Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on public works payment authority and costs.

Απόφαση 1026 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1026/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου - Εισηγητή και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Θεοδώρα Καραχάλιου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης τεχνικής και εμποροβιομηχανικής εταιρείας με την επωνυμία "....", που εδρεύει ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αθηνά Μπουζιούρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-5-2012 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6064/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 447/2015 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-2-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 447/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, έγιναν δεκτά τα εξής, όσον αφορά την γένεση της αξιώσεως εις βάρος του αναιρεσείοντος και τη διαδικαστική πορεία για την ικανοποίησή της: "Κατόπιν δημόσιου μειοδοτικού διαγωνισμού, με το από 17-3-1997 έγγραφο ιδιωτικό συμφωνητικό, που συνήφθη μεταξύ του εκκαλούντος (αναιρεσείοντος) Ελληνικού Δημοσίου ως κυρίου του έργου και της εφεσίβλητης (αναιρεσίβλητης) τεχνικής εταιρίας ως εργολήπτριας, το πρώτο ανέθεσε στη δεύτερη την κατασκευή του έργου "Βελτίωση Ε.Ο.

No 2 από Καλλίστη έως Α/Δ Κομοτηνής. ΕΡΓΟΛΑΒΙΑ: Παλλάδιο-Α/Δ Κομοτηνής" αντί αμοιβής 1.857.981.458 δραχμών. Η εφεσίβλητη εκτέλεσε και παρέδωσε το έργο, εκδόθηκαν δε η από 1-12-2000 έκθεση περαίωσης των εργασιών του επιβλέποντος μηχανικού της Διεύθυνσης Ελέγχου Κατασκευής Έργων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, η από 4-12-2000 βεβαίωση περαίωσης του Διευθυντή της ανωτέρω Δ.Ε.Κ.Ε.

και τα από 3-12-2001 και 20-12-2002 πρωτόκολλα προσωρινής και οριστικής παραλαβής έργου, που εγκρίθηκαν με τις 7390/14-12-2001 και 236/20-1-2003, αντίστοιχα, αποφάσεις του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων της Διεύθυνσης Δημοσίων Έργων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, ενώ με την 49705/ΔΕ-4375/28-8-2009 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών εγκρίθηκε η ένταξη του έργου στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων έτους 2009.

Το εκκαλούν δεν κατέβαλε στην εφεσίβλητη το ποσό της 26ης πιστοποίησης για έλεγχο και πληρωμή των εκτελεσθεισών εργασιών του έργου, ύψους 2.305.737,50 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. 19% (συνολικά 2.743.827,63 ευρώ), παρά την έκδοση της σχετικής 26ης εντολής πληρωμής της Διευθύνουσας Υπηρεσίας του έργου. Κατόπιν αυτού η εφεσίβλητη ζήτησε και πέτυχε την έκδοση της 189/7-10-2010 διαταγής πληρωμής της Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, με την οποία το εκκαλούν υποχρεώθηκε να της καταβάλει για την προαναφερθείσα αιτία το ανωτέρω ποσό των 2.743.827,63 ευρώ, νομιμοτόκως από 17-2-2010, και κοινοποίησε αυτήν (διαταγή πληρωμής) στον Υπουργό Οικονομικών την 18-10-2010, όπως προκύπτει από την 4811/18-10-2010 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ι.

Π.. Το εκκαλούν δε συμμορφώθηκε εκουσίως και η εφεσίβλητη την 14-1-2011 του κοινοποίησε αντίγραφο απογράφου εκτελεστού της διαταγής πληρωμής με την από 14-1-2011 επιταγή προς εκτέλεση, με την οποία το επέτασσε να της καταβάλει μέρος του επιδικασθέντος ποσού, ύψους 1.856.179,32 ευρώ, πλέον τόκων από 17-2-2010 έως 14-1-2011 υπολογιζόμενους με το επιτόκιο του άρθρου 53 § 9 ν. 3669/2008, ύψους 147.286,56 ευρώ, και εξόδων, επέβαλε δε με το από 21-1-2011 έγγραφο της κατάσχεση εις χείρας της Τράπεζας της Ελλάδος ως τρίτης για την ικανοποίηση των ανωτέρω απαιτήσεών της.

Κατά της επιταγής προς εκτέλεση και της κατάσχεσης το εκκαλούν άσκησε ανακοπές κατ' άρθρο 933 ΚΠολΔ και αιτήσεις αναστολών κατ' άρθρο 938 ΚΠολΔ. Μετά την απόρριψη των τελευταίων με τις 6065 και 11035/2011 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το εκκαλούν την 23-1-2012 κατέβαλε στην εκκαλούσα το ποσό των 1.856.179,32 ευρώ προς εξόφληση του επιταχθέντος για κεφάλαιο ποσού.

Εν συνεχεία η εφεσίβλητη την 27-4-2012 κοινοποίησε εκ νέου στο εκκαλούν αντίγραφο απογράφου εκτελεστού της διαταγής πληρωμής με επιταγή προς εκτέλεση, με την οποία επιτάσσει αυτό να της καταβάλει 1) ποσό 168.350,38 ευρώ για τόκους υπερημερίας του χρονικού διαστήματος από 21-1-2011 έως 23-1-2012, υπολογιζόμενους επί κεφαλαίου 1.856.179,32 ευρώ με το επιτόκιο του άρθρου 53 § 9 ν. 3669/2008, 2) 6 ευρώ για έξοδα για την έκδοση αντιγράφου του απογράφου, 3) 20,55 ευρώ για σύνταξη επιταγής και 4) 50 ευρώ για έξοδα επίδοσης της επιταγής".

Κατ' αυτής της επιταγής το ανακόπτον άσκησε την από 9-5-2012 ανακοπή ζητώντας για τους αναφερόμενους λόγους την ακύρωση αυτής. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ' αριθμ. 6064/2013 απόφασή του απέρριψε την ανακοπή, επί ασκηθείσης δε εφέσεως εξεδόθη η προσβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση.

Με τη διάταξη του άρθρου 4 § 2 του Ν.3068/2002 "Συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις...και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ Α' 274), ορίζεται ότι "Αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. επιτρέπεται μετά την παρέλευση εξήντα ημερών από την επίδοση της απόφασης στον Υπουργό που είναι αρμόδιος για την πληρωμή ή στον εκπρόσωπο του Ν.Π.Δ.Δ.".

Εξ άλλου ο Ν. 2362/1995 "Περί Δημοσίου Λογιστικού κλπ", όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, όριζε στο άρθρο 2 § 7 αυτού (μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 45 § 1 Ν.3943/2011) ότι "Ο Υπουργός Οικονομικών ασκεί εποπτεία και έλεγχο στη διαχείριση των δημοσίων χρημάτων και της δημόσιας περιουσίας, καθώς επίσης στις διαχειρίσεις των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται ή επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς", ενώ στο άρθρο 7 §§ 2 και 3 ότι "2.

Οι απαραίτητες πιστώσεις για την εκτέλεση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων εγγράφονται σε ιδιαίτερο τμήμα του Προϋπολογισμού του Κράτους και δύναται να μεταβιβάζονται με επιτροπικά εντάλματα. 3. Στο κατά την προηγουμένη παράγραφο τμήμα του Προϋπολογισμού εγγράφονται και οι πιστώσεις για την εκτέλεση έργων δημοσίων επενδύσεων, η αξία των οποίων καταβάλλεται από τρίτους".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι, εφόσον ένα έργο ενταχθεί στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, αρμόδιος για την πληρωμή της εργολαβικής αμοιβής, για την οποία υπόχρεο είναι το Δημόσιο, είναι ο Υπουργός Οικονομικών, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του περί γενικής διοικήσεως των δημοσίων οικονομικών της Κεντρικής Διοικήσεως, της εποπτείας για την εκτέλεση του ετήσιου προϋπολογισμού και των προγραμμάτων που επιδοτούνται από τον κρατικό Προϋπολογισμό, στον οποίο εγγράφονται και οι πιστώσεις για την εκτέλεση έργων δημοσίων επενδύσεων.

Στην κρινόμενη περίπτωση, όπου το αναιρεσείον ήταν ο κύριος του έργου και υπόχρεος για την καταβολή της εργολαβικής αμοιβής στην αναιρεσίβλητη, αρμόδιος Υπουργός για την πληρωμή είναι ο Υπουργός Οικονομικών, στον οποίο έχει ανατεθεί η εποπτεία για την εκτέλεση του ετήσιου προϋπολογισμού και των προγραμμάτων που επιδοτούνται από τον κρατικό Προϋπολογισμό και στον οποίο κατά νόμο έγινε η επίδοση αντιγράφου της προαναφερόμενης διαταγής πληρωμής, όπως προκύπτει από την υπ'αριθμ. 4811/18-10-2010 επιδοτήρια έκθεση του δικαστικού επιμελητή Ι.

Π., που είναι διορισμένος στην περιφέρεια του Πρωτοδικείου Αθηνών, χωρίς να ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η κατακύρωση του έργου στην αναιρεσίβλητη έγινε με απόφαση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Επομένως ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο λόγω ακυρότητας της επισπευδόμενης εκτελέσεως, αφού η εν λόγω διαταγή πληρωμής ουδέποτε επιδόθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών, εποπτεύοντα του οικείου Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, άλλως η πλημμέλεια από τον αριθ. 1 του ως άνω άρθρου της εσφαλμένης εφαρμογής της προαναφερόμενης διατάξεως του άρθρου 4 § 2 του ν. 3068/2002, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το ηττώμενο αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), η οποία κατέθεσε προτάσεις, μειωμένα όμως κατ' άρθρο 22 §§1 και 3 ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρ. 52§18 ΕισΝ ΚπολΔικ, σε συνδυασμό και με τα άρθρα 5§12 ν. 1738/1987 και 2 της υπ' αριθ. 134423/1992 απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-2-2017 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 447/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Μαΐου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 4 Ιουνίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ