1012/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1012 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1012/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Μιλτιάδη Σπυρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΣΙΛΒΙΟ Α.Ε." που έχει έδρα στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Κωστόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Δημήτριο Πολέμη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-3-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2241/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2804/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-11-2011 αίτησή της και τους από 10-4-2012 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 9-5-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου και την απόρριψη των λοιπών λόγων και των προσθέτων λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 43 του π.δ. 34/1995 το οποίο θεσπίστηκε προς προστασία του εκμισθωτή από τον κίνδυνο πρόωρης και αιφνίδιας λύσης της μίσθωσης "ο μισθωτής μπορεί μετά την πάροδο διετίας από την έναρξη της σύμβασης να καταγγείλει τη μίσθωση. Η καταγγελία γίνεται εγγράφως και τα αποτελέσματά της επέρχονται μετά την πάροδο έξι (6) μηνών από αυτή ...".

Από τη διάταξη αυτή σαφώς προκύπτει ότι ο έγγραφος τύπος στον οποίο απαιτείται να υποβληθεί η καταγγελία είναι συστατικό στοιχείο του κύρους της και δεν έχει αποδεικτικό μόνο χαρακτήρα. Απαιτείται δε έγγραφος τύπος μόνο για τη δήλωση της καταγγελίας και δεν είναι ανάγκη να υπάρχει έγγραφη απόδειξη για την περιέλευσή της στον εκμισθωτή, η οποία δε χρειάζεται να γίνει πανηγυρικά, αλλά με οποιονδήποτε τρόπο, αποδεικνυόμενη με κάθε αποδεικτικό μέσο και με μάρτυρες. (ΑΠ 87/1991).

Τα αποτελέσματα της καταγγελίας αυτής επέρχονται μετά την πάροδο της προθεσμίας έξι μηνών, η οποία αρχίζει κατ' άρθρο 167 ΑΚ από την επομένη της περιέλευσής της στον εκμισθωτή με συνέπεια, κατά το χρονικό αυτό διάστημα να υπέχει ο μισθωτής υποχρέωση καταβολής μισθώματος. Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 1 εδ.α' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ επιτρέπεται αναίρεση και αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας παραβιάζεται κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας ενώ έπρεπε, ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως.

Περαιτέρω, η παραβίαση των ερμηνευτικών διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ προϋποθέτει δικαιοπραξία η σύμβαση της οποίας παρελείφθηκε ή ερμηνεία, καίτοι διατυπώθηκε ανελέγκτως, έστω και εμμέσως, κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων είτε ερμηνεύτηκε κακώς. Στην περίπτωση αυτή οι εν λόγω κανόνες παραβιάζονται, όταν το δικαστήριο παραλείπει να προσφύγει σ' αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων, ή όταν προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους ή όταν παραλείπει ν' αναφέρει στην απόφασή του πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους.

Επί του προκειμένου, το Εφετείο, στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, που παραδεκτώς επισκοπείται, διέλαβε επί λέξει και τ' ακόλουθα:

Κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου του εναγομένου για πρόωρη λύση της ενδίκου μισθώσεως, το τελευταίο επέδωσε στην ενάγουσα στις 9-6-2009 την από 5-6-2009 εξώδικη δήλωση - πρόσκλησή του με την οποία της γνωστοποιούσε μεταξύ άλλων: α) την πρόωρη μονομερή λύση της μίσθωσης του επιδίκου ακινήτου στις 11-1-2010 και ώρα 9:00 π.μ., λόγω μεταφοράς του ξενώνα "ΠΥΛΗ" και του οικοτροφείου "ΕΝΑΡΧΗ" σε νέο κτίριο, β) την έγγραφη ειδοποίηση της εκμισθώτριας ενάγουσας εταιρείας με δικαστικό επιμελητή τουλάχιστον έξι (6) μήνες πριν από την ημερομηνία παράδοσης του μισθίου, γ) ότι η Δ.Τ.Υ.

του Νοσοκομείου θα προβεί στην άμεση αποκατάσταση των τυχόν φθορών στο εν λόγω ακίνητο και οι οποίες αποτελούν ευθύνη του μισθωτή, δ) την εξόφληση όλων των οικονομικών εκκρεμοτήτων προς την ενάγουσα (μισθώματα, λογαριασμοί κοινής ωφέλειας) μέχρι την ημερομηνία παράδοσης του ακινήτου, επίσης την καταβολή τεσσάρων μηνιαίων μισθωμάτων ως αποζημίωση στην ενάγουσα και ε) η εκμισθώτρια ενάγουσα, πριν από την λύση της μίσθωσης και την παράδοση του ακινήτου στις 11-1-2010 και με την προϋπόθεση ότι το Ψ.Ν.Α.

έχει εξοφλήσει όλες τις οικονομικές εκκρεμότητες προς την ενάγουσα και δεν υπάρχουν φθορές και ζημιές στο μίσθιο που να υπερβαίνουν τη συνήθη χρήση, να επιστρέψει στο εναγόμενο την εγγύηση των τεσσάρων μισθωμάτων αναπροσαρμοσμένη κατά το ύψος του μηνιαίου μισθώματος, όπως θα έχει διαμορφωθεί κατά την λήψη της μίσθωσης.

Η απόφαση αυτή του εναγομένου νομικού προσώπου που κοινοποιήθηκε εγγράφως στην ενάγουσα με δικαστικό επιμελητή αποτελεί έγκυρη και σαφή δήλωση καταγγελίας της ενδίκου μισθώσεως χωρίς περιθώρια αβεβαιότητας, γνωστοποιώντας της μάλιστα και το χρόνο επελεύσεως των αποτελεσμάτων της καταγγελίας, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 43 του π.δ. 34/1995 επιφέρει τη λύση της μισθώσεως έξι μήνες μεταγενέστερα, στις 11-1-2010, καθώς και την προσφορά των τεσσάρων μηνιαίων μισθωμάτων ως αποζημίωση για την πρόωρη λύση της μισθώσεως.

Άλλωστε, αν το εν λόγω έγγραφο αποτελούσε απλώς γνωστοποίηση των προθέσεων του εναγομένου για μελλοντική λύση της μίσθωσης και όχι δήλωση καταγγελίας, δεν θα αναφερόταν το ακριβές χρονικό σημείο επελεύσεως των αποτελεσμάτων της καταγγελίας και όλα όσα διέλαβαν σ' αυτό και σχετίζονται με τα αποτελέσματα της λύσεως της μισθώσεως με τον τρόπο αυτό.

Εξ' άλλου, δεν απαιτείται πανηγυρικός τύπος για την καταγγελία του άρθρου 43 του π.δ. 34/1995 αλλά αρκεί αυτή να είναι ρητή και να τηρηθεί ο έγγραφος τύπος που είναι και συστατικός. Έτσι, εν όψει του ότι είχε παρέλθει διετία από την έναρξη της μισθώσεως, η από 5-6-2009 καταγγελία της μίσθωσης από το εναγόμενο επέφερε τα αποτελέσματά της έξι μήνες μετά την κοινοποίησή της και ήδη η ένδικη μίσθωση λύθηκε.

Από τις παραπάνω όμως παραδοχές του Εφετείου προκύπτει ότι σε αυτές περιέχεται έμμεση διαπίστωση υπάρξεως κενού και ασάφειας στη δήλωση βουλήσεως τη διαλαμβανόμενη στην από 5.6.2009 εξώδικη δήλωση, πρόσκληση του αναιρεσίβλητου, ως προς το ζήτημα αν με την εξώδικη αυτή δήλωση γνωστοποιείται απλώς στην αναιρεσείουσα η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αυτού για πρόωρη λύση της ένδικης μίσθωσης ή βάσει της απόφασης αυτής κατήγγειλε τη μισθωτική σύμβαση κατ' άρθρο 43 του Π.Δ/τος 34/1995, αφού το Εφετείο την κρίση του περί συνδρομής της δεύτερης εκδοχής στήριξε σε επιχείρημα που άντλησε από το εν γένει περιεχόμενο της απόφασης αυτής και όχι στη σαφή και αναμφίβολη δήλωση βουλήσεως για καταγγελία της μισθωτικής σύμβασης.

Ενώ έπρεπε κατά συνέπεια, μετά την ανωτέρω διαπίστωση να προσφύγει στους περιεχόμενους στα άρθρα 173 και 200 του ΑΚ ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών προκειμένου να αποσαφηνίσει το νόημα της επίμαχης δηλώσεως βουλήσεως που διαλαμβάνεται στην από 5.6.2009 εξώδικη δήλωση - πρόσκληση του αναιρεσίβλητου με τα μέτρα της καλής πίστεως και των χρηστών ηθών, δεν έκανε χρήση των εν λόγω κανόνων, ούτε παραθέτει στοιχεία δηλωτικά της χρήσεως των κανόνων αυτών.

Ως εκ τούτου, το Εφετείο παραβίασε παραλείποντας να εφαρμόσει, καίτοι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής, τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ και επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ενόψει δε του ότι η παραδοχή του λόγου αυτού συνεπάγεται την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως στο σύνολό της, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της από 2.11.2011 και με αρ. κατ. 905/2011 αιτήσεως αναιρέσεως της 2804/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών καθώς και των από 10.4.2012 πρόσθετων αυτής λόγων.

Επειδή, με βάση τα προεκτιθέμενα, πρέπει να γίνει δεκτή η ανωτέρω αίτηση αναιρέσεως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά διορθωτική ερμηνεία με συμπλήρωση του άρθρου 580§3 ΚΠολΔ όπως αντικαταστάθηκε από την παρ.4 του άρθρου 12 του Ν. 4055/2012, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 2804/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ