1014/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1014 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1014/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Χ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Παραβάντη.

Της αναιρεσίβλητης: Δημοτικής Επιχείρησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΡΓΟΥΣ (Δ.Ε.Υ.Α.ΑΡ.), που εδρεύει στο Άργος και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12/2/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 108/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 19/2006 οριστική του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4/5/2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος, ανέγνωσε την από 24/4/2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Μάριου-Φώτιου Χατζηπανταζή, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη ..... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του ΠρωτοδικείουΝαυπλίου ......., με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη επικυρωμένο ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με την υφιστάμενη παρά πόδας αυτής πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτησή της, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.

Επομένως, εφόσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίστηκε κατά την άνω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει, κατ' άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία αυτής. Επειδή, κατά το άρθρο 16 του Ν.1232/1982, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είναι δυνατό να αναστέλλεται η επιλογή ή πρόσληψη κάθε φύσεως προσωπικού για ορισμένο χρονικό διάστημα σε Δημόσιες Υπηρεσίες, ΝΠΔΔ, με εξαίρεση το προσωπικό του άρθρου 16 παρ.6 του Συντάγματος, και τα κρατικά ΝΠΙΔ ή ελεγχόμενα από το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ.1 του νόμου αυτού.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 1 παρ.6 του Ν.1256/1982, η αληθινή έννοια της προαναφερόμενης διατάξεως του άρθρου 9 παρ.1 του Ν.1232/1982 είναι ότι στο δημόσιο τομέα περιλαμβάνονται όλοι οι κρατικοί φορείς, ανεξάρτητα από το καθεστώς δημοσίου ή ιδιωτικού ή μικτού δικαίου, που τους διέπει, ήτοι και οι Κρατικοί ή Δημόσιοι Οργανισμοί, ως κρατικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.

Επίσης, κατά το άρθρο 51 του ν.1892/1990, ο κατά τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ.6 του Ν.1256/1982 δημόσιος τομέας περιλαμβάνει μόνο, εκτός των άλλων περιπτώσεων, γ) τις κάθε είδους κρατικές ή δημόσιες και παραχωρηθείσες επιχειρήσεις και οργανισμούς, ε) τις κάθε είδους θυγατρικές εταιρίες των νομικών προσώπων, που αναφέρονται στις περιπτώσεις β' και γ' αυτού του άρθρου, εκτός από τις επιχειρήσεις των Ο.Τ.Α.

Περαιτέρω, με το άρθρο 1 του Ν.2190/1994 ρυθμίζεται ο τρόπος πληρώσεως θέσεων του δημόσιου τομέα, ενώ στο κεφάλαιο Γ' του αυτού Νόμου (άρθρα 14-24) περιγράφεται το σύστημα προσλήψεων στον τομέα αυτό και ειδικότερα, στοπ άρθρο 14 παρ.1 του εν λόγω Νόμου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 παρ.1 του Ν.2527/1997, ορίζεται ότι στις διατάξεις των κεφαλαίων Α', Β' και Γ' υπάγονται όλοι οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός οριοθετείται με τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ.6 του Ν.1256/1982 και τις μεταγενέστερες συμπληρώσεις του, πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 51 του Ν.1892/1990.

Στον κατά τα ανωτέρω δημόσιο τομέα και για την εφαρμογή των διατάξεων του νόμου αυτού (2190/1994) και μόνο υπάγονται επίσης, εκτός των άλλων, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β' βαθμού, οι Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΕΔΚ) και η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος (ΚΕΔΚΕ), οι δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί, που έχουν εξαιρεθεί από το δημόσιο τομέα βάσει των διατάξεων του άρθρου 30 του Ν.1914/1990 και του άρθρου 22 του Ν.1947/1991, τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, που ανήκουν στο Κράτος ή επιχορηγούνται τακτικώς, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από κρατικούς πόρους κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους.

Ακολούθως, στο άρθρο 14 παρ.2 του Ν.2190/1994 απαριθμούνται οι εξαιρούμενες από τις ρυθμίσεις του κεφαλαίου Γ' του νόμου αυτού, κατηγορίες προσωπικού, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται υπό το στοιχείο ιδ' το προσωπικό των αμιγών ή μικτών επιχειρήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πλην όμως η κατηγορία αυτή προσωπικού διαγράφηκε με το άρθρο 1 παρ.6 του Ν.2527/1997, το οποίο στην παράγραφο 3 αυτού ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι οι αμιγείς και μικτές επιχειρήσεις των ΟΤΑ Α' και Β' βαθμού, στις οποίες ο ΟΤΑ κατέχει άμεσα ή έμμεσα το 50% τουλάχιστον του εταιρικού τους κεφαλαίου, υπάγονται στο σύστημα προσλήψεων του Ν.2190/1994 ως προ της πρόσληψη τακτικών και με σύμβαση ορισμένου χρόνου διοικητικών υπαλλήλων των αναφερομένων κατηγοριών.

Οι ανωτέρω φορείς (επιχειρήσεις των ΟΤΑ) προσλαμβάνουν το ειδικό επιστημονικό προσωπικό μετά από διαδικασία συνέντευξης και επιλογής από επιτροπές, τις οποίες συγκροτεί η διοίκηση του οικείου φορέα, οι δε προσλήψεις και του ειδικού αυτού επιστημονικού προσωπικού υπόκεινται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ αυτεπαγγέλτως ή κατ' ένσταση υποψηφίων από την άποψη τηρήσεως των αναφερομένων γενικών αρχών πρόσληψης.

Εξάλλου, σε εφαρμογή του άρθρου 16 του ως άνω εξουσιοδοτικού υπ' αριθ. 1232/1982 Νόμου εκδόθηκε η 55/1998 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ), (της οποίας η ισχύς παρατάθηκε μέχρι τις 31-12-2001 με την 65/2001 ΠΥΣ), που ορίζει ότι αναστέλλεται μέχρι τις 31-12-2001 ο διορισμός και η πρόσληψη του κάθε φύσεως προσωπικού όλων των φορέων του δημόσιου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται με τις διατάξεις του άρθρου 14 παρ.1 του Ν.2190/1994, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 παρ.1 του Ν.2527/1997, συμπεριλαμβανομένων και των φορέων της παραγράφου 2 του τελευταίου αυτού άρθρου, δηλαδή και αυτών που κατ' εξαίρεση δεν υπάγονται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ, με την επιφύλαξη του άρθρου 3 της Πράξης αυτής, η οποία εν προκειμένω δεν ενδιαφέρει.

Στους ανωτέρω φορείς επιτρέπεται κατ' εξαίρεση ο διορισμός ή η πρόσληψη ύστερα από έγκριση, που χορηγείται κατά τη διαδικασία του επομένου άρθρου. Από το συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων συνάγεται ότι η εν λόγω υπ' αριθ. 55/1998 ΠΥΣ βρίσκεται εντός των ορίων της νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 16 του Ν.1232/1982, κατά το οποίο μπορεί να αποφασισθεί η αναστολή για ορισμένο χρονικό διάστημα των προσλήψεων κάθε φύσεως προσωπικού στο Δημόσιο και στον οριοθετημένο από τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ.1 του Ν.1232/1982, όπως αυτές τροποποιήθηκαν και ισχύουν ήδη, ευρύτερο Δημόσιο Τομέα, στον οποίο περιλαμβάνονται για την εφαρμογή των διατάξεων του Ν.2190/1994 και μόνο και οι κατά το άρθρο 1 του Ν.1069/1980 δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, αφού δεν προβλέπεται από το νόμο η συμμετοχή σ' αυτές άλλων φορέων εκτός μόνο των οικείων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), οι δε επιχειρήσεις αυτές, κατά την εν λόγω διάταξη του άρθρου 1 του Ν.1069/1980, επιτελούν κοινωφελείς σκοπούς υπό μορφή νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου και διέπονται κατ' αρχή από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, όπως ακριβώς προβλέπεται από το άρθρο 277 παρ.5 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα (Π.Δ. 410/1995) για τις δημοτικές επιχειρήσεις γενικώς, ενώ η πρόσληψη του ειδικού επιστημονικού προσωπικού αυτών υπάγεται στο σύστημα προσλήψεων που ορίζεται στο άρθρο 1 παρ.3 του Ν.2527/1997 και υπόκειται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής: Με την υπ'αριθ...... απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης Δημοτικής Επιχείρησης 'Υδρευσης και Αποχέτευσης αποφασίσθηκε η πρόσληψη του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος στη θέση του γενικού διευθυντή αυτής.

Προς τούτο στις 3-1-2001 υπογράφηκε μεταξύ αυτών η σχετική σύμβαση εργασίας, ιδιωτικού δικαίου και αορίστου χρόνου και ο αναιρεσείων έκτοτε προσέφερε σ' αυτή τις υπηρεσίες του, ως ειδικός επιστήμονας στον τομέα της επίβλεψης της συντήρησης, λειτουργίας και εγκατάστασης του βιολογικού καθαρισμού των αποβλήτων.

Ακολούθως, δέχθηκε το Εφετείο ότι με την υπ'αριθ. .... απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της αναιρεσίβλητης αποφασίσθηκε η ανάκληση της προσλήψεως του αναιρεσείοντος ως παράνομης, γιατί δεν τηρήθηκαν οι διαδικασίες, που προβλέπει ο νόμος και ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) και ειδικότερα, αν και έλαβε χώρα, ενώ απαγορεύονταν οι προσλήψεις, δεν προηγήθηκε σχετική έγκριση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Πελοποννήσου, ούτε έλαβε χώρα επιλογή από το ΔΣ η ή επιτροπή μετά από δημόσια πρόσκληση δια μέσου του ημερήσιου τύπου.

Στη συνέχεια επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα στις 7-2-2003 έγγραφη καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του χωρίς να του καταβληθεί η αποζημίωση απολύσεως, ενώ η αναιρεσίβλητη στις 7-3-2003 κατέθεσε στη συμβολαιογράφο 'Αργους Παρθένα Χριστοφορίδου το υπ'αριθ. ...... γραμμάτιο συστάσεως παρακαταθήκης του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ποσού 4.698,02 ευρώ.

Μετά ταύτα κατέληξε το Εφετείο ότι α) η πρόσληψη του αναιρεσείοντος έγινε κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος ισχύος της υπ'αριθ. 55/1998 ΠΥΣ, με την οποία είχαν ανασταλεί οι διορισμοί και προσλήψεις του κάθε φύσεως προσωπικού όλων των φορέων του δημοσίου τομέα, β) στους φορείς αυτούς υπάγεται και η αναιρεσίβλητη, που επιτελεί κοινωφελή σκοπό και στην οποία συμμετέχει μόνο ο οικείος ΟΤΑ, ενώ αποτελεί αυτοτελές νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ανεξάρτητο από τον ΟΤΑ αυτόν, γ) η πρόσληψη του αναιρεσείοντος κατ'αρχή υπέκειτο στον έλεγχο του ΑΣΕΠ, του οποίου η διαδικασία δεν τηρήθηκε, δ) με την εκδοχή ότι η πρόσληψη του αναιρεσείοντος συνιστούσε κατ' εξαίρεση πρόσληψη ειδικού επιστημονικού προσωπικού και πάλι η πρόσληψή του δεν ήταν έγκυρη και σύννομη, γιατί δεν τηρήθηκε η υπ'αριθ 55/1998 ΠΥΣ, που κατ' εξαίρεση προβλέπει την πρόσληψη ειδικού επιστημονικού προσωπικού με τη διαδικασία του άρθρου 2 παρ.4 και 6 αυτής, δηλαδή κατόπιν προηγουμένης εγκρίσεως του σχετικού αιτήματος προσλήψεως του ΔΣ της αναιρεσίβλητης από το Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ε) η σύμβαση εργασίας του αναιρεσείοντος ήταν άκυρη και μεταξύ αυτού και της αντιδίκου του δημιουργήθηκε απλή σχέση εργασίας και στ) η ακυρότητα αυτή δεν θεραπεύθηκε, ούτε ήταν δυνατό να θεραπευθεί από το γεγονός ότι η ανάκληση της αποφάσεως περί προσλήψεως του αναιρεσείοντος έλαβε χώρα μετά τη συμπλήρωση χρονικού διαστήματος ενός και πλέον έτους, γιατί η τασσόμενη από το άρθρο 9 του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ), που έχει ισχύ ουσιαστικού νόμου, ως εκδοθέντος κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 7 του Ν.1060/1980 και δημοσιευθέντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 320/12-5-1992 τεύχος Β'), αποκλειστική προθεσμία προς ανάκληση αποφάσεως περί προσλήψεως τακτικού προσωπικού αφορά μόνο σε πρόσληψη που έγινε κατά παράβαση του ΟΥΕ και όχι κατά παράβαση άλλης νομικής διατάξεως, όπως στην παρούσα περίπτωση της υπ'άριθ.55/1998 ΠΥΣ.

Κατόπιν αυτών το Εφετείο απέρριψε την ένδικη από 12-2-2003 αγωγή του αναιρεσείοντος, ως ουσιαστικά αβάσιμη. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις. Επομένως, αμφότεροι οι λόγοι της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-5-2006 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 19/2006 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ