100/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 100 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 100/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΩΝ αναιρεσειόντων: 1. Χ1,κατοίκου ..., 2. Χ2 θυγ. Χ1, 3. Χ3 και 4. Χ4, κατοίκων ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι ο 1ος ως σύζυγος και οι 2η, 3ος, 4η ως τέκνα της Ζ συζ. Χ1, που απεβίωσε στις 12-7-2008 οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Μητρόπουλο.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 και 2. Ψ2, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Κούτσικο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-10-1999 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Απεραντίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5/2000 του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ευρυτανίας λόγω αρμοδιότητας, 36/2001 μη οριστική, 7/2005 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ευρυτανίας και 241/2006 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15-3-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 21-10-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Μετά την άσκηση της υπό κρίση αίτησης και, ειδικότερα, στις 12-7-2008, επήλθε στην ... ο θάνατος της δεύτερης αναιρεσείουσας Ζ συζ. Χ1. Με προφορική δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου της θανούσας στη δικάσιμο που είχε οριστεί αρχικά (της 24-9-2008) και που καταχωρίστηκε στα πρακτικά, γνωστοποιήθηκε ο θάνατός της στους αναιρεσιβλήτους. Έτσι, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης (άρθρα 286 περίπτ. α', 287§§1,2 Κ.Πολ.Δ.). Ακολούθως, οι εγγύτεροι συγγενείς της θανούσας και μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της, δηλαδή ο πρώτος αναιρεσείων, Χ1, σύζυγός της και τα τέκνα της Χ2, Χ3 και Χ4, όπως προκύπτει από τα, με επίκληση, προσκομιζόμενα από τους ίδιους έγγραφα, αλλά και δεν αμφισβητείται από τους αναιρεσιβλήτους, με την από 14-11-2008 κλήση τους, που επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους τελευταίους, δήλωσαν ότι επιθυμούν την επανάληψη της δίκης που διακόπηκε για τη στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο (της 4-11-2009). Με τα δεδομένα αυτά, νόμιμα οι καλούντες επισπεύδουν την επανάληψη της δίκης, η οποία νόμιμα, επίσης, επαναλαμβάνεται εκούσια στο όνομά τους, νομιμοποιουμένους για τη συνέχισή της ( άρθρο 290 Κ.Πολ.Δ.).

Από τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 στοιχ. α' και β' Κ.Πολ.Δ προκύπτει, ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που ανάγονται για τη νομική θεμελίωση της αγωγής, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η ακριβής περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς είναι συνυφασμένη με την υποβολή αιτήματος ορισμένου και όχι αορίστου.

Διαφορετικά, το δικαστήριο βρίσκεται σε αδυναμία να εκδώσει απόφαση συγκεκριμένη και επιδεκτική εκτέλεσης. Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκησή της, επιφέρει δε την απόρριψή της ως απαράδεκτης λόγω αοριστίας, είτε κατόπιν προβολής της σχετικής ένστασης, είτε και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας.

Προκειμένου, ειδικότερα, περί αρνητικής αγωγής απαιτείται, για το ορισμένο αυτής, εκτός από τα απαιτούμενα κατά το άρθρο 1108 ΑΚ στοιχεία, και ακριβής περιγραφή του επίδικου ακινήτου, δηλαδή, ο προσδιορισμός του κατά θέση, έκταση, ιδιότητα και όρια και μάλιστα τόσο λεπτομερής, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητά του.

Δεν απαιτείται, όμως, για το ορισμένο της αγωγής να αναφέρονται στο αγωγικό δικόγραφο οι πλευρικές διαστάσεις και ο καθ' όρια προσανατολισμός του, ούτε να κατονομάζονται οι ιδιοκτήτες των όμορων ακινήτων. Η ακριβής, εξάλλου, περιγραφή του ακινήτου, η οποία μπορεί να γίνει και με αποτύπωσή του σε ενσωματωμένο στο δικόγραφο της αγωγής τοπογραφικό διάγραμμα υπό κλίμακα, είναι αναγκαία, γιατί μόνον έτσι θα μπορέσει ο εναγόμενος να αμυνθεί και το δικαστήριο να τάξει τις δέουσες αποδείξεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή (άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ) επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης αρνητικής αγωγής, το όλο σ' αυτήν περιγραφόμενο ακίνητο, δηλαδή ένα οικόπεδο, που περιήλθε κατ' ισομοιρίαν στους ενάγοντες και ήδη αναιρεσιβλήτους με βάση το ... πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Καρπενησίου ..., που έχει νόμιμα μεταγραφεί, βρίσκεται στο συνοικισμό "...

της τέως Κοινότητας και ήδη του ομώνυμου Δημοτικού Διαμερίσματος ... του νεοσύστατου Δήμου ... και αποτελείται από δύο εδαφικά τμήματα, από τα οποία το ένα έχει έκταση 256,17 τετραγωνικά μέτρα και συνορεύει βορειοανατολικά με τεθλασμένη γραμμή 23,50 μέτρων (Η-Ζ-Ε') με το ακίνητο του ..., νοτιοδυτικά με τεθλασμένη γραμμή 17,78 μέτρων (Θ-Ι-Α') με ακίνητο Χ1, και ανατολικά με πλευρά 8,18 μέτρων (Θ-Η')' με κοινοτική πλατεία, όπως το τμήμα αυτό απεικονίζεται στο τοπογραφικό διάγραμμα του ..., που είναι προσαρτημένο στο πωλητήριο συμβόλαιο, με τα στοιχεία Α-Ι-Θ-Η-Ζ-Ε-Α, το δεύτερο δε τμήμα, το οποίο χωρίζεται από το πρώτο με κοινοτικό δρόμο, έχει έκταση 57,07 τετραγωνικών μέτρων και συνορεύει βορειοδυτικά με πλευρά 23 μέτρων (Β-Δ) με κοινοτικό δρόμο, νοτιοανατολικά με πλευρά 21,21 μέτρων (Γ-Δ) με κοινοτικό αύλακα και πέραν αυτού με ακίνητο Κ...

και κληρονόμων ... και νότια με πλευρά 5,50 μέτρων (Β-Γ) με ακίνητο άγνωστου ιδιοκτήτη, όπως και το τμήμα αυτό απεικονίζεται στο ίδιο πιο πάνω τοπογραφικό διάγραμμα με τα στοιχεία Β-Γ-Δ-Β, χωρίζεται δε από το πρώτο -τμήμα- με κοινοτικό δρόμο, που επίσης, αποτυπώνεται στο εν λόγω τοπογραφικό διάγραμμα με τα στοιχεία Β-Δ-Ε-Α-Β.

Το επίδικο, εξάλλου, ακίνητο αποτελεί εδαφικό τμήμα του πρώτου από τα προπεριγραφόμενα εδαφικά τμήματα του όλου οικοπέδου και βρίσκεται βορειοδυτικά, δηλαδή προς την πλευρά Α-Ι του τοπογραφικού διαγράμματος, έχει εμβαδόν 23,05 τετραγωνικά μέτρα και σχήμα ακανόνιστου τετράπλευρου με αντίστοιχα μήκη των τεσσάρων πλευρών του 11,50, 7,30, 3,50 και 1,50, αντίστοιχα, μέτρα, συνορεύει δε νοτιοδυτικά με το όριο Α-Ι, με δίοδο πλάτους 1 μέτρου και πέραν αυτής με ιδιοκτησία Θ (άμεσου δικαιοπαρόχου των εναγόντων), βόρεια και ανατολικά με συνεχόμενο οικόπεδο των ίδιων - εναγόντων-, βόρεια και ανατολικά με συνεχόμενο οικόπεδο των ίδιων - εναγόντων - και νότια με κοινοτικό δρόμο.

Ολόκληρο το ακίνητο των εναγόντων, καθώς και το επίδικο εδαφικό τμήμα, όπως περιγράφονται στο αγωγικό δικόγραφο, κατά είδος, θέση, έκταση, όρια και πλευρικές διαστάσεις ορίων, κατονομάζονται δε στο ίδιο δικόγραφο και οι ιδιοκτήτες των όμορων ακινήτων, εξατομικεύονται πλήρως, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητά τους.

Το Εφετείο, επομένως, που, με την προσβαλλόμενη απόφαση, έκρινε πλήρως ορισμένη την ένδικη αρνητική αγωγή και ως προς την περιγραφή του επίδικου ακινήτου, απορρίπτοντας ως αβάσιμο τον πρώτο λόγο της έφεσης των εναγομένων και ήδη των αναιρεσειόντων περί αοριστίας της εν λόγω αγωγής λόγω μη περιγραφής σ' αυτή τόσο του μεγαλύτερου ακινήτου, τμήμα του οποίου αποτελεί το επίδικο, όσο και του τελευταίου, δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει απαράδεκτο, γι' αυτό και ο πρώτος λόγος της αναίρεσης , με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, (που αφορά την ποσοτική αοριστία της αγωγής), από την ίδια πιο πάνω αιτία, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος της παραμόρφωσης εγγράφου ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας αποδίδει στο έγγραφο περιεχόμενο καταδήλως διαφορετικό από το αληθινό και καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα. Ως έγγραφα, η παραμόρφωση του περιεχομένου των οποίων θεμελιώνει τον αμέσως πιο πάνω λόγο αναίρεσης νοούνται τα αναφερόμενα στα άρθρα 338 και 432 ΚΠολΔ ως αποδεικτικά μέσα και, συνακόλουθα, δεν θεωρούνται έγγραφα με την εν λόγω έννοια τα διαδικαστικά, στα οποία περιλαμβάνεται η έγγραφη γνωμοδότηση του πραγματογνώμονα επί ζητήματος για το οποίο διατάχθηκε η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, κατά τα άρθρα 368 επ., η οποία αποτελεί ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο κατά το άρθρο 339 του ίδιου Κώδικα, διακρινόμενο των εγγράφων.

Ο δεύτερος, επομένως, λόγος της αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης της πραγματογνώμονα ..., πολιτικού μηχανικού της Πολεοδομίας ..., που διατάχθηκε με την 36/2001 προδικαστική απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου ως προς το εμβαδόν του επίδικου εδαφικού τμήματος, τα όρια του τελευταίου, καθώς και εκείνα του όλου οικοπέδου και, γενικότερα, ως προς την υλοποίηση των ορίων της ιδιοκτησίας των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού η δικονομικού δικαιώματος (Ολ.

ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ. ΑΠ 469/1984). Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 8, 106, 335, 338 και 339 ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι πράγματα, κατά την έννοια της πρώτης απ' αυτές, δεν αποτελούν τα αποδεικτικά μέσα.

Ο τρίτος, επομένως, λόγος αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες μέμφονται την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, γιατί το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι το εμβαδόν του επιδίκου εδαφικού τμήματος, τα όρια του τελευταίου, καθώς και εκείνα του όλου ακινήτου είναι σαφώς και πλήρως ορισμένα στην ένδικη αρνητική αγωγή, δεν έλαβε υπόψη το πόρισμα της 4/2002 τεχνικής έκθεσης πραγματογνωμοσύνης της πολιτικής μηχανικού ..., είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, εφόσον η εν λόγω έκθεση είναι αποδεικτικό μέσο και όχι "πράγμα", κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.

Ο αναιρετικός αυτός λόγος, εκτιμώμενος ως πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι, απορριπτέος ως αόριστος, εφόσον δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, ότι οι αναιρεσείοντες πρόβαλαν παραδεκτά στο Εφετείο τον ισχυρισμό τους περί λήψης υπόψη του πορίσματος της επίμαχης τεχνικής έκθεσης για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης ως προς την ουσιαστική αβασιμότητα της ένδικης αγωγής.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-3-2007 αίτηση του Χ1 κ.α. για αναίρεση της 241/2006 απόφασης του Εφετείου Λαμίας. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1 Δεκεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ