102/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 102 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 102/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Οικονόμου.

Του αναιρεσιβλήτου: ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Κάπο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/2/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1900/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 9190/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18/1/2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 1/11/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναιρέσεως και να απορριφθεί ο δεύτερος. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. στ’, 33 και 38 του Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (κυρ. ν. 3234/1927) προκύπτει ότι οι προαγωγές και η υπηρεσιακή εξέλιξη των υπαλλήλων της ρυθμίζονται από τον εσωτερικό οργανισμό της ο οποίος καταρτίζεται, από το Γενικό Συμβούλιο της Τράπεζας και έχει ως εκ τούτου συμβατική ισχύ.

Οι προαγωγές των υπαλλήλων αυτών τελούν υπό αίρεση, η πλήρωση της οποίας συνίσταται στην απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της Τράπεζας για την προαγωγή του υπαλλήλου σε ανώτερο βαθμό (ΑΚ 201). Αν κριθεί από τον εργοδότη ότι ο εργαζόμενος δεν συγκεντρώνει τις συμφωνημένες προϋποθέσεις για την προαγωγική ή μισθολογική του εξέλιξη και η κρίση του αυτή είναι καταφώρως άδικη, η πλήρωση της ανωτέρω αιρέσεως παρακωλύεται εναντίον της καλής πίστεως από μέρους του εργοδότη, οπότε η αίρεση θεωρείται ότι έχει πληρωθεί (ΑΚ 207 παρ. 1).

Καταφώρως δε άδικη είναι η κρίση του υπόχρεου εργοδότη, όταν υπερβαίνει τα ακραία λογικά όρια μέσα στα οποία μπορεί να κινηθεί ο τελευταίος κατά την εκτίμηση της υπηρεσιακής αποδόσεως και συμπεριφοράς του υπαλλήλου. Αν στη συγκεκριμένη περίπτωση διαπιστωθεί ότι η μη πλήρωση της αίρεσης είναι αντίθετη στην καλή πίστη υπό την ανωτέρω έννοια του όρου, η προαγωγή του υπαλλήλου, αναγνωρίζεται από το Δικαστήριο και σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν.1082/1980 μετά την τελεσιδικία της αποφάσεως η προαγωγή θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε από τότε που έπρεπε να είχε συντελεσθεί.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα Τράπεζα, την 16-7-1969 και εντάχθηκε στο λογιστικό κλάδο των υπαλλήλων της. Εξελίχθηκε στην υπηρεσιακή ιεραρχία μέχρι το βαθμό του Εντεταλμένου Τμηματάρχη-Προϊσταμένου στον οποίο προήχθη από 1-1-1997.

Είναι πτυχιούχος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Μυτιλήνης, της ιδιωτικής επαγγελματικής σχολής λογιστών "Ο ......", της Παντείου Ανωτάτης Σχολής και της Νομικής Σχολής. Γνωρίζει Αγγλικά έχοντας παρακολουθήσει ενδοτραπεζικό πρόγραμμα αγγλικής γλώσσας σε ενδιάμεσο επίπεδο διάρκειας 280 ωρών κατά τα έτη 1993-1995, καθώς και μαθήματα της ίδιας γλώσσας σε φροντιστήριο και μέχρι τις προαγωγές της 1-1-1998 είχε παρακολουθήσει τα σεμινάρια εκπαίδευσης λογιστικών υπαλλήλων, συναλλαγματικών ελέγχων και βασικών αρχών διοικητικής επιμόρφωσης.

Με την πρόσληψή του τοποθετήθηκε στο υποκατάστημα Μυτιλήνης, το οποίο με την από ..... απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της αναιρεσείουσας είχε καταταγεί στην κατηγορία των μικρών υποκαταστημάτων και το οποίο περιλαμβάνει τέσσερις υπηρεσίες λογιστηρίου και γραμματείας, ταμιακών εργασιών, γενικών εργασιών στατιστικής και εποπτείας.

Στο εν λόγω υποκατάστημα υπηρέτησε από την πρόσληψή του μέχρι τις 7-7-1977, ως υπάλληλος στις υπηρεσίες εργασιών δημοσίου, καταθέσεων-κινήσεως κεφαλαίων, ελέγχου συναλλάγματος και λογιστηρίου και από 7-7-1977 μέχρι 22-5-1978 στην υπηρεσία γενικών συναλλαγών, όπου άσκησε, κατ’ ανάθεση, καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου, από 22-5-1978 μέχρι 12-12-1983 στην υπηρεσία εξωτερικού, όπου άσκησε κατ’ ανάθεση προσωρινά καθήκοντα προϊσταμένου, από 12-12-1983 μέχρι 4-3-1994 ως προϊστάμενος της υπηρεσίας εργασιών εξωτερικού, παράλληλα δε του ανατέθηκαν προσωρινά από 30-6-1983 καθήκοντα οργάνου άσκησης συναλλαγματικών ελέγχων στις Τράπεζες και στις επιχειρήσεις, από 4-3-1994 τοποθετήθηκε και ασκεί καθήκοντα διευθυντή στο ίδιο ως άνω υποκατάστημα .

Η βαθμολογία του κατά τα έτη 1987-1989 με άριστα το 1 σε βαθμολογική κλίμακα 1-5 και στα αξιολογικά κριτήρια Α) Ποσοτική απόδοση, Β)Ποιοτική απόδοση, Γ) Υπηρεσιακή Κατάρτιση, Δ) Επικοινωνία, Ε) Συνεργασία, ΣΤ) Πρωτοβουλία, Ζ) Οργάνωση και Προγραμματισμός και Η) Εποπτεία και Διοίκηση ήταν: Κατά το έτος 1987 5 ένα (1) στα κριτήρια Β, Δ, Ε, Ζ και Η και τρία δύο (2) στα κριτήρια Α, Γ, και ΣΤ.

Κατά το έτος 1988 5 ένα (1) στα κριτήρια Α, Β, Δ, Ε και Ζ και 3 δύο (2) στα κριτήρια Γ, ΣΤ και Η. Κατά το έτος 1989 7 ένα (1) στα κριτήρια Α, Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ και 1 δύο (2) στο κριτήριο Η. Μετά το έτος 1989 άλλαξε το σύστημα προαγωγής στους ανώτερους βαθμούς ιεραρχίας και δεν συντάχθηκαν φύλλα επίδοσης υπαλλήλων της αναιρεσείουσας.

Κατά τις προαγωγικές κρίσεις του έτους 2002 για την κάλυψη κενών οργανικών θέσεων στο βαθμό του Υποδιευθυντή το Γενικό Συμβούλιο της αναιρεσείουσας μετά από πρόταση του Διοικητή με την από ..... απόφασή του που ανακοινώθηκε στο προσωπικό, προήγαγε στο βαθμό του Υποδιευθυντή με αρχαιότητα από 1-5-2002 ένδεκα υπαλλήλους μεταξύ των οποίων και οι Ζ1, Ζ2 , Ζ3, Ζ4 και Ζ5, ενώ παρέλειψε τον αναιρεσίβλητο, ο οποίος μέχρι τις πιο πάνω προαγωγές (27-5-2002) είχε την προαναφερόμενη γενική αρχαιότητα, αρχαιότητα στον κατεχόμενο βαθμό, κατοχή πτυχίων, εξακολουθούσε να ασκεί καθήκοντα διευθυντή στο υποκατάστημα Μυτιλήνης και επιπλέον είχε παρακολουθήσει και άλλα τρία σεμινάρια.

Η βαθμολογία του κατά τα έτη 1999, 2000, 2001 και 2002 και στα κριτήρια Ικανότητες, Απόδοση, Συμπεριφορά, Διοικητικές ικανότητες ήταν "Άριστα" σε όλα. Ο Ζ1 προσελήφθη στις 7-9-1972, προήχθη στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη την 1-7-1994, είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς, ενώ δεν αποδεικνύεται η γνώση ξένων γλωσσών.

Έχει παρακολουθήσει τον Δ’ κύκλο επιμόρφωσης στελεχών στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1999, ενώ δεν προκύπτει η βαθμολογία του. Υπηρέτησε στο υποκατάστημα Χανίων από 28-9-1978 μέχρι 20-12-1984, στο τμήμα ελέγχου διαχείρισης ΙΕΤΑ από 20-12-1984 μέχρι 1-9-1985, όπου άσκησε καθήκοντα ελέγχου στη συνέχεια αποσπάσθηκε στο ΣΥΤΕ, μέχρι 23-1-1986, ακολούθως στο τμήμα ελέγχου διαχειρίσεων, από 23-1-1986 μέχρι 4-5-1987, όπου επίσης άσκησε καθήκοντα ελεγκτή, από 4-5-1987 μέχρι 6-9-1995 αποσπάσθηκε εκ νέου στο ΣΥΤΕ, ενώ από 2-8-1995 μέχρι 18-2-1999 άσκησε καθήκοντα υποδιευθυντή στο Υποκατάστημα Πειραιώς.

Ο Ζ2 προσελήφθη στις 7-2-1972, προήχθη στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη την 1-7-1994, είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής. Γνωρίζει καλά τη αγγλική γλώσσα και έχει παρακολουθήσει έξι σεμινάρια. Η βαθμολογία του κατά το έτος 1989 ήταν επτά 1 και ένα 2 και κατά τα έτη 1999 και 2000 ήταν "άριστα" σε όλα τα προαναφερόμενα κριτήρια, ενώ δεν προκύπτει για τα υπόλοιπα έτη.

Άσκησε καθήκοντα προϊσταμένου υπηρεσίας γενικών συναλλαγών του υποκαταστήματος Καβάλας από 23-7-1986 και καθήκοντα Διευθυντή Υποκαταστήματος Βόλου από 1-9-1995. Επίσης άσκησε καθήκοντα Προϊσταμένου Κλιμακίου Πιστωτικών ελέγχων και Γενικών Συναλλαγών καθώς και καθήκοντα αναπληρωτή Διευθυντή Υποκαταστήματος ενώ δεν προκύπτει ο ακριβής χρόνος άσκησης των άνω καθηκόντων.

Ο Ζ3 προσελήφθη στις 5-10-1970, προήχθη στο βαθμό του εντεταλμένου Τμηματάρχη την 1-1-1997, είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής, γνωρίζει καλά αγγλικά, ενώ δεν προκύπτει παρακολούθηση σεμιναρίων εκ μέρους του. Η βαθμολογία του κατά το έτος 1989 ήταν επτά 1 και ένα 2, το έτος 1999 και το 2000 άριστα σε όλα τα κριτήρια, ενώ δεν προκύπτει για τα επόμενα έτη.

Υπηρέτησε από 15-10-1985 ως Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μεθόδων και διαδικασιών του τμήματος Οργάνωσης, από 10-9-93 ως προϊστάμενος του τμήματος Οργάνωσης και από 8-2-2000 ως προϊστάμενος τομέα οργάνωσης και προγραμματισμού της διεύθυνσης πληροφορικής και Οργάνωσης. Ο Ζ4 προσελήφθη στις 11-8-1972, προήχθη στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη την 1-1-1997, είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής, γνωρίζει μέτρια αγγλικά, ενώ έχει παρακολουθήσει πέντε σεμινάρια.

Η βαθμολογία του κατά το έτος 1989 ήταν επτά 1 και ένα 2, τα έτη 1999 και 2000 και στα τρία πρώτα από τα προαναφερόμενα αξιολογικά κριτήρια, ενώ δεν αξιολογήθηκε στο τέταρτο λόγω του ότι δεν κατείχε θέση ευθύνης, παρά ταύτα όμως στην έκθεση αξιολόγησης σημειώνεται ότι επιδεικνύει διοικητικές ικανότητες εξαιρετικού επιπέδου, ούτε εξάλλου προκύπτει η βαθμολογία του των επομένων ετών.

Άσκησε καθήκοντα προϊσταμένου του τομέα επιθεώρησης περιφερειακών μονάδων από 24-7-2002, ενώ έχει υπηρετήσει στη Διεύθυνση ενεγγύων πιστώσεων και αξιών. Ο Ζ5 προσελήφθη στις 6-10-1971, προήχθη στο βαθμό του εντεταλμένου Τμηματάρχη την 1-12-1992, είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής, γνωρίζει αγγλικά καλά και γαλλικά μέτρια και έχει παρακολουθήσει τρία σεμινάρια.

Η βαθμολογία του κατά τα έτη 1999 και 2000 ήταν "άριστα" σε όλα τα κριτήρια, ενώ δεν προκύπτει βαθμολογία του των επόμενων ετών. Υπηρέτησε από 12-11-1974 μέχρι 18-11-1985 στο τμήμα ειδικών λογαριασμών εξωτερικού, από 18-11-1985 μέχρι 8-6-1990 αποσπάσθηκε στο ΣΥΤΕ, από 8-6-1990 μέχρι 1-11-1993 διορίσθηκε ως μετακλητός Γενικός Γραμματέας της περιφέρειας Ιονίων Νήσων και από 22-12-1993 υπηρέτησε ως προϊστάμενος της υπηρεσίας εξαγωγών.

Τέλος, το Εφετείο δέχθηκε ότι με βάση τα ανωτέρω ο αναιρεσίβλητος υπερείχε καταφανώς όλων των πιο άνω συναδέλφων του, σε τρόπο ώστε η παράλειψή του κατά τις πιο πάνω προαγωγές παρακώλυσε εναντίον της καλής πίστεως την πλήρωση της αναβλητικής αιρέσεως υπό την οποία τελούσε η προαγωγή του. Έτσι με βάση τις παραδοχές αυτές του Εφετείου, αφού έγινε δεκτό ότι παρέλκει η έρευνα της διακωλυτικής ένστασης που είχε προτείνει η αναιρεσείουσα, επειδή ο αριθμός των προτεινομένων με την ένσταση αυτή συναδέλφων του αναιρεσιβλήτου ήταν μικρότερος από πέντε, έγινε δεκτή με την προσβαλλόμενη απόφαση η αγωγή κατά την επικουρική της βάση και αναγνωρίσθηκε ότι, ο αναιρεσίβλητος έπρεπε να προαχθεί στο βαθμό του υποδιευθυντή από 1-5-2002.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 207 ΑΚ, αφού σύμφωνα με τις πιο πάνω παραδοχές του ο αναιρεσίβλητος δεν υπερείχε καταφανώς των προαχθέντων συναδέλφων του αλλά, αν ληφθεί υπόψη α) ότι ο αναιρεσίβλητος στο ιδιαίτερης σημασίας κριτήριο της ειδικής αρχαιότητας είτε υστερούσε των συναδέλφων του, είτε είχε την ίδια αρχαιότητα με δύο από αυτούς (Ζ3 και Ζ4) και β) ότι ο αναιρεσίβλητος είχε ασκήσει καθήκοντα διευθυντή στο υποκατάστημα Μυτιλήνης, το οποίο έχει καταταγεί στην κατηγορία των μικρών καταστημάτων, ενώ οι συνάδελφοί του είχαν ασκήσει τέτοια καθήκοντα σε πιο υπεύθυνες θέσεις (ο Ζ1 στο ΙΕΤΑ και τον Πειραιά, ο Ζ2 στον Βόλο, ο Ζ3 στο Κεντρικό κατάστημα, ο Ζ4 Προϊστάμενος τομέα επιθεώρησης και ο Ζ5 στο Κεντρικό κατάστημα), ήταν ισότιμος με αυτούς.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πλ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση της πιο πάνω διάταξης, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 9190/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 17 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ