1015/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1015 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή. Προϋποθέσεις για τη θεμελίωση της ποινικής ευθύνης. Θάνατος 119 επιβατών και 6 μελών αεροσκάφους, από αποσυμπίεση στο αεροσκάφος, από λάθη και παραλείψεις κυβερνήτη και συγκυβερνήτη. Ο επιλογέας του τρόπου συμπίεσης δεν ήταν στην θέση που ρυθμίζεται αυτόματα, και ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης δεν το αντιλήφθηκαν.

Δεν εντόπισαν και το λόγο για τον οποίο ήχησε το σχετικό σύστημα προειδοποίησης αποσυμπίεσης. Θάνατος των επιβαινόντων από υποξία και πτώση του αεροσκάφους ακυβέρνητου. Ποινική ευθύνη των αναιρεσειόντων, ήτοι, 1) του Διευθύνοντα Συμβούλου της Κυπριακής Αεροπορικής Εταιρείας, που εκμεταλλευόταν το αεροσκάφος 2) του Διευθυντή πτητικής εκμετάλλευσης, με καθήκοντα εποπτείας και επίβλεψης των ιπταμένων πληρωμάτων και 3) του Αρχιχειριστή των ιπτάμενων πληρωμάτων, της παραπάνω εταιρείας, στα καθήκοντα των οποίον αναγόταν η ασφαλής εκτέλεση των πτήσεων, που παρέλειψαν να απαγορεύσουν στον κυβερνήτη και συγκυβερνήτη του αεροσκάφους να εκτελέσουν τη συγκεκριμένη πτήση, αν και γνώριζαν ότι αυτοί δεν είναι σε θέση να την πραγματοποιήσουν με πλήρη ασφάλεια, καθόσον είχαν επιδείξει και στο παρελθόν προβλήματα συμπεριφοράς και συνεργασίας με τα λοιπά μέλη του πληρώματος και δεν τους είχαν εκπαιδεύσει στα συστήματα προειδοποιήσεων του αεροσκάφους.

Αιτιολογείται, η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση των αναιρεσειόντων, να ενεργήσουν όπως παραπάνω, η οποία υποχρέωση πηγάζει, από τη θέση και την ιδιότητά τους στην εταιρεία και γενικά από τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, που περιγράφονται «στο εγχειρίδιο εκμετάλλευσης» της εν λόγω εταιρείας. Έλλειψη αιτιολογίας ως προς τα αποδεικτικά μέσα για τι δεν αναφέρεται σε αυτά η πραγματογνωμοσύνη.

Απορριπτέος ο λόγος γιατί το πόρισμα της απόφασης περί ενοχής είναι σύμφωνο με το πόρισμα της πραγματογνωμοσύνης. Στα πρακτικά της απόφαση πρέπει να γίνεται μνεία ότι ο διερμηνέας διερμήνευσε όλα όσα διαμείφθηκαν στη διαδικασία. Η ικανότητα του διερμηνέα να διερμηνεύσει ορθά απόκειται στην ανέλεγκτη κρίση του δικαστή της ουσίας και δεν υπόκειται σε αναιρετικό λόγο.

Ορθή και αιτιολογημένη η απόφαση. Απορρίπτει αίτηση.

Αριθμός 1015/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

1. ΚΠ 1, Α. Ν. του Γ. έως και 82. ΚΠ 150, Ό. χήρας Β. Σ. το γένος Λ. Κ., άπαντες κάτοικοι ...

Άπαντες οι ανωτέρω αναιρεσείοντες, εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη, ο οποίος ανακάλεσε την δήλωση του για παράσταση και κατέθεσαν προτάσεις,

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Αλέξανδρο ΡοΪλό και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό ο συνήγορος των αναιρεσειόντων, αφού έλαβε τον λόγο από τον Πρόεδρο δήλωσε στο ακροατήριο και κατέθεσε γραπτώς δια των προτάσεων του, ότι διορθώνει την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ως προς τα κατωτέρω: α) το κύριο όνομα της υπό στοιχ. 26γ. αιτούσας από το λανθασμένο Μ. στο ορθό Μ. Χ. του Σ., β) το κύριο όνομα της υπό στοιχ. 26ε αιτούσας από το λανθασμένο Σ. στο ορθό Σ. Χ. του Σ., γ) το κύριο όνομα της υπό στοιχ. 34γ αιτούσας από το λανθασμένο Σ. στο ορθό Σ. συζ. Γ. Λ. και δ) το επώνυμο του υπό στοιχ. 9 αιτούντα από το λανθασμένο Ν. Κ. του Ε. στο ορθό Ν. Κ. του Ε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 21856/1998 απόφαση του Μον/λούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με την οποία ορίσθηκε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης κατόπιν αιτήσεως του ήδη αναιρεσίβλητου. Η από 23/12/1998 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου και η από 18-3-1999 ανταίτηση των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκαν στο Εφετείο Θεσσαλονίκης για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 70/2003 προδικαστική και 2/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31-12-2007 αίτησή τους. Η συζήτηση της αναίρεσης ματαιώθηκε και την επανέφεραν με την από 22-9-2011 κλήση τους οι αναιρεσείοντες.

Εκδόθηκε η 1130/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση της υπόθεσης. Την υπόθεση επανέφεραν για εκ νέου συζήτηση οι αναιρεσίβλητοι με την από 15-10-2012 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου, ανέγνωσε την από 12-1-2009 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία, Αρεοπαγίτη Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και τρίτου λόγου και την απόρριψη των υπολοίπων λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή με τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, 104, 568 παρ. 4 και 576 παρ. 1-3 του ΚΠολΔ ορίζονται, αντίστοιχα, τα εξής: α) Στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, β) η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση, μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου, που την παρέχει και πρέπει να αναγράφει και τα ονόματα των πληρεξουσίων, γ) για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβαση της, δ) αν ο αναιρεσείων επισπεύδει τη συζήτηση, η κλήση συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου, που έχει κατατεθεί και επιδίδεται με επιμέλεια του στους αντιδίκους, ε) αν ο διάδικος, που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου, που έχει κλητευθεί. Αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται, ότι σε περίπτωση περισσότερων αναιρεσειόντων, οι οποίοι επισπεύδουν τη συζήτηση της αναίρεσης, αν κάποιος από αυτούς απουσιάζει κατά τη συζήτηση, τότε, για να είναι παραδεκτή η συζήτηση, πρέπει να αποδεικνύεται ότι ο απών αναιρεσείων είχε παράσχει στον φερόμενο ως πληρεξούσιο δικηγόρο, μέσω του οποίου επέσπευσε και ο ίδιος τη συζήτηση, την προς τούτο απαιτούμενη πληρεξουσιότητα, την ύπαρξη της οποία ερευνά αυτεπαγγέλτως ο Άρειος Πάγος, ή ότι είχε κλητευθεί για τη συζήτηση της αναίρεσης από τον αναιρεσίβλητο ή τους νόμιμα παριστάμενους λοιπούς αναιρεσείοντες.

Εάν δε η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με κλήση, δεν αρκεί η επίδοση σ' αυτόν μόνο της κλήσης, αλλά απαιτείται επίδοση και αντιγράφου του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης, εφόσον και πάλι δεν αποδεικνύεται η χορήγηση από αυτόν πληρεξουσιότητας στο δικηγόρο, που υπογράφει το αναιρετήριο και ως πληρεξούσιος δικηγόρος του.

Διαφορετικά, η κλήση με βάση την οποία εμφανίζεται και αυτός ως επιμελούμενος τη συζήτηση είναι άκυρη και η συζήτηση της αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση με την από 15.10.2012 κλήση των αναιρεσειόντων επαναφέρεται προς συζήτηση η από 28.12.2007 και με αρ. κατ. 413/31.12.2007 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ. αρ.. 2/2007 οριστικής αποφάσεως και της συμπροσβαλλομένης υπ. αρ. 70/2003 μη οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η συζήτηση της οποίας κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 16.1.2009 και μετ' αναβολή της 9.10.2009 ματαιώθηκε, ενώ με την εκδοθείσα επ' αυτής υπ.

αρ. 1130/2012 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 18.5.2012 με την από 22.9.2011 κλήση των αναιρεσειόντων, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως προς τον αναιρεσείοντα Ν. Κ. του Θ., διότι κατά την άσκησή της στις 31.12.2007 είχε αποβιώσει ήδη από 12.2.1994, και ως προς τους υπολοίπους κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτησή της, διότι ορισμένοι εκ των αναιρεσειόντων δεν απεδείκνυαν τη χορήγηση πληρεξουσιότητας στον εκπροσωπήσαντα αυτούς πληρεξούσιο δικηγόρο.

Όπως δε προκύπτει από τα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου αυτού, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου στη νομίμως ορισθείσα δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης οι εκ των αναιρεσειόντων 8α Ε. χα Α. Π., 8β Λ. Π. του Γ., 8γ Α. Π. του Γ. και 8δ Χ. Π. του Γ., 16β Α. Σ. του Χ., 17 Κ.

Χ. του Κ., 18α Δ. Α. του Β., 18β Π. Α. του Β. και 18γ Ε. χα Β. Α., 22α Ε. Κ. του Α., 22β Γ. Κ. του Α., 22γ Δ. Κ. του Α. και 22δ Α. Κ. του Α., Α. Σ. του Σ. (με το .../2.5.2011 πληρεξούσιο της συμ/φου Λαγκαδά Χριστίνας Πόνη-Χαλκιοπούλου παρέχεται πληρεξουσιότης από τον Α. Σ. του Γ.), 31β και 32 Α. χα Δ. Α., 34α Η. Λ. του Β., 46β Γ. Μ. του Α., 66α Ό. χα Β. Α., το γένος Α.

Α. και 66β Δ. Α. του Β., 74δ Α. Δ. του Χ., 75 Ε. χα Α. Κ., 76η Α. Π. και 82 Ό. χα Β. Σ. παρέστησαν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Κων/νου Μιχαηλίδη, χωρίς να επικαλούνται και να προσκομίζουν πληρεξούσιο με το οποίο να χορηγείται στο φερόμενο ως πληρεξούσιό τους η σχετική εκ μέρους τους πληρεξουσιότητα, με συνέπεια, εκ του λόγου αυτού να θεωρούνται ως μη παριστάμενοι (δικονομικά απόντες), ενώ, δεν είναι νόμιμη και η κλήση με την οποία επισπεύδεται η συζήτηση και για λογαριασμό τους.

Πέραν αυτών, ως μη παριστάμενη θεωρείται και εκ των αναιρεσειόντων η υπ. αρ. 28 Χ. Π. του Α., καθ' όσον με το …/28.5.2010 πληρεξούσιο του συμ/φου Πολυκάστρου Άγγελου Μπέλτση παρέχεται πληρεξουσιότητα από τη Χ. Π. του Α., ενώ, η εκ των αναιρεσειόντων 75β Β. Κ. του Α. στο .../25.5.2011 πληρεξούσιο της συμ/φου Λαγκαδά Χριστίνα Πόνη-Χαλκιοπούλου αναγράφεται ως Κ.

Επομένως, εφ' όσον δεν αποδεικνύεται ότι οι ανωτέρω αναιρεσείοντες επέσπευσαν νομίμως τη συζήτηση της υπό κρίση από 28.12.2007 και με αρ. κατ. 413/31.12.2007 αίτησης αναίρεσης της 2/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσ/κης, ούτε ότι αυτοί κλητεύθηκαν από το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο ή από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση λοιπούς ομοδίκους τους, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτησή της ως προς όλους τους διαδίκους, που φέρεται για εκ νέου συζήτηση με την από 15.10.2012 κλήση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 28.12.2007 και με αρ. κατ. 413/2007 αίτησης αναίρεσης της 2/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης που φέρεται για εκ νέου συζήτηση με την από 15.10.2012 κλήση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Μαΐου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ