1031/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1031 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1031/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σοφία Διαμαντοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα (ΚΑ [ΚΑΔΕ] ...) και 2) εταιρίας με την επωνυμία "Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας" (ΑΔΜΗΕ ΑΕ), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα (ΚΑ [ΚΑΔΕ] ...), ως καθολικής διαδόχου της εταιρίας "ΔΕΗ ΑΕ", εκ των οποίων η 2η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευαγγελία - Άννα Γεωργάτσου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ η 1η δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-10-2013 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 220/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκε με την από 13-3-2014 (διά των προτάσεων) ανταίτηση της ήδη 2ης των αναιρεσιβλήτων.

Εκδόθηκε η 225/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 9-7-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον και η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 4-1-2017 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την διάταξη του άρθρου 97 παρ. 1 του Ν. 4001/2011, 1. Η διαχείριση του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) ανατίθεται σε θυγατρική της ΔΕΗ ΑΕ με την επωνυμία "Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) ΑΕ", η οποία οργανώνεται και λειτουργεί ως Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς κατά τις διατάξεις της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ και ιδίως του Κεφαλαίου V αυτής. 2.

Η κυριότητα του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας μεταβιβάζεται από τη ΔΕΗ ΑΕ στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, με τη διαδικασία της απόσχισης και εισφοράς κλάδου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 98. Κατά δε το άρθρο 98 παρ. 1 του ιδίου νόμου: παρ. 1. Εντός τριών (3) μηνών από τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου, η ΔΕΗ ΑΕ υποχρεούται να προβεί στο νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό της δραστηριότητας της διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας από τις λοιπές δραστηριότητες της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησής της, με την εισφορά του κλάδου της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφοράς στη θυγατρική της εταιρεία με την επωνυμία "Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) ΑΕ".

παρ. 3. Η απόσχιση του κλάδου που εισφέρεται, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο, στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ πραγματοποιείται με τη διαδικασία και τους όρους που περιέχονται στα άρθρα 1 έως και 5 του ν. 2166/1993, με τις ακόλουθες παρεκκλίσεις: παρ. 3 εδ. στ’ . Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποκαθίσταται, ανεξαρτήτως του χρόνου γενέσεώς τους, σε όλα εν γένει τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις της ΔΕΗ ΑΕ που αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο, περιλαμβανομένων και αυτών που αφορούν τόσο το Προσωπικό που συνταξιοδοτήθηκε προ της 31.12.2011 και απασχολούνταν στη δραστηριότητα του Κλάδου Μεταφοράς όσο και το μεταφερόμενο κατά τα άρθρα 102, 103 και 104 Προσωπικό, και απολαμβάνει των φορολογικών προνομίων και ατελειών που είχαν θεσπιστεί υπέρ της ΔΕΗ ΑΕ.

Η μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή και από την ημερομηνία της καταχώρισης στο μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της σχετικής εγκριτικής απόφασης, η ΔΕΗ ΑΕ απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση έναντι οποιουδήποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων, ως προς τα οποία υποκαθίσταται κατά τα ανωτέρω η ΑΔΜΗΕ ΑΕ.

Ομοίως απαλλάσσεται και από υποχρεώσεις, τίτλους ή δικαιώματα που τυχόν είναι αμεταβίβαστα, με νόμο ή σύμβαση. Οποιοσδήποτε λογιστικός ή φορολογικός χειρισμός διενεργήθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ που αφορά τον κλάδο και ενέχει μελλοντικά οφέλη ή βάρη, μεταφέρεται συνέπεια της απόσχισης στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς όφελος ή βάρος αυτής.

Και παρ. 3 εδ. ζ’ . Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ, χωρίς να διακόπτονται βιαίως και να απαιτείται, για τη συνέχιση ή την επανάληψή τους, οποιαδήποτε διατύπωση ή δήλωση εκ μέρους του.

Με βάση τα προεκτεθέντα σε συνδυασμό με αυτά της παρ. 3 εδ. δ’ του άρθρου 98 του Ν. 4001/2011, κατά την οποία η μεταβίβαση εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε ακίνητα συντελείται αυτοδικαίως, με μόνη την καταχώριση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της υπ’ αριθμ. .../10-11-2011 σύμβασης απόσπασης του Συμβολαιογράφου Αθηνών Χ. Σ., προκύπτει, ότι από την 18-11-2011, ημερομηνία καταχώρισης στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της ως άνω εγκριτικής απόφασης (ΦΕΚ ΤΑΕ - ΕΠΕ .../22-11-2011) η ΑΔΜΗΕ ΑΕ, δεύτερη αναιρεσίβλητη υποκαταστάθηκε ως καθολική διάδοχος σε όλα τα εν γένει πάγια δικαιώματα, προνόμια, υποχρεώσεις και έννομες συνέπειες της ΔΕΗ ΑΕ πρώτης αναιρεσίβλητης, που αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο. Επομένως η ΔΕΗ - ΑΕ, πρώτη αναιρεσίβλητη δεν νομιμοποιείται παθητικά και ως εκ τούτου η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, ως προς αυτή, θα πρέπει ν’ απορριφθεί, ως απαράδεκτη, λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006 και 4/2005, ΑΠ 343/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση το αναιρεσείον με την από 15.10.2013 αίτησή του ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων ζήτησε να μην προσδιοριστεί οριστική τιμή μονάδος για την μετεγκατάσταση των Πυλώνων Εναέριας Γραμμής Μεταφοράς των ιδιοκτησιών με αριθμούς ..., για τις οποίες το Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας με την 220/2013 απόφασή του κατά παράβαση του άρθρου 14 παρ. 2 και 3 του Ν. 3555/2007 καθόρισε ως προσωρινή τιμή μονάδος για την μετεγκατάσταση των Πυλώνων εναέριας Γραμμής Μεταφοράς τα ακόλουθα ποσά: α) για προμελέτη για γραμμή μεταφοράς ... KV, μήκους μέχρι 5 χλμ. και σε απόσταση μέχρι 300 χλμ. από έδρα, σε ποσό 6.000 ευρώ, β) για προκαταρκτική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων <15 χλμ., σε ποσό, 35.000 ευρώ, γ) για οριστική τεχνική μελέτη νέας γραμμής 150 KV <10 χλμ., σε ποσό 23.000 ευρώ, δ) για μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων <15 χλμ., σε ποσό 34.888 ευρώ, ε) για κήρυξη και συντέλεση απαλλοτρίωσης - σχεδίαση, σε ποσό 1.148 ευρώ, στ) για κήρυξη και συντέλεση απαλλοτρίωσης - φάκελο, σε ποσό 1.836 ευρώ, ζ) για κήρυξη και συντέλεση απαλλοτρίωσης -αυτοψία, σε ποσό 3.749 ευρώ. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την ένδικη αίτηση ως μη νόμιμη, διότι αντικείμενο της ειδικής διαδικασίας των άρθρων 18 επ. του ΚΑΑΑ είναι ο καθορισμός της οριστικής αποζημίωσης λόγω της απαλλοτρίωσης και όχι ο μη καθορισμός αυτής.

Από την παραδεκτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του δικογράφου της εμπρόθεσμης κυρίας αίτησης του νυν αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου προκύπτει ότι το αίτημά της αναγνωριστικό (αρνητικό), ήταν "να αναγνωρισθεί ότι δεν συντρέχει περίπτωση καθορισμού οριστικής αποζημίωσης για μετεγκατάσταση των Πυλώνων Εναέριας Γραμμής Μεταφοράς των υπ’ αριθμ. ...

ιδιοκτησιών διότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 18 και 20 παρ. 1 του Ν. 2882/2001". Το αρνητικό αυτό αίτημα, που υποβλήθηκε από το αναιρεσείον κατά τη διάρκεια του δικαστικού αγώνα με την από 15.10.2013 αίτησή του ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων δημιουργεί κεφάλαιο δίκης και καθιστά την εν λόγω αίτηση νόμιμη (ΑΠ 1881/2011, ΑΠ 374/2009).

Επομένως το Εφετείο με την αντίθετη κρίση του που έκρινε μη νόμιμη την αίτηση υπέπεσε στην αποδιδόμενη από τον κατ’ ορθότερο χαρακτηρισμό, αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναιρετική πλημμέλεια της ευθείας παραβιάσεως των άρθρων 18 και 20 του Ν. 2882/2001, 17 του Συντάγματος και άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ.

Επομένως ο από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός. Κατόπιν τούτων πρέπει ν’ απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη (ΔΕΗ ΑΕ) ως απαράδεκτη και ν’ αναιρεθεί, κατά τα λοιπά, η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το ως άνω κεφάλαιό της, να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το κεφάλαιο αυτό για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η παραστάσα δεύτερη αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος Δημοσίου, που κατέθεσε και προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ και Ν. 3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9-7-2015 αίτηση για αναίρεση της 225/2014 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη (ΔΕΗ-ΑΕ), ως απαράδεκτη.

Αναιρεί, κατά τα λοιπά, την 225/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, κατά το αναιρούμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο στο σκεπτικό μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές. Και

Καταδικάζει την δεύτερη αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ