθρο559 αριθ. 4 Κ.Πολ.Δ. δεύτερο σκέλος του με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος κατά το μέρος που με αυτόν υποστηρίζεται ότι την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων θεμελίωσε εσφαλμένα το Εφετείο στις διατάξεις των άρθρων 26 παρ. 11 εδ. τελευταίο του ν.2882/2001 και 29 του Κ.Πολ.Δ. είναι απορριπτέος προεχόντως ως επί εσφαλμένης προϋποθέσεως στηριζόμενος καθόσον όπως προκύπτει από την απόφαση το Εφετείο δεν θεμελίωσε την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων στις διατάξεις αυτές.

Περαιτέρω το ίδιο Δικαστήριο κατά το μέρος που αφορά την ευθύνη του εναγομένου Ταμείου Εθνικής Άμυνας το οποίο αποτελεί αυτοτελές νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (άρθ.1 επ. Ν.4407/1929 σε συνδ. και προς τη διάταξη του άρθ. μόνου του νόμου 6219/1934 που περιλήφθηκε και στον Κώδικα του νόμου περί δικών του Δημοσίου ως άρθρο 39παρ.2) δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης αφού κατά την σχετική παραδοχή του η προκειμένη απαλλοτρίωση κηρύχθηκε με δαπάνες του Ταμείου τούτου το οποίο και αποτελεί όπως προεκτέθηκε αυτοτελές νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και ως εκ τούτου είναι κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις και το υπόχρεο για την καταβολή της αποζημιώσεως πρόσωπο.

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το από το άρθρο 559 αριθ.19 πρώτο σκέλος του και κατά το μέρος που αφορά το Ταμείο Εθνικής Άμυνας , με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατά το μέρος όμως που αφορά την ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου το Εφετείο στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης καθόσον δεν διαλαμβάνεται σ' αυτή παραδοχή με βάση την οποία να είναι υπόχρεο τούτο για την καταβολή της καθορισθείσης αποζημιώσεως για την προκειμένη απαλλοτρίωση, η οποία με βάση άλλη παραδοχή της ίδιας απόφασης κηρύχθηκε με δαπάνες του Ταμείου Εθνικής Άμυνας.

Συνεπώς ο σχετικός πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το από το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ. πρώτο σκέλος του και κατά το μέρος που αφορά το Ελληνικό Δημόσιο είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Με το άρθρο 1 του Π.Δ. της 24- 4/31-5-1985 (ΦΕΚ 181/Δ) ορίζονται τα εξής: Οι όροι και περιορισμοί δόμησης των γηπέδων των κειμένων εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, κωμών και οικισμών ή εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών των στερουμένων ρυμοτομικού σχεδίου, που καθορίστηκαν με το από 6.10.1978 π.δ/γμα (ΦΕΚ 538/Δ) ως ισχύει τροποποιούνται ως εξής: 1"α) Ελάχιστο εμβαδόν γηπέδου 4.000 τετραγωνικά μέτρα και πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο είκοσι πέντε (25) μέτρα...

β) Για γήπεδα που έχουν πρόσωπο σε Διεθνείς, Εθνικές Επαρχιακές, Δημοτικές και Κοινοτικές οδούς ως και σε εγκαταλειμένα τμήματά τους και σε σιδηροδρομικές γραμμές απαιτούνται: ελάχιστο πρόσωπο 45 μ. Ελάχιστο βάθος 50 μ. Ελάχιστο εμβαδόν 4.000 μ2 2.Κατά παρέκκλιση από την προηγούμενη παράγραφο θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα τα γήπεδα:

α) ... β) Τα γήπεδα που κατά την ημέρα δημοσίευσης του παρόντος π.δ/τος έχουν πρόσωπο σε Διεθνείς Εθνικές, Επαρχιακές, Δημοτικές και Κοινοτικές οδούς, καθώς και σε εγκαταλελειμμένα τμήματα αυτών και σε σιδηροδρομικές γραμμές και εφόσον έχουν: αα) Τα γήπεδα που υφίστανται κατά την 12.11.1962 ημέρα δημοσίευσης του από 24.10.62 β.δ/τος (ΦΕΚ 142 Δ`).Ελάχιστο πρόσωπο:10 μέτρα Ελάχιστο βάθος 15 μέτρα Ελάχιστο εμβαδόν 750μ2.

ββ) Τα γήπεδα που υφίστανται κατά τη 12.9964 ημέρα δημοσίευσής του από 21.7.1964 β.δ/τος (ΦΕΚ 141/Δ`). Ελάχιστο πρόσωπο:20 μέτρα Ελάχιστο βάθος 35 μέτρα Ελάχιστο εμβαδόν 1.200 μ2 γγ) Τα γήπεδα που υφίστανται κατά τη 17.10.1978 ημέρα δημοσίευσής του από 6.10.78 π.δ/τος (ΦΕΚ 538/Δ`). Ελάχιστο πρόσωπο: 25 μέτρα Ελάχιστο βάθος: 40 μέτρα Ελάχιστο εμβαδόν 2000 μ2 δδ) Τα γήπεδα που δημιουργήθηκαν από τη 17.10.1978 ημέρα δημοσίευσής του από 6.10.1978 π.δ/τος (ΦΕΚ 538/Δ) μέχρι την ημέρα δημοσίευσης του παρόντος π.δ/τος ελάχιστο εμβαδόν 4000 μ2.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι μία από τις κατηγορίες γηπέδων που κείνται εκτός σχεδίου πόλεως κ.λ.π. και θεωρούνται κατά παρέκκλιση άρτια και οικοδομήσιμα είναι και αυτά που έχουν ελάχιστο πρόσωπο 10 μέτρων επί Διεθνών, Εθνικών, Επαρχιακών, Δημοτικών και Κοινοτικών οδών ως και επί εγκαταλελειμμένων τμημάτων αυτών και επί σιδηροδρομικών γραμμών, ελάχιστο βάθος 15 μέτρων και ελάχιστο εμβαδόν 750 μέτρων υπό την πρόσθετο προϋπόθεση ότι τα γήπεδα αυτά υφίσταντο στις 12-11-1962.

Στη προκειμένη περίπτωση έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το ακίνητο του ενάγοντος που απαλλοτριώθηκε εμβαδού 2086 τ.μ. είναι άρτιο και οικοδομήσιμο διότι εκτός του εμβαδού του τούτου που υπερβαίνει το ελάχιστο όριο των 750 μέτρων έχει και πρόσωπο προς την επαρχιακή οδό ...και πλέον μέτρων . Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης καθόσον έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα του αν το απαλλοτριωθέν ακίνητο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο αφού δεν διαλαμβάνεται στην απόφαση αν το ίδιο ακίνητο έχει και ελάχιστο βάθος 15 μέτρα και αν υφίστατο τούτο στις 12-11-1962 όπως απαιτείται από την έχουσα εφαρμογή στη προκειμένη περίπτωση ως άνω διάταξη του άρθρου 1 παρ.2 β περ.αα π.δ/τος 24- 4/31-5-1985 (προϊσχύουσα διάταξη άρθρο1 παρ.2β περ.αα π.δ/τος της 6/17-10-1978), ζήτημα το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αφού από την ιδιότητά αυτή του ακινήτου εξαρτάται και το ύψος της αποζημιώσεως που δικαιούται ο ενάγων.

Συνεπώς ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ. όπως αυτός παραδεκτώς σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ. συμπληρώνεται και διευκρινίζεται με την έκθεση του Εισηγητή πρέπει να γίνει δεκτός.

Συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτή η αναίρεση κατά τους ανωτέρω βάσιμους λόγους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 284/2003 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα Χίου) κατά το εις το σκεπτικό μέρος.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους Δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του πρώτου αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει σε τριακόσια πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ