1016/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1016 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1016/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Φεβρουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Α: Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ" που εδρεύει στην Αθήνα, νομίμως εκπροσωπούμενου, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ-GENERAL UNION Α.Ε.Γ.Α." της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Αργυρώς Γρατσία-Πλατή και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. Γ. του Δ., 2. Α. συζ. Ε. Γ., το γένος Π. Α., 3. Μ. Γ. του Ε., 4. Δ. Γ. του Α., 5. Μ. Γ. του Δ., 6. Α. Α. του Χ. συζ. Π. Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Αντώνιου Χρυσώτη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσαν προτάσεις.

Β. Των αναιρεσειόντων: 1. Της εδρεύουσας στα Χανιά ανώνυμης εταιρείας "ΦΙΝΟΜΠΕΤΟΝ Α.Ε." νομίμως εκπροσωπούμενης και 2. Ε. Κ. του Δ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημητρίου Σταθόπουλου και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. Γ. του Δ., 2.Α. συζ. Ε. Γ., το γένος Π. Α., 3. Μ. Γ. του Ε., 4. Δ. Γ. του Α. ,5. Μ. Γ. του Δ., 6. Α. Α. του Χ. συζ. Π. Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Αντώνιου Χρυσώτη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-2-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 355/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 288/2010 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν: το αναιρεσείον Α με την από 22-12-2010 αίτησή του και οι αναιρεσείοντες Β με την από 14-1-2011 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος, ανέγνωσε τις από: 6-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των αιτήσεων αναιρέσεως του αναιρεσείοντος Α και των αναιρεσειόντων Β. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος Α και ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων Β ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατά την 8η Ιουνίου 2012, ημέρα που συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση, ένα μέλος του δικαστηρίου, ο Προεδρεύων Αρεοπαγίτης Σπυρίδωνας Ζιάκας κατέθεσε την από 22-5-2012 δήλωση αυτοεξαιρέσεως του απευθυνόμενη στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής: "ΔΗΛΩΣΗ ΑΥΤΟΕΞΑΙΡΕΣΕΩΣ του Προεδρεύοντος του Δ' Τμήματος, Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνος Ζιάκα.

Προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Στις 10-2-2012 συζητήθηκαν στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου, του οποίου προεδρεύω, δύο υποθέσεις με αριθμούς πινακίου 32 και 54, που αφορούσαν αιτήσεις αναιρέσεως κατά της ιδίας, υπ' αριθ. 288/2010 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης, Κατά τη διάσκεψη των υποθέσεων αυτών διαπίστωσα τα ακόλουθα:

Η διαφορά αναφέρεται σε αγωγή αποζημιώσεως των αναιρεσιβλήτων (σε αμφότερες τις αιτήσεις αναιρέσεως), εξαιτίας ενός αυτοκινητικού ατυχήματος, που συνέβη στις 15-9-2003 στη Ν.Ε.Ο. Χανίων-Ρεθύμνης και είχε ως συνέπεια τον θανάσιμο τραυματισμό του συγγενούς τους Δ. Γ.. Ο χειρισμός της υποθέσεως αυτής κατά το ποινικό της μέρος (ανθρωποκτονία από αμέλεια), α) από την Εισαγγελία Πρωτοδικών κ.

Αθανασία Πετροπούλου, η οποία απέρριψε την έγκληση του πατέρα του θύματος Ε. Γ. (ήδη πρώτου των αναιρεσιβλήτων), ως αβάσιμη, ελλείψει επαρκών για άσκηση ποινικής διώξεως στοιχείων και β) από τον Αντεισαγγελέα Εφετών Νικόλαο Τζουλάκη, ο οποίος απέρριψε σχετική προσφυγή του εγκαλούντος κατά της ως άνω απορριπτικής διατάξεως της Εισαγγελέως Πρωτοδικών, προκάλεσε την εναντίον των εισαγγελικών αυτών λειτουργών άσκηση ποινικής διώξεως, κατόπιν παραγγελίας του τότε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για κατάχρηση εξουσίας.

Παράλληλα ανατέθηκε σ' εμένα, με την ιδιότητά μου ως Επιθεωρητή της ΣΤ' Δικαστικής Περιφέρειας, από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Επιθεωρήσεως των Δικαστηρίων, η διενέργεια πειθαρχικής προκαταρκτικής εξετάσεως, μεταξύ άλλων και για το αν η ενέργεια του ως άνω Αντεισαγγελέα Εφετών, συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Στην από 12-7-2009 Έκθεση-Πόρισμα, που υπέβαλα στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Επιθεωρήσεως, εξέφερα άποψη για την ουσία της υποθέσεως, δηλαδή συντάχθηκα με την άποψη των εισαγγελικών λειτουργών, ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για την άσκηση ποινικής διώξεως κατά του φερόμενου τότε ως υπαιτίου οδηγού και κατόπιν αυτού διατύπωσα τη γνώμη ότι δεν πρέπει να ασκηθεί πειθαρχική δίωξη εναντίον του Αντεισαγγελέα Εφετών, στον οποίο και αφορούσε η σχετική παραγγελία για διενέργεια προκαταρκτικής εξετάσεως, Μετά από τα παραπάνω, θεωρώ ότι θεμελιώνεται στο πρόσωπό μου ο προβλεπόμενος από το άρθρο 52ε του Κ.Πολ.Δ.

λόγος αναιρέσεως και ζητώ να μου επιτραπεί να εξαιρεθώ- απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στις ως άνω υποθέσεις και να διαταχθούν τα νόμιμα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Ζητώ να μου επιτραπεί, για τον αναφερόμενο στο σκεπτικό λόγο, να εξαιρεθώ-απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στις υποθέσεις που προανέφερα και να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 22-5-2012 Ο ΔΗΛΩΝ (υπογραφή) ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΙΑΚΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ".

Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (που ορίσθηκε με πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Παναγιώτη Ρουμπή (εισηγητή), Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Γεώργιο Σακκά και Μαρία Βασιλάκη, Αρεοπαγίτες και από την ίδια ως άνω γραμματέα, προκειμένου ν' αποφασίσει για τις ανωτέρω αιτήσεις αναίρεσης και εξαίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο Πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 22-5-2012 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνα Ζιάκα Προεδρεύοντα του Δ' Πολιτικού αυτού Τμήματος και πρέπει να ερευνηθεί. II. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ.1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την 10-2-2012 των υπ' αρ. πινακίου 32 και 54 δύο αιτήσεων αναιρέσεως κατά της ίδιας υπ' αρ. 288/2010 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης στη διάσκεψη των προκειμένων υποθέσεων ο Προεδρεύων Αρεοπαγίτης του Τμήματος αυτού Σπυρίδων Ζιάκας διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσης του γι' αυτό και υπέβαλε προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση:

ΠΡΟΣ Την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. ΔΗΛΩΣΗ ΑΥΤΟΕΞΑΙΡΕΣΕΩΣ Του Προεδρεύοντος του Δ' Τμήματος, Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνος Ζιάκα. Στις 10-2-2012 συζητήθηκαν στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου, του οποίου προεδρεύω, δύο υποθέσεις με αριθμούς πινακίου 32 και 54, που αφορούσαν αιτήσεις αναιρέσεως κατά της ιδίας, υπ' αριθ. 288/2010 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Κατά τη διάσκεψη των υποθέσεων αυτών διαπίστωσα τα ακόλουθα:Η διαφορά αναφέρεται σε αγωγή αποζημιώσεως των αναιρεσιβλήτων (σε αμφότερες τις αιτήσεις αναιρέσεως), εξαιτίας ενός αυτοκινητικού ατυχήματος, που συνέβη στις 15-9-2003 στη Ν.Ε.Ο Χανίων-Ρεθύμνης και είχε ως συνέπεια τον θανάσιμο τραυματισμό του συγγενούς τους Δ.

Γ.. Ο χειρισμός της υποθέσεως αυτής κατά το ποινικό της μέρος (ανθρωποκτονία από αμέλεια), α) από την Εισαγγελέα Πρωτοδικών κ. Αθανασία Χριστοπούλου, η οποία απέρριψε την έγκληση του πατέρα του θύματος Ε. Γ. (ήδη πρώτου των αναιρεσιβλήτων), ως αβάσιμη, ελλείψει επαρκών για άσκηση ποινικής διώξεως στοιχείων και β) από τον Αντεισαγγελέα Εφετών Νικόλαο Τζουλάκη, ο οποίος απέρριψε σχετική προσφυγή του εγκαλούντος κατά της ως άνω απορριπτικής διατάξεως της Εισαγγελέως Πρωτοδικών, προκάλεσε την εναντίον των εισαγγελικών αυτών λειτουργών άσκηση ποινικής διώξεως, κατόπιν παραγγελίας του τότε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για κατάχρηση εξουσίας.

Παράλληλα ανατέθηκε σ' εμένα, με την ιδιότητα μου ως Επιθεωρητή της ΣΤ' Δικαστικής Περιφέρειας, από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Επιθεωρήσεως των Δικαστηρίων, η διενέργεια πειθαρχικής προκαταρκτικής εξετάσεως, μεταξύ άλλων και για το αν η ενέργεια του ως άνω Αντεισαγγελέα Εφετών, συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Στην από 12-7-2009 Έκθεση-Πόρισμα, που υπέβαλα στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Επιθεωρήσεως, εξέφερα άποψη για την ουσία της υποθέσεως, δηλαδή συντάχθηκα με την άποψη των εισαγγελικών λειτουργών, ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για την άσκηση ποινικής διώξεως κατά του φερόμενου τότε ως υπαιτίου οδηγού και κατόπιν αυτού διατύπωσα τη γνώμη ότι δεν πρέπει να ασκηθεί πειθαρχική δίωξη εναντίον του Αντεισαγγελέα Εφετών, στον οποίο και αφορούσε η σχετική παραγγελία για διενέργεια προκαταρκτικής εξετάσεως.

Μετά από τα παραπάνω, θεωρώ ότι θεμελιώνεται στο πρόσωπό μου ο προβλεπόμενος από το άρθρο 52ε' του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως και ζητώ να μου επιτραπεί να εξαιρεθώ-απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στις ως άνω υποθέσεις και να διαταχθούν τα νόμιμα. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Ζητώ να μου επιτραπεί, για τον αναφερόμενο στο σκεπτικό λόγο, να εξαιρεθώ-απόσχω από την εκτέλεση των καθηκόντων μου στις υποθέσεις που προανέφερα και να διαταχθούν τα νόμιμα.

Αθήνα 22-5-2012 Ο ΔΗΛΩΝ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΙΑΚΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ"

Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος από την εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των εγγράφων που περιέχονται στους φακέλους των δύο κρινομένων υποθέσεων ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένος από την κρίση του ως Επιθεωρητής Δικαστής και από τη συναφή Πειθαρχική διαδικασία σε βάρος δικαστικών λειτουργών που συνδέεται άμεσα και με το αντικείμενο των υποθέσεων των ένδικων αιτήσεων αναιρέσεως πρέπει να αποφανθεί το δικαστήριο τούτο, ότι ο παραπάνω Προεδρεύων Αρεοπαγίτης και Πρόεδρος του Τμήματος αυτού είναι εξαιρετέος στις εξεταζόμενες υποθέσεις. Ύστερα από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης των προκείμενων δύο υποθέσεων, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι ο Προεδρεύων Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας, Πρόεδρος του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη δικάσιμο της 10-2-2012 είναι εξαιρετέος στη συζήτηση των αναφερομένων στο σκεπτικό υπ' αρ. πιν. 32 και 54 υποθέσεων. Και

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης: 1) της από 22-12-2010 αιτήσεως αναίρεσης του ν.π.ι.δ. "Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατύχημα" και 2) της από 14-1-2011 αίτηση αναίρεσης της ΑΕ "ΦΙΝΟ ΜΕΝΤΟΝ ΑΕ" κ.λ.π κατά της ίδιας υπ' αριθμ. 288/2010 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης, σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ίδιου τμήματος του Αρείου Πάγου, στην σύνθεση του οπίου δεν θα μετέχη ο εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Μαΐου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Μαΐου 2012.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ