Supreme Court dismisses appeal on insurance company's claim that disability benefits preclude civil compensation claims.

Απόφαση 1018 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1018 /2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Α.Ε." που έχει έδρα την Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Χαρίλαο Αθανασόπουλο, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Μ. του Ε., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κυριάκου Τεύτα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 121/2012 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-7-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 27-3-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 10 παρ. 5 του ν.δ. 4104/1960, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ. 1 του Ν. 4476/1965 "επιφυλασσομένης της εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 34 παρ. 2 και 60 παρ. 3 του Α.Ν. 1846/1951, εφόσον ο ησφαλισμένος ή τα μέλη της οικογενείας του δύνανται να αξιώσουν κατ' άλλους νόμους αποζημίωσιν δια ζημίαν προσγενομένην αυτοίς συνεπείαν ασθενείας, αναπηρίας, η θανάτου του εις διατροφήν υποχρέου, η αξίωσις αυτή μεταβιβάζεται εις το Ι.Κ.Α., δι' ό ποσού τούτο οφείλει ασφαλιστικά παροχάς εις τον δικαιούχον της αποζημιώσεως, καθ' α' ειδικότερον θέλει ρυθμισθεί δια Β.Δ.

εκδιδομένου προτάσει του Υπουργού Εργασίας μετά γνώμην του Δ.Σ. του Ι.Κ.Α.". Επακολούθησε το υπ' αριθ. 226/1973 Β.Δ., κατά το άρθρον 1 του οποίου "το ποσόν μέχρι του οποίου τυχόν αξίωσις του ησφαλισμένου ή των μελών της οικογενείας του προς αποζημίωσιν δια ζημίαν προσγενομένην αυτοίς συνεπεία ασθενείας, αναπηρίας ή θανάτου του εις διατροφήν αυτών υποχρέου, μεταβιβάζεται εις το ΙΚΑ, συμφώνων τω άρθρω 10 πρ. 5 ν.δ. 4104/1960, ως αντικατεστάθη υπό του άρθρ. 18 του ν. 4476/1965, καθορίζεται δι' αποφάσεως του Διοικητού του ΙΚΑ".

Τέλος με το άρθρο 18 του Ν. 1654/1986 προστέθηκε στο τέλος της παρ. 5 του άρθρου 10 του ν.δ. 4104/1960 διάταξη κατά την οποία "η παραπάνω μεταβίβασις επέρχεται αυτοδικαίως από τότε που γεννήθηκε η αξίωση... Συμβιβασμός του δικαιούχου, παραίτηση, εκχώρηση ή με οποιοδήποτε τρόπο αλλοίωση της αξίωσής του για αποζημίωση είναι άκυρη κατά το μέρος της που αφορά τις παραπάνω αξιώσεις του Ι.Κ.Α από παροχές".

Από τις άνω διατάξεις συνάγεται ότι το ΙΚΑ για τις καταβαλλόμενες παροχές βάσει της νομοθεσίας που το διέπει προς τους ασφαλισμένους του, οι οποίοι δικαιούνται αποζημίωση για ζημία που προξενήθηκε σ' αυτούς από τρίτο λόγω ασθενείας ή αναπηρίας, υποκαθίσταται από το νόμο, κατά το ποσό των καταβληθέντων ή οφειλομένων στο ζημιωθέντα ασφαλιστικών παροχών, στην ποσοτικά και ποιοτικά αντίστοιχη αξίωση αποζημιώσεως του τελευταίου κατά του υπόχρεου (ΑΠ 1322/2000).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 47 παρ. 6 ν.3518/2006, οι διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 10 του ν.δ.4104/1960, όπως αντικαταστάθηκαν με την παράγραφο 1 του άρθρου 18 του ν.4476/1965 και συμπληρώθηκαν με το άρθρο 18 του ν.1654/1986, καθώς και οι διατάξεις του β.δ.226/23-2/21-3-1973, έχουν ανάλογη εφαρμογή και στους ασφαλιστικούς οργανισμούς ελευθέρων επαγγελματιών, ανεξάρτητα απασχολουμένων, καθώς και στο ΟΓΑ.

Η διάταξη αυτή όμως, κατά το άρθρο 75 του ιδίου νόμου, ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή από 21-12-2006. Άρα έχει εφαρμογή επί ατυχημάτων που συνέβησαν μετά την 21-12-2006. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης και της προτάσεις της αναιρεσείουσας, που επισκοπούνται παραδεκτά από τον Άρειο Πάγο (άρθρ.561 παρ.2 ΚΠολΔ), η αναιρεσείουσα είχε προτείνει τον ισχυρισμό, που επανέφερε νομίμως στο Εφετείο με τον τρίτο λόγο της εφέσεώς της, ότι ο αναιρεσίβλητος που είχε τραυματιστεί στο ένδικο ατύχημα και υπέστη βαριά σπαστική παραπληγία, δεν νομιμοποιείται να ζητεί με την αγωγή του αποζημίωση για δαπάνη απασχόλησης οικιακής βοηθού ένεκα αδυναμίας του να αυτοεξυπηρετείται, διότι για την αξίωση αυτή λαμβάνει παραπληγικό επίδομα ύψους 400 ευρώ μηνιαίως από τον ασφαλιστικό του φορέα Ε.Τ.Α.Α., το οποίο έχει υποκατασταθεί εκ του νόμου στην αξίωσή του αυτή έναντι του υποχρέου προς αποζημίωση.

Το Εφετείο για το κονδύλιο αυτό δέχτηκε τα ακόλουθα: "Με τον τρίτο λόγο έφεσής της η εκκαλούσα προβάλει ότι εσφαλμένως το πρωτόδικο δικαστήριο αναγνώρισε ότι οφείλει να καταβάλλει στον ενάγοντα ποσό (600Ε-20%=)480 Ε το μήνα για το χρονικό διάστημα από 16-8-2005 έως 15-2-2038, αφού ο ενάγων λαμβάνει ποσό 400 Ε μηνιαίος ως παραπληγικό επίδομα από ασφαλιστικό οργανισμό, ο οποίος από την ισχύ του ν. 3518/2006 υπεισήλθε στη θέση του ενάγοντος και επομένως ο ενάγων δεν νομιμοποιείται πλέον ενεργητικώς να ζητεί το παραπάνω κονδύλιο.

Επ' αυτού πρέπει να λεχθούν τα εξής: στον ασφαλιστικό οργανισμό μεταβιβάζονται από τον νόμο μόνον οι αξιώσεις αποζημίωσης από ζημία που προξενήθηκε στον ασφαλισμένο και κατά το μέρος που γι' αυτές ο ασφαλιστικός οργανισμός καταβάλει ασφαλιστικές παροχές.

Εν προκειμένω όμως, το παραπληγικό επίδομα που καταβάλλεται στον εφεσίβλητο αφορά αυτόν τον ίδιο κι όχι αμοιβή για την απασχόληση προσώπου για την εξυπηρέτηση του ενάγοντος. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο αναγνώρισε ότι η εναγομένη οφείλει να καταβάλλει ποσό 480 E μηνιαίως για το χρονικό διάστημα από 16-8-2005 έως 15-2-2038 για την απασχόληση προσώπου για την εξυπηρέτηση του ενάγοντος. Επομένως, δεν υπάρχει ταυτότητα των δύο αξιώσεων και συνεπώς η σχετική αξίωση δεν έχει μεταβιβασθεί σε ασφαλιστικό οργανισμό, ο δε ενάγων νομιμοποιείται ενεργητικά στην άσκηση της αξίωσής του αυτής. Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί και ο τρίτος λόγος έφεσης". Κατ' ακολουθίαν, το Εφετείο, που δεν δέχτηκε την εφαρμογή της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 47 παρ. 6 του ν.3518/2006 και των λοιπών ανωτέρω διατάξεων, ορθά μεν κατ' αποτέλεσμα έκρινε, με εσφαλμένη όμως αιτιολογία, διότι οι ανωτέρω διατάξεις δεν εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση, αφού το ένδικο τροχαίο ατύχημα έλαβε χώρα την 10-8-2000, ήτοι πριν την ισχύ του ανωτέρω νόμου.

Συνεπώς, αφού αντικατασταθεί η ανωτέρω εσφαλμένη αιτιολογία με την παρούσα, κατά το άρθρο 578 ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθεί ο από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), ο οποίος παραστάθηκε και δεν κατέθεσε προτάσεις καθώς και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ.4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-7-2012 αίτηση της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Α.Ε" για αναίρεση της 121/2012 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ. Και Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ