Greek Supreme Court joins two appeals and annuls the lower court's decision, remanding the case for retrial.

Απόφαση 1028 / 2019 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1028/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα και Χρήστο Τζανερρίκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Ορφανίδη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Φιλιώτη και κατέθεσε προτάσεις.

Β. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Φιλιώτη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στην …. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Ορφανίδη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/10/2012 αγωγή της υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσείουσας και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2745/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1813/2017 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η υπο στοιχείο Α ήδη αναιρεσείουσα με την από 4/9/2017 αίτησή της και τους από 29/8/2018 πρόσθετους λόγους αυτής και η υπό στοιχείο Β αναιρεσείουσα με την από 23/7/2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της από 4/9/2017 αιτήσεως και των από 29/8/2018 πρόσθετων λόγων αυτής και την απόρριψη της από 23/7/2017 αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Β αναιρεσείουσας την παραδοχή της από 23/7/2017 αιτήσεως και την απόρριψη της από 4/9/2017 αιτήσεως και των από 29/8/2018 πρόσθετων λόγων αυτής και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ η οποία εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, ο Άρειος Πάγος μπορεί και αυτεπαγγέλτως να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων υποθέσεων, που εκκρεμούν ενώπιόν του μεταξύ των ίδιων ή διαφόρων διαδίκων, αν κατά την κρίση του διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης, ή επέρχεται μείωση των εξόδων.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμο συζητήθηκαν: α) η από 04-09-2017 (με αρ. κατάθεσης 6174/580/2017) αίτηση αναίρεσης της ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...", κατά της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...". β) Οι από 29-08-2018 (με αρ. κατάθεσης 72/2018) πρόσθετοι λόγοι αυτής. Και, γ) η από 23-07-2017 (με αρ. κατάθεσης 5811/538/2017) αίτηση αναίρεσης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." κατά της ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...". Οι ως άνω αιτήσεις και πρόσθετοι λόγοι, που στρέφονται κατά της αυτής, υπ' αριθμ. 1813/2017, αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, έχουν ασκηθεί νόμιμα, εμπρόθεσμα και παραδεκτά (άρθρα 553, 556 - 558, 564 αρ.1, 566, 569, 577 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συναφείς και, επομένως, πρέπει να συνεκδικασθούν, προκειμένου να διευκολυνθεί η διεξαγωγή της δίκης και να μειωθούν τα έξοδα αυτής (άρθρα 246, 573 παρ. 1 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Επί της υπό στοιχείο α αίτησης αναίρεσης και των υπό στοιχείο β προσθέτων λόγων αυτής:

Ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμών, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου δεν αποτελούν έγγραφα, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 342 ΚΠολΔ, αλλά ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, γι' αυτό και πρέπει να γίνεται ρητή μνεία αυτών στην απόφαση, η δε αναφορά σε αυτή ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και όλα τα επικαλούμενα και νομίμως προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, δεν αποδεικνύει ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και αυτές.

Για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αναίρεσης ότι το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη ένορκη βεβαίωση που ο αναιρεσείων προσκόμισε και επικαλέσθηκε, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο το αποδεικτικό αυτό μέσο, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητά του και η νόμιμη λήψη αυτού (αριθμός, όνομα εξετασθέντος μάρτυρα, νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου ή παράσταση αυτού κατά την εξέταση του μάρτυρα), να προσδιορίζεται το περιεχόμενό της και το παραδεκτό της προσκόμισής της στο δικαστήριο της ουσίας και να καθορίζεται ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου το αποδεικτικό αυτό μέσο προσκομίσθηκε (ΑΠ 1105/2015, ΑΠ 767/2011, ΑΠ 1725/2010, ΑΠ 1690/2010, ΑΠ 2178/2009).

Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την ένορκη βεβαίωση του Ι. Σ., τέως Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της ... ΑΕ, ενώπιον της συμβολαιογράφου Ά. Α. - Σ. (μετά από νόμιμη κλήτευση της ήδη αναιρεσίβλητης, σύμφωνα με την …40Β'/20-01-2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Χ.

Μ.), την οποία η αναιρεσείουσα είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει ενώπιον του Εφετείου, παραθέτοντας ολόκληρο το περιεχόμενο αυτής στις προτάσεις της, προς απόδειξη των θεμελιωτικών της αγωγής ισχυρισμών και αξιώσεών της και δη ότι είχε αναλάβει και εκτελέσει, με απευθείας/χωριστή σύμβαση, που συνήψε με την ήδη αναιρεσίβλητη, εναγομένη, για καθένα από τα ένδικα έργα και με ιδιαίτερη αμοιβή/τιμολόγηση για έκαστο αυτών.

Από την επισκόπηση, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, περί της εν μέρει παραδοχής και απορρίψεως της ένδικης αγωγής της αναιρεσείουσας, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, όπως βεβαιώνει, σ' αυτή: "...τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, ενός για κάθε πλευρά, που εξετάσθηκαν ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημοσίας συνεδρίασής του, τις …98, …99/15-4-2015 και ….77/21-4-2015 ένορκες βεβαιώσεις των A.

Χ., Π. Γ., Α. Μ., αντίστοιχα, που λήφθηκαν οι δύο πρώτες ενώπιον της Συμβολαιογράφου Π. Π. από την ενάγουσα και η τρίτη ενώπιον του Ειρηνοδίκη Περιστερίου, από την εναγομένη, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων (βλ. τις εκθέσεις επίδοσης …92ΕΓ/8-4-2015 και …680Β7/16-4-2015 των αρμοδίων δικαστικών επιμελητών Χ.

Μ. και Δ. Κ., αντίστοιχα), και απ' όλα ανεξαιρέτως τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους διαδίκους έγγραφα, σε μερικά από τα οποία γίνεται παρακάτω ειδική μνεία, χωρίς, πάντως, να παραλείπεται κανένα κατά την εκτίμηση της ουσίας της υπόθεσης, και τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση είτε προς έμμεση απόδειξη, προς συναγωγή, δηλαδή δικαστικών τεκμηρίων, συμπεριλαμβανομένων και των 282 και 283/5-10-2015 ενόρκων βεβαιώσεων των Ι.

Σ. και Β. Ρ., αντίστοιχα, που λήφθηκαν ενώπιον της Συμβολαιογράφου Α. Ζ. με επιμέλεια της ενάγουσας μετά νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση της εναγομένης (βλ. την έκθεση επίδοσης …24ΣΤ/30-9-2015 του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή Α. Τ.), στο πλαίσιο άλλης δίκης μεταξύ των ιδίων διαδίκων, αποδεικνύονται τα ακόλουθα....".

Oυδόλως μνημονεύεται, όμως, στην αναιρεσιβαλλομένη η ως άνω ένορκη βεβαίωση, την οποία είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει, προς απόδειξη των αγωγικών ισχυρισμών της, η αναιρεσείουσα, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεών της, ενώπιον του Εφετείου. Επομένως, ο κρινόμενος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρ. 559 αρ. 11 γ' του ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και, επειδή αυτός αφορά τη μη λήψη υπόψη αποδείξεων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, στο σύνολό της (ΑΠ 1840/2007) και, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 §3 του ΚΠολΔ).

Συνακόλουθα, μετά την καθολική αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης, παρέλκει, πλέον, η έρευνα των λοιπών λόγων της ένδικης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων της, αφού καταλαμβάνονται από την αναιρετική του εμβέλεια. Παρέλκει, επίσης κατόπιν τούτου, η έρευνα και της ως άνω, υπό στοιχείο γ, αντίθετης, αίτησης αναίρεσης, αφού και αυτή κατατείνει στο αποτέλεσμα, που επήλθε με την παραδοχή της πρώτης, δηλαδή στην καθολική αναίρεση της προσβαλλομένης, μετά από την οποία, σημειωτέον, οι διάδικοι, κατ' άρθρο 579 παρ. 1 ΚΠολΔ, επανέρχονται στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την αναιρεθείσα απόφαση, η οποία είναι απολύτως άκυρη, χωρίς να έχει σημασία για ποιο λόγο αναίρεσης αναιρέθηκε αυτή ολικώς και ποιος ήταν ο αναιρεσείων (πρβλ.

ΑΠ 1026/2010, ΑΠ 1471/2002) και το Εφετείο της παραπομπής θα επανεξετάσει, κατ' άρθρο 581 παρ. 2 ΚΠολΔ, συνολικά την υπόθεση (ΑΠ 1840/07) και στην προκειμένη περίπτωση, θα εξετάσει και πάλι, τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων από: α) 27-04-2016 (αριθμ. κατ. 1152/27-4-2016) της, αναιρεσίβλητης στην πρώτη και αναιρεσείουσας στη δεύτερη αίτηση αναίρεσης, ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και, β) από 4-5-2016 (αριθμ.

κατ. 1197/6-5-2016) της ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...", αναιρεσείουσας στην πρώτη και αναιρεσίβλητης στη δεύτερη αίτηση αναίρεσης, κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμό 2745/2015, οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, (της υπό στοιχείο α αναίρεσης), κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος, που υπέβαλε, με τις εμπρόθεσμες προτάσεις της ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου, για την άσκηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, στον καταθέσαντα τούτο, λόγω της νίκης της αναιρεσείουσας στην παρούσα δίκη και η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου, για την άσκηση της από 23-07-2017 (με αρ.

κατάθεσης 5811/538/2017) αίτησης αναίρεσης της ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...", όπως ορίζεται στο άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, κατά το παρακάτω διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει: α) την από 04-09-2017 (με αρ. κατάθεσης 6174/580/2017) αίτηση αναίρεσης της ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...". β) Τους από 29-08-2018 (με αρ. κατάθεσης 72/2018) πρόσθετους λόγους αυτής. Και, γ) την από 23-07-2017 (με αρ. κατάθεσης 5811/538/2017) αίτηση αναίρεσης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...".

Δέχεται την υπό στοιχείο α) αίτηση αναίρεσης.

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 1813/2017 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, στο σύνολό της.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρεθείσα απόφαση.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητη τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, από τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, για την άσκηση της ως άνω αναιρέσεως, στον καταθέσαντες αυτό.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου, για την άσκηση της υπό στοιχείο γ) αίτησης αναιρέσεως.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Φεβρουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 13 Αυγούστου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ