Supreme Court dismisses appeal against labor contract interpretation, upholding lower court's factual assessment.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the First Instance Court of Athens' judgment regarding a labor contract dispute. The appellant argued the lower court misinterpreted a private agreement and miscalculated work days, but the court found these claims legally unfounded. The court ruled that factual assessments and evaluations of evidence fall outside the scope of appellate review under Greek civil procedure law.
Legislator headnote
AI generatedArticles 559, 577 of the Code of Civil Procedure: The Supreme Court does not review factual assessments or evaluations of evidence made by lower courts, limiting its jurisdiction to legal errors.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1036 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1036/2021
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Ιανουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ελευθέριο Σεραφείμ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AAE", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σωτηρία Βελέντζα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-5-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2099/2014 μη οριστική και 2334/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1869/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2-9-2019 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Ευστάθιο Νίκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Εισάγεται παραδεκτά προς συζήτηση η από 2-9-2019 και κατατεθείσα στο Εφετείο Αθηνών με ΓΑΚ 8514/ΕΑΚ809/18-09-2019 αίτηση αναιρέσεως (αρ. δικογρ. 1594/25-10-2019) κατά της υπ' αρ. 1869/2019 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ.) και πρέπει να ερευνηθεί προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθρο 577 του ίδιου Κώδικα).
Αναφορικά με το διαδικαστικό ιστορικό της υπόθεσης, από την επιτρεπτή κατ` άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ. επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα εξής: ο ενάγων και τώρα αναιρεσείων άσκησε κατα α) του Φ. Γ. του Χρ. και β) της τώρα αναιρεσίβλητης ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία ''GENERALI HELLAS (ΤΖΕΝΕΡΑΛΙ ΕΛΛΑΣ) Α.Α.Ε. '' την από 2-5-2012 και με αρ.
εκθ. κατάθ 97467/3582/2012 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, από το δικόγραφο της οποίας παραιτήθηκε παραδεκτά, με καταχωρηθείσα στα πρακτικά του ως άνω πρωτοβάθμιου δικαστηρίου δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του πριν από την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, ως προς τον προαναφερθέντα πρώτο εναγόμενο Φ.
Γ. του Χρ., με την οποία (ως άνω αγωγή του) ζητούσε, αφού μετέτρεψε παραδεκτά σε αναγνωριστικό το καταψηφιστικό αίτημά της, να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της ως άνω εναγομένης (τώρα αναιρεσίβλητης) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλει στον ως άνω ενάγοντα το συνολικό ποσό των 65.405 ευρώ, για τα αναλυτικά αναγραφόμενα στην αγωγή επί μέρους κονδύλια, νομιμοτόκως, για αποζημίωσή του και χρηματική τους ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος που από υπαιτιότητά του προκάλεσε με την περιγραφόμενη στην αγωγή αδικοπρακτική του συμπεριφορά ο πρώτος εναγόμενος και οδηγός του αναφερόμενου στην αγωγή ζημιογόνου ΙΧΕ αυτοκινήτου, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην δεύτερη εναγομένη (τώρα αναιρεσίβλητη) ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία, και το οποίο είχε ως συνέπεια τον τραυματισμό του ενάγοντα κατά τα στην αγωγή αναλυτικά εκτιθέμενα.
Επί της ως άνω αγωγής εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων Ι] αρχικά η εν μέρει οριστική υπ` αριθμ. 2099/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία, αφού θεωρήθηκε μη ασκηθείσα η αγωγή ως προς τον προαναφερθέντα πρώτο εναγόμενο, αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της εναγοµένης ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλει στον ενάγοντα για αποζημίωσή του και χρηματική του ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το συνολικό ποσό των 8.740 ευρώ νομιμοτόκως, διετάχθη όμως η επανάληψη της συζήτησης αναφορικά με τα κονδύλια ποσού 10.500 ευρώ για δαπάνη φυσικοθεραπειών και 21.000 ευρώ για απολεσθέντα εισοδήματα, προκειμένου 1) να προσκομιστεί από τον επιμελέστερο των διαδίκων βεβαίωση του ΙΚΑ σχετικά με τα στην ως άνω απόφαση οριζόμενα, και 2) να διενεργηθεί ιατρική πραγματογνωμοσύνη κατά τα στην ως άνω απόφαση οριζόμενα, ΙΙ] ακολούθως εξεδόθη η υπ` αριθμ. 2334/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία έγινε μερικά δεκτή η ως άνω αγωγή και αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της εναγοµένης ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλει στον ενάγοντα, κατά τα σε αυτήν αναλυτικά ιστορούμενα, το συνολικό ποσό των 23.000 ευρώ νομιμοτόκως.
Κατά της ανωτέρω υπ` αριθμ. 2334/2017 οριστικής αποφάσεως του ως άνω πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και της συμπροσβαλλόμενης προαναφερθείσας υπ' αρ. 2099/2014 απόφασης αυτου η εναγόμενη της ως άνω αγωγής και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία άσκησε κατά του ενάγοντος (ήδη αναιρεσείοντος) την από 29.1.2018 και με αρ.
κατάθ. 8901/570/2018 έφεσή του ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Επί της ως άνω εφέσεως εξεδόθη κατ' αντιμωλία των διαδίκων η προσβαλλόμενη υπ' αρ. 1869/2019 οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την ως άνω έφεση, εξαφάνισε αμφότερες τις εκκαλουμένες πρωτόδικες αποφάσεις, διακράτησε την υπόθεση, και στην συνέχεια, δικάζοντας επί των ως άνω αγωγής, δέχθηκε αυτήν εν μέρει ως κατ' ουσίαν βάσιμη σύμφωνα με τα σε αυτήν οριζόμενα.
Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρο 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου αφορά τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών, γενικούς ή ειδικούς, με τους οποίους αίρονται οι ασάφειες ή πληρούνται τα κενά που διαπιστώνονται στις δικαιοπρακτικές δηλώσεις βουλήσεως των μερών (ΑΠ 896/2019, ΝΟΜΟΣ, βλ.
και ΑΠ 27/2020, ΝΟΜΟΣ). Ειδικότερα, παράβαση των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών, που περιέχονται στα άρθρα 173 και 200 του ΑΚ, υφίσταται, όταν το δικαστήριο της ουσίας είτε προσέφυγε στους ερμηνευτικούς αυτούς κανόνες προς συμπλήρωση ή ερμηνεία της δικαιοπραξίας, μολονότι δέχθηκε ότι η δικαιοπραξία είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας, κατά την ανέλεγκτη ως προς αυτό κρίση του, είτε παρέλειψε να προσφύγει στους ίδιους ερμηνευτικούς κανόνες, καίτοι ανέλεγκτα, επίσης, διαπίστωσε την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στις δηλώσεις βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων, οι οποίες έχρηζαν έτσι κατάλληλης συμπλήρωσης ή ερμηνείας με εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ (ΑΠ 896/2019).
Παράβαση των ερμηνευτικών κανόνων των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ συνιστά και η εσφαλμένη εφαρμογή τους, με την έννοια της ευθείας κατ` αρχήν παράβασης των κανόνων αυτών στην περίπτωση που το σχετικό πόρισμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο ως προς την ερμηνεία ή τη συμπλήρωση της δικαιοπραξίας, δεν είναι σύμφωνο με την καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη (ΑΠ 896/2019, ΑΠ 715/2010), πρέπει δε για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος αναίρεσης να αναφέρεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο της δικαιοπραξίας, η οποία εσφαλμένα ερμηνεύθηκε, η διαπίστωση από το δικαστήριο της ουσίας κενού ή ασάφειας ως προς τη δικαιοπρακτική δήλωση βουλήσεως, το περιεχόμενο που έπρεπε, να προσδώσει σ` αυτή με σωστή ερμηνεία η απόφαση και σε τι συνίσταται το σφάλμα της ως προς την παραβίαση των ερμηνευτικών κανόνων (ΑΠ 896/2019, ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 432/2016).
Περαιτέρω με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης, όχι όμως οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (ΑΠ Ολομ. 14/2004, ΑΠ 23/2020, ΑΠ 87/2013) Επίσης, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 23/2020, ΑΠ 1455/2009).
Περαιτέρω τα αποδεικτικά μέσα, αποδεικνύουν ισχυρισμούς, πλην όμως τα ίδια δεν είναι ισχυρισμοί, ήτοι πράγματα κατά την έννοια του αρ. 8 του άρθρου 559 Κ.ΠολΔ. (ΑΠ 23/2020, ΑΠ 66/2018). Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 23/2020, ΑΠ 250/2014, ΑΠ 1418/2013), γεγονός που συμβαίνει και όταν η απόφαση περιέχει παραδοχές αντίθετες με τον ισχυρισμό (ΑΠ Ολομ. 11/1996, ΑΠ 23/2020, ΑΠ 1150/2011, ΑΠ 421- 425/2009).
Εξάλλου ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα (ΑΠ 620/2014, ΝΟΜΟΣ).
Ο ως άνω προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση εγγράφου δεν περιλαμβάνει την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένα, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεώρησε ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ) (ΑΠ 620/2014, ΝΟΜΟΣ).
Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια κρίση του για τον αναιρεσείοντα να σχημάτισε το δικαστήριο αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει, όταν το εν λόγω έγγραφο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρεται η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχθηκε, γιατί στην τελευταία αυτή περίπτωση δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του (ΑΠ 620/2014, ΝΟΜΟΣ ).
Στην προκειμένη υπόθεση με τον (επιγραφόμενο 1ο) μοναδικό λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων, με την επίκληση των αριθμ. 1, 8 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ., προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο α) παραβίασε ευθέως και (κατ` εκτίμηση επικουρικά) εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ. (αριθμ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ) καθόσον, ενώ (κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος) δέχθηκε ότι υπήρχε κενό στο από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό που ο ενάγων προσκόμισε με επίκληση προς απόδειξη των εκ του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος διαφυγόντων κερδών του, εν τούτοις το Εφετείο παρέλειψε <<να προσφύγει στους κανόνες της καλής πίστης και στα συναλλακτικά ήθη προς ανεύρεση της αληθούς έννοιας της βούλησης των συμβληθέντων μερών ή να παραθέσει τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία θα προέκυπτε η εφαρμογή τους>>, β) <<ουδόλως έλαβε υπόψη, τα μετ'επικλήσεως προταθέντα και προσκομισθέντα στοιχεία, που είχαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης>> (αριθμ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ), άλλως γ) παραμόρφωσε το έγγραφο της από 10.5.2011 σύμβασης (αριθ. 20 του 559 ΚΠολΔ).
Σε σχέση με τις προαναφερόμενες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος κατά της προσβαλλομένης απόφασης: το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε μεταξύ άλλων, αναφορικά με το ενδιαφέρον την παρούσα δίκη θέμα των εκ του ενδίκου ατυχήματος διαφυγόντων κερδών του ενάγοντος - εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσείοντος τα εξής αυτολεξεί παρατιθέμενα: "Το ένδικο ατύχημα συνέβη στις 12.6.2011 περί ώρα 14:50 όταν ο Φ.
Γ., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας … ΙΧΕ αυτοκίνητο, ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, από υπαιτιότητα περί την οδήγηση, όπως συνομολογήθηκε πρωτοδίκως, κινούμενος στην επαρχιακή οδό Πύλης Βοιωτίας - Φυλής στα Δερβενοχώρια Βοιωτίας, που είναι διπλής κατευθύνσεως, στο ρεύμα προς Δερβενοχώρια, στο ύφος της χιλιομετρικής θέσης 11 εισήλθε, από έλλειψη της προσοχής που όφειλε να επιδεικνύει κατά την οδήγηση, στο αντίθετο της πορείας του ρεύμα κυκλοφορίας, προς Δήμο Φυλής και επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα του αυτοκινήτου του στην εμπρόσθια αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου του ενάγοντος- εφεσιβλήτου, ο οποίος εκινείτο κανονικά στο ρεύμα πορείας του, με συνέπεια τον τραυματισμό του τελευταίου.
Ειδικότερα, ο ενάγων, μετά το ατύχημα διακομίσθηκε στο νοσοκομείο ΚΑΤ, όπου διαπιστώθηκε ότι υπέστη κάταγμα περιφερικού πόλου αριστερής επιγονατίδας, που αντιμετωπίσθηκε χειρουργικά με μερική επιγονατιδεκτομή και συρραφή του επιγονατιδικού τένοντος. Εξήλθε στις 22.6.2011 με περαιτέρω οδηγίες για λήψη φαρμακευτικής αγωγής, διενέργεια αιματολογικών εξετάσεων, χρήση αντιθρομβοτικών καλτσών και βακτηριών μασχάλης, αφαίρεση ραμμάτων σε 15-18 ημέρες, επανέλεγχο σε ένα μήνα και λήψη αναρρωτικής αδείας δυο μηνών.
Επανεξετάσθηκε στα εξωτερικά ιατρεία του ιδίου νοσοκομείου στις 21.7.2011, οπότε του συστήθηκε η χρήση λειτουργικού νάρθηκα γόνατος ρυθμιζόμενης γωνίας, στις 22.8.2011, οπότε του συστήθηκε η λήψη επιπλέον αναρρωτικής αδείας 30 ημερών, στις 20.9.2011 του συστήθηκαν 20 συνεδρίες φυσικοθεραπείας, στις 24.10.2011 με λήψη επιπλέον αναρρωτικής αδείας 30 ημερών και στις 24.11.2011, οπότε διαπιστώθηκε μερική λύση της συνέχειας του δέρματος επί τα εντός και εκτός της τομής.
Υποβλήθηκε σε καθαρισμό του τραύματος, του συστήθηκε περιορισμός της κίνησης κάμψης - έκτασης στο γόνατο και λήψη επιπλέον αναρρωτικής αδείας 30 ημερών (βλ. επικαλούμενες και προσκομιζόμενες σχετικές ιατρικές βεβαιώσεις - γνωματεύσεις νοσοκομείου). Στις 18.9.1992 ο ενάγων είχε υποστεί επίσης λόγω ατυχήματος πολυεπίπεδο συντριπτικό κάταγμα αριστερού μηριαίου με τρώση μηριαίων και ιγνυακών αγγείων, που αντιμετωπίσθηκαν χειρουργικά στο νοσοκομείο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ.
Αποκαταστάθηκαν οι βλάβες της ιγνυακής αρτηρίας και φλέβας, αλλά παρουσίασε σύνδρομο πρόσθιου διαμερίσματος, που αντιμετωπίσθηκε χειρουργικά με φασιοτομές. Το κάταγμα αντιμετωπίσθηκε χειρουργικά αρχικά με εξωτερική οστεοσύνθεση Hoffmann, που αντικαταστάθηκε αργότερα με εσωτερική οστεοσύνθεση. Όπως προκύπτει και από την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ορισθέντος πραγματογνώμονα Α.
Μ., ο ως άνω μεγάλος χρόνος αναρρωτικής αδείας, που έλαβε ο ενάγων για τον ένδικο τραυματισμό του, δικαιολογείται από το γεγονός της κάκωσης του αριστερού γόνατος σε προϋπάρχουσα βλάβη - λειτουργική αναπηρία του αριστερού σκέλους (κάταγμα μηριαίου, σύνδρομο διαμερίσματος κνήμης) από το προηγούμενο (1992) ατύχημα και από το γεγονός της εμφάνισης λύσης της δερματικής συνέχειας γύρω από τη χειρουργική τομή (24.11.2011), που καθυστέρησε την ανάρρωση.
Κατά την εξέταση του από τον ορισθέντα πραγματογνώμονα και συγχρόνως από τον ορισθέντα από την εναγομένη ως τεχνικό σύμβουλο, χειρουργό ορθοπεδικό, Μ. Λ., διαπιστώθηκε δυσκαμψία του αριστερού γόνατος του παθόντος, 0-90°, βάδιση με χωλότητα και μικρή βράχυνση του αριστερού σκέλους κατά ένα εκατοστό, οφειλόμενη σε βράχυνση του μηρού.
Ο ακτινολογικός έλεγχος κατέδειξε εικόνα οστεοαρθρίτιδας του αριστερού γόνατος και της επιγονατίδος. Ο αρχικός τραυματισμός του κατέλιπε ποσοστό αναπηρίας 20%, όμως ήταν σε θέση να εργάζεται μέχρι το ένδικο ατύχημα (τεχνίτης πέτρας σε οικοδομές). Το ποσοστό αναπηρίας αυξήθηκε κατά 10% με τον επίδικο τραυματισμό του και επιδεινώθηκε η ήδη βεβαρυμένη κατάσταση της υγείας του, ενώ δεν αναμένεται περαιτέρω βελτίωση ως προς τη';
δυσκαμψία του γόνατος λόγω της πλημμελούς θέσεως πωρώσεως του κατάγματος του μηριαίου το 1992. Πα τη βελτίωση της κινητικότητας του γόνατος και ενδυνάμωση των μυών απαιτήθηκαν 40 συνεδρίες φυσικοθεραπείας, για τις οποίες ο ενάγων δαπάνησε 50 ευρώ για καθεμία και συνολικά 2.000 ευρώ. Ο ενάγων εργαζόταν, ως τεχνίτης πέτρας σε οικοδομές και είχε συμφωνήσει στις 10.5.2011 με τον εργολάβο οικοδομικών εργασιών K.
M., με τον οποίο είχε συνεργασθεί και στο παρελθόν (βλ. και την από 3.12,2009 βεβαίωση ΙΚΑ) να εργασθεί από 1.6.2011 στο συνεργείο του με ημερομίσθιο 70 ευρώ σε οικοδομή στο … και στη συνέχεια σε εργασίες, "που διεξάγει ο εργολάβος από χρόνια στα …" για αόριστο χρόνο. Λόγω του τραυματισμού του από το ένδικο ατύχημα ο ενάγων δεν κατέστη ικανός για εργασία στον άνω εργοδότη ή σε άλλον για διάστημα ενός έτους από το ατύχημα, όπως αποδείχθηκε.
Αυτό, άλλωστε, βεβαίωσαν τόσο ο ιατρός πραγματογνώμονας, Α. Μ.ς, όσο και ο τεχνικός σύμβουλος της εναγομένης, ιατρός Μ. Λ., ο οποίος αναφέρει στην έκθεσή του ότι το χρονικό διάστημα της ανικανότητάς του για εργασία ήταν ένα έτος περίπου από το ατύχημα. Όμως δεν αποδείχθηκε, ενόψει και της ειδικότητας του ενάγοντος, ότι απαιτείτο η επικαλούμενη επί 25 ημέρες μηνιαίως απασχόληση του ενάγοντος πριν από το ατύχημα, ενώ και στο άνω συμφωνητικό δεν γίνεται εξειδίκευση της διάρκειας εργασίας εκ μέρους του ενάγοντος.
Εξάλλου, σύμφωνα και με το προσκομιζόμενο από την εναγομένη από 27.10.2011 έγγραφο ΙΚΑ, υποκαταστήματος Ανω Λιοσίων- Καματερού, ο ενάγων απασχολήθηκε από 1.1.2011 έως 27.10.2011 για επτά (7) ημέρες. Όπως αποδείχθηκε, αν δεν είχε μεσολαβήσει ο ένδικος τραυματισμός του, ο ενάγων θα συνέχιζε για ένα έτος από το ατύχημα την εργασία του στον ως άνω εργοδότη, η οποία θα του απέφερε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, ενόψει και των συγκεκριμένων περιστάσεων, ημερομίσθιο 70 ευρώ για δέκα ημέρες μηνιαίως και συνολικά το ποσό των 8.400 (70 Χ 10=700 Χ 12) ευρώ.
Σύμφωνα με την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. πρωτ. …/…/….10.2014 απόφαση Διοικητή ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, ο παθών, ασφαλισμένος σε αυτόν τον ασφαλιστικό οργανισμό, έλαβε λόγω του ενδίκου ατυχήματος επιδότηση 387 ευρώ για πρόσθετη περίθαλψη (επιθέματα) και 172,21 ευρώ για έκτακτη περίθαλψη (περικνημίδα ελαστική και νάρθηκας μηροκνημικός) και συνολικά ποσό 559,21 ευρώ, ως προς το οποίο μεταβιβάσθηκε στο ΙΚΑ η αξίωση του ασφαλισμένου, χωρίς ο ενάγων να έχει λάβει επιδότηση για άλλη αιτία από το ίδιο ατύχημα.
Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο επιδικάζοντας με την εκκαλουμένη 2334/2017 απόφαση το ίδιο ως άνω ποσό για δαπάνη φυσικοθεραπειών, δεν έσφαλε στην κρίση του και τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον τέταρτο λόγο έφεσης είναι απορριπτέα ως αβάσιμα. Όμως επιδικάζοντας ποσό 21.000 ευρώ για διαφυγόντα εισοδήματα, έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων, σύμφωνα με βάσιμο λόγο έφεσης της εναγομένης.
Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο εφεσίβλητος, 60 ετών κατά το χρόνο του, ατυχήματος, εξαιτίας του τραυματισμού του, υπέστη ηθική βλάβη. Ενόψει των συνθηκών, κάτω από τις οποίες έλαβε χώρα το ατύχημα, της έκτασης και του είδους των συνεπειών αυτού, της αποκλειστικής υπαιτιότητας του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, του είδους και της έκτασης των σωματικών βλαβών που υπέστη ο ενάγων, της κοινωνικής και οικονομικής του κατάστασης, ενώ της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας η ευθύνη είναι εγγυητική, πρέπει να επιδικαστεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου στον ενάγοντα, ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 8.000 ευρώ. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που επιδίκασε με την εκκαλουμένη το ίδιο ποσό, δεν έσφαλε στην κρίση του ως προς την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 932 ΑΚ. Τα αντίθετα υποστηριζόμενα από την εκκαλούσα με τον τρίτο λόγο της έφεσης είναι απορριπτέα ως αβάσιμα.
Πρέπει, κατόπιν αυτών, να γίνει δεκτή η έφεση ως βάσιμη κατ' ουσίαν, να επιστραφεί στην εκκαλούσα το καταβληθέν παράβολο (αρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να εξαφανιστεί η προσβαλλόμενη απόφαση, στο σύνολό της, όμως, και ως προς το μη ανατρεπόμενο μέρος (αποζημίωση 700 ευρώ για ολοσχερή καταστροφή του αυτοκινήτου και 40 ευρώ για καταστροφή ρουχισμού, κονδύλια που δεν εκκαλούνται), για την ενότητα της εκτέλεσης." Με βάση δε τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε, εκτός των άλλων σε αυτή αναφερόμενων (που δεν ενδιαφέρουν εδώ) ότι, το συνολικό ποσό των συνεπεία του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος διαφυγόντων κερδών του ενάγοντος - εφεσιβλήτου ανέρχεται σε 8.400 ευρώ και όχι στο υπέρτερο τούτου ποσό των 21.000 ευρώ, όπως είχε κρίνει η εκκαλούμενη, δέχθηκε δε ως κατ' ουσίαν βάσιμο τον σχετικό λόγο έφεσης.
Ακολούθως, αφού απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμο τον λόγο έφεσης που αφορούσε το με την εκκαλούμενη επιδικασθέν ποσό για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και τον λόγο έφεσης που αφορούσε το με την εκκαλούμενη επιδικασθέν ποσό για δαπάνη φυσικοθεραπειών, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση στο σύνολό της, ήτοι και ως προς τις μη εκκληθείσες (700 ευρώ για αποζημίωση ολοσχερούς καταστροφής του αυτοκινήτου του ενάγοντος και 40 ευρώ για καταστροφή ρουχισμού) και τις ορθές διατάξεις της για την ενότητα της εκτέλεσης, διακράτησε την υπόθεση, δίκασε επί της ως άνω αγωγής, δέχθηκε αυτήν κατά ένα μέρος ως κατ' ουσίαν βάσιμη και αναγνώρισε την υποχρέωση της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των 19.140 ευρώ (700 + 40 + 8.000 + 2.000 + 8.400) νομιμοτόκως.
Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε η προσβαλλόμενη, δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ.. Ειδικότερα, από το αυτολεξεί παρατεθέν ανωτέρω περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το ως άνω δικαστήριο της ουσίας, κατά την προαναφερθείσα ανέλεγκτη κρίση του δεν διαπίστωσε την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στο από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό σύμβασης εργασίας του ενάγοντος με τον ως άνω εργοδότη του σε σχέση με τις περιεχόμενες στο εν λόγω συμφωνητικό δηλώσεις βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων, ώστε συνακόλουθα δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ.
παραλείποντας να προσφύγει σε αυτές για την κατάλληλη συμπλήρωση ή ερμηνεία της ως άνω συμβάσεως.Εν όψει των προεκτεθέντων, ο επικαλούμενος τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ. και 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως κατ'ουσίαν αβάσιμος για τον λόγο ότι από το αυτολεξεί παρατεθέν ανωτέρω σκεπτικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο, κατά την προαναφερθείσα ανέλεγκτη κρίση του, δεν διαπίστωσε την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στο [σχετιζόμενο με τα διαφυγόντα κέρδη του ενάγοντος - εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσείοντος] από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό σύμβασης εργασίας, σε σχέση με τις περιεχόμενες στο εν λόγω συμφωνητικό δηλώσεις βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων (εκ των οποίων ο ενάγων) ώστε να απαιτείται να προσφύγει στις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ.
προς ανεύρεση της αληθού έννοιας της βούλησης των συμβληθέντων μερών και την κατάλληλη συμπλήρωση ή ερμηνεία της ως άνω συμβάσεως. Εξάλλου από το αυτολεξεί παρατεθέν ανωτέρω περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει επίσης ότι το ως άνω δικαστήριο της ουσίας δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., [όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων] καθόσον από το περιεχόμενό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης αβίαστα προκύπτει ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη, έκρινε και αξιολόγησε όλους τους νόμιμους παραδεκτούς, ορισμένους και λυσιτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς του ενάγοντος - εφεσιβλήτου, μεταξύ των οποίων και τους στηρίζοντες το αίτημα της αγωγής περί διαφυγόντων κερδών ισχυρισμούς του, απέρριψε δε εν μέρει ως κατ' ουσίαν αβάσιμο, τον περί διαφυγόντων κερδών ισχυρισμό του ενάγοντος, δεχόμενο αυτόν επίσης εν μέρει ως βάσιμο, κατά τα ανωτέρω στο σκεπτικό της απόφασης αναγραφόμενα και ανωτέρω αυτολεξεί παρατεθέντα.
Συνεπώς εν όψει των ανωτέρω και του γεγονότος ότι, όπως και ανωτέρω στην μείζονα σκέψη της παρούσης εξετέθη, τα αποδεικτικά μέσα (μεταξύ των οποίων και το από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό) αποδεικνύουν ισχυρισμούς, πλην όμως τα ίδια δεν είναι ισχυρισμοί, ήτοι πράγματα κατά την έννοια του αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., πρέπει να απορριφθεί κατά τα προαναφερθέντα ο ως άνω λόγος αναίρεσης και κατά το μέρος που προσάπτει στην προσβαλλόμενη την αιτίαση ότι το ως άνω δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.
Εξάλλου από το αυτολεξεί παρατεθέν ανωτέρω περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει επίσης ότι το ως άνω δικαστήριο της ουσίας δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., [όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων] καθόσον από το περιεχόμενό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης αβίαστα προκύπτει ότι το Δικαστήριο ουδόλως παραμόρφωσε το από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό σύμβασης εργασίας του ενάγοντος με τον εργολάβο οικοδομικών εργασιών K.
M.. Αντιθέτως από το αυτολεξεί παρατεθέν ανωτέρω περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δικαστήριο, από την (παρατιθέμενη στην προσβαλλόμενη) εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του ως άνω εγγράφου, δηλαδή του από 10.5.2011 ιδιωτικού συμφωνητικού σύμβασης εργασίας του ενάγοντος με τον εργολάβο οικοδομικών εργασιών K.
M., κατέληξε σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, την παραπάνω δε και επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του την σχημάτισε το δικαστήριο (όπως με σαφήνεια από το αυτολεξεί παρατεθέν περιεχόμενο της απόφασης προκύπτει) συνεκτιμώντας το προαναναφερθέν από 10.5.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό μαζί με όλα τα αναφερόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση νομίμως προσκομισθέντα μετ'επικλήσεως αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων και άλλα έγγραφα, όπως το από 27.10.2011 έγγραφο του ΙΚΑ (η σημασία του οποίου εξαίρεται στην απόφαση σε σχέση με το πόρισμα του Δικαστηρίου).
Επομένως, εν όψει των προεκτεθέντων ο προαναφερθείς λόγος αναίρεσης και κατά το μέρος που προσάπτει στην προσβαλλόμενη την πλημμέλεια από τον αριθμ. 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως κατ'ουσίαν αβάσιμος. Σημειωτέον ότι ο ίδιος ως άνω λόγος αναίρεσης κατά το μέρος που βάλλει κατά της ''εσφαλμένης εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών και περί εσφαλμένου υπολογισμού του αριθμού ημερών εργασίας μου κατά μήνα...'' είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος διότι πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.
Μετά από αυτά, και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναίρεσης, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη στο σύνολό της και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει). Τέλος, ο αναιρεσείων που νικήθηκε στη δίκη πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της παριστάμενης αναιρεσιβλήτου που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 2 Σεπτεμβρίου 2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ΓΑΚ 8514/ΕΑΚ809/2019 αίτηση του αναιρεσείοντος Κ. Γ. για αναίρεση της 1869/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων στο δημόσιο ταμείο.
Και
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσιβλήτου ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία ''GENERALI HELLAS (ΤΖΕΝΕΡΑΛΙ ΕΛΛΑΣ) Α.Α.Ε. '' τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Μαΐου 2021.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος ΑΠ Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Αυγούστου 2021.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ