1033/2021 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1033 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1033/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα .

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΑΔΕΛΦΟΙ ... ΑΕΒΜΕ» (πρώην «ΓΕΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΑΕ»), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα (ΚΠΑ 2), η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Χορομίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από α) τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, β) τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και γ) τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, που κατοικοεδρεύει στη Θεσσαλονίκη, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Παναγιώτα Παρασκευοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28.05.2009 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης της ήδη αναιρεσείουσας (μετά την έκδοση της 38472/2008 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την από 29.05.2009 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, με τις αιτήσεις άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις ανταιτήσεις των εκεί διαδίκων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1800/2011 εν μέρει οριστική και 2186/2018 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση των οποίων ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30.08.2019 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Άννα Αγγελάτου – Βασιλείου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

[I] Κατά τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 εδάφ. β' του ν. 2882/2001 «Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων», που ως ειδική υπερισχύει της γενικής διάταξης του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ (ΑΠ 548/2019), αν δεν επιδόθηκε η απόφαση του Εφετείου (για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης), η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης είναι σε κάθε περίπτωση ένα έτος από τη δημοσίευση της απόφασης (ΟλΑΠ 20/2005). Η θεσπιζόμενη με τη διάταξη αυτή προθεσμία είναι καταχρηστική και η έναρξή της, σε αντίθεση με τις προθεσμίες των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 564 ΚΠολΔ, δεν συνδέεται με οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή ενέργεια των διαδίκων (ΑΠ 1975/2007). Η ίδια προθεσμία [που δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα των δικαστικών διακοπών, ήτοι από 1 Ιουλίου μέχρι 15 Σεπτεμβρίου κατά το άρθρο 11 παρ. 1 ν. 1756/1988 (ΑΠ 1015/2011, ΑΠ 418/2011, βλ., πάντως, και ΑΠ 1975/2007)], συμπληρώνεται σε κάθε περίπτωση, δηλαδή είτε ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό είτε η διαμονή του είναι άγνωστη, μετά την πάροδο έτους από τη δημοσίευση της απόφασης, εκτός αν, πριν από τη συμπλήρωση του έτους, προηγηθεί επίδοση της απόφασης, οπότε η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης αρχίζει, κατ’ άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, από την επόμενη της επίδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ημέρα (ΑΠ 1975/2007).

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης της αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων. Οι διάδικοι (στην περίπτωση αυτή) καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Από τις πιο πάνω διατάξεις των άρθρων 570 και 577 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης που παραδεκτά επισκοπεί, κατ’ άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, το εμπρόθεσμο της άσκησης της αίτησης αναιρέσεως που αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της και απορρίπτει αυτή, αν δεν συντρέχει η εν λόγω προϋπόθεση, έστω και αν δεν προτάθηκε με τις προτάσεις του αναιρεσιβλήτου είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο (ΑΠ 548/2019, ΑΠ 268/2002).

[ΙΙΙ] Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων που υπάρχουν στη δικογραφία, με την ένδικη αίτηση αναίρεσης προσβάλλονται (α) η με αρ.1800/2011 εν μέρει οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία διατάχτηκε μεταξύ άλλων η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης και (β) η με αρ. 2186/2018 οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, με την οποία, μετά την διενέργεια της διαταχθείσης όπως παραπάνω πραγματογνωμοσύνης, καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για το ΚΠΑ 2 ακίνητο της αναιρεσείουσας, ως προς το έδαφος και τα επικείμενά του, καθώς και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα του που απέμεινε μετά την απαλλοτρίωση, κατ’ άρθρ. 13 παρ. 4 ν. 2882/2001, το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά με την ... /27-9-2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε (ΦΕΚ Δ51/10-10-2006), για λόγους δημόσιας ωφέλειας, υπέρ και με δαπάνες του ήδη αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου (σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 653/1977).

Η πληττόμενη οριστική απόφαση, για την οποία από κανένα στοιχείο του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει επίδοσή της (η ίδια η αναιρεσείουσα δεν επικαλείται επίδοση), δημοσιεύθηκε στις 31 Αυγούστου 2018, ενώ η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε, με την κατάθεσή της στη γραμματεία του Εφετείου Θεσσαλονίκης, στις 13 Σεπτεμβρίου 2019, όπως προκύπτει από τη σχετική με αριθμό 2556/291//2019 πράξη κατάθεσης επί του δικογράφου της αίτησης αναιρέσεως του αρμόδιου γραμματέα.

Επομένως, αφού από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μέχρι και την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως παρήλθε η προαναφερόμενη ετήσια προθεσμία, η αίτηση αυτή, στρεφόμενη κατά της παραπάνω απόφασης που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 είναι κατ’ αυτεπάγγελτη έρευνα απαράδεκτη, αφού ασκήθηκε εκπρόθεσμα.

[ΙΙΙ] Ως εκ τούτου, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει) Τέλος, η αναιρεσείουσα που ηττήθηκε στη δίκη, πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρ. 176, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, όμως, κατά το άρθρ. 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμ. 18 ΕισΝΚΠολΔ και που έχει εφαρμογή και όταν ηττάται ο αντίδικος του Ελλ. Δημοσίου), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αριθμ. 2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20-1-1993), καθώς και άρθρ. 22 παρ. 3 ν. 2882/2001, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30 Αυγούστου 2019 και με αύξοντα αριθμό κατάθεσης 2556/291/13-9-2019 αίτηση για αναίρεση της με αρ. 2186/2018 οριστικής απόφασης ως και της με αρ.1800/2011 εν μέρει οριστικής του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Μαΐου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και ταύτης

αποχωρησάσης από την

Υπηρεσία η αρχαιότερη

της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

και ήδη Αντιπρόεδρος ΑΠ

Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Αυγούστου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ