Supreme Court dismisses appeal against negligence ruling, upholding liability for failure to inspect damaged pipe.

Απόφαση 1015 / 2010 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1015/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπα-νικολάου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Χρυσικό, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 19 Απριλίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΥΡΟΥ Α.Ε (με τον διακριτικό τίτλο ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε - πρώην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΥΡΟΥ Α.Ε) με έδρα την ..., νόμιμα εκπροσωπούμενης, η οποία στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ρέκλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Χρόνη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ, 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22 Οκτωβρίου 2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1198/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 5644/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22 Οκτωβρίου 2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης ανέγνωσε την από 9 Απριλίου 2010 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι η ευθύνη προς αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση από αδικοπραξία προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης ενέργειας.

Ειδικότερα, η αδικοπρακτική συμπεριφορά του δράστη μπορεί να οφείλεται σε προηγούμενη συμπεριφορά αυτού, όπως όταν εξ αιτίας προηγούμενης ενεργείας του δημιουργήθηκε επικίνδυνη κατάσταση από την οποία ήταν δυνατό να προξενηθεί ζημία, οπότε η παράλειψη αυτού να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την αποτροπή της ζημίας είναι παράνομη.

Η υποχρέωση για ενέργεια στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να επιβάλλεται από την καλή πίστη. Μορφή δε υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή που αν κατεβάλλετο με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς ανθρώπου του κύκλου δραστηριότητας του ζημιώσαντος, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Εξάλλου, η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, εάν το δικαστήριο για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσης του αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα.

Η ποσοτική δε ή ποιοτική αοριστία της αγωγής που υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παραβίαση από τους αριθμούς 14 ή 8 του ΚΠολΔ. Στη προκείμενη περίπτωση στην από 22-10-2002 αγωγή, όπως παραδεκτά συμπληρώθηκε και διευκρινίστηκε με τις προτάσεις του ενάγοντος που κατατέθηκαν στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και εκτιμήθηκε το δικόγραφό της ισχυρίστηκε ο ενάγων τα εξής:

Ότι στις 20-5-2005 και περί 10:00 ήτοι δύο ώρες μετά την έναρξη του ημερήσιου ωραρίου εργασίας του ως φύλακας σε υπαίθριο χώρο όπου φυλάσσονταν εισαγόμενα από την αλλοδαπή αυτοκίνητα ως την ημέρα του εκτελωνισμού τους και παράδοσής τους στους παραλήπτες αισθάνθηκε έντονη κεφαλαλγία," "τσούξιμο" στο λαιμό και κνησμό (φαγούρα) στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του, όπου εκδηλώθηκαν ύστερα από λίγη ώρα, ερυθρά εξανθήματα.

Τα συμπτώματα αυτά εξακολούθησαν και μετά τη λήξη του ωραρίου του, για τρείς - τέσσερις μέρες οπότε και διαπιστώθηκαν και ιατρικώς στις 24-5-2002 αλλά και έως την άσκηση της αγωγής με αποτέλεσμα να υποβάλλεται σε αλλεπάλληλες ιατρικές εξετάσεις. Τα ανωτέρω συμπτώματα τα οποία έχουν παθογόνα αιτιολογία και στη συνέχεια κλιμακώθηκαν καθόσον ο ενάγων εμφάνισε και επίμονη ανορεξία, προκλήθηκαν από διαρροή στον περιβάλλοντα χώρο ατμών θειϊκού οξέως λόγω θραύσεως του πλαστικού σωλήνος μεταφοράς του που υπήρχε στις εγκαταστάσεις της εναγομένης, που ευρίσκοντο πολύ κοντά (εν επαφή σχεδόν) με τον διαχωριστικό τοίχο των βιομηχανικών εγκαταστάσεων αυτής (εναγομένης) και του υπαίθριου αποθηκευτικού χώρου στον οποίο και εργαζόταν ο ενάγων, η οποία διαρροή είχε εκδηλωθεί από την νύχτα της 19ης προς 20ην Μαΐου 2002 και οφειλόταν στην παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των εκπροσώπων της εναγομένης, οι οποίοι, από αμέλειά τους, παρέλειψαν να λάβουν τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα ασφαλείας στις βιομηχανικές της εγκαταστάσεις, οι οποίες βρίσκονται μέσα σε κατοικημένη περιοχή, ώστε να μη προκαλούνται περιστατικά, όπως το ένδικο, αλλά αντίθετα χρησιμοποιούσαν ακατάλληλες για τη μεταφορά θειϊκού οξέος πλαστικές σωληνώσεις χωρίς αυτές να βρίσκονται σε περίκλειστο (προστατευόμενο χώρο) για τον περιορισμό της διασποράς του θειϊκού οξέος σε περίπτωση ατυχήματος αλλά και επιπρόσθετα παρέλειψαν να ενημερώσουν τους περιοίκους για την εκδηλωθείσα διαρροή.

Με βάση τα ως άνω πραγματικά περιστατικά και αφού επιπρόσθετα ισχυρίστηκε ότι από την κατά τα ανωτέρω προσβολή της υγείας του υπέστη ηθική βλάβη για την αποκατάσταση της οποίας εύλογο είναι το ποσό των 180.000 ευρώ ζήτησε, μετά νόμιμο περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι η εναγομένη είναι υπόχρεη να του καταβάλλει το εν λόγω χρηματικό ποσό.

Με το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα η αγωγή είναι αρκούντως ορισμένη και νόμιμη κατά τις διατάξεις των άρθρων 914, 932 και 330 Α.Κ. και δεν απαιτούντο για την πληρότητα αυτής και άλλα πρόσθετα στοιχεία. Επομένως το Εφετείο δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει απαράδεκτη την αγωγή ούτε και παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 914 και 330 με το να αρκεσθεί για τη νομιμότητα αυτής σε λιγότερα στοιχεία γι' αυτό και οι λόγοι αναίρεσης πρώτος και δεύτερος αντίστοιχα από τους αριθ. 14 και 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

με τους οποίους υποστηρίζονται τ' αντίθετα είναι αβάσιμοι.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) Ολ.

ΑΠ 1/1999. Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε.

Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρ. 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 868/2008).

Στη προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη αυτού κρίση τα εξής: Ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος ήταν υπεύθυνος για τη φύλαξη και εποπτεία των αυτοκινήτων που ήταν κάθε φορά σταθμευμένα στον υπαίθριο χώρο της εργοδότριας εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ-ΑΚΙΝΗΤΑ A.E." όπως έχει τροποποιηθεί η επωνυμία της ανώνυμης εταιρίας "ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ-ΠΑΕΓΑ Α.Ε.", αφού απασχολείτο εκεί ως φύλακας επόπτης.

Στον άνω χώρο της εργοδότριας εταιρίας μεταφερόταν προς στάθμευση υπό καθεστώς "αποταμίευσης" καινούργια αυτοκίνητα, τα οποία εισάγονταν από την αλλοδαπή, εκφορτώνονταν στο λιμάνι του ... και φυλάσσονταν εκεί έως την ημέρα του εκτελωνισμού και της παραδόσεώς τους στους παραλήπτες. Στο χώρο αυτό ήταν σταθμευμένα κατά τον κρίσιμο χρόνο 480 καινούργια αυτοκίνητα, που είχαν εισαχθεί από την αλλοδαπή και είχαν μεταφερθεί εκεί από την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ ...

ΑΕΒΕ". Ο ίδιος χώρος συνορεύει τόσο με τις σχετικές εγκαταστάσεις της προμνησθείσας ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ ... ΑΕΒΕ", όσο και με τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της εναγόμενης και ήδη αναιρεσείουσας εταιρίας, της οποίας η επωνυμία έχει τροποποιηθεί από "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΥΡΟΥ (ΕΒΓΑ) ΑΒΕΕ" σε "ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ A.E." (ήδη συγχωνευθείσα με απορρόφηση στην ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Ευρωπαϊκή Γάλακτος και Αλεύρου Α.Ε.

με το διακριτικό τίτλο ΕΒΓΑ ΑΒΕΕ) και χωρίζεται από το χώρο των τελευταίων με χαμηλό μανδρότοιχο καθώς και συρματόπλεγμα. Ο ενάγων στις 20.5.2002 και περί ώρα 10:00, δηλαδή 2 ώρες μετά την έναρξη του ημερήσιου ωραρίου απασχολήσεώς του, αισθάνθηκε έντονη κεφαλαλγία, "τσούξιμο" στο λαιμό και κνησμό (φαγούρα) στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του, όπου εκδηλώθηκαν ύστερα από λίγη ώρα ερυθρά εξανθήματα.

Τα συμπτώματα αυτά εξακολούθησαν να υπάρχουν και κατά τις επόμενες ημέρες, συνοδεύτηκαν δε και από ανορεξία, και για το λόγο αυτό ο ενάγων επισκέφτηκε στις 24.5.2002 το θεράποντα γιατρό του, ..., παθολόγο, ο οποίος διαπίστωσε "εγκαύματα πρώτου βαθμού αντιβραχίων άμφω ιδία αριστερά, αλλεργικές αντιδράσεις από το ανώτερο αναπνευστικό και οφθαλμούς (καταρροή-βήχας-επιπεφυκίτιδα) μάλλον από εξωτερικά αλλεργιογόνα".

Για την αντιμετώπιση δε των συμπτωμάτων αυτών υποβλήθηκε σε ενδεικνυόμενη θεραπευτική αγωγή και συνεστήθη νοσοκομειακή παρακολούθηση, χωρίς να προσδιορισθεί η αιτία της παθήσεώς του. Καθώς η πάθησή του δεν σημείωσε την αναμενόμενη βελτίωση, στις 25.5.2002, ο ενάγων επισκέφθηκε τον ίδιο ως άνω θεράποντα γιατρό και υποβλήθηκε σε νέα εξέταση, με την οποία διαγνώσθηκε αλλεργική ρινίτιδα- επιπεφυκίτιδα-βρογχόσπασμος και του συστήθηκε νοσοκομειακή παρακολούθηση και λήψη φαρμάκων.

Ακολούθως, στις 26.5.2002, κατέφυγε στα εξωτερικά ιατρεία του Νομαρχιακού Παθολογικού Νοσοκομείου Αθηνών με το διακριτικό τίτλο "ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΕΙΟ ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ", όπου διαπιστώθηκε έντονος βρογχόσπασμος, συρρίτουσα αναπνοή με μερική ελάττωση του αναπνευστικού ψιθυρίσματος, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και ταχυκαρδία και υποδείχθηκε κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και εκ νέου κλινική εξέταση.

Στις 24-7-2002 κατά την προγραμματισμένη επανεξέτασή του στον ιατρό παθολόγο, ..., εντοπίστηκε "επίμονος ζάλη, τύπου ιλίγγου", ενώ, στις 25.7.2002, κατά την επίσκεψή του στον ειδικό νευρολόγο-ψυχίατρο ..., κρίθηκε σκόπιμη η υποβολή αυτού σε "γενική εξέταση αίματος, αξονική τομογραφία εγκεφάλου, εγκεφαλογράφημα και δοκιμασία ανωτέρω γναθιακών λειτουργικών", προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια της αναφερόμενης επίμονης ζάλης και οι διαταραχές πρόσφατης μνήμης.

Στην συνέχεια, στις 2.8.2002, κατόπιν συνεχόμενης εμφάνισης των παραπάνω συμπτωμάτων της ασθένειάς του, o ενάγων επισκέφτηκε τη νευρολογική κλινική ΝΙΜΙΤΣ, όπου διαπιστώθηκαν "ισχαιμικές αλλοιώσεις στα βασικά γάλλια (ΔΕ) και πιθανές του στελέχους" και κρίθηκε ενδεδειγμένη η υποβολή του σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου:

Στις 12.9.2002 ο θεράπων γιατρός του ενάγοντα, ..., διέγνωσε τα ίδια συμπτώματα, ήτοι επίμονο ζάλη και δύσπνοια, και στις 13.9.2002, o ενάγων επισκέφτηκε το Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αθήνας με το διακριτικό τίτλο "Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" όπου κατόπιν συστάσεως του θεράποντος ιατρού του υποβλήθηκε σε νευρολογική και παθολογική εξέταση κατά την οποία γνωματεύθηκε "αποφρακτική πνευμονοπάθεια του τύπου του βρογχικού άσθματος μεικτής αιτιολογίας", και για πρώτη φορά η αιτία της παθήσεως του αποδόθηκε σε εξωγενείς παράγοντες και στο εργασιακό του περιβάλλον.

Περαιτέρω, δέχθηκε το Εφετείο ότι: Στις 27.5.2002 η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ ... Α.Ε" παρέλαβε μερικά αυτοκίνητα από τον ως άνω χώρο μετά τον πραγματοποιηθέντα εκτελωνισμό τους, τα οποία υποβλήθηκαν στη διαδικασία καθαρισμού. Μόλις ολοκληρώθηκε ο καθαρισμός των αυτοκινήτων αυτών στις εγκαταστάσεις του πλυντηρίου της, διαπιστώθηκαν βλάβες και φθορές στην εξωτερική επιφάνειά τους και ειδικότερα παρατηρήθηκαν αλλοιώσεις α) στη βαφή των μεταλλικών τμημάτων τους, που εμφάνιζε αλλαγή του χρώματος και δεν διατηρούσε την αντιδιαβρωτική ικανότητά της, β) στα πλαστικά υλικά τους, που είχαν υποστεί αισθητική παραμόρφωση με ανεξίτηλα επιφανειακά στίγματα και χρωματική διαφοροποίηση και γ) στις γυάλινες επιφάνειες, που εμφάνιζαν μεταβολή της αισθητικής τους, ενώ σε πολλά αυτοκίνητα υπήρχε πρόβλημα διαύγειας.

Ύστερα από τη διαπίστωση των άνω φθορών και βλαβών στα εν λόγω αυτοκίνητα η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ ... ΑΕΒΕ" επέκτεινε τον έλεγχο και στα υπόλοιπα αυτοκίνητα, που ήταν σταθμευμένα στον άνω υπαίθριο χώρο και από τον διενεργηθέντα έλεγχο διαπιστώθηκε η ύπαρξη των ίδιων φθορών και βλαβών και στα αυτοκίνητα αυτά, εκτιμήθηκε δε ότι η έκταση των φθορών και βλαβών περιοριζόταν σε όσα αυτοκίνητα βρίσκονταν πιο μακριά από το κοινό όριο των χώρων, αφενός της εργοδότριας εταιρίας του ενάγοντος και αφετέρου των εγκαταστάσεων της εναγομένης ανώνυμης εταιρίας.

Οι κατά τα άνω υλικές ζημιές των αυτοκινήτων οφείλονται, όπως αποδείχθηκε στη διαρροή πυκνού θειϊκού οξέος από την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων της εναγόμενης ανώνυμης εταιρίας, που βρίσκεται σε επαφή με το κοινό όριο των άνω χώρων, και στη διάχυση αυτού πάνω στην επιφάνεια των αυτοκινήτων, που έλαβε χώρα κατά τη νύκτα της 19.5.2002 προς 20.5.2002 και κατά τις ώρες από 22:00 έως 06:00.

Η διαρροή του θειϊκού οξέος πραγματοποιήθηκε μετά από θραύση του πλαστικού αγωγού, που προοριζόταν για την προσθήκη θειϊκού οξέος και βρίσκεται στο άνω μέρος του πύργου της μνησθείσης εγκαταστάσεως, είχε δε ως αποτέλεσμα τον "ψεκασμό" του θειϊκού οξέος προς την ατμόσφαιρα και τη μεταφορά του με τον αέρα σε όλο το εύρος του ακάλυπτου χώρου, όπου ήταν σταθμευμένα τα αυτοκίνητα, με τη μορφή σταγονιδίων.

Η προεκταθείσα θραύση του πλαστικού σωλήνα παροχής θειικού οξέος στην άνω εγκατάσταση της εναγόμενης ανώνυμης εταιρίας διαπιστώθηκε από το τεχνικό συνεργείο αυτής περί ώρα 06:00 της 20.5.2002, οπότε χώρησε διακοπή της παροχής του θειϊκού οξέος, και επακολούθησε αντικατάσταση του βλαβέντος σωλήνα που περατώθηκε περί ώρα 07:30 της ίδιας ημέρας, ενώ κατά το άνω χρονικό διάστημα από 22:00 έως 06:00 της άνω ημέρας διέρρευσαν στην ατμόσφαιρα 150 λίτρα θειικού οξέος, σύμφωνα με την εκτίμηση του τεχνικού διευθυντή της εναγομένης ανώνυμης εταιρίας και εξετασθέντος μάρτυρα ανταπόδειξης, ... .

Τα όργανα και οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της εναγόμενης ανώνυμης εταιρίας αποσιώπησαν το γεγονός αυτό και δεν ενδιαφέρθηκαν, αμέσως μόλις το διαπίστωσαν, να ενημερώσουν τους εργαζόμενους στους παρακείμενους χώρους και την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ ... ΑΕΒΕ" και να προειδοποιήσουν αυτούς για τη λήψη κατάλληλων μέτρων προφυλάξεώς τους, ώστε να αποτραπεί ενδεχόμενη βλάβη της υγείας τους.

Ο ενάγων στις 20.5.2002 ανέλαβε, όπως έχει λεχθεί, εργασία στο χώρο της εργοδότριας αυτού ανώνυμης εταιρίας περί ώρα 08:00 και άρχισε να κυκλοφορεί ανάμεσα στα σταθμευμένα αυτοκίνητα, προκειμένου να ελέγξει την υφιστάμενη κατάστασή τους, χωρίς να αντιληφθεί, ότι στην εξωτερική επιφάνεια των αυτοκινήτων είχε εναποτεθεί ποσότητα πυκνού θειϊκού οξέος με τη μορφή σταγονιδίων, γεγονός που δεν ήταν εφικτό να γίνει αντιληπτό εκ μέρους του αφού στην επιφάνεια αυτών είχε συσσωρευτεί και σκόνη της βιομηχανοποιημένης περιοχής, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της εργοδότριάς του.

Περί ώρα 10:00 της ίδιας ημέρας ο ενάγων αισθάνθηκε, όπως σημειώθηκε, έντονη ζάλη, "τσούξιμο" στο λαιμό και κνησμό (φαγούρα) στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του, όπου, εκδηλώθηκαν ερυθρά εξανθήματα. Αρχικά αυτός αδιαφόρησε για τα συμπτώματα αυτά και την επιβάρυνση της υγείας του, καθόσον πίστεψε ότι θα εξαλειφθούν, χωρίς να υποβληθεί σε σχετική θεραπεία.

Πλην όμως μετά τη διαπίστωση ότι αυτά δεν υποχώρησαν, αλλά αντίθετα, εξακολούθησαν με μεγαλύτερη ένταση, αναγκάσθηκε να υποβληθεί στις προεκτεθείσες εξετάσεις κατά τις ημερομηνίες 24.5.2002, 25.5.2002, 26.5.2002, 24.7.2002, 25.7.2002, 2.8.2002, 12.9.2002 και 13.9.2002, κατά τις οποίες έγιναν οι προαναφερθείσες διαγνώσεις και υποχρεώθηκε να υποβληθεί στις ενδεικνυόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και να προβεί στην υποδειχθείσα νοσηλεία και φαρμακευτική αγωγή έως το τέλος του μηνός Οκτωβρίου 2002, οπότε έπαψαν τα συμπτώματα και αποκαταστάθηκε απόλυτα η υγεία του.

Η κατά τα άνω επιβάρυνση της υγείας του ενάγοντος κατά το προδιαληφθέν χρονικό διάστημα, που συνιστά εξ αντικειμένου βλάβη τόσο του σώματος, όσο και της υγείας αυτού, οφείλεται αφενός στην εναπόθεση ατμών θειϊκού οξέος στα, ακάλυπτα μέρη του σώματός του και αφετέρου στην εισπνοή τέτοιων ατμών από μέρους του, καθόσον οι εν λόγω ατμοί θειϊκού οξέος υπήρχαν στο χώρο εργασίας του και δημιουργήθηκαν όταν "ψεκάστηκε" το θειικό οξύ ύστερα από τη θραύση του μνησθέντος σωλήνα των εγκαταστάσεων της εναγόμενης εταιρίας.

Για την κατά τα προλεχθέντα βλάβη του σώματος και της υγείας του ενάγοντος ευθύνονται αποκλειστικά οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της ανώνυμης εταιρίας, οι οποίοι ήταν κατά τον κρίσιμο χρόνο αρμόδιοι για τον έλεγχο, την εποπτεία της λειτουργίας των εγκαταστάσεων της εναγόμενης εταιρίας, στις οποίες περιλαμβάνεται και εκείνη της επεξεργασίας λυμάτων, καθώς και για την ασφαλή λειτουργία τους και την έγκαιρη αποκατάσταση κάθε βλάβης τους.

Η αμέλειά τους συνίσταται στο ότι δεν κατέβαλαν την επιμέλεια, που απαιτείται στις συναλλαγές, ώστε δεν προέβλεψαν το ως άνω αποτέλεσμα, και δεν προέβησαν σε έλεγχο της κατάστασης του θραυσθέντος σωλήνα των άνω εγκαταστάσεων, ενόψει της σύνθεσης του υλικού και της παλαιότητας αυτού, δεδομένου ότι είναι πλαστικός και λειτουργούσε πέραν της πενταετίας, και της επικινδυνότητας του κυκλοφορούντος σε αυτόν θειϊκού οξέος.

Συνεπεία της παράλειψής τους αυτής οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της εναγόμενης ανώνυμης εταιρίας δεν μπόρεσαν να προβλέψουν εγκαίρως τη ρήξη του άνω σωλήνα και τον "ψεκασμό" του διερχόμενου μέσα από αυτόν θειικού οξέος και επιπλέον δεν μερίμνησαν για την ενημέρωση των εργαζομένων στους παρακείμενους χώρους, στους οποίους καταλέγεται και ο ενάγων, για να λάβουν τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας τους, αλλά κατά ανεπίτρεπτο τρόπο αποσιώπησαν το γεγονός αυτό και επακολούθησε η κατά τον άνω τρόπο προσβολή του σώματος και της υγείας του ενάγοντος.

Από το γεγονός αυτό ο ενάγων έχει υποστεί ηθική βλάβη συνεπεία του ψυχικού και σωματικού πόνου, που δοκίμασε, και της ταλαιπωρίας που υπέστη από την εκδήλωση των συμπτωμάτων των παθήσεών του και από την υποδειχθείσα από τους θεράποντες γιατρούς νοσηλεία και φαρμακευτική αγωγή. Για την αποκατάσταση δε της κατά τα άνω προξενηθείσας σε αυτόν ηθικής βλάβης ο ενάγων δικαιούται να ζητήσει την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης από την εναγόμενη ανώνυμη εταιρία λόγω της σχέσης προστήσεως που υπήρχε κατά τον κρίσιμο χρόνο μεταξύ αυτής και των άνω υπευθύνων υπαλλήλων και εργατών της.

Περαιτέρω λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα του πταίσματος των προστηθέντων από την εναγομένη ανώνυμη εταιρία υπαλλήλων και εργατών αυτής στην επέλευση της προαναφερθείσας βλάβης του σώματος και της υγείας του παθόντος, στην ηλικία του τελευταίου, την οικονομική κατάσταση των διαδίκων μερών και την κοινωνική κατάσταση του ενάγοντα, κρίνει ότι το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης του ενάγοντος για την αποκατάσταση της προεκτεθείσας ηθικής βλάβης αυτού, που τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο προς την συμπεριφορά των προστηθέντων από την εναγομένη ανώνυμη εταιρία υπαλλήλων και εργατών αυτής, ανέρχεται στο ποσό των 20.000 Ευρώ, που είναι σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά δίκαιο και εύλογο.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων κατά της πρωτόδικης απόφασης η οποία είχε κρίνει όμοια και είχε επιδικάσει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη από την σε βάρος του αδικοπραξία το ανωτέρω ποσό με το νόμιμο τόκο από της επίδοσης της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης καθόσον το μεν σαφώς εξέθεσε στην απόφασή του το πόρισμα στο οποίο κατέληξε από την εκτίμηση των αποδείξεων το δε διέλαβε σ' αυτή σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον έλεγχο από τον Άρειο Πάγο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή του νόμου.

Επομένως οι τρίτος και τέταρτος (κατά το πρώτο μέρος) λόγοι της αναίρεσης από τον αριθ.19 Κ.Πολ.Δ.με τους οποίους υποστηρίζονται τ' αντίθετα και συγκεκριμένα εκ πλαγίου παραβίαση των άνω διατάξεων του ΑΚ, είναι αβάσιμοι. Κατά το άρθρο 106 ΚΠολΔ το δικαστήριο ενεργεί μόνο ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

Αφετέρου κατά το άρθρο 224 ΚΠολΔ. η απαγόρευση μεταβολής της βάσης της αγωγής αναφέρεται στα ουσιώδη στοιχεία της ιστορικής και όχι της νομικής βάσης της. Ιστορική βάση της αγωγής είναι κατά το άρθρο 216 παρ.1 εδ.α' του ΚΠολΔ το σύνολο των γεγονότων που θεμελιώνουν την αγωγή, χωρίς την επίκληση των οποίων δεν είναι εφικτή η διάγνωση της επίδικης σχέσης.

Αν με το δικόγραφο της αγωγής γίνεται επίκληση της αμέλειας του εναγομένου, που είναι μια ορισμένη νομική έννοια, είναι επιτρεπτή η συγκεκριμενοποίηση συμπληρωματικά αυτής με βάση τα ειδικότερα περιστατικά που προκύπτουν από την αποδεικτική διαδικασία και θεμελιώνουν την αμέλεια τούτου, έστω και αν τα τελευταία δεν συμπίπτουν πλήρως με τα εκτιθέμενα στην αγωγή.

Στην προκείμενη περίπτωση ο αναιρεσίβλητος θεμελιώνει την υπαιτιότητα των εκπροσώπων-προστηθέντων της αναιρεσείουσας στα εις τη αγωγή ως άνω αναφερόμενα πραγματικά περιστατικά. Το Εφετείο δέχτηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του σχετικά με την αμέλεια όσα παραπάνω εκτέθηκαν, τα οποία διαφέρουν μεν μερικώς από τα υποστηριζόμενα από τον αναιρεσίβλητο, δεν μεταβάλλουν όμως τα ουσιώδη στοιχεία της ιστορικής βάσης της αγωγής.

Επομένως ο πέμπτος λόγος της αναίρεσης από τον αριθ.8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι παρά το νόμο δέχθηκε το Εφετείο για τη θεμελίωση της αμέλειας των προστηθέντων της αναιρεσείουσας ότι δεν προέβησαν "σε έλεγχο της κατάστασης του θραυσθέντος σωλήνα των άνω εγκαταστάσεων, ενόψει της σύνθεσης του υλικού και της παλαιότητας αυτού, δεδομένου ότι είναι πλαστικός και λειτουργούσε πέραν της πενταετίας, και της επικινδυνότητας του κυκλοφορούντος σε αυτόν θειϊκού οξέος", αφού τέτοιος ισχυρισμός δεν προβλήθηκε με την αγωγή καθώς και ο τέταρτος λόγος κατά το δεύτερο μέρος από τον αριθ.14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι παρά το νόμο παρέλειψε να κηρύξει απαράδεκτο τον εν λόγο ισχυρισμό καθόσον προβλήθηκε το πρώτον με την έφεση χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 527 Κ.Πολ.Δ.

είναι αβάσιμοι καθόσον πρόκειται για περιστατικά που προέκυψαν από τις αποδείξεις που επιτρεπτά κατά τα προεκτεθέντα συγκεκριμενοποιούν την αμέλεια .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22 Οκτωβρίου 2007 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε." για αναίρεση της υπ' αριθ. 5644/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Μαίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ