1008/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1008 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1008/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αντιπρόεδρο, Νικόλαο Κασσαβέτη, Ιωάννη Παπανικολάου, Ρένα Ασημακοπούλου και Χαράλαμπο Ζώη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: .............,ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μαργέλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ..

Των αναιρεσιβλήτων: 1.............. και 2. .............. Ο 1ος παραστάθηκε μετά του πληρεξούσίου δικηγόρου Θεμιστοκλή Μαλαφούρη και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Λυμπερόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Απριλίου 1994 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3097/1996 προδικαστική, 3802/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6532/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 28-12-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 1-2-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψή της αίτησης, και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ.11 εδ. γ΄ ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίσθηκαν και των οποίων έγινε επίκληση.

Αρκεί δε η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της, προκύπτει αναμφιβόλως η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου. Στην προκειμένη περίπτωση με τους πρώτο, δεύτερο και τέταρτο, (κατά το δεύτερο μέρος αυτού) λόγου αναιρέσεως προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολ.Δικ.

αιτίαση ότι το Εφετείο, - το οποίο, μετά από εξαφάνιση της πρωτόδικης απέρριψε αγωγή του αναιρεσείοντος για επιδίκαση αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω αδικοπραξίας των αναιρεσιβλήτων, συνισταμένης εις το ότι προκειμένου να συνδέσουν το μίσθιο ακίνητο με τον κεντρικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ προέβησαν σε παράνομη τομή στο οδόστρωμα της οδού .........., χωρίς στη συνέχεια να καλύψουν αυτήν έγκαιρα με άσφαλτο ή μπετόν με αποτέλεσμα κατά τη μεγάλη νεροποντή που επισυνέβη στις 19-11-1993 τα νερά να παρασύρουν την πρόχειρη επιχωμάτωση και να εισχωρήσουν στο μίσθιο ακίνητο (αποθήκη) και να προκαλέσουν στα αποθηκευμένα εκεί εμπορεύματα του αναιρεσείοντος ζημία, - δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ενώπιόν του ο αναιρεσείων ήτοι α) φωτογραφίες, που απεικόνιζαν την διανοιγείσα στο τοιχείο του μισθίου καταστήματος οπή και β) την από .........

έκθεση πραγματογνωμοσύνης της .......... Αρχιτέκτονος-Μηχανικού στην οποία περιγράφονται, μετά από αυτοψία, η κατάσταση του μισθίου χώρου (αποθήκης) και των εμπορευμάτων μετά την πλημμύρα και τα αίτια που προκάλεσαν την πλημμύρα στην μίσθια αποθήκη. Οι λόγοι αυτοί πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι, διότι από τη ρητή βεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι για να καταλήξει στο αποδεικτικό της πόρισμα συνεκτίμησε " όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι", σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της αποφάσεως αυτής, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα ως άνω αποδεικτικά μέσα, χωρίς να έχει υποχρέωση να κάμει ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση για καθένα από αυτά.

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔικ. ιδρύεται λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως λόγω έλλειψης νόμιμης βάσης, όταν από το αιτιολογικό της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή της μη συνδρομής των όρων αυτών που αποκλείει την εφαρμογή της, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και όχι όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς (Ολ.

ΑΠ. 1/199, Ολ. ΑΠ. 24/1992). Μόνο τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται με πληρότητα και σαφήνεια και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσίβλητοι είναι συγκύριοι μιας ημιυπόγειας αποθήκης σε πολυκατοικία, που βρίσκεται στα ......., στην οδό ........

αριθμός ... και η οποία πολυκατοικία είχε κατασκευαστεί από τους εναγομένους. Με το από ......... ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης οι αναιρεσίβλητοι εκμίσθωσαν την αποθήκη στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει για την αποθήκευση προϊόντων της βιοτεχνίας που διατηρούσε και ειδικότερα για την αποθήκευση εμπορευμάτων, νημάτων για κατασκευή καλσόν και ειδών συσκευασίας.

Η πολυκατοικία κατασκευάστηκε με βάση άδεια που εκδόθηκε το έτος 1978 και η αποχέτευση του κτιρίου ήταν αρχικά συνδεδεμένη με ιδιωτικό αγωγό και περνούσε από το δάπεδο της αποθήκης σε ένα υπερυψωμένο τμήμα αυτής, όπου ήταν κατασκευασμένο το μοναδικό φρεάτιο της πολυκατοικίας και η τουαλέτα της αποθήκης.

Κατά το έτος 1992 κατασκευάστηκε από την διεύθυνση αποχέτευσης του Δήμου Αθηναίων ο οριστικός αποχετευτικός αγωγός στην οδό ........ με μία διακλάδωση για κάθε ακίνητο και όλα τα παρόδια ακίνητα έπρεπε να συνδεθούν με αυτόν, καταργώντας τη σύνδεση με τον ιδιωτικό αγωγό. Οι συνιδιοκτήτες της πολυκατοικίας όπου βρίσκεται το μίσθιο ακίνητο σε συνέλευση που πραγματοποίησαν αποφάσισαν να προβούν στις αναγκαίες εργασίες για τη σύνδεση του αποχετευτικού συστήματος με τον κεντρικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ που είχε κατασκευαστεί και ανέθεσαν την επιμέλεια των εργασιών στον πρώτο αναιρεσίβλητο συνιδιοκτήτη της μίσθιας αποθήκης, ο οποίος είχε λάβει μέρος στη συνέλευση των συνιδιοκτητών.

Ετσι ο πρώτος αναιρεσίβλητος ενεργώντας κατ' εντολήν της συνιδιοκτησίας κατά μήνα Ιούλιο 1993 προσέλαβε ειδικό τεχνίτη υδραυλικό, ο οποίος προέβη σε εργασίες μέσα στο μίσθιο κατάστημα προκειμένη να γίνει η αναγκαία προετοιμασία για τη σύνδεση του αποχετευτικού συστήματος της πολυκατοικίας με τον κεντρικό αποχετευτικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ.

Ειδικότερα, ο τεχνίτης αυτός τοποθέτησε στο εσωτερικό του μισθίου ακινήτου καινούργιες σωληνώσεις σε θέση και με κλίση τέτοια ώστε να είναι σε αρμονία με τον κεντρικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ που είχε τοποθετηθεί από το δήμο στην οδό .......... Ο προαναφερόμενος τεχνίτης, ο οποίος έχει εξεταστεί ως μάρτυρας, προέβη και στη διάνοιξη οπής στο τοιχείο της πρόσοψης του καταστήματος, από την οποία πέρασε την έξοδο της σωλήνωσης προς την οδό ........

και την οποία στεγανοποίησε με τσιμέντο και άμμο μπετόν και τσιμέντο και άμμο θάλασσας, ενώ έκλεισε την έξοδο του σωλήνα με τάπα. Η συνένωση του σωλήνα με τη διακλάδωση του σωλήνα που είχε τοποθετηθεί από την ΕΥΔΑΠ έγινε σε δεύτερη φάση περί τα τέλη του μήνα Οκτωβρίου του ίδιου έτους 1993 με επιμέλεια και πάλιν του πρώτου αναιρεσιβλήτου κατ' εντολήν της συνιδιοκτησίας.

Κατ' εκείνο το χρόνο με τη χρήση εκσκαπτικού μηχανήματος ανοίχθηκε ένα όρυγμα στην οδό .......... και στο σημείο που βρίσκεται μπροστά από το μίσθιο ακίνητο βρέθηκαν η απόληξη του σωλήνα που είχε τοποθετηθεί από την ΕΥΔΑΠ και η έξοδος του σωλήνα που είχε τοποθετηθεί κατά μήνα Ιούλιο από τον τεχνίτη που είχε προσλάβει ο πρώτος αναιρεσίβλητος κατ' εντολήν της συνιδιοκτησίας, ενώθηκαν σύμφωνα με τους κανόνες τις τεχνικής και στη συνέχεια κλείστηκε το όρυγμα με τα χώματα που είχαν εξαχθεί από αυτό, τα οποία και πατήθηκαν από το μηχάνημα, χωρίς να ασφαλτοστρωθεί το σημείο, δεν τέθηκε όμως σε λειτουργία η νέα σύνδεση επειδή έπρεπε να γίνουν και κάποιες άλλες εργασίες στην εσωτερική κατάσταση.

Δεν αποδεικνύεται δηλαδή ότι οι εργασίες έγιναν με ευθύνη των εναγομένων ως συγκυρίων του μισθίου ακινήτου για τη σύνδεση μόνο αυτού (μισθίου) με τον αγωγό, όπως ισχυρίζεται με την αγωγή ο αναιρεσείων. Στη συνέχεια δέχεται το Εφετείο ότι στις 19 Νοεμβρίου 1993 ενέσκηψε καταιγίδα στην Αττική και έβρεχε καταρρακτωδώς σχεδόν για τρεις ημέρες με συνέπεια οι δρόμοι να μεταβληθούν σε ποτάμια και να πλημμυρίσουν πολλές ιδιοκτησίες.

Κατά το τριήμερο αυτό πλημμύρισε και η ημιυπόγεια μίσθια αποθήκη με συνέπεια να καταστραφούν πολλά από τα είδη που είχε αποθηκευμένα εκεί ο αναιρεσείων (ενάγων). Ο τελευταίος ισχυρίζεται ότι η εισροή των νερών στην αποθήκη έγινε από το όρυγμα, το οποίο δεν είχε επικαλυφθεί με άσφαλτο και η μεγάλη ποσότητα των νερών παρέσυρε τα χώματα με τα οποία είχε κλειστεί, δεν εξηγεί όμως τον τρόπο με τον οποίο τα νερά διείσδυσαν στην αποθήκη, αφού είχε γίνει στεγανοποίηση στο σημείο της εξόδου του σωλήνα από το μήνα Ιούλιο και κατά τις εργασίες κατά τα τέλη Οκτωβρίου 1993 ο σωλήνας αυτός ενώθηκε κατά τρόπο επίσης στεγανό με το σωλήνα της ΕΥΔΑΠ.

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι στην πρόσοψη της πολυκατοικίας υπάρχει πεδιλοδοκός πλάτους 2,20 μ. και ύψους 1 μ. και πάνω από την πεδιλοδοκό και μέχρι την ποδιά των παραθύρων υπάρχει τοιχείο από μπετόν, τα οποία αποκλείουν τη δίοδο του νερού με οποιοδήποτε τρόπο. Περαιτέρω επισημαίνει το Εφετείο ότι ο αναιρεσείων δεν ενημέρωσε εγκαίρως κατά οποιονδήποτε τρόπο τους αναιρεσιβλήτους για τη ζημία που ισχυρίζεται ότι υπέστη, παρότι οι τελευταίοι είχαν κοινοποιήσει προς αυτόν εξώδικη δήλωση στις .........

με την οποία ζητούσαν από αυτόν να συνεργαστεί με τη διαχειρίστρια της πολυκατοικίας για την ολοκλήρωση των εργασιών σύνδεσης με το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ (τρίτη φάση), και μόνο κατά τη συζήτηση της αγωγής εξώσεως από το μίσθιο κατά μήνα Σεπτέμβριο 1994 πρότεινε ένσταση συμψηφισμού για τις ζημιές που ισχυριζόταν ότι είχε υποστεί (απορρίφθηκε ως αόριστη) και την προηγούμενη ημέρα από τη δικάσιμο της αγωγής εξώσεως κατέθεσε την ένδικη αγωγή.

Με τις σκέψεις δε αυτές έκρινε το Εφετείο ότι δεν αποδεικνύεται η βάση της αγωγής, και ειδικότερα δεν αποδεικνύεται α) ότι οι αναιρεσίβλητοι προέβησαν στη διάνοιξη του ορύγματος στην οδό ......... ως συνιδιοκτήτες του καταστήματος, αλλά προέβη σ' αυτήν ο πρώτος αναιρεσίβλητος κατ' εντολήν της συνέλευσης των συνιδιοκτητών, χωρίς να το επικαλύψει στη συνέχεια με άσφαλτο, και β) ότι τα νερά της βροχής εισέρευσαν στην αποθήκη από το όρυγμα και ότι έτσι η ζημία του οφείλεται στην αμελή συμπεριφορά του.

Στη συνέχεια δε, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε δεχθεί τα αντίθετα, απέρριψε την αγωγή του αναιρεσείοντος ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Ετσι που έκρινε το Εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση του νόμιμης βάσης, ούτε διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες κατά την διατύπωση του πορίσματος στο οποίο κατέληξε, το οποίο εκτίθεται με πληρότητα και σαφήνεια.

Η περαιτέρω δε σκέψη του Εφετείου ότι "η πιθανότερη δίοδος για την είσοδο των νερών στην αποθήκη είναι η ράμπα εισόδου της αποθήκης η οποία είναι κατηφορική και κοντά της βρίσκονται οι απολήξεις των υδρορροών της πολυκατοικίας" είναι πλεοναστική και διατυπώθηκε κατά την πορεία του δικανικού συλλογισμού του Εφετείου προς άντληση επιχειρήματος υπέρ της κύριας αιτιολογίας της προσβαλλομένης απόφασης.

Συνεπώς ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔικ. τρίτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Επειδή κατά το άρθρο 559 αριθ.8 Κ.Πολ.Δικ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Πράγματα υπό την έννοια της άνω διατάξεως είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.ΑΠ.3/1997). Ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ. 12/1991).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο (κατά το πρώτο μέρος του) της αναιρέσεως προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ.8 Κ.Πολ.Δικ. αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ουσιώδη αγωγικό ισχυρισμό του αναιρεσείοντος ότι "τα νερά της βροχής εισήλθαν στο μίσθιο κατάστημα από το όρυγμα που ο πρώτος από τους αναιρεσιβλήτους είχε ανοίξει στο οδόστρωμα της οδού .........

και μέσω της οπής που είχε ανοίξει στο τοιχείο της πολυκατοικίας και δεν είχε κλείσει, ούτε στεγανοποιήσει, κατέληγαν μέσα στο κατάστημα". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος γιατί, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο ερεύνησε τον εν λόγω αγωγικό ισχυρισμό, που θεμελίωνε το αίτημα της αγωγής του αναιρεσείοντος, και τον απέρριψε κατ' ουσίαν σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην προηγούμενη σκέψη.

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 28-12-2005 αίτηση του ............. για αναίρεση της υπ' αριθ. 6532/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα των εχόντων χωριστή υπεράσπιση αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ για τον αναιρεσίβλητο ........... και στο ποσό των εξακοσίων πενήντα (650) ευρώ για την αναιρεσίβλητη ...........

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαρτίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 14 Μαϊου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ