1025/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1025 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Διαζύγιο για ισχυρό κλονισμό. Στοιχεία σχετικής αγωγής. Αναιρετικός έλεγχος αοριστίας αγωγής. Αναίρεση. Απαράδεκτος λόγος που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας. Τέτοιος ισχυρισμός είναι και η ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος κατ’ αρθρ. 281 του ΑΚ.

Αριθμός 1025/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καλούσας: Μ. συζ. Θ. Κ., το γένος Σ. Γ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μιχαηλίδη.

Του αναιρεσιβλήτου-καθού ή κλήση: Θ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Συμιακό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-9-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5011/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 525/2007 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 11-10-2007 αίτησή της. Εκδόθηκε η 830/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της υπόθεσης. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 16-9-2009 κλήση της καλούσας.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 9-2-2009 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ιωάννη Ιωαννίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 1493 παρ.1 του ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 1329/1983, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα.

Από τη διάταξη αυτή, που καθιερώνει τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης ως λόγο διαζυγίου, προκύπτει ότι η αγωγή διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού, για να είναι ορισμένη κατά το άρθρο 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, πρέπει να περιέχει τα κλονιστικά περιστατικά που αφορούν το πρόσωπο του εναγομένου συζύγου ή και των δύο συζύγων, την επίκληση του ισχυρού κλονισμού, ως συνέπειας των περιστατικών αυτών, και το βάσιμα αφόρητο της εξακολούθησης της έγγαμης σχέσης για τον ενάγοντα.

Οι ισχυρισμοί του εναγομένου ότι ο κλονισμός οφείλεται αποκλειστικά στον ενάγοντα συνιστούν άρνηση της αγωγής και μπορούν να αποδειχθούν ανταποδεικτικώς, χωρίς να ταχθεί εις βάρος του εναγομένου ιδιαίτερο θέμα αποδείξεως (ΑΠ 1865/2005 ΕλλΔ 47.457). Εξάλλου η νομική αοριστία αγωγής ή ενστάσεως, η συνδεόμενη με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ εάν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσεώς του περί της νομικής επάρκειας της αγωγής ή της ένστασης, αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε ολιγότερα, ενώ η ποσοτική (ή ποιοτική) αοριστία της αγωγής ή της ένστασης, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά τον νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής ή της ένστασης, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 8 ή 14 του ΚΠολΔ.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής διαζυγίου, ο αναιρεσίβλητος - ενάγων εξέθεσε σ'αυτήν ότι τέλεσε με την αναιρεσείουσα - εναγομένη νόμιμο γάμο την 29.11.1971 και ότι εξαιτίας των κλονιστικών περιστατικών που αναφέρονται στην αγωγή και τα οποία αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο της εναγομένης συζύγου του οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη γι'αυτόν (ενάγοντα), βάσει δε του ιστορικού αυτού ζήτησε τη λύση του γάμου των διαδίκων λόγω του κατά τα ανωτέρω επικαλουμένου ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης τους.

Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η ένδικη αυτή αγωγή είναι πλήρως ορισμένη, αφού περιέχει όλα τα κατά νόμον (προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων 1439 παρ. 1 του ΚΠολΔ και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ) ως άνω απαιτούμενα για το ορισμένο της αγωγής στοιχεία, κατά συνέπειαν δε το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι η αγωγή με το ανωτέρω περιεχόμενο είναι ορισμένη και απέρριψε τον σχετικό λόγο εφέσεως της αναιρεσίβλητης - εκκαλούσης με τον οποίο η τελευταία είχε παραπονεθεί για τη μη απόρριψη της αγωγής ως αόριστης από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεν αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που τα ειρημένα άρθρα 1493 παρ. 1 του ΑΚ και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ απαιτούν για τη θεμελίωση της αγωγής αυτής και δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 1 και 14 του ΚΠολΔ την οποία η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου, κατ' ορθήν εκτίμησή του από το δικαστήριο.

Επομένως, ο πρώτος αυτός λόγος του αναιρετηρίου, από το άρθρο 559 αρ. 1 και 14 (όχι και 10, 12, 19 που αναφέρει η αναιρεσείουσα) του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 του ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Εξάλλου, ο ισχυρισμός (ένσταση) περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος (άρθρο 281 του ΑΚ) δεν αφορά τη δημόσια τάξη, και κατά συνέπειαν για να είναι παραδεκτός ο στηριζόμενος στον ισχυρισμό αυτό λόγος αναιρέσεως πρέπει ο εν λόγω ισχυρισμός να έχει προταθεί παραδεκτώς και νομίμως, στο δικαστήριο της ουσίας, να αναφέρεται δε στο αναιρετήριο το γεγονός της προβολής του ισχυρισμού αυτού στο ουσιαστικό δικαστήριο (ΑΠ 295/2010).

Εν προκειμένω με τον δεύτερο, από το άρθρο 559 αρ. 8 (και όχι 1) του ΚΠολΔ, λόγο του αναιρετηρίου προσάπτεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την ένσταση της καταχρηστικής ασκήσεως της ένδικης αγωγής διαζυγίου, την οποία είχε προβάλει, κατά τους ισχυρισμούς της, η αναιρεσείουσα - εναγομένη τόσον στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο όσον και στο Εφετείο. Από τις προτάσεις όμως της αναιρεσείουσας ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προκύπτει ότι αυτή δεν προέβαλε περιστατικά που θεμελιώνουν (συνιστούν) καταχρηστική άσκηση του αγωγικού δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου και δεν ζήτησε την απόρριψη της αγωγής γι' αυτόν τον λόγο, από δε το εφετήριο προκύπτει σαφώς ότι η ένσταση αυτή δεν έχει αχθεί στην έκκλητη δίκη με λόγο εφέσεως. Επομένως και αφού δεν συντρέχει άλλη περίπτωση εξαιρέσεως από τον προρρηθέντα κανόνα του άρθρου 562 παρ. 2 του ΚΠολΔ, ο δεύτερος και τελευταίος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11.10.2007 αίτηση της Μ. συζ. Θ. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 525/2007 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Απριλίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ