Supreme Court allows appeal against appellate court error regarding construction defect liability allocation.

Απόφαση 1010 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1010/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Γ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Θωμαΐδη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Γ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Παναρίτη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/10/2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 65/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 114/2019 του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30/7/2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθμ. 114/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από την επιτρεπτή κατ' άρθρον 561 § 2 ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δικογραφίας προκύπτει ότι η διαδικαστική πορεία της κρινομένης υποθέσεως ήταν η εξής: Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων άσκησε κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου την από 23-10-2015 αγωγή του, με την οποίαν ιστορούσε ότι με σχετική σύμβαση που κατήρτισε με τον εναγόμενον, ο τελευταίος ανέλαβε την επίβλεψη ανέγερσης της αναφερομένης στην αγωγή του οικοδομής και για τους αναφερομένους σ' αυτήν (την αγωγή) λόγους ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να του καταβάλει, αφ' ενός μεν, το ποσόν των 5.389,94 ευρώ ως αποζημίωση για την θετική ζημία που υπέστη από την δαπάνη τακτοποίησης των πολεοδομικών παραβάσεων που έγιναν από υπαιτιότητα του εναγομένου, αφ' ετέρου δε, το ποσόν των 12.029,30 ευρώ που δαπάνησε για την αποκατάσταση των πραγματικών ελαττωμάτων της οικοδομής και επί πλέον, το ποσόν των 10.000,00 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που ισχυρίσθηκε ότι υπέστη από την επιδειχθείσα άδικη συμπεριφορά του εναγομένου εις βάρος του, συνολικώς δηλαδή ζήτησε ο αναιρεσείων να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος να του καταβάλει το ποσόν των 27.419,24 ευρώ νομιμοτόκως από της επιδόσεως της αγωγής του μέχρις εξοφλήσεως.

Μετά την συζήτηση της ως άνω αγωγής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 65/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η ασκηθείσα αυτή αγωγή και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος να καταβάλει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα νομιμοτόκως από της επιδόσεως της αγωγής μέχρις εξοφλήσεως το χρηματικό ποσόν των 1.641,64 € που αφορά αποζημίωση για την αποκατάσταση πραγματικών ελαττωμάτων.

Ακολούθως κατά της προαναφερθείσης πρωτοδίκου υπ' αριθμ. 65/2017 αποφάσεως ασκήθηκαν οι από 20-7-2017 και 25-1-2018 (αντίθετες) εφέσεις του αναιρεσείοντος και του αναιρεσιβλήτου αντιστοίχως και μετά την συζήτησή τους εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων η προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 114/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου, με την οποίαν, αφού συνεκδικάσθηκαν οι παραπάνω εφέσεις, έγιναν τυπικώς δεκτές και κατ' ουσίαν και στην συνέχεια, εξαφανίσθηκε η προαναφερθείσα εκκαλουμένη υπ' αριθμ. 65/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης και αφού δικάσθηκε η ως άνω ασκηθείσα από 23-10-2015 αγωγή του αναιρεσείοντος, υποχρεώθηκε ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος να καταβάλει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα για την αποκατάσταση πραγματικών ελαττωμάτων του ως άνω συμφωνηθέντος έργου το συνολικό χρηματικό ποσόν των δύο χιλιάδων οχτακοσίων τριάντα ευρώ (2.830,00 €) νομιμοτόκως από της επιδόσεως της αγωγής μέχρις εξοφλήσεως.

Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την παραπάνω διάταξη, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (ΟλΑΠ 1/1999).

Ο προβλεπόμενος από το αυτό ως άνω άρθρο 559 αριθ. 19 λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στην διατύπωση του αιτιολογικού πορίσματος αναφορικά με την συνδρομή ή μη γεγονότων, που στην συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεση τους, να μην μπορεί να κριθεί αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (ΟλΑΠ 13/1995).

Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψή της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ ο Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναίρεσης ελέγχοντας μόνον την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για τον λόγον αυτόν γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Περαιτέρω με την διάταξη του άρθρου 681 ΑΚ καθορίζονται τα ουσιώδη στοιχεία της συμβάσεως μισθώσεως έργου, τα οποία είναι η συμφωνία των συμβαλλομένων, το έργο και η αμοιβή, η οποία μπορεί να συνίσταται και σε είδος. Η αμοιβή καταβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 694 του ίδιου κώδικα, κατά την παράδοση του έργου, εκτός αν η παράδοση τούτου συμφωνήθηκε κατά τμήματα, οπότε καταβάλλεται με την παράδοση κάθε τμήματος.

Ως παράδοση, νοείται η πλήρης εκπλήρωση της κύριας υποχρεώσεως του εργολάβου με την προσπόριση του έργου στον εργοδότη, δηλαδή την περιέλευση του έργου στη σφαίρα εξουσιάσεως του τελευταίου, το οποίο όμως πρέπει να είναι το προσήκον, δηλαδή να μην είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο που συμφωνήθηκε, γιατί αλλιώς δεν θεωρείται ότι ο εργολάβος εκπλήρωσε πρώτος την βαρύνουσα αυτόν υποχρέωση.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 688, 689, 690, και 694 ΑΚ προκύπτει ότι ένα έργο θεωρείται περατωμένο ή ότι έχει πραγματοποιηθεί έστω και αν έχει ελλείψεις συμφωνημένων ιδιοτήτων ή πραγματικά ελαττώματα, ακόμη και ουσιώδη που το καθιστούν άχρηστο. Στην περίπτωση αυτή ο κύριος του έργου έχει, υπό προϋποθέσεις, ορισμένα δικαιώματα, όπως εκείνο της αναστροφής της συμβάσεως ή της μειώσεως της αμοιβής ή εκείνο της αποζημιώσεως, ενώ δεν έχει ούτε τις κατά τις γενικές διατάξεις ενστάσεις της μη εκπληρώσεως ή της μη προσήκουσας εκπληρώσεως της συμβάσεως (άρθρο 374 ΑΚ), ούτε τα δικαιώματα από τα άρθρα 380 επ. 383 επ.

σε συνδυασμό με τα άρθρα 337, 343 παρ. 2, 384, 386 και 387 ΑΚ για τις περιπτώσεις της αδυναμίας ή της υπερημερίας του εργολάβου σχετικά με την μη προσήκουσα εκπλήρωση της παροχής του, άρα ούτε απαλλαγής του από την αντιπαροχή (καταβολή της αμοιβής του εργολάβου), εκτός εάν, α) εξαιτίας της ελλείψεως ιδιοτήτων ή των ελαττωμάτων το έργο που παραδόθηκε ή προσφέρθηκε είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο που συμφωνήθηκε ως εκτελεστέο, αφού τότε δεν υπάρχει εκπλήρωση της παροχής και ο εργολάβος δεν δικαιούται να αξιώσει την αμοιβή του ή β) έχει συμφωνηθεί μεταξύ κυρίου του έργου και εργολάβου αντίθετη της πιο πάνω ρυθμίσεως και αυτό γιατί οι διατάξεις για έλλειψη ιδιοτήτων ή ελαττωμάτων του έργου και οι σχετικές εξ αυτών ρυθμίσεις έχουν χαρακτήρα διατάξεων ενδοτικού δικαίου (ΑΠ 1565/2017, ΑΠ 877/2013).

Στην περίπτωση κατά την οποία οι ελλείψεις του εκτελεσθέντος και παραδοθέντος έργου, ανάγονται τόσον σε ουσιώδη ή επουσιώδη ελαττώματα, όσον και σε συμφωνημένες ιδιότητες, οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργολάβου, ο εργοδότης δικαιούται, αντί αναστροφής ή μειώσεως της αμοιβής, να απαιτήσει αποζημίωση για κάθε ζημία, η οποία προήλθε από το γεγονός, ότι ο εργολάβος υπαιτίως δεν ανταποκρίθηκε στις από την σύμβαση υποχρεώσεις του να κατασκευάσει έργο που να φέρει τις συμφωνημένες ιδιότητες και χωρίς ελαττώματα (ΑΠ 2116/2014, ΑΠ 403/2000), ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι πραγματικό ελάττωμα αποτελεί και η αδυναμία χρήσης του έργου λόγω αδυναμίας χορήγησης της απαιτούμενης άδειας δημόσιας αρχής (ΟλΑΠ 50/2005, ΑΠ 509/2020, βλ.

και ΑΠ 1487/2017, ΑΠ 1327/2014). Στην περίπτωση αυτή, την απαιτούμενη για την ευθύνη του εναγομένου εργολάβου, προς αποζημίωση, ένεκα ελλείψεων του εκτελεσθέντος έργου, υπαιτιότητά του, δεν υποχρεούται να επικαλεσθεί και αποδείξει ο ενάγων εργοδότης, αλλά να αποκρούσει ο εναγόμενος εργολάβος, επικαλούμενος έλλειψη υπαιτιότητάς του, προς απαλλαγή του από την υποχρέωση αποζημιώσεως (ΑΠ 360/2011, ΑΠ 1271/2000).

Επί αγωγής δηλαδή από την διάταξη του άρθρου 690 ΑΚ, εργοδότη περί αποζημίωσης που στηρίζεται στην ύπαρξη ελλείψεων του έργου, που εκτέλεσε ο εναγόμενος εργολάβος, ο ισχυρισμός του τελευταίου, ότι αποκλειστικά υπαίτιος της ζημίας του τυγχάνει ο ενάγων εργοδότης, γιατί οι ελλείψεις είναι αποτέλεσμα των οδηγιών του που έδωσε κατά την εκτέλεση του έργου, παρά τις αντιρρήσεις του εργολάβου, είτε κατ' άλλο τρόπο, συνιστά ένσταση καταλυτική από την διάταξη του άρθρου 691 ΑΚ, ενώ ο ισχυρισμός του ίδιου (εργολάβου), ότι στην επέλευση της ζημίας συνετέλεσε και ίδιον πταίσμα του ενάγοντος εργοδότη, συνιστά επίσης αυτοτελή ισχυρισμό, που θεμελιώνει ένσταση από την διάταξη του άρθρου 300 του ΑΚ, καταλυτική εν όλω ή εν μέρει της αγωγής (ΑΠ 1309/2018, ΑΠ 361/2014, ΑΠ 2238/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 114/2019 απόφαση του προαναφερθέντος Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου κατά το ενδιαφέρον τον σχετικό αναιρετικό λόγο μέρος, έγιναν δεκτά κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας εκτίμηση των αποδείξεων επί λέξει τα ακόλουθα: "...αποδείχθηκε ότι μετά την παραλαβή του έργου το καλοκαίρι του έτους 2012 παρουσιάστηκαν στην οικία του ενάγοντος οικοδομικής φύσης προβλήματα.

Αυτός, προς διαπίστωση του είδους και της φύσης των προβλημάτων κάλεσε τον πολιτικό μηχανικό Κ. Β., ο οποίος επισκέφθηκε την οικία του και συνέταξε την από 23.9.2013 τεχνική έκθεση, στην οποία ανέφερε ότι κατά την αυτοψία που πραγματοποίησε διαπίστωσε "Α) Εκτεθειμένες σωληνώσεις (χαλκοσωλήνας) αριστερά της κυρίας εισόδου της κατοικίας, στο εξωτερικό μέρος του κτιρίου.

Το μήκος της σωλήνωσης είναι περίπου 6μ. (καθ' ύψος ισογείου και ορόφου). Η συγκεκριμένη σωλήνωση εξυπηρετεί την ηλεκτρολογική καλωδίωση του κτιρίου. Η συγκεκριμένη σωλήνωση δε θα έπρεπε να είναι εκτεθειμένη, αλλά να είναι προστατευμένη εντός κάποιας κατασκευής ή εντοιχισμένη για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο φθοράς, Β) Δύο αποκολλημένα πλακίδια κάτω από τη βρύση στη δεξιά πλευρά της κυρίας εισόδου, εξωτερικά του κτιρίου.

Γ) Υγρασία στους κυβόλιθους που έχουν τοποθετηθεί στον διάδρομο του περιβάλλοντος χώρου που οδηγεί προς την αποθήκη (Ε=8,58τ.μ). Η υγρασία και η συσσώρευση αλάτων στο πάνω μέρος των κυβόλιθων έχει προκληθεί από ανοδική υγρασία εδάφους. Για να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο πρόβλημα έπρεπε να είχε γίνει υγρομόνωση κυβόλιθων.

Σε εξωτερικά πλακόστρωτα δάπεδα δίπλα σε κήπους, συνιστάται προληπτικός εμποτισμός για την προστασία της πέτρας από ανοδική υγρασία. Δ) Πλημμελής κατασκευή φρεατίου στην είσοδο της αποθήκης, καθώς και του πλαστικού σωλήνα όμβριων υδάτων. Το φρεάτιο θα έπρεπε να είχε καλυφθεί με κάποιο επίχρισμα. Ο αγωγός ομβρίων θα έπρεπε να έχει κάποιο κάλυμμα (σίτα) με σκοπό να αποφεύγεται η είσοδος αντικειμένων σε αυτόν που μπορεί να αναστείλουν τη λειτουργία του.

Ε) Τμήμα άνευ χρωματισμού στην εσοχή της σκάλας στο επίπεδο του ισογείου, εξωτερικά του κτιρίου και ακριβώς κάτω από την κλίμακα ανόδου στον Α' όροφο (Ε=3,2τ.μ). ΣΤ) Εξωτερική μονάδα A/C χωρίς στερέωση. Δεν υπήρχε κάποια επιδαπέδια ή επιτοίχια βάση στήριξης της εξωτερικής μονάδας κλιματισμού. Ζ) Υγρασία στον πέτρινο τοίχο εισόδου της κατοικίας.

Παρατηρήθηκε στο εξωτερικό μέρος του τοίχου και συγκεκριμένα στους αρμούς (έντονο σκούρο χρώμα). Η επιφάνεια της συγκεκριμένης επιφάνειας είναι περίπου 2,5 τ.μ. Τέτοια φαινόμενα αποφεύγονται με σωστή υγρομόνωση των αρμών, αλλά και της πέτρας εφόσον είναι πορώδης της λιθόκτιστης κατασκευής. Η) Οι αναμονές που έχουν προβλεφθεί στους τοίχους για τα κλιματιστικά σώματα είναι πολύ κοντά στα ηλεκτρολογικά κουτιά, συνεπώς πιθανή τοποθέτηση κλιματιστικών σε αυτά τα σημεία θα εμποδίζει την πρόσβαση στα κουτιά.

Θ) Ένα κομμάτι του διαμορφωμένου περιβάλλοντος χώρου επενδεδυμένου με κυβόλιθους έχει υποστεί καθίζηση και χρήζει άμεσης αποκατάστασης (Ε=5,6τ.μ). Πιθανότατα η καθίζηση έχει προκύψει από υποχώρηση του μπαζώματος. Σε μη σταθερά εδάφη (μπάζωμα), πριν τη στρώση κυβόλιθων πρέπει να προηγείται εξυγίανση του εδάφους με σκύρα (30-70 mm), πάτημα και μετά κατασκευή υπόβασης με 3Α.

I) Ελλιπές βάψιμο στα πρεβάζια (αρχιτεκτονικές προεξοχές) των ανοιγμάτων. (Ε=8,30 τ.μ) (βλ. αυτή προσκομιζόμενη). Στο ίδιο αποτέλεσμα καταλήγει και η από 10.6.2015 οικονομοτεχνική προσφορά της εταιρίας με την επωνυμία "....", μαζί με την οικονομική προσφορά της για την απαιτούμενη δαπάνη αποκατάστασης των ελαττωμάτων αυτών.

Τα παραπάνω δεν αναιρούνται από κάποιο αντίθετο αποδεικτικό μέσο, ενόψει του ότι η κατάθεση στο ακροατήριο του μάρτυρα πολιτικού μηχανικού και συνεργάτη του εναγομένου είναι αόριστη σε σχέση με τα πραγματικά ελαττώματα της οικίας και τη δαπάνη, που απαιτείται για την αποκατάσταση τους. Επομένως, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες εργασίες για την αποκατάσταση των ως άνω πραγματικών ελαττωμάτων στην οικία του ενάγοντος, οι οποίες προκλήθηκαν από υπαιτιότητα του εναγομένου.

Δεν υπάρχει δε λόγος έφεσης του εναγομένου ότι δεν είχε υπαιτιότητα για τα ως άνω πραγματικά ελαττώματα, του οποίου, άλλωστε, φέρει και το βάρος απόδειξης.... Σε κάθε δε περίπτωση δεν αποδείχθηκαν περιστατικά, από τα οποία να αίρεται η υπαιτιότητα του εναγομένου για τα ως άνω πραγματικά ελαττώματα. Για την αποκατάσταση αυτών των ελαττωμάτων απαιτείται δαπάνη ποσού:

Α) 300 ευρώ για την αποξήλωση των σωληνώσεων, την εκσκαφή του τοίχου και τον εντοιχισμό τους σε ύψος 6μ., Β) 30 ευρώ για την αγορά και αντικατάσταση δύο πλακιδίων, Γ) 350 ευρώ για την αποκατάσταση της υγρασίας με υγρομόνωση των κυβόλιθων στον διάδρομο του περιβάλλοντος χώρου, Δ) 100 ευρώ για την αποκατάσταση του φρεατίου και του σωλήνα όμβριων υδάτων, καθώς και για την τοποθέτηση σήτας στην αποθήκη, Ε) 100 ευρώ για την τοποθέτηση ειδικής βάσης εξωτερικής μονάδας κλιματισμού, ΣΤ) 450 ευρώ για την αποκατάσταση της υγρασίας στον πέτρινο τοίχο της εισόδου, Ζ) 200 ευρώ για τη μετατόπιση των θέσεων των αναμονών δύο μεγάλων κλιματιστικών μονάδων, Η) 800 ευρώ για την ανακατασκευή του διαδρόμου του περιβάλλοντος χώρου μετά την καθίζηση , που υπέστη και Θ) 500 ευρώ για τους ελαιοχρωματισμούς των επιφανειών, που αναφέρονται στην τεχνική έκθεση.

Συνολικά, δηλαδή, απαιτείται ο ενάγων να δαπανήσει το ποσό των (300 + 30 + 350 + 100 + 100 + 450 + 200 + 800 + 500) 2.830 ευρώ. Επομένως, ο εναγόμενος έχει υποχρέωση να καταβάλει στον ενάγοντα το ως άνω ποσό των 2.830 ευρώ...".

Με τον τέταρτον αναιρετικό λόγο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο, απορρέουσα πλημμέλεια, γιατί κατά τους σχετικούς ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος με ανεπαρκείς αιτιολογίες, για τις δαπάνες που ο ίδιος υπεβλήθη για την αποκατάσταση των προαναφερθέντων πραγματικών ελαττωμάτων του ως άνω έργου, του επιδικάσθηκαν μικρότερες δαπάνες από τις εκ μέρους του αιτηθείσες και συγκεκριμένα, ενώ για τις δαπάνες για την αποκατάσταση των παραπάνω πραγματικών ελαττωμάτων ζήτησε να του επιδικασθεί το συνολικό χρηματικό ποσόν των 12.029,30 ευρώ, εν τούτοις του επιδικάσθηκε από το ως άνω δευτεροβάθμιο Δικαστήριο το συνολικό χρηματικό ποσόν των 2.830 ευρώ.

Ο τέταρτος αυτός αναιρετικός λόγος εκτός του ότι τυγχάνει αόριστος και ως εκ τούτου απορριπτέος, καθόσον δεν εκτίθεται στην αναίρεση σε τι ακριβώς συνίσταται η ανεπάρκεια της σχετικής αιτιολογίας της προσβαλλομένης αποφάσεως σχετικά με το παραπάνω θέμα για την καταβολή των δαπανών για την αποκατάσταση των παραπάνω πραγματικών ελαττωμάτων του εν λόγω έργου, είναι προεχόντως απαράδεκτος, καθόσον με αυτόν με το πρόσχημα της ως άνω πλημμέλειας πλήττεται η ανέλεγκτη αναιρετικώς εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας.

Επί πλέον, από τις ως άνω παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι στο σχετικό αποδεικτικό της πόρισμα αυτή έχει νόμιμη βάση και συγκεκριμένα, την απαιτούμενη αιτιολογία, γιατί καλύπτεται χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις και με πληρότητα και σαφήνεια, χωρίς να χρειαζόταν οποιαδήποτε άλλη περαιτέρω παραδοχή, το πραγματικό των ως άνω εφαρμοστέων κανόνων ουσιαστικού δικαίου, τους οποίους η προσβαλλόμενη απόφαση εφάρμοσε και δεν παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Επομένως, τα αντιθέτως υποστηριζόμενα με τον ως άνω τέταρτον αναιρετικό λόγο, με τον οποίον αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση κατά το προαναφερθέν μέρος της η πλημμέλεια από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κρίνονται αβάσιμα και απορριπτέα.

Εξάλλου ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπ' όψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπ' όψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και επομένως στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ένστασης κλπ, όχι όμως και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει, ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (ΟλΑΠ 14/2004), καθώς και περιστατικά επουσιώδη ή που εκ περισσού εκτίθενται, ούτε η λήψη υπ' όψη από το δικαστήριο διευκρινιστικών απλώς περιστατικών που προέκυψαν από τις αποδείξεις, μολονότι δεν είχαν περιληφθεί στην ιστορική βάση της αγωγής εφ' όσον δεν επέρχεται μεταβολή αυτής (ΑΠ 1274/2018).

Εν προκειμένω με τον πρώτον λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ισχυριζόμενος ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την σχετική αγωγική του αξίωση για την επιδίκαση σ' αυτόν (ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα) ποσού 5.389.94 ευρώ για τη δαπάνη αποκαταστάσεως πραγματικών ελαττωμάτων που είχαν προκύψει από πολεοδομικές παραβάσεις και υπερβάσεις που είχαν συντελεστεί στην ένδικη οικοδομή, χωρίς να έχει υποβληθεί από τον ήδη αναιρεσίβλητο, αντίδικό του εργολάβο σχετική ένσταση.

Ισχυρίζεται δηλαδή, ο αναιρεσείων ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του καταλυτική ένσταση της ανωτέρω αγωγικής αξίωσης της ερειδομένης στο άρθρο 690 ΑΚ, χωρίς να έχει προταθεί τέτοια, από τον αντίδικό του. Με τον δεύτερον αλλά και τον τρίτον των αναιρετικών λόγων ορθώς εκτιμωμένους κατά το νοηματικό περιεχόμενό τους ως από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και όχι από τους αριθμούς 1 και 19 άρθρου 559 ΚΠολΔ, αντιστοίχως, που επικαλείται ο αναιρεσείων, αποδίδεται η αιτίαση ότι απορρίφθηκε η σχετική αγωγική αξίωση του αναιρεσείοντος που αφορούσε την επιδίκαση σ' αυτόν της δαπάνης αποκαταστάσεως που προέκυψε από πολεοδομικές παραβάσεις που συντελέστηκαν στην παραπάνω οικοδομή κατά την εκτέλεση του ανατεθέντος στον εναγόμενον εργοδότη έργου χωρίς να υποβληθεί εκ μέρους του τελευταίου κανένας σχετικός προς τούτο ισχυρισμός και συγκεκριμένα, η προαναφερθείσα απορρέουσα από τις διατάξεις του άρθρο 691 ΑΚ ένσταση.

Στην προκειμένη περίπτωση με την αυτήν ως άνω προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 114/2019 απόφαση του προαναφερθέντος Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου έγιναν δεκτά, ως προς το ενδιαφέρον την έρευνα του ανωτέρω αναιρετικού λόγου, κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας εκτίμηση των αποδείξεων, επί λέξει, τα ακόλουθα: "Ο ενάγων, κύριος οικοδομής που βρίσκεται στον ..., προκειμένου να προβεί σε αντικατάσταση οροφής υπάρχουσας ισογείου οικίας και προσθήκη ισογείου και πρώτου ορόφου, ανέθεσε στον πολιτικό μηχανικό Δ.

Γ. την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών για την έκδοση της άδειας οικοδομής, καθώς και τη γενική επίβλεψη του έργου, την επίβλεψη του φέροντος οργανισμού και την ειδικότερη (επίβλεψη) του όλου έργου (Περιβάλλων χώρος, Θερμομόνωση, Παθητική Πυροπροστασία, Ύδρευση, Αποχέτευση, Χρονικός προγραμματισμός). Ο τελευταίος συνέταξε τις απαραίτητες μελέτες και, μετά από αίτηση του ενάγοντος στη Διεύθυνση Πολεοδομίας Μολάων Λακωνίας, χορηγήθηκε η υπ' αριθ. .../2007 άδεια οικοδομής.

Ο ως άνω πολιτικός μηχανικός δήλωσε στον ενάγοντα, πριν την έναρξη των οικοδομικών εργασιών, ότι παραιτείται από την επίβλεψη του ένδικου έργου, καθόσον η επαγγελματική του έδρα βρισκόταν στη ..., δηλαδή μακράν του έργου. Ενόψει αυτών τον Ιούνιο του έτους 2008 καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων προφορική συμφωνία, με την οποία ανατέθηκε στον εναγόμενο ο έλεγχος της ορθής εκτέλεσης των οικοδομικών εργασιών, η ποιότητα των υλικών, ο συντονισμός των συνεργείων και οι οικονομικές συναλλαγές με τους εργολάβους και τους προμηθευτές, καθώς και η διεκπεραίωση των υποχρεώσεων του ενάγοντος στο Ι.Κ.Α.

Στις 24.6.2008 ο εναγόμενος εισέπραξε από τον ενάγοντα ποσό 1.000 ευρώ "σαν προκαταβολή για επίβλεψη σε οικοδομή στην ιδιοκτησία του στον ...". Η συνεργασία των διαδίκων, μέχρι τις αρχές του έτους 2012, όταν πλησίαζε η ολοκλήρωση των οικοδομικών εργασιών, ήταν πολύ καλή, αφού ο εναγόμενος επισκεπτόταν τακτικά το έργο και παρακολουθούσε τις εργασίες, ενημέρωνε τον ενάγοντα, ο οποίος του έδινε και σχετικές οδηγίες για μη τεχνικά θέματα.

Η αντιδικία άρχισε με αφορμή την υποβολή αίτησης παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στην οικοδομή, όπου ήταν αναγκαία η συμμετοχή του επιβλέποντος μηχανικού και την άρνηση του εναγομένου να οριστεί αυτός επιβλέπων του έργου με την υποβολή αίτησης αναθεώρησης της άδειας ως προς το πρόσωπο του επιβλέποντος μηχανικού με την αντικατάσταση" του αναφερόμενου σε αυτή Δ.

Γ.. Περαιτέρω και ανεξαρτήτως του αν είχε δοθεί εντολή στον εναγόμενο για αναθεώρηση της υπ' αριθ. .../2007 άδειας οικοδομής για τον ως άνω σκοπό και αν ο εναγόμενος υπαιτίως παρέλειψε να πράξει, περιστατικό που δεν ασκεί έννομη επιρροή στην κρινόμενη διαφορά, μετά την απόρριψη του λόγου της έφεσης για αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγομένου- αποδείχθηκε ότι μετά την από 27.8.2012 αίτηση του ενάγοντος προς το Τμήμα Πολεοδομίας του Δήμου Μονεμβασιάς, πραγματοποιήθηκε από τεχνικό κλιμάκιο αυτής της υπηρεσίας αυτοψία στην οικοδομή του.

Κατ' αυτή, όπως αναφέρεται στο υπό στοιχεία ΟΙΚ .../4.10.2012 έγγραφο της διαπιστώθηκαν "....διαφορές της υφιστάμενης κατάστασης από τα σχέδια της υπάρχουσας άδειας και συγκεκριμένα: στοιχείων του τοπογραφικού διαγράμματος (όρια, διαμόρφωση κλπ), στοιχείων των όψεων του κτιρίου και των υλικών κατασκευής, διαμορφώσεις περιβάλλοντα χώρου, κατασκευές καθ' υπέρβαση της οικοδομικής άδειας (κατασκευή αποθήκης στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου, κατασκευή κλίμακας ανόδου προς τον όροφο, μετατροπή Η/Χ σε κατοικία και κατασκευή στεγάστρου)".

Οι ως άνω πολεοδομικές παραβάσεις έγιναν σε γνώση, αν όχι καθ' υπόδειξη του ενάγοντος, ο οποίος και μόνον είχε όφελος για την επέκταση της οικίας του και τη διαμόρφωση της. Συνομολογεί δε εμμέσως πλην σαφώς τη γνώση του με την από 28.2.2011 επιστολή του προς τον εναγόμενο, στην οποία αναφέρεται σε εργασίες που πρέπει να γίνουν "έξω από την αποθήκη", η οποία, όπως- προαναφέρεται, δεν προβλεπόταν στην οικοδομική άδεια.

Μετά την ως άνω έκθεση αυτοψίας ο ενάγων ανέθεσε στον πολιτικό μηχανικό Χ. Π. την τακτοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών κατά τους ορισμούς του Ν. 4014/2011. Η δαπάνη, στην οποία υποβλήθηκε για τον σκοπό αυτό, βαρύνει αποκλειστικά τον ενάγοντα. Δεν αποτελούν δε οι προαναφερόμενες υπερβάσεις της οικοδομικής άδειας πραγματικά ελαττώματα, τα οποία προέκυψαν από αντισυμβατική συμπεριφορά του εναγομένου και συνεπώς δε δικαιούται να απαιτήσει από αυτόν αποζημίωση για την αιτία αυτή...".

Με τις παραπάνω παραδοχές και συγκεκριμένα ότι οι προαναφερθείσες πολεοδομικές παραβάσεις, που σημειωτέον συνιστούν πραγματικά ελαττώματα του ως άνω έργου, οφείλονται σε υπαιτιότητα του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος και όχι του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου, χωρίς όμως να έχει υποβληθεί σχετικός προς τούτο ισχυρισμός εκ μέρους του τελευταίου, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αφού έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ως εκ τούτου ο σχετικός από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος κρίνεται βάσιμος και ως εκ τούτου θα πρέπει να αναιρεθεί η ως άνω προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 114/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου κατά το προαναφερθέν μέρος της και συγκεκριμένα, ως προς αυτό που αφορά την ως άνω δαπάνη ποσού 5.389,94 ευρώ, στην οποία υπεβλήθη ο αναιρεσείων λόγω των παραπάνω πολεοδομικών παραβάσεων.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το παραπάνω μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο προαναφερθέν Μονομελές Εφετείο Ναυπλίου που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλον δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και επί πλέον, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στον αναιρεσείοντα του σχετικού παραβόλου που καταβλήθηκε εκ μέρους του για την άσκηση της κρινομένης αναίρεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος εις βάρος του αναιρεσιβλήτου λόγω της ήττας του τελευταίου στην δίκη αυτή (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως αμέσως παρακάτω ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό αυτής της αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 114/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου κατά το μέρος της που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσης αποφάσεως.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση ως προς το αυτό ως άνω μέρος της προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλον δικαστή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που καταβλήθηκε εκ μέρους του για την άσκηση της ανωτέρω αναίρεσης.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, το ύψος των οποίων καθορίζει στο χρηματικό ποσόν των τριών χιλιάδων ευρώ (3.000,00 €).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Μαρτίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Ιουνίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ