Supreme Court dismisses appeal on sale contract quantity, ruling appellate court's interpretation not a reversible error.

Απόφαση 1031 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1031/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Σανιδά.

Της αναιρεσιβλήτου: Δευτεροβάθμιας Αγροτικής Συνεταιριστικής Οργάνωσης με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ - ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ, που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τσίχλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10 Νοεμβρίου 2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 292/2003 του ιδίου Δικαστηρίου και 343/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20 Ιουνίου 2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας, ανέγνωσε την από 20 Ιανουαρίου 2008 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 513 ΑΚ, ουσιώδες στοιχείο της συμβάσεως πωλήσεως αποτελεί - εκτός από τη συμφωνία των μερών για το τίμημα - και το αντικείμενο της πώλησης που μπορεί να είναι πράγμα ή δικαίωμα. Το πράγμα μπορεί να είναι αόριστο, οπότε έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 371 -373 και 379 ΑΚ, τέτοια δε αοριστία, που είναι συνήθης επί εμπορικών συναλλαγών ως προς την ποσότητα του αγοραζόμενου πράγματος, είναι δυνατό να υπάρχει επί αγοράς μέλλοντος να παραχθεί πράγματος (ελπιζόμενου πράγματος), όπως επί των μελλόντων να παραχθούν καρπών, που αποτελούν το αντικείμενο της πωλήσεως, και η εξειδίκευσή τους γίνεται από τον αγοραστή, ο οποίος επιλέγει, με τις ανάγκες του, τα χαρακτηριστικά των πραγμάτων (είδος, προέλευση, ποιότητα, σχήμα μέγεθος κλπ) που θα αγοράσει με διαδοχικές τμηματικές παροχές, εάν δε αυτά δεν παραχθούν από λόγους τυχαίους η πώληση ματαιώνεται, κατά το άρθρο 380 ΑΚ και ο αγοραστής δεν οφείλει το τίμημα.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Οι γενικοί ερμηνευτικοί κανόνες των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας διαπιστώνει, ότι υφίσταται κενό στη σύμβαση ή ότι γεννιέται αμφιβολία για την έννοια των δηλώσεων βουλήσεως.

Παραβιάζονται δε οι κανόνες αυτοί όταν το δικαστήριο, παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού ή αμφιβολίας σχετικά με την έννοια της δηλώσεως βουλήσεως, παραλείπει να προσφύγει σ' αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθινής έννοιας των δηλώσεων ή να παραθέσει στην απόφαση του τα πραγματικά στοιχεία, από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους, ή προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους.

Ωστόσο, η διαπίστωση από το δικαστήριο της ουσίας της ύπαρξης κενού ή αμφιβολίας δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΟλΑΠ 26/2004) Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, όπως αυτός εκτιμάται, προβάλλει, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, διότι κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 513, 173 και 200 του ΑΚ δέχθηκε την ύπαρξη κενού στην από 17.12.2001 έγγραφη σύμβαση πωλήσεως ως προς την πωληθείσα ποσότητα βρωσίμων ελαιών τύπου Καλαμάτας και προέβη σε ερμηνεία των δηλώσεων βουλήσεως των διαδίκων, ενώ οι δηλώσεις βουλήσεως τους ως προς την πωληθείσα ποσότητα τούτων ήταν σαφείς και αφορούσαν ποσότητα 150 τόνων.

Όμως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για την ύπαρξη κενού στη σύμβαση είναι αναιρετικά ανελέγκτη ενώ περαιτέρω ο αναιρεσείων δεν αναφέρει στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται η ευθεία παραβίαση της διατάξεως του άρθρου 513 ΑΚ, μετά τη διαπίστωση από το δικαστήριο της ύπαρξης κενού στις δηλώσεις βουλήσεως των συμβληθέντων και την προσφυγή του στις ανωτέρω ερμηνευτικές των δικαιοπραξιών διατάξεις, ούτε δημιουργεί τέτοια παραβίαση η ερμηνευτική παραδοχή συμφωνίας πωλήσεως 60 έως 150 τόνων ελαιών Καλαμών εσοδείας 2001 - 2002, ούτε τέλος γίνεται επίκληση ότι το ερμηνευτικό πόρισμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο, δεν ήταν σύμφωνο με την καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ για παραβίαση των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ ελέγχεται, προεχόντως απαράδεκτος κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ, διότι πλήττεται η εκτίμηση από το Εφετείο πραγματικών γεγονότων όσον αφορά τόσο την ύπαρξη κενού στη σύμβαση πωλήσεως όσο και τη συμπλήρωση του κενού με προσφυγή στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Δεν περιλαμβάνει, όμως, και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του να σχημάτισε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει όταν τούτο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαρθεί η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα, για την αλήθεια ή την αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχτηκε, γιατί στην περίπτωση αυτή δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του.

Παραμόρφωση, με την έννοια της πιο πάνω διάταξης, είναι και η παράλειψη του δικαστηρίου να αναγνώσει μέρος του εγγράφου, όταν το μέρος αυτό είναι κρίσιμο για το αποδεικτέο γεγονός. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως προβάλλει, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ, με το να δεχθεί, ερμηνεύοντας το από 17.12.2001 ιδιωτικό συμφωνητικό πωλήσεως, ότι καταρτίστηκε σύμβαση πωλήσεως από 60 έως 150 τόνων βρώσιμων ελιών Καλαμών, εσοδείας 2001 - 2002, παραμόρφωσε το περιεχόμενο του συμφωνητικού αυτού - από το οποίο προκύπτει ότι καταρτίστηκε σύμβαση πωλήσεως 150 τόνων βρώσιμων ελαιών Καλάμων, εσοδείας 2001 - 2002.

Όμως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ως περιεχόμενο του από 17-12-2001 ιδιωτικού συμφωνητικού το και από τον αναιρεσείοντα επικαλούμενο ακριβές αρχικό περιεχόμενό του "σημερινή συμφωνία, για 150 τόνους ελιές Καλαμών, εσοδείας 2001 - 2002", προκύπτει σαφώς ότι το Εφετείο ανέγνωσε όλο το περιεχόμενο του ιδιωτικού συμφωνητικού με την κρίσιμη ως άνω περικοπή του και η τυχόν εσφαλμένη αξιολόγηση του περιεχομένου του δεν συνιστά διαγνωστικό λάθος (αναγόμενο στην ανάγνωση του εγγράφου) ώστε να στοιχειοθετείται ο από τον αρ. 20 του αριθ. 559 Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως.

Επιπλέον το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση και ιδιαίτερα από τις παραδοχές του, μόρφωσε την πιο πάνω κρίση του όχι αποκλειστικώς ή κατά κύριο λόγο από το ως άνω ιδιωτικό συμφωνητικό , όπως ακριβώς το ανέγνωσε, ερμηνεύοντας αυτό, αλλά έλαβε υπόψη και άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως καταθέσεις μαρτύρων και έγγραφα.

Επομένως, και ο δεύτερος και τελευταίος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-6-2006 (αρ. εκθ. καταθ. 109/30-6-2006) αίτηση αναιρέσεως κατά της 343/2006 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης από χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Απριλίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ