Supreme Court dismisses appeal against car liability judgment due to lack of legal grounds and improper evidence citation.

Απόφαση 1024 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1024/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Μαρία Χυτήρογλου και Ειρήνη Καλού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαΐου 2015, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "Personal Insurance", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Οικονόμου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Analysis Computer Software ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ελευθέριο Λαναρά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-6-2008 αγωγή φυσικών προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης και συνεκδικάστηκε με την από 12-10-2008 ανακοίνωση δίκης - παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 138/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1491/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18-2-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Χυτήρογλου διάβασε την από 30-4-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 40/2014 αίτησης αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 1491/2012 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την διάταξη του άρθ. 4 Ν. ΓΠΝ/1911 "διά πάσαν υπό του αυτοκινήτου κατά την λειτουργία του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημιώσεις ο τε οδηγός και ο κατά το άρθρον 2 κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης εν η περιπτώσει είναι τοιούτος άλλος, ή, ο κάτοχος ενέχεται μόνον μέχρι της αξίας του αυτοκινήτου το οποίον παραχωρών εις το ζημιωθέν πρόσωπον δύναται, κατά την κρίσιν του δικαστηρίου, να απαλλαγεί πάσης άλλης αποζημιώσεως ...". Από την άνω διάταξη, που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ, συνάγεται ότι, επειδή η ευθύνη του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου οχήματος θεμελιώνεται, ανεξάρτητα από το αν αυτός, κατά το χρόνο του ατυχήματος, είναι οδηγός ή κάτοχος, (αντικειμενική ευθύνη), ο νόμος για να μετριάσει την αυστηρότητα της αντικειμενικής ευθύνης του ιδιοκτήτη, ο οποίος δεν είναι κάτοχος ή οδηγός, περιορίζει ποσοτικά την ευθύνη του μέχρι την αξία του ζημιογόνου αυτοκινήτου κατά τον αμέσως πριν το ατύχημα χρόνο. Ο περιορισμός αυτός της ευθύνης που αντιτάσσεται μόνο κατά τη βάση της αγωγής από το ν. ΓΠΝ/1911 και όχι κατά την ερειδόμενη στις διατάξεις 914, 922, 923 ΑΚ ή άλλη ειδική διάταξη, γίνεται με τη μορφή της ένστασης, που έχει ως βάση ότι ο εκάστοτε ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου δεν είναι συγχρόνως και κάτοχος ή οδηγός αυτού.

Από τις διατάξεις των άρθρων 2, 6 παρ. 1, 10 και 11 παρ. 1 του ν. 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", προκύπτει ότι το πρόσωπο στο οποίο προξενήθηκε ζημία από αυτοκίνητο έχει ευθεία και αυτοτελή αξίωση κατά του ασφαλιστή, για την αποκατάστασή της, μέχρι το ποσό της ασφαλιστικής συμβάσεως και, αντιστοίχως, ο ασφαλιστής, ο οποίος με ασφαλιστική, κατά τον παραπάνω νόμο, σύμβαση, κάλυψε την έναντι τρίτων ασφαλιστική ευθύνη του κυρίου ή κατόχου του, από αυτοκίνητο που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, οφείλει να αποκαταστήσει τη ζημία αυτή, χωρίς να μπορεί να αντιτάξει κατά του ζημιωθέντος τρίτου ενστάσεις που απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση και ειδικότερα ότι, για οποιοδήποτε λόγο, η ζημία που προκλήθηκε δεν καλύπτεται ασφαλιστικά.

Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία ο ασφαλιστής, επειδή δεν έχει δικαίωμα να προβάλει κατά του ζημιωθέντος την ένσταση που απέρρεε από την ασφαλιστική σύμβαση, αποκατέστησε τη ζημία του, χωρίς να έχει από αυτή, τέτοια υποχρέωση έναντι του ασφαλισμένου, έχει από το νόμο δικαίωμα αναγωγής κατά του τελευταίου, η οποία στηρίζεται απλώς στο γεγονός ότι, χωρίς να έχει τέτοια υποχρέωση από την ασφαλιστική σύμβαση, κατέβαλε στο ζημιωθέντα το ποσό της ζημίας και με τον τρόπο αυτόν ελευθέρωσε τον ασφαλισμένο από την ευθύνη εκείνου, υποκαθίσταται στα δικαιώματα του ζημιωθέντος, του οποίου η απαίτηση κατά του ασφαλισμένου μεταβιβάζεται από το νόμο αυτοδικαίως σ' αυτόν.

Με τον τρόπο αυτόν, ο ασφαλιστής αποκτά το δικαίωμα να στραφεί κατά του ασφαλισμένου και να απαιτήσει απ' αυτόν, ό,τι εκείνος όφειλε και αυτός εξαιτίας της ασφαλιστικής καλύψεως της ευθύνης του, υποχρεώθηκε να καταβάλει στον ζημιωθέντα, υπεισερχόμενος έτσι στα δικαιώματα και στη θέση του υποκατασταθέντος.

Έτσι, ο ασφαλισμένος, εναγόμενος από τον ασφαλιστή, δύναται να του αντιτάξει ότι θα μπορούσε να αντιτάξει κατά του ζημιωθέντος στην περίπτωση που ο τελευταίος ενήγαγε τον ασφαλισμένο, όπως την ένσταση του ποσοτικού περιορισμού της ευθύνης του ιδιοκτήτη κατ' άρθ. 4 Ν. ΓΠΝ/1911 μέχρι την αξία του ζημιογόνου αυτοκινήτου εφόσον κατά το ατύχημα δεν ήταν κάτοχος ή οδηγός (ΑΠ 1459/2012, 197/1998, 194/1992 ΕλληνΔνη 33/1592).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου εσωτερικού ή διεθνούς. Ο κανόνας παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα δικαίου διαφορετική έννοια από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ έπρεπε να εφαρμοστεί ή όταν εφαρμόσθηκε εσφαλμένως.

Στην προκειμένη περίπτωση, έγιναν δεκτά με την προσβαλλομένη απόφαση κατά το ενδιαφέρον, εν προκειμένω θέμα, τα εξής: "... Η παρεμπιπτόντως εναγομένη, ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "Analysis Computers Software A.E." πράγματι είχε αποξενωθεί πλήρως από την κατοχή του αναφερομένου στην αγωγή υπ αριθμ. κυκλοφορίας ΚΝΗ-...

ΙΧΕ αυτοκινήτου μετά την πώλησή του στον Δ. Π., ο οποίος είχε προβεί στην εξόφληση του τιμήματος της αγοράς, τυπικά, όμως, δεν είχε συντελεσθεί η μεταβολή της κυριότητας στο σώμα της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος, ενώ, καμία σχέση πρόστησης δεν συνέδεε την χρονική εκείνη στιγμή του ατυχήματος τον οδηγό του ζημιογόνου αυτοκινήτου με την ως άνω εταιρεία, γι αυτό, η ευθύνη της πρέπει να περιοριστεί μέχρι του ύψους της αξίας που είχε το ζημιογόνο αυτοκίνητο πριν από την επέλευση της ζημίας η οποία αποδεικνύεται ότι ανερχόταν στο χρηματικό ποσό των 6.300 ευρώ, δεκτής, έτσι, γινομένης της παρεμπίπτουσας αγωγής ως προς αυτή ως εν μέρει ουσιαστικά βάσιμης, κατ' ουσιαστική αποδοχή της σχετικά προβληθείσας ένστασης ...".

Κρίνοντας δηλαδή, η προσβαλλόμενη απόφαση ότι η ένσταση ποσοτικού περιορισμού, που πρότεινε η αναιρεσίβλητη εταιρεία, ιδιοκτήτρια (και όχι κάτοχος) του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ευθυνόμενη αντικειμενικώς, έναντι της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, είναι νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη, ορθά εφήρμοσε την διάταξη του άρθ. 4 ν.

ΓΠΝ/1911, αφού μετά την υποκατάσταση της αναιρεσείουσας στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ζημιωθέντα τρίτου, νομίμως προτείνεται έναντι αυτής η άνω ένσταση, η οποία μπορούσε να προταθεί έναντι αυτού. Και ο σχετικός λόγος αναίρεσης με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, για εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, ήτοι, πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ.

πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ομοίως απορριπτέος ως αβάσιμος ως ερειδόμενος επί αναληθούς προϋποθέσεως, είναι και ο επόμενος λόγος αναιρέσεως για πλημμέλεια εκ του αυτού αριθμού (1) του άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ., ήτοι για παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 1 και 3, 3 παρ. 1, 5 παρ. 1 και 6 παρ. 1, 2 και 3 του ν.δ. 1146/1972, του άρθ. 1 ν. 722/1977 που αφορούν την μεταβίβαση αυτοκινήτων, αφού το δικαστήριο έκρινε ότι η αναιρεσίβλητη παρέμεινε μεν ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου και επομένως δεν μπορεί να γίνει λόγος για μεταβίβασή του, αλλά, όχι και κάτοχος, έχουσα αποξενωθεί του σχετικού δικαιώματος, μετά την προφορική μεταβίβασή του στον Δ.

Π.. Επίσης διέλαβε ως προς το ενδιαφέρον κεφάλαιο, ήτοι ότι αυτή ήταν μόνο ιδιοκτήτρια και όχι κάτοχος του αυτοκινήτου σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των νομικών διατάξεων των άρθ. 2 ν. ΓΠΝ/1911 και 974 ΑΚ που ρυθμίζουν το θέμα του κατόχου του αυτοκινήτου χωρίς να είναι απαραίτητος, για την πληρότητα των άνω αιτιολογιών, ο προσδιορισμός του χρόνου παράδοσής του στον κάτοχο, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με αποτέλεσμα και ο σχετικός εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ.

λόγος να είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 11γ' του άρθ. 559 ΚΠολΔ ιδρύεται αν δεν ληφθούν υπόψη τα έγγραφα των οποίων έγινε επίκληση. Η επίκληση γίνεται είτε με τις προτάσεις της συζήτησης, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, ή με αναφορά των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζομένων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθ. 240 Κ.Πολ.Δ.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο εκ του αριθμού 11γ' Κ.Πολ.Δ. λόγος με τον οποίο, επίσης, πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση, διότι έλαβε υπόψη της έγγραφα, ήτοι την σχετική απόδειξη - γραμμάτιο εισπράξεως της πωλήτριας εταιρείας Γ164/1-6-2007 καθώς και ολόκληρη την κίνηση της ημέρας αυτής όπου είναι καταχωρημένα όλα τα παραστατικά, χωρίς να υπάρξει νόμιμη επίκληση αυτών, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, δεδομένου ότι, από την επισκόπηση των προτάσεων της αναιρεσίβλητης, ενώπιον του δικάσαντος Εφετείου, προκύπτει ότι, έχει γίνει εκτεταμένη αναφορά και σχολιασμός του περιεχομένου των άνω εγγράφων όπως και επίκληση της προσαγωγής των στο δικαστήριο.

Κατ' ακολουθία όλων των ανωτέρω, θα πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η αίτηση αναίρεσης ως αβάσιμη, διαταχθεί η εισαγωγή των παραβόλων στο δημόσιο ταμείο και καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσίβλητης η οποία παρέστη και κατέθεσε προτάσεις (άρθ. 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 40/2014 αίτηση αναιρέσεως της 1491/2012 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης (διαδικασία αυτοκινήτων).

Διατάσσει την εισαγωγή των παραβόλων στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσίβλητης, την οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Μαΐου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Ιουλίου 2015.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ