1011/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1011 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1011/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Μιλτιάδη Σπυρόπουλο και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντα: Φ. Δ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Δημητρίου Νασιόπουλου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. R. D. του J., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και 2. Της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Γενικών Ασφαλίσεων" που εδρεύει στην Αθήνα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου της Μέτας Αντωνίου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/2/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 6/3/2008 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση - αγωγή της 2ης των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 599/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2006/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-5-2010 αίτησή του. Επί της αιτήσεως εκδόθηκε η 1709/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση ο καλών με την από 10-1-2012 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 7-10-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. 11379 Δ/26-1-2012 και 11380/26-1-2012 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... προκύπτει ότι επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τον αγνώστου διαμονής πρώτο αναιρεσίβλητο R. D. αντίγραφο της από 25-5-2010 αιτήσεως αναιρέσεως και της από 10-1-2012 κλήσης προς παράσταση αυτού κατά την ανωτέρω δικάσιμο, περίληψη των οποίων δημοσιεύθηκε στις ημερήσιες εφημερίδες που εκδόθηκαν στην Αθήνα, "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ" και "ΑΥΓΗ". Αυτός όμως δεν εμφανίστηκε, ούτε παραστάθηκε κατά νόμιμο τρόπο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου και τη συζήτησή της. Επομένως η συζήτηση της υπόθεσης πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία του πιο πάνω αναιρεσίβλητου (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

2. Κατά το άρθρο 931 ΑΚ "η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας (κάποιας έλλειψης σωματικής, ναυτικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου) ή παραμόρφωσης (κάθε ουσιώδους αλλοίωσης της εξωτερικής εμφάνισης του προσώπου) ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου ως ενός αυτοτελούς εννόμου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς η προστασία αυτή να συνδέεται αναγκαία με αδυναμία πορισμού οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι ορθότερη κρίνεται η ερμηνεία της ΑΚ 931 που την καθιστά εφαρμόσιμη σύμφωνα με την οποία προβλέπεται από τη διάταξη ή επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός ευλόγου χρηματικού ποσού ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή παραμόρφωσης χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν δύναται να προσδιοριστεί.

Το εύλογο αυτό ποσό εξευρίσκεται καταρχήν με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης αφενός και την ηλικία του παθόντος αφετέρου (ΑΠ 670/2006, ΑΠ 1909/2007). Περαιτέρω κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. ανεπαρκής αιτιολογία που έχει σαν συνέπεια την αναίρεση της απόφασης για έλλειψη νόμιμης βάσης, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή από το αιτιολογικό αυτής, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος περί της ορθής εφαρμογής του (ΑΠ 514/2007).

Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., μπορεί να εξεταστεί και ως λόγος από το εδάφιο 19 του ίδιου άρθρου και κώδικα γιατί περιέχει σιωπηρά και παράπονο για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΑΠ 393/1999, ΑΠ 823/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων στην επιτρεπτώς, κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκοπούμενη από 6-2-2008 αγωγή του εκθέτει, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: "Κατέστην ανάπηρος, αφού υπέστην συντριπτικό κάταγμα αριστερού μηριαίου στο ύψος της λεκάνης, ώστε μέχρι σήμερα να αδυνατώ στη βάδιση αναρρώνοντας από συνεχόμενα χειρουργεία, έχοντας απωλέσει τρία περίπου εκατοστά εκ του μήκους του αριστερού ποδιού και έτσι κατέστην σε δυσχερέστερη θέση έναντι των υγιών συναδέλφων μου, οι οποίοι βρίσκονται στην αγορά εργασίας, ενώ παράλληλα κινδυνεύω να βρεθώ εκτός εργασίας ή σε περίπτωση αναζήτησης τέτοιας να μην προτιμάται η πρόσληψης μου από τους εκάστοτε εργοδότες σε σχέση με άλλους υγιείς ενδιαφερομένους".

Με αυτό το ιστορικό, ζήτησε να του επιδικαστεί ειδικά λόγω της αναπηρίας του, κατ' άρθρο 931 ΑΚ, ως αποζημίωση του το ποσό των 150.000 ευρώ. Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση του, σε σχέση με την αξίωση αυτή του αναιρεσείοντος δέχτηκε τα εξής: "... Ο ενάγων Φ. Δ., ηλικίας κατά το χρόνο του τραυματισμού του 18 ετών, ...

συνέχισε να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου για την εξέλιξη της πώρωσης του κατάγματος του μηριαίου, το οποίο δύο μήνες μετά εμφάνισε εικόνα θραύσης των υλικών οστεοσύνθεσης (ενδομυελικού ήλου και περιφερικής βίδας ασφάλισης), με συνοδό εικόνα προόδου της πώρωσης του κατάγματος.

Το εν λόγω πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με αποφόρτιση του μέλους, με αποτέλεσμα να προκύψει πώρωση του κατάγματος σε πλημμελή θέση ραιβότητας και βράχυνσης ...". Στη συνέχεια δέχεται "ότι ουδεμία δικανική πεποίθηση σχηματίζεται περί του ότι ο ενάγων Φ. Δ. συνεπεία του προεκτιθέμενου τραυματισμού του έχει υποστεί κάποια μόνιμη και διαρκή αναπηρία που να έχει ως αποτέλεσμα τον κατά τρόπο καθοριστικό, έστω και κατά την συνήθη των πραγμάτων πορεία, επηρεασμό ιδία του κοινωνικού, επαγγελματικού και οικονομικού του μέλλοντος, όπως αυτός κατά την εξειδίκευση των κρίσιμων πραγματικών και απαραίτητων για τη θεμελίωση της εφαρμοστέας εν προκειμένω ΑΚ 931 ισχυρίζεται.

Ειδικότερα, παρεκτός των προαναφερόμενων ιατρικών βεβαιώσεων, ουδεμία σχετική ιατρική γνωμάτευση προσκομίζεται για τυχόν αναπηρία του ενάγοντος, δηλονότι την σε μόνιμη βάση έλλειψη της σωματικής ακεραιότητας του υπό την επικαλούμενη ειδικότερη μορφή της βραχύνσεως του αριστερού του ποδιού και της συνεπακόλουθης δυσκολίας του στη βάδιση.

Επομένως, το θεμελιούμενο στην ΑΚ 931 αποζημιωτικό αίτημα του παραπάνω ενάγοντος για την επιδίκαση σ' αυτόν επιπρόσθετης και άσχετης με συγκεκριμένη ζημία αποζημιώσεως, πρέπει να απορριφθεί". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση του ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες στο ουσιώδες ζήτημα περί του αν ο αναιρεσείων κατέστη ανάπηρος συνεπεία του τραυματισμού του.

Ειδικότερα, η αναιρεσιβαλλομένη, εφόσον δέχεται ότι αυτός υπέστη βράχυνση στο αριστερό του πόδι, δεν αναφέρει σε πόσο μήκος έγινε η βράχυνση αυτή. Έτσι, καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή μη εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 931ΑΚ που εφάρμοσε. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, όπως εξειδικεύθηκε από τον Εισηγητή Αρεοπαγίτη, κατά το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, μόνο κατά το παραπάνω αναιρούμενο κεφάλαιο της αποζημίωσης από το άρθρο 931 ΑΚ., για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, ήτοι το Εφετείο Αθηνών, κατά τα διορθωτική, με συμπλήρωση ερμηνεία του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. 2 περ.

β' ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 4055/2012, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρο 178 παρ. 1 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 2006/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και μόνο κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιό της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο κεφάλαιό της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ