1028/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1028 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1028/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Φεβρουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην . Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Αναστάσιο Ράλλη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία …, που εδρεύει στην και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-6-2014 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 963/2017 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 24-7-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με την κρινομένη αίτηση αναιρέσεως, πλήττεται από τον ηττηθέντα διάδικο (εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο) η υπ' αριθμ. 963/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία δέχθηκε την από 25.5.2015 έφεση της ήδη αναιρεσιβλήτου Εθνικής Τραπέζης κατά της υπ' αριθμ. 15/2015 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, με την οποία είχε απορριφθεί κατ'ουσίαν η από 23.6.2014 αγωγή της άνω αναιρεσιβλήτου περί επιδικάσεως του ποσού της καταπεσούσης σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου εγγυήσεως, υπό την οποίαν χορηγήθηκε δάνειο στη (μη διάδικο) δικαιούχο εταιρεία …, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα σ' αυτήν (αγωγή).

Επειδή, κατά το άρθρο 1 παρ.1 του ν.2322/1995 "Επιτρέπεται στον Υπουργό Οικονομικών να παρέχει με απόφασή του, που εκδίδεται μετά από σύμφωνη γνώμη τριμελούς Διυπουργικής Επιτροπής που συνιστάται με τις διατάξεις του άρθρου 5 του παρόντος νόμου, την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου σε ημεδαπές ή αλλοδαπές τράπεζες, ημεδαπούς ή αλλοδαπούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ή οίκους, ημεδαπούς ή αλλοδαπούς τεχνικούς οίκους, ημεδαπές ή αλλοδαπές εταιρίες χρηματοδοτικής μίσθωσης και εταιρίες γενικά, στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και Οργανισμούς Δημοσίου Δικαίου, καθώς και σε ξένες Κυβερνήσεις:

α. Για την κάλυψη δανείων, εγγυητικών επιστολών και πιστώσεων που χορηγούν προς: αα. Ημεδαπά πιστωτικά ιδρύματα, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Ν.Π.Δ.Δ., Κρατικά Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου, Δημόσιες Επιχειρήσεις γενικά, Ασφαλιστικούς Οργανισμούς και Ταμεία, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ανώνυμες Εταιρίες, ββ.

Ομάδες φυσικών προσώπων ή βιώσιμων ιδιωτικών επιχειρήσεων και επαγγελματιών, για την προώθηση τη οικονομικής ανάπτυξης περιοχών στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση, καθώς και για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων κλάδων και δραστηριοτήτων, γγ.

Ιδιώτες, επαγγελματίες, επιχειρήσεις και Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου που έχουν πληγεί από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα ή σοβαρές οικονομικές διαταραχές προς αποκατάσταση των ζημιών τους και τη συνέχιση της δραστηριότητάς τους". Εξ άλλου κατά το 'άρθρο 3 παρ.1 του ίδιου νόμου "Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, που εκδίδεται μετά από την ψήφιση του Προϋπολογισμού κάθε έτους, καθορίζεται το ανώτατο συνολικό ποσό των νέων εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου που είναι δυνατόν να παρασχεθούν μέσα στο έτος αυτό με βάση τις διατάξεις του παρόντος νόμου, πλην αυτών που αφορούν έκτακτα γεγονότα.

Το ποσό αυτό δεν μπορεί να υπερβαίνει το τρία τοις εκατό (3%) των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού". Κατά δε την παρ. 3. του ίδιου άρθρου, "τα διαδικαστικά θέματα, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια που έχουν σχέση με την εφαρμογή των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών".

Περαιτέρω κατά το άρθρο 11 παρ.1 του αυτού ως άνω νόμου " Το Ελληνικό Δημόσιο, ως εγγυητής, προβαίνει σε εξόφληση των υποχρεώσεών του που απορρέουν από την κατάπτωση των εγγυήσεων που έχει παράσχει μετά από προηγούμενη βεβαίωση, ως εσόδων του, των σχετικών ποσών στις αρμόδιες Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και με βάση τα δικαιολογητικά που καθιστούν δυνατή τη βεβαίωση και την πλήρη υποκατάστασή του στα δικαιώματα του πιστωτικού ιδρύματος ή άλλου φορέα που χορήγησε το δάνειο, την εγγυητική επιστολή ή την πίστωση γενικά, τόσο κατά των πρωτοφειλετών όσο και κατά των εγγυητών και λοιπών συνυπόχρεων", ενώ κατά την παρ. 5 του ιδίου άρθρου "Τα αναγκαία δικαιολογητικά, που καθιστούν δυνατή τη βεβαίωση και την πλήρη υποκατάσταση του Δημοσίου στα δικαιώματα των τραπεζών, ο χρόνος και ο τρόπος βεβαίωσης, οι περιπτώσεις έκπτωσης από την αρμόδια Δ/νση του Υπουργείου Οικονομικών (Γ.Α.Κ.

Δ25), βεβαιωμένων ήδη οφειλών και κάθε άλλο σχετικό θέμα, καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών". Κατ' εξουσιοδότηση των σχετικών διατάξεων του ν.2322/1995 και ιδίως του άρθρου 3 παρ.2 και 3, εκδόθηκαν οι υπ' αριθμ.2/49086/0025/3-7-2009 και υπ' αριθμ.2/54979/2009 αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, η τελευταία των οποίων τροποποιήθηκε με την υπ' αριθμ. 2/78586/0025/2010 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών.

Σύμφωνα με την υπ' αριθμ.2/54979/0025 απόφαση: Α) Παρέχεται η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, σε ποσοστό 70%, σε δανειακές συμβάσεις σε ευρώ που θα καταρτισθούν μέχρι 31.12.2010 μεταξύ επιχειρήσεων όλων των εταιρικών μορφών και μεγεθών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως κλάδου δραστηριότητας, οι οποίες έχουν συσταθεί μέχρι την 14.7.2009, και των πιστωτικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην Ελλάδα, έχουν λάβει άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος και υπόκεινται στην εποπτεία της...

Η ανωτέρω εγγύηση έχει περιορισμένη διάρκεια τεσσάρων (4) ετών. Εφόσον το δάνειο έχει διάρκεια μεγαλύτερη των τεσσάρων (4) ετών, εξυπηρετείται κανονικά και δεν έχει καταστεί ληξιπρόθεσμο ούτε ο πρωτοφειλέτης έχει περιέλθει σε υπερημερία, η εγγύηση παρατείνεται αυτοδίκαια, με τους ίδιους όρους, για ένα (1) ακόμα έτος, μετά από αίτηση του δανειολήπτη προς το πιστωτικό ίδρυμα...

Β)... "Σε περίπτωση μη καταβολής τριών (3) συνεχόμενων χρεωλυτικών δόσεων, το εγγυημένο ποσό του χορηγούμενου δανείου καθίσταται ληξιπρόθεσμο και απαιτητό. Τα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να επιδιώκουν, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν.2322/1995, την είσπραξη από τους πρωτοφειλέτες και τους εγγυητές των ληξιπρόθεσμων εγγυημένων από το Ελληνικό Δημόσιο δόσεων, προβαίνοντας σε κάθε νόμιμη ενέργεια διασφάλισης των απαιτήσεων τους και κατ' επέκταση αυτών του εγγυητή Ελληνικού Δημοσίου.

Τα πιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να εξοφληθούν από το Δημόσιο, μετά την παρέλευση του τριμήνου από την ολοσχερή ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων, υποβάλλουν τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην αριθ. 2/478/0025/04.01.2006 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών.... Το Ελληνικό Δημόσιο, ως εγγυητής, αναλαμβάνει την υποχρέωση εξόφλησης των εγγυημένων απαιτήσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων, που θα περιλαμβάνουν το ανεξόφλητο εγγυημένο ποσό κεφαλαίου, τους ανεξόφλητους τόκους (συμβατικούς και υπερημερίας μέχρι ενός τριμήνου), και τέλος τα έξοδα της αναγγελίας κλεισίματος του λογαριασμού...".

Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγεται ότι σε περίπτωση χορηγήσεως δανείου σε ευρώ από εμπορική τράπεζα σε βιοτεχνική επιχείρηση που έχει συσταθεί μέχρι 14-7-2009 και δραστηριοποιείται στην ημεδαπή, δυνάμει σχετικής συμβάσεως που καταρτίσθηκε μέχρι την 31-12- 2010 με σκοπό, μεταξύ άλλων την παροχή κεφαλαίων κινήσεως, παρέχεται εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου σε ποσοστό 70% έναντι της εν λόγω τράπεζας και υπέρ της δανειολήπτριας επιχειρήσεως.

Η εγγύηση αυτή παρέχεται κατ' αρχήν για χρονική διάρκεια τεσσάρων ετών και καλύπτει το ανεξόφλητο εγγυημένο ποσό κεφαλαίου, τους ανεξόφλητους τόκους και τα έξοδα της αναγγελίας του κλεισίματος του λογαριασμού. Απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει η εγγυητική ευθύνη του Δημοσίου είναι η καθυστέρηση καταβολής από την δανειολήπτρια εταιρεία τριών τουλάχιστον χρεωλυτικών δόσεων.

Η δανείστρια τράπεζα νομιμοποιείται να ζητήσει την κατάπτωση της κρατικής εγγυήσεως, μόνον εφόσον: α) έχει προηγηθεί καθυστέρηση καταβολής από την πιστούχο επιχείρηση τριών δόσεων, αφού προηγουμένως η τράπεζα έχει προβεί σε όλες τις νόμιμες ενέργειες για την είσπραξη του συνόλου των ανεξόφλητων απαιτήσεών της από τους πρωτοφειλέτες και τους λοιπούς, πλην του δημοσίου, εγγυητές, στις οποίες (νόμιμες ενέργειες) περιλαμβάνεται η έναρξη της δικαστικής επιδιώξεως για την είσπραξη του συνόλου των ανεξόφλητων απαιτήσεών της, χρησιμοποιώντας τις ληφθείσες ασφάλειες και προχωρώντας στην ολοσχερή ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων, β) τηρήσει την περιγραφόμενη στο νόμο διαδικασία με την αποστολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών στο ΓΛΚ μετά την πάροδο τριμήνου από την ολοσχερή ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων.

Αν η χορηγήσασα το δάνειο τράπεζα αθετήσει την υποχρέωσή της προς ρευστοποίηση των ληφθεισών εξασφαλίσεων που είχε λάβει για τις συμβατικές αξιώσεις της έναντι της δανειολήπτριας για το εγγυημένο από το δημόσιο ποσό δανείου δεν ενεργοποιείται η εγγυητική ευθύνη του δημοσίου. Τυχόν περιέλευση δε της δανειολήπτριας σε κατάσταση πτωχεύσεως ή ένταξή της σε διαδικασία εξυγιάνσεως κατά το άρθρο 99 ΠτΚ και υποβολή της σε αναστολή των ατομικών σε βάρος της διώξεων , δεν ασκεί έννομη επιρροή και δεν επιφέρει αυτοδικαίως την κατάπτωση της εγγυήσεως του ελληνικού δημοσίου υπό την οποίαν χορηγήθηκε το δάνειο, απαλλάσσοντας την δανείστρια τράπεζα από την υποχρέωσή της να τηρήσει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τις προ μνημονευθείσες διατάξεις , αλλά για όσο διάστημα διαρκεί εκάστη των ως άνω διαδικασιών η εγγυητική ευθύνη του δημοσίου ήρτηται και δεν ενεργοποιείται, εφόσον δεν μπορούν να πληρωθούν οι ως άνω όροι που προβλέπουν την κατάπτωσή της.

Η δανείστρια όμως κατά το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της πτωχεύσεως και της καταπτώσεως της εγγυήσεως οφείλει αφενός να συμμετέχει στην αντίστοιχη διαδικασία επαληθεύσεως των πιστώσεων, ώστε εν συνεχεία το Ελληνικό Δημόσιο να υποκατασταθεί στα δικαιώματά της (άρθρο 65 παρ.3 του ν.2362/1995, όπως αναριθμήθηκε με το άρθρο 39 του ν.3871/2010) και να καταστεί πτωχευτικός πιστωτής, αφετέρου να προβεί στη λήψη κάθε δυνατού μέτρου προς εξασφάλιση της απαιτήσεώς της κατά της πτωχευσάσης, εάν δεν έχει ήδη εξασφαλισθεί εμπραγμάτως (βλ.

και ΓΝΣΚ439/2010). Στην περίπτωση αντιστοίχως υποβολής αιτήσεως για ένταξή της σε διαδικασία εξυγιάνσεως οφείλει αναλόγως επί παραδοχής του αιτήματος να συμμετέχει στη σχετική διαδικασία, επί δε απορρίψεως να εκκινήσει τη διαδικασία ρευστοποιήσεως των ληφθεισών εξασφαλίσεων. Από το συνδυασμό των αυτών , ως άνω, διατάξεων συνάγεται ωσαύτως ότι η τυχόν αναστολή των ατομικών διώξεων για τους προμνησθέντες λόγους δεν εξαρτάται και ουδόλως επηρεάζεται από την προβλεπομένη από την παρ.4 του άρθρου 11 του ν.2322/1995 περιωρισμένη διάρκεια της χορηγουμένης από το δημόσιο εγγυήσεως.

Υπό τα ως άνω δεδομένα αίτηση της δανείστριας προς παροχή εννόμου προστασίας, καθ'όν χρόνον λόγω των ως άνω διαδικασιών εμποδίζεται να τηρήσει τους όρους του ν.2322/1995 και των συναφών Υ.Α υπό τους οποίους καταπίπτει η εγγυητική ευθύνη του δημοσίου, καθίσταται πρόωρη.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. α Κ.Πολ.Δ, "αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005).

Εν προκειμένω το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος τα εξής : "... Δυνάμει της υπ'αριθμ…. συμβάσεως χρεωλυτικού δανείου η ενάγουσα χορήγησε στην εδρεύουσα στη … ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία … δάνειο ποσού 2.181.000 ευρώ για νέο κεφάλαιο κινήσεως, αποπληρωτέο σε οκτώ ισόποσες εξαμηνιαίες χρεωλυτικές δόσεις, ύψους 272.625 ευρώ εκάστης, με την εγγύηση του εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου, για χρονική διάρκεια τεσσάρων ετών, δηλαδή από 29-6-2010 έως 28-6-2014, η οποία παρασχέθηκε προς την ενάγουσα κατά τους ορισμούς και υπό τους όρους της υπ' αριθμ….

αποφάσεως του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 1554), όπως αυτή τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με την υπ'αριθμ. … απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β 1805/2010). Ειδικότερα το Συμβούλιο Διαχείρισης και Αξιολόγησης της Εγγυητικής Ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου κατά την 143η/12-5-2010 συνεδρίαση αποφάσισε την παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου σε ποσοστό 70%, σύμφωνα με τις διατάξεις των ως άνω αποφάσεων, για την χρηματοδότηση της παραπάνω επιχειρήσεως με κεφάλαιο κινήσεως 2.181.000 ευρώ με τον όρο:

α) της λήψης προσωπικών εγγυήσεων των βασικών μετόχων της εταιρείας και β) της λήψης εμπραγμάτων εξασφαλίσεων (όπως αυτές ορίζονται στον Αστικό κώδικα, ήτοι υποθήκη επί ακινήτων, ενέχυρα επί κινητών πραγμάτων, δικαιωμάτων, αξιογράφων, απαιτήσεων) συνολικού ύψους 1.535.800 ευρώ, οι οποίες θα εξασφαλίζουν αποκλειστικά το εγγυημένο από το Ελληνικό Δημόσιο ποσό καθ' όλη τη διάρκεια της παρεχομένης εγγύησης.

Την εμπρόθεσμη και ολοκληρωτική εξόφληση του δανείου με τους τόκους και όλες τις επιβαρύνσεις και έξοδα και γενικά την εκπλήρωση από την δανειολήπτρια εταιρεία όλων των υποχρεώσεων που αυτή ανέλαβε με την παραπάνω σύμβαση χρεωλυτικού δανείου εγγυήθηκε ό …, βασικός μέτοχος της δανειολήπτριας εταιρείας, κάτοχος ποσοστού 94,08% των μετοχών της και πρόεδρος του ΔΣ αυτής κατά το χρόνο συνάψεως της συμβάσεως, ενώ δυνάμει της υπ' αριθμ.

… συναίνεσης εγγραφής υποθήκης ποσού 1.585.800 ευρώ ενώπιον της συμβολαιογράφου … ενεγράφη την 30-6-2010 στο βιβλίο υποθηκών του Υποθηκοφυλακείου … υποθήκη υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για ποσό 1.535.800 ευρώ, επί ενός γηπέδου εκτάσεως 4.599 τ.μ με τον εντός αυτού βιομηχανικό χώρο, εμβαδού 1592 τ.μ, που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή του αγροκτήματος ….

Η ενάγουσα εις εκτέλεση της παραπάνω συμβάσεως την 5-7-2010 κατέβαλε προς τον πιστούχο το ποσό των 2.181.000 ευρώ. Η τελευταία την 24-1-2011 κατέβαλε την πρώτη δόση του δανείου, που ήταν καταβλητέα την 30-12-2010, την 30-6-2011 κατέβαλε μέρος της δεύτερης δόσεως (81.787,50 ευρώ), ενώ κατέστη υπερήμερη περί την καταβολή του συνόλου των υπολοίπων δόσεων, που ήσαν καταβλητέες την 30-12-2011, 30-6-2012, 30-12-2012, 30-6-2013 και 30-12- 2013.

Μετά την ως άνω εξέλιξη η ενάγουσα με την από 4-7-2012 εξώδικη γνωστοποίηση- καταγγελία, την οποίαν κοινοποίησε προς τη δανειολήπτρια και τον εγγυητή (βλ.υπ'αριθμ. … εκθέσεις επιδόσεως δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο …), κατήγγειλε την παραπάνω σύμβαση και κήρυξε ληξιπρόθεσμο και απαιτητό το δάνειο στο σύνολο του κατά το άληκτο μέρος του του κεφαλαίου αυτού συνολικού ποσού 1.972.770,41 ευρώ, το οποίο μετέφερε στον υπ'αριθμ.

… λογαριασμό οριστικής καθυστερήσεως, ενώ παράλληλα κάλεσε τους οφειλέτες της να της καταβάλουν το σύνολο της ληξιπρόθεσμης οφειλής τους. Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι η δανειολήπτρια εταιρεία και ο εγγυητής κατέθεσαν την υπ'αριθμ. εκθ.κατ.26/16-7-2012 αίτηση ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, με την οποίαν ζήτησαν την υπαγωγή της εταιρείας στη διαδικασία εξυγίανσης των άρθρων 99 επ.

του ν.3588/2007. Με την ίδια αίτηση ζήτησαν και εκδόθηκε η από 16-7-2012 προσωρινή διαταγή με την οποίαν διατάχθηκε η αναστολή των ατομικών διώξεων και μέτρων για αναγκαστική εκτέλεση των πιστωτών των αιτούντων έως την ορισθείσα ημερομηνία συζήτησης της αιτήσεως (7-11-2012) και υπό τον όρο συζήτησης αυτής στην ως άνω δικάσιμο.

Κατά τη συνεδρίαση της 7-11-2012 η υπόθεση ανεβλήθη για την δικάσιμο της 6-2-2013, το δε δικαστήριο διατήρησε την προσωρινή διαταγή (βλ. 120/2012 πρακτικά Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς). Κατά τη συνεδρίαση της 6-2-2013 η υπόθεση συζητήθηκε ενώπιον του πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, το δε δικαστήριο διατήρησε την προσωρινή διαταγή "όπως έχει" μέχρι την έκδοση της απόφασης (βλ.

υπ' αριθμ. 16/2013 πρακτικά Πολυμελούς πρωτοδικείου Κιλκίς). Την 6-3-2013 το Πολυμελές Πρωτοδικείο Κιλκίς εξέδωσε την υπ' αριθμ.16/2013 μη οριστική απόφασή του, με την οποίαν ανέβαλε την έκδοση της οριστικής του αποφάσεως και διέταξε την επανάληψη της συζητήσεως της υπ'αριθμ. 26/2012 αιτήσεως προκειμένου να επιδοθεί αυτή τόσο στα υπόλοιπα μέλη της διοικήσεως της πρώτης των αιτούντων, πλην του Προέδρου και Αντιπροέδρου της, όσο και στο αρμόδιο κατά τόπον ΙΚΑ.

Λόγω του χαρακτήρα της εν λόγω αποφάσεως ως μη οριστικής η παραπάνω προσωρινή διαταγή, με την οποίαν είχε διαταχθεί η αναστολή των ατομικών διώξεων και μέτρων για αναγκαστική εκτέλεση των πιστωτών των αιτούντων, εξακολουθούσε να ισχύει μέχρι την έκδοση οριστικής αποφάσεως επί της αιτήσεως. Με την από 12-3-2013 κλήση των αιτούντων (αρ.εκθ.κατ.7/14-3-2013) επισπεύσθηκε η συζήτηση της παραπάνω αιτήσεως και ορίσθηκε δικάσιμος για τη συζήτηση της η 17-4-2013.

Κατά τη συνεδρίαση της 17-4-2013 το Πολυμελές Πρωτοδικείο Κιλκίς "αποφάσισε την διατήρηση της ήδη χορηγηθείσης προσωρινής διαταγής μέχρι την έκδοση της αποφάσεως". Εν τέλει επί της ως άνω αιτήσεως εκδόθηκε η υπ'αριθμ.47/29-5-2013 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, η οποία δέχθηκε την αίτηση ως προς την δανειολήπτρια εταιρεία και την απέρριψε ως προς τον δεύτερο των αιτούντων …, διέταξε το άνοιγμα της διαδικασίας εξυγίανσης, όρισε μεσολαβητή, έταξε προθεσμία δύο μηνών από την έκδοση της αποφάσεως για τη διεκπεραίωση του έργου του (η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε μέχρι την 29-8-2013 με πράξη της Προέδρου του Πτωχευτικού Δικαστηρίου) και ανέστειλε μέχρι τη λήξη της διαδικασίας εξυγίανσης α) τα μέτρα, εκκρεμή ή μη ατομικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της περιουσίας της αιτούσας εταιρείας, για υποχρεώσεις της που γεννήθηκαν μέχρι την 16-7-2012, για την ικανοποίηση απαιτήσεων των πιστωτών της και β) τη λήψη οποιουδήποτε ασφαλιστικού μέτρου κατά της παραπάνω αιτούσας.

Με την υπ'αριθμ.εκθ. καταθ…., η δανειολήπτρια ως άνω εταιρεία, επικαλούμενη ότι η διαδικασία στέφθηκε με επιτυχία, ζήτησε να επικυρωθεί από το δικαστήριο η σχετική συμφωνία εξυγίανσης. Με την υπ'αριθμ.1/15-1-2014 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς η παραπάνω αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη.

Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι η ενάγουσα υπέβαλε την υπ' αριθμ. πρωτ. … αίτηση προς το ΓΛΚ και ζήτησε να της καταβληθεί το ποσό των 1.303.002,4 ευρώ, επικαλούμενη κατάπτωση της δοθείσας από το εναγόμενο εγγυήσεως. Με το υπ'αριθμ.πρωτ…. έγγραφο του το ΓΛΚ επέστρεψε στην ενάγουσα τα δικαιολογητικά που απέστειλε επικαλούμενο την υπ'αριθμ.

… υπουργική απόφαση με την οποίαν τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε η με αριθμ…. υπουργική απόφαση και αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημα της ενάγουσας, επειδή κατά το χρόνο υποβολής του σχετικού αιτήματος δεν πληρώθηκε ό όρος περί προηγουμένης ρευστοποιήσεως των ληφθεισών εξασφαλίσεων. Η ενάγουσα επανυπέβαλε το αίτημά της με το υπ' αριθμ.πρωτ….

έγγραφο της, αφού τους έκανε γνωστό ότι "με την με αριθ. 47/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς που εκδόθηκε την 29-5-2013 διατάσσεται το άνοιγμα της διαδικασίας εξυγίανσης για την παραπάνω οφειλέτρια...", πλην όμως και πάλι το ΓΛΚ δεν ικανοποίησε το αίτημά της. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι κατά το χρονικό διάστημα από την καταγγελία της ένδικης συμβάσεως (4-7-2012) έως την υποβολή της υπ'αριθμ.πρωτ….

αιτήσεως προς το ΓΛΚ, με την οποία η ενάγουσα ζητούσε να της καταβληθεί το ποσό των 1.303.002,46 ευρώ, επικαλούμενη κατάπτωση της δοθείσας από το εναγόμενο εγγυήσεως, η οποία (αίτηση) επανυποβλήθηκε με το υπ'αριθμ…. έγγραφο της, τα μόνα χρονικά διαστήματα που δεν ίσχυε καθεστώς αναστολής των ατομικών μέτρων αναγκαστικής εκτελέσεως κατά της περιουσίας της δανειολήπτριας και του υπέρ αυτής εγγυηθέντος … ήταν από 4-7-2012 έως 16-7-2012 και ειδικώς για τον … και από 29-5-2013 έως 1-7-2013, ήτοι για χρονικά διαστήματα τα οποία αντικειμενικώς δεν επαρκούσαν για τη ρευστοποίηση των ως άνω εξασφαλίσεων και κυρίως των εμπραγμάτων εξασφαλίσεων που είχαν ληφθεί, οι οποίες αφορούσαν σε ακίνητα ιδιοκτησίας της δανειολήπτριας εταιρείας, αφού ο υπέρ αυτής εγγυηθείς … στερούνταν ακίνητης περιουσίας.

Εντός των ως άνω χρονικών διαστημάτων ήταν αδύνατη, κατά τα διδάγματα της δικαστηριακής πείρας, η έκδοση σχετικής δικαστικής αποφάσεως ή διαταγής πληρωμής, η επίδοσή της και η αντιμετώπιση της τυχόν ασκηθησομένης κατ' αυτής ανακοπής, καθώς και η επίσπευση αναγκαστικής εκτελέσεως για τη ρευστοποίηση της περιουσίας της δανειολήπτριας και του υπέρ αυτής εγγυηθέντος, η οποία , ενόψει των προβλεπομένων στις διατάξεις των άρθρων 926 και 955 επ.

ΚΠολΔ, είναι ιδιαιτέρως χρονοβόρα. Εν όψει του ότι η τράπεζα δεν αθέτησε την υποχρέωσή της προς ρευστοποίηση των ληφθεισών εξασφαλίσεων που είχε λάβει για τις συμβατικές αξιώσεις της έναντι της δανειολήπτριας για το εγγυημένο από το δημόσιο ποσό δανείου, αφού δεν είχε νομική δυνατότητα προς τούτο, ενεργοποιήθηκε η εγγυητική ευθύνη του δημοσίου και συνεπώς το τελευταίο οφείλει στην ενάγουσα το καλυπτόμενο από την εγγύηση και αιτούμενο δια της αγωγής ποσό των 1.303.002,46 ευρώ (ανεξόφλητο κεφάλαιο 1.823.587,50+34.844,58 ευρώ τόκοι μηνών Ιουλίου, Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2011= 1.861.432,08X70%)".

Με βάση τα παραπάνω το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή κατ' ουσίαν κατά παραδοχή της ασκηθείσας εφέσεως κατά της 15/2015 πρωτοδίκου αποφάσεως και υποχρέωσε το ελληνικό Δημόσιο να καταβάλει στην δανείστρια τράπεζα το ποσό των 1303.002,46 ευρώ νομιμοτόκως από την επίδοση της άνω αγωγής.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και ειδικότερα ότι κατέπεσε η εγγυητική ευθύνη του ελληνικού δημοσίου, με την παραδοχή ότι "η ενάγουσα τράπεζα δεν αθέτησε την υποχρέωσή της προς ρευστοποίηση των ληφθεισών εξασφαλίσεων, διότι τα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία δεν ίσχυε το καθεστώς αναστολής των ατομικών καταδιωκτικών μέτρων δεν επαρκούσαν για τη ρευστοποίηση αυτή, αφού οι σχετικές διαδικασίες είναι χρονοβόρες", εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προπαρατεθείσες διατάξεις των άρθρων 1, 3, 11 παρ.3, 4 του ν.2322/1995 και των κατ' εξουσιοδότηση αυτών εκδοθεισών 2/49086/0025/3-7-2009, 2/54979/0025/2009 Υ.Α, όπως η τελευταία τροποποιήθηκε με την 2/7856/0025/01-11-2010 όμοια, (οι οποίες έχουν ισχύ ουσιαστικών κανόνων δικαίου).

Και τούτο διότι προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της εγγυήσεως του δημοσίου συνιστά η προηγούμενη ρευστοποίηση από την δανείστρια των εξασφαλίσεων που χορηγήθηκαν από τους οφειλέτες, υποχρέωση όμως την οποίαν η τράπεζα παρέλειψε να εκπληρώσει, αφού δεν εκκίνησε τη σχετική διαδικασία (ρευστοποιήσεως των υπαρχουσών εμπραγμάτων εξασφαλίσεων) μετά την απόρριψη της αιτήσεως της πιστούχου για την υποβολή της στη διαδικασία εξυγιάνσεως, δυνάμει της υπ'αριθμ. 1/15-1-2014 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην οικεία μείζονα σκέψη, καθόσον η αναστολή των ατομικών διώξεων που είχε χορηγηθεί στην οφειλέτιδά της κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα εξαιτίας της εν λόγω αιτήσεως εξυγιάνσεως δεν ασκούσε έννομη επιρροή και δεν επέφερε αυτοδικαίως την κατάπτωση της εγγυήσεως του ελληνικού δημοσίου, απαλλάσσοντας τη δανείστρια τράπεζα από την υποχρέωσή της να τηρήσει τις προμνημονευθείσες υποχρεώσεις της, δεδομένου ότι για όσο διάστημα διαρκούσε η διαδικασία του άρθρου 99 ΠτΚ η εγγυητική ευθύνη του δημοσίου ήρτητο και δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί λόγω μη πληρώσεως των ως άνω όρων που προβλέπουν την κατάπτωσή της.

Υπό τα ως άνω δεδομένα, οι παραδοχές του Εφετείου περί "απαλλαγής" της τράπεζας να τηρήσει την εκ του νόμου προβλεπομένη ανωτέρω υποχρέωσή της, από μόνο το γεγονός ότι τα χρονικά διαστήματα μη ισχύος της αναστολής των καταδιωκτικών μέτρων "δεν επαρκούσαν" για να προβεί στη ρευστοποίηση των χορηγηθεισών ασφαλειών και ότι η "χρονική αυτή ανεπάρκεια" επέφερε άνευ άλλου τινός (αυτοδικαίως) την κατάπτωση της εγγυητικής ευθύνης του ελληνικού δημοσίου, δεν ασκούν έννομη επιρροή, εφόσον δεν συγκαταλέγονται στις προϋποθέσεις του οικείου νόμου.

Ως εκ τούτου θεμελιώνεται παραβίαση του ανωτέρω κανόνος ουσιαστικού δικαίου, τον οποίον εάν το Εφετείο είχε ορθά ερμηνεύσει και εφαρμόσει έπρεπε να απορρίψει κατ' ουσίαν την ένδικη έφεση κατά της υπ' αριθμόν 15/2015 αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που είχε κρίνει αντιθέτως.

Συνεπώς, βασίμως το αναιρεσείον με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως μέμφεται την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ότι υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 ΚΠολΔ αρ. 1 πλημμέλεια.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση 963/2017 απόφαση. Εν όψει δε του ότι δεν απολείπεται άλλο ζήτημα προς διευκρίνιση της υποθέσεως και δεν υπάρχει στάδιο περαιτέρω εκδικάσεως αυτής, πρέπει κατ' εφαρμογήν της διατάξεως του άρθρου 580 παρ.3 ΚΠολΔ να κρατηθεί η υπόθεση και να δικαστεί από το Δικαστήριο τούτο, απορριπτόμενης της από 25-5-2015 εφέσεως της αναιρεσιβλήτου τραπέζης κατ' ουσίαν. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος για αμφοτέρους τους βαθμούς δικαιοδοσίας θα επιβληθούν, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος του, σε βάρος της αναιρεσιβλήτου, λόγω της ήττας της (άρθρα 176, 183 και 191 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 22 ν. 3693/1957, κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 963/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Απορρίπτει κατ' ουσίαν την από 25-5-2015 έφεση της αναιρεσιβλήτου - εκκαλούσης-εναγούσης κατά της υπ' αριθμόν 15/2015 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσιβλήτου τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 8 Οκτωβρίου 2020.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ